Zelensky deed zijn uitspraken tijdens een interview met Tony Perkins in het programma This Week on Capitol Hill. Hij vroeg zich af hoe Carlson kan oordelen over de godsdienstvrijheid in Oekraïne, terwijl hij het land volgens Zelensky waarschijnlijk...
Eigenlijk hoeft dat me niet te verbazen. Binnen de samenwerking met Bijbelgenootschappen wereldwijd worden collega’s vaak echte "broeders en zusters". Yurii, communicatie- en projectmanager bij het Bijbelgenootschap in Oekraïne, heeft ook een heel...
Deze indrukwekkende en hoopgevende cijfers werden gedeeld tijdens de conferentie Hope for Europe 2026, die plaatsvond in Golem, Albanië. Ongeveer 250 christelijke leiders uit meer dan dertig Europese landen waren daarbij aanwezig. Igor Bandura,...
Bij de aanval van vrijdag werden zowel de opslagplaats als het kantoor van de hulporganisatie verwoest. Ukraine for Christ maakte het nieuws bekend via Facebook. ‘Alles is nu verwoest: voedsel, dozen, apparatuur, gereedschap, generatoren en...
Een jaar geleden stond de helft van uw exarchaat onder Russische bezetting. Hoe is de situatie nu?De frontlinie verschuift voortdurend. Soms heroveren we grondgebied, maar daarna rukken Russische troepen weer op. Toch is niet alleen de lijn op de...
De raket sloeg in de nacht van 29 op 30 juli in op het huis van de familie. De explosie was zo krachtig dat van de woning vrijwel alleen de fundering overbleef. Reddingswerkers troffen in het puin de lichamen en menselijke resten van de...
Sinds de Russische invasie in februari 2022 zijn miljoenen Oekraïners gedwongen hun land te verlaten. Toch zien veel christenen zichzelf niet langer alleen als vluchtelingen. "In plaats daarvan ervaren velen een andere roeping: als zendelingen die...
Door de aanval ontstond brand in de Maria-Hemelvaartkathedraal van het klooster. Het klooster bestaat sinds 1051 en geldt als een van de oudste christelijke kloostergemeenschappen ter wereld. Ook de Oleksandr Dovzhenko-filmstudio werd verwoest....
"We stapten net uit de auto toen het luchtalarm afging", vertelde Banninga maandag in het Family7-programma Uitgelicht!. Vanuit Irpin, een voorstad van Kiev, zag hij hoe de luchtafweer in actie kwam. "Even later hoorden we enkele enorme dreunen....
Volgens Oekraïense autoriteiten was er sprake van een van de zwaarste aanvallen op Kyiv van de afgelopen weken. Rusland zette tientallen raketten en honderden drones in tegen doelen in de hoofdstad en andere delen van Oekraïne. De brand brak uit in...
De oproep kwam van Viktor Jelensky, hoofd van de Oekraïense overheidsdienst voor gewetensvrijheid. Tijdens een bijeenkomst in Parijs zei hij dat de Russisch-Orthodoxe Kerk geen plaats meer zou moeten hebben binnen de Wereldraad van Kerken. Volgens...
Het gaat om de New Life Church, een bekende evangelische gemeente die hulp biedt aan vluchtelingen en humanitaire steun verleent aan mensen die getroffen zijn door de oorlog. Volgens de kerk sloeg rond 03.50 uur een raket in de buurt van het...
Balakliya ligt ten zuiden van de stad Charkiv en telt ongeveer 20.000 inwoners. Volgens lokale autoriteiten was er niemand in het gebouw aanwezig toen de aanval plaatsvond. Daardoor vielen er geen slachtoffers. Beelden van de brand laten zien dat het...
Metropoliet Mark werd in maart benoemd tot hoofd van het Patriarchaal Exarchaat van West-Europa. Hieronder vallen Russisch-orthodoxe kerken en gemeenschappen in onder meer Frankrijk, Nederland, België, Spanje, Italië en Zwitserland. Volgens de...
Voor de apostolisch nuntius in Oekraïne, aartsbisschop Visvaldas Kulbokas, staat één boodschap centraal. De zending van de Kerk moet in de eerste plaats spiritueel blijven. “Het gebed is de belangrijkste kracht, de belangrijkste bron voor de...
De getroffen kerk betreft de House of the Gospel Church. Deze gemeente is al jarenlang een belangrijke plek voor christenen in de stad en beschikt over meer dan 300 leden die wekelijks de samenkomsten bijwonen. Oud-parlementslid Pavel Unguryan...
Van de 737 getroffen gebouwen waren ongeveer 450 baptistenkerken. Baptisten vormen slechts 1 tot 2 procent van de totale Oekraïense bevolking, maar zijn de grootste evangelische groep in het land. Dit suggereert een mogelijke doelbewuste aanval op...
De oorlog startte op 24 februari 2022, toen Russische troepen Oekraïne vanuit meerdere richtingen binnenvielen. Sindsdien duurt het conflict nog altijd voort. Pogingen tot een staakt-het-vuren, met steun van de Verenigde Staten en de Europese Unie,...
Op 25 januari 2026 vielen politie en militairen een zondagsdienst binnen bij twee baptistengemeenten in de stad Krasnodon in de regio Luhansk. Volgens de lokale voorganger Vladimir Rytikov betraden de agenten de kerk tijdens de eredienst,...
De aanval vond plaats in het weekend van 27 september. De kerk vierde toen haar 32-jarig bestaan. Ook werd een nieuwe aanbiddingszaal ingewijd, met plaats voor 4.500 mensen. Daarnaast vond er een predikantenconferentie plaats. Vroeg in de ochtend...
De bijeenkomst was georganiseerd door de Conference of European Churches in samenwerking met de Evangelisch Lutherse Kerk van Finland en de Orthodoxe Kerk van Finland. In de verklaring staat dat de oorlog tegen Oekraïne, gevoed door de Russian...
Stupin werd in Moskou geboren, maar leidt nu een internationale gemeente met ongeveer achthonderd leden uit Rusland, Oekraïne, de Verenigde Staten en andere Europese landen. “Mijn grootste zorg is dat de relatie tussen beide volken voor decennia...
Hoopvolle moed in donkere dagenBikker benadrukte in haar toespraak het belang van een overheid die recht doet, maar ook begrensd wordt in haar macht. Ze citeerde Augustinus: 'Zonder gerechtigheid is de staat niets anders dan een roversbende.' Die...
De rechtbank in de Russische stad Balashikha beschuldigt de voorganger van het oproepen tot verzet tegen de overheid. Romanyuk ontkende dit. “Mijn preek ging over de vraag welke houding je als christen moet aannemen tegenover geweld en het doden...
Het is even stil. “Ik vind het moeilijk om erover te praten”, zegt Serhii Burlaka (41), coördinator bij ZOA in de regio Cherson. Het gesprek stokt zodra het gaat over de gesneuvelde soldaten die hij begeleid heeft. “Ik ben dit niet gaan doen omdat ik...
Karcha sprak namens de evangelische kerken in Oekraïne en bracht een duidelijke boodschap: het geloof leeft, juist te midden van de verwoesting die de inmiddels ruim drie jaar durende oorlog aanricht en aangericht heeft. “De kerk die ik...
De aanval begon met de inslag van een ballistische raket. Kort daarna werd een tweede raket afgevuurd, die volgens meldingen was uitgerust met clustermunitie. De raketten sloegen in op een gewone stadsstraat, waarbij woonhuizen, scholen en...
'Deze kinderen, van vier maanden tot zeventien jaar oud, zijn onderworpen aan politieke heropvoeding, militaire training en gedwongen assimilatie', staat in een gezamenlijke brief van de christelijke organisaties, gericht aan president Donald Trump...
Twee aanvallen op kerkgebouwVolgens ooggetuigen trof een eerste Russische drone het dak van de kerk en veroorzaakte het honderden scherven die schade aanrichtten aan muren, voertuigen en het kerkterrein. Een tweede explosie volgde kort daarna,...
Volgens sommigen moet Zelensky niet zo moeilijk doen en “gewoon” meewerken aan de briljante plannen van de wereldberoemde vredestichter (die zichzelf al heeft uitgeroepen tot nieuwe ontvanger van de Nobelprijs…) Drie jaar lang onafgebroken...
Pastoor Kostiantyn Maksimov (41) uit de regio Zaporizja werd in mei 2023 gearresteerd door Russische bezettingsautoriteiten in Oekraïne. Na maanden gevangenschap werd hij in augustus 2024 veroordeeld tot 14 jaar gevangenisstraf. Dit gebeurde...
De Oekraïense Grieks-Katholieke KerkTijdens het evenement - dat in het Hudson Institute gehouden werd - waarschuwde Shevchuk dat Rusland systematisch de Oekraïense Grieks-Katholieke Kerk onderdrukt. "In bezette gebieden zijn bijna al onze parochies...
Waarom een debat?Nu de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken in Saudi-Arabië spreekt met zijn Russische ambtsgenoot, staan de oorlog in Oekraïne en de toekomst van het land opnieuw hoog op de Europese politieke agenda. Veel partijen maken...
Bekijk het gesprek en neem een kijkje op de site van Christenen voor Israël:
Op 18 september 2024 werd een baptistengemeente in Melitopol, dat onder Russische controle staat, voor de derde keer in een jaar tijd binnengevallen. Gewapende, gemaskerde mannen in camouflage-uniformen vielen een kerkdienst binnen. “Ze doorzochten...
Ondanks het gevaar voelt pastor Oleh Derkanchenko zich geroepen om in Kherson te dienen. De linkeroever van de rivier Dnjepr wordt gecontroleerd door Russische troepen en de rechteroever door Oekraïners. De kerk van Derkanchenko, genaamd Antonivka...
Patriarch Kirill (foto), het hoofd van de Russisch-Orthodoxe Kerk, heeft dit congres onder zijn hoede. Hij krijgt veel kritiek over zich heen omdat hij de oorlog in Oekraïne met een religieus sausje rechtvaardigt en weigert om het doden van...
Iryna Mishina is één van hen. Zij ontsnapte uit de regio Donetsk. Momenteel verblijft ze met haar moeder, 15-jarige zoon en een kat in een appartement met één slaapkamer, aan de rand van de hoofdstad van Moldavië. “Het is onmogelijk om terug te...
Minstens 206 evangelische kerken zijn in de laatste twee jaar geplunderd en gevorderd door Russische milities. Bijna alle niet-orthodoxe kerken in bezet gebied is 2022 en 2023 verloren het recht om kerkdiensten te houden. Russische soldaten vielen...
De gezamenlijke brandbrief van de hulporganisaties wordt mede namens Leger des Heils en meer dan honderd Oekraïense partners verstuurd. In de brief vragen de organisaties aan informateur Plasterk om een gesprek met de formerende partijen. “De...
In Vinnitsa, gelegen in het hart van Oekraïne, vervult voorganger Ruslan Romaniuk zijn missie als leidende kracht achter de messiaanse gemeente. Zijn leven is doordrenkt van een diep geloof, een toewijding aan God, en een onverzettelijk verlangen...
Vyacheslav Reznichenko, een evangelische christen uit Rusland, moet twee jaar en zes maanden de gevangenis in omdat hij niet wil vechten in Oekraïne. Dat meldt CNE News. Vanwege religieuze redenen weigert Reznichenko om met het Russische leger in...
John Koval van de Russisch-Orthodoxe Kerk in Moskou mag niet langer dienen als priester. Biddend vroeg hij God om vrede. Dit werd niet op prijs gesteld door het Patriarchaat van Moskou en dus moet Koval zijn taken neerleggen, zo meldt CNE.News. De...
Patriarch Kirill van de Russisch-Orthodoxe Kerk heeft een oproep gedaan voor een staakt-het-vuren in verband met het orthodoxe Kerstfeest. Even later riep ook de Russische president Vladimir Poetin op tot een wapenstilstand.'Ik doe een beroep op alle...
Sinds ik in 1995 voor het eerst in Oekraïne kwam, was 2022 het zwaarste jaar hier. Op 24 februari werd ik ’s ochtends vroeg wakker en ik kon niet meer in slaap komen. Ik pakte mijn mobiel en het eerste berichtje dat ik las: ‘De oorlog is begonnen.’...
Rondom Kerst publiceerden oosters-orthodoxe, katholieke en protestantse christenen uit Rusland een bijzondere boodschap. In hun kerstboodschap veroordeelden zij aan de hand van vijf kernpunten de Russische invasie in Oekraïne, meldt CNE.news. “Wij...
“Een opa dekte met zijn lichaam zijn kleindochter af tegen een inkomende raket. Hij kreeg een scherf in zijn rug en overleed ter plekke. Het kind is ongedeerd maar haar opa is overleden”, vertelt Joël Voordewind. Het voormalig CU-kamerlid reisde...
Geïnspireerd op het bijzondere verhaal in de Eerste Wereldoorlog, toen soldaten besloten hun wapens neer te leggen tijdens Kerst, hebben voorgangers en invloedrijke geloofsleiders in Amerika alle partijen tot een wapenstilstand opgeroepen. “We roepen...
Oekraïne heeft een razzia gehouden in een historisch klooster in de hoofdstad Kiev om vast te stellen of het een broeinest van spionage is, meldt het ANP. Het complex was voor het begin van de oorlog zetel van de Russisch-orthodoxe kerk in...
De 'desatanisatie van Oekraïne' is het nieuwe doel van Ruslands 'militaire operatie' in Oekraïne. 'Volgens Efeze 6:12 moet Rusland zich dan direct terugtrekken. Daar staat overduidelijk dat de strijd tegen kwade machten geen strijd is tegen vlees...
"Vervul je militaire plicht. Als je je leven geeft voor je land, ben je welkom in Gods koninkrijk en ontvang je eeuwig leven." Dit is de boodschap van patriarch Kirill, hoofd van de Russisch-Orthodoxe Kerk, naar aanleiding van Poetins besluit om...
Terwijl de aandacht in Nederland voor de Russische invasie in Oekraïne langzaam wegebt, zijn de puinhopen in de Oekraïense steden onverminderd groot. Te midden van die puinhopen is de Irpin Bible Church in de gelijknamige voorstad van Kiev echter een...
Vijftien Oekraïense vluchtelingen vragen dagelijks om haar aandacht. De van oorsprong Russische Katja Tolstoj, hoogleraar Theologie aan de Vrije Universiteit, vindt dat elke christen een taak heeft in het opvangen van en zorgen voor vluchtelingen....
Hij had de mogelijkheid om samen met zijn vrouw en kinderen op een veilige plaats in Nederland herenigd te worden. Andrei Babiy, een Oekraïense voorganger, koos er echter voor om te blijven in zijn woonplaats Vinnitsa. Naar eigen zeggen was het...
Om maar direct met de deur in huis vallen: ik haat Vladimir Poetin. Net zoals ik Idi Amin haatte. Het lukt me gewoon niet om van deze mensen te houden, al zou dat als christen wel moeten. Maar dat is mijn menselijke kant. Gelukkig is God genadig....
Wereldwijd wordt met afschuw gereageerd op de gruwelijkheden in de Oekraïense stad Bucha, waar veel burgers zouden zijn gedood door Russische militairen. Eén van de slachtoffers is een decaan van een klein theologisch seminarie in de hoofdstad...
De oorlog met Rusland ziet hij als een beproeving. De Oekraïense dominee Vinogradsky (91) is duidelijk in zijn bewoordingen. "Het is een beproeving van onze hoop, van ons vertrouwen. Petrus zegt dat we er niet van moeten opkijken, dat ons dit...
“Ik zit met een probleem”, zei de dominee aan de telefoon. “We zouden een jong Oekraïens stel opvangen, maar mijn vrouw heeft corona. Ze zijn alleen al wel onderweg. En o ja, ze zijn beiden doof. Zouden jullie…?” Jan (79) en Janna (76) van Pijkeren...
‘Tijdens de Tweede Wereldoorlog schreven sommige kinderen dagboeken vanuit concentratiekampen en door nazi’s bezette steden. De geschiedenis herhaalt zich’, schrijft Daria Kaleniuk, een Oekraïense maatschappelijke activist die uitvoerend directeur is...
Ik kreeg de afgelopen paar weken opvallend veel vragen over de weerzinwekkende inval van Rusland in Oekraïne. Veel mensen vragen zich af of deze oorlog direct verband houdt met, zoals ze zeggen, ‘de aanstaande opname van de gemeente en de...
"Momenteel ben ik in Odessa, waar het nog relatief rustig is. Een paar minuten geleden hoorde ik schoten vanuit de zee. Een raket raakte een huis niet ver van het huis waar mijn moeder is, maar gelukkig is hij niet ontploft. Wellicht weet u uit het...
“Op dit moment zien we veel bommen die niet ontploffen”, zegt Victor Punin, een predikant in Kiev. “We horen getuigenissen van mensen die kort voor een aanval uit de gevarenzone zijn gehaald.” Ondanks het meedogenloze conflict dat al enkele weken...
"Oorlogsmisdaden. Van een oorlogsmisdadiger. Tegen de mensen van Marioepol. #KyrieEleison", stelt ChristenUnie-voorman Gert-Jan Segers via Twitter, terwijl hij aangrijpende beelden vanuit de Oekraïense stad Marioepol, in het zuidoosten van...
De patriarch van Moskou, Kirill, heeft zijn steun uitgesproken voor president Poetins ontkenning van de onafhankelijkheid van Oekraïne. Ook hoopt hij dat de "broederlijke banden" tussen de Oekraïense en Russische bevolking weer aangehaald zullen...
‘Christenen voor Israël heeft al meer dan 2000 Joden geëvacueerd (sinds de oorlog in Oekraïne, red.). In deze dagen zien we de profetie uit Jeremia 31:8-9 in vervulling gaan!’, zo meldde Christenen voor Israël (CvI) vorige week. Sara van Oordt, hoofd...
"Woorden uit de Heilige Schrift komen in mijn gedachten: Geen grotere liefde is er dan deze, dat iemand zijn leven geeft voor zijn vrienden." Deze woorden zouden uitgesproken kunnen zijn tijdens een zondagse kerkdienst, een christelijke conferentie...
Twee ex-presidenten van de Verenigde Staten hebben vrijdag een bezoek gebracht aan een Oekraïense kerk in Chicago om hun medeleven te uiten naar aanleiding van Poetins invasie in Oekraïne, melden diverse Amerikaanse media. George W. Bush en Bill...
De 27-jarige Marie uit Duitsland en de 28-jarige Japhin uit India leven in een voorstad van Kiev als zendingsechtpaar voor Youth With a Mission (YWAM). Ondanks het uitbreken van de oorlog en de omsingeling van de stad door Russische troepen, zijn...
In onderstaande video zie je een gezin in een dorpje, 100 kilometer ten zuiden van Kiev. 'Geen verlichting, nauwelijks te eten. Om hen heen is het oorlog. Zingend prijzen zij God en vragen Zijn ontferming', licht Stichting Friedensstimme toe....
Fluitende vogels, bloeiende bloemen en een ondergaande zon. Ook tijdens een oorlog gaat het leven 'gewoon' door. Is het mogelijk om het gewone leven te waarderen tijdens een oorlog? Ik denk niet dat er Joden waren die tijdens de Holocaust het...
Veel kerken roepen naar aanleiding van de oorlog in Oekraïne op tot vrede. 'Kerken en kerkleiders zouden zich over de oorlog in Oekraïne duidelijker uit moeten spreken', vinden VU-theologen Katja Tolstoj en Mirjam van Veen. Zij publiceerden een...
Daar sta ik dan. Minstens vijftig christenen vullen de koude ruimte. De witte tl-verlichting kleurt hun gezichten. Het past bij de stemming. Kil. Tegelijkertijd staat het haaks op het gevoel wat in mij opkomt van warmte en verbinding. Een vrouw naast...
De oorlog tussen Oekraïne en Rusland brengt een grote vluchtelingenstroom van Oekraïners op gang. Vele Europese landen hebben inmiddels kenbaar gemaakt Oekraïense burgers te willen opvangen. Ook in Nederland ontstaan steeds meer initiatieven om de...
Je huis en haard moeten verlaten vanwege een nietsontziende oorlog. Dat geldt voor Nederlander Arno Kortleven en zijn gezin die zo'n 15 jaar in de buurt van de inmiddels zwaar getroffen Oekraïense stad Zhytomyr woonden. Afgelopen dinsdag kwamen zij...
Het kabinet betitelt de grote stroom van Oekraïense vluchtelingen als een "crisis". Dat maakte premier Mark Rutte afgelopen dinsdag bekend in een korte verklaring die hij gaf over de huidige situatie in Oekraïne. In het actualiteitenprogramma...
Zowel de Wereldraad van Kerken als de Nederlandse Raad van Kerken hebben de aanval van het Poetin-regime op Oekraïne veroordeeld. Zij roepen ook de Russisch-orthodoxe Kerk op om zich uit te spreken tegen deze oorlog. De Protestantse Kerk in Nederland...
Ons team in Oekraïne staat dag en nacht klaar om Joodse vluchtelingen te ondersteunen, onderdak te geven en te evacueren naar buurlanden. Tijd voor een update vanuit Moldavië. Ik ben een paar dagen in Moldavië om ons team te helpen met de evacuatie...
Ondanks alle angst, onzekerheid en oorlog in hun land, blijven Oekraïeners God zoeken voor hulp uit deze verschrikkelijke situatie. Velen aanbidden God steeds openlijker en vragen Hem publiekelijk om hulp. Psalm 31 is voor velen die schuilen in de...
"Je voelt nu echt de dankbaarheid richting God als je de volgende ochtend wakker bent geworden." De Oekraïense christenen Galyna Stymbal, pastor Leonid Padun en pastor Sergiy Baluk getuigen van hun geloof in God nu Rusland de Oekraïne is...
Een Russische vriendin vraagt dringend om gebed. Voor haar oom en zijn gezin in Oekraïne. En voor haar ouders in Rusland. ‘They are frightened’.Licht Donderdagochtend 24 februari 2022 veranderde alles voor veel Oekraïners, toen de realiteit van de...
Donald Trump – voormalig president van de VS - noemde Poetin na de inval in Oekraïne, geniaal. Hij heeft de wereldleiders - met Joe Biden voorop - op een geweldige manier te grazen genomen. Wat een naïevelingen, schamperde Trump. Hij voegde er nog...
Oekraïense zendeling Stefanie de Wildt werd op donderdagochtend vroeg wakker van het geluid van overvliegende vliegtuigen en de vele waarschuwende berichten die ze kreeg op haar telefoon van mensen uit de omgeving. Rusland viel Oekraïne aan met...
Jan van den Bosch maakt zich zorgen om het lot van 35 gehandicapte Oekraïniers die net gevlucht zijn uit Oekraïne. Hij doet een indringende oproep aan Nederlandse zorginstellingen om hem te contacten. "Ik zoek hulp en steun van Nederlandse...
Door de oorlog in Oekraïne zijn honderdduizenden mensen op de vlucht voor het geweld, ze proberen in buurlanden een veilige plek te vinden. Kerk in Actie helpt vluchtelingen bij de grens met voedsel, water en kleding. De nood is heel hoog, de...
Maandag werd er in de Tweede Kamer uitgebreid gedebatteerd over de situatie in Oekraïne. Hoewel daarbij vooral de aandacht uitging naar FVD-leider Thierry Baudet die weigerde de Russische invasie te veroordelen, kwamen ook de christelijke partijen...
Zelden werden twee buitenlandse mannen in korte tijd zo bekend, zelden werden namen met grotere bewondering en respect uitgesproken. De Burgemeester en de President. Twee relatief jonge jongens, die in het zwartste uur in hun land daadwerkelijk...
Door een christelijke c.q. Bijbelse bril naar de situatie in en rond Oekranië kijken is niet zo eenvoudig, allereerst omdat het al moeilijk genoeg is de situatie door een gewone historische en politieke bril te bekijken. Denk alleen al aan het feit...
De oorlog in Oekraïne woedt voort en dat zorgt voor tal van reacties uit christelijke kring. Zo belde de paus afgelopen weekend met de premier van Oekraïne, werd er in kerken vurig gebeden en stilgestaan bij de oorlog én doet Jan van den Bosch een...
De leider van de Russisch-Orthodoxe Kerk, patriarch Kirill, heeft zich uitgesproken over de militaire operatie van Rusland in Oekraïne. Het kwam niet tot een veroordeling. Wie verwacht dat de kerkleider, patriarch Kirill, zich kritisch uit zou...
De coronacrisis ligt nog niet achter ons en nu worden we geconfronteerd met oorlog in Oekraïne. Een eerder geplaatst bericht in het Reformatorisch Dagblad, over de ‘bereidheid’ van Poetin om te willen praten over ‘diplomatieke oplossingen’, was...
Dagelijks ben ik in contact met onze moedige rabbijnen in Oekraïne. Oekraïne is natuurlijk geen probleem dat alleen Joden treft, maar als er straks onverhoopt anarchie ontstaat in de zogenaamde bevrijde gebieden, dan is de Joodse gemeenschap bij...
