Europese kerken roepen op tot verzet tegen omstreden Russische ideologie

Nieuws 9 december 2025 2 minuten Jeffrey Schipper
Russisch-Orthodoxe Kerk
Shutterstock

Europese kerken hebben een gezamenlijke verklaring uitgebracht waarin zij de zogenoemde Russian World-ideologie afwijzen. Deze ideologie wordt in Rusland gebruikt om de oorlog tegen Oekraïne religieus te rechtvaardigen. Tijdens de conferentie Resisting Empire, Promoting Peace, begin december in Helsinki, stelden ruim negentig kerkleiders vast dat deze leer een ernstige verdraaiing is van het evangelie.

De bijeenkomst was georganiseerd door de Conference of European Churches in samenwerking met de Evangelisch Lutherse Kerk van Finland en de Orthodoxe Kerk van Finland.

In de verklaring staat dat de oorlog tegen Oekraïne, gevoed door de Russian World-ideologie, niet alleen militair en politiek is, maar ook een aanval vormt op de mensheid en op de democratische fundamenten van Europa.

De tekst is bijzonder scherp over de rol van de Russisch-Orthodoxe Kerk:
'Zij biedt quasi-theologische steun aan de invasie, onderdrukt kritische stemmen binnen de eigen kerk en gebruikt ‘traditionele waarden’ om het geweld te rechtvaardigen.'

Volgens de deelnemende kerken is de ideologie in strijd met de kern van het christelijk geloof. 'Elke mens draagt het beeld van God. Dat kan nooit worden uitgewist, overgenomen of ondergeschikt gemaakt aan een ander volk of cultuur.'

Ook het idee dat oorlog ‘heilig’ zou kunnen zijn, wordt als ketters bestempeld. De verklaring stelt dat het evangelie en het voorbeeld van Jezus geen ruimte laten voor het verheerlijken van geweld.

Kerken moeten weerstand bieden
De verklaring roept kerken op om actief tegen deze ideologie in te gaan. Zij moeten volgens de tekst het drievoudige ambt van Christus (koning, profeet en priester) gebruiken als richtsnoer om valse boodschappen te ontmaskeren en vrede te bevorderen.

Concreet worden kerken opgeroepen om: Gastvrijheid te bieden aan vluchtelingen en steun aan gezinnen die door de oorlog zijn ontwricht; democratie te beschermen en op te komen voor internationaal recht; Oekraïense weerstand te versterken door de misleiding van de Russian World-ideologie te benoemen; misbruik van geloof in Rusland te confronteren en dissidente Russische stemmen te ondersteunen; getuigenissen van slachtoffers te verzamelen en te bewaren, zodat de waarheid niet verloren gaat; en trauma’s te helpen helen en niet-gewelddadige manieren van conflictbeheersing te bevorderen.

Daarnaast waarschuwt de verklaring kerken om niet in de verleiding te komen het Koninkrijk van God te vereenzelvigen met politieke systemen of nationale idealen.

Gebed als bron van vrede
De tekst eindigt met een oproep tot gebed: 'Bid voor allen die betrokken zijn bij de agressie tegen Oekraïne, dat Gods genade hen brengt tot het evangelie en tot een weg van gerechtigheid en vrede.'

ChristenvervolgingGeloofszekerheidIsraëlDuurzaamheidOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #19: Jack van der Tang lag op het randje van de dood
Of beluister op:

Meerartikelen

Erik Scherder
Nieuws

Erik Scherder over inclusief onderwijs: "Het is ongelooflijk belangrijk dat alle kinderen mee kunnen doen"

Wat gebeurt er in het brein van een kind als het de kans krijgt om te leren, zich te ontwikkelen en mee te doen? Die vraag stond centraal in de lezing van neuropsycholoog Erik Scherder tijdens het Impactdiner afgelopen dinsdag van SeeYou, rond het...

Priest
Nieuws

Nigeriaanse priester overvallen en bewusteloos langs de weg achtergelaten

De katholieke priester Peter Kwen heeft een gewelddadige overval in de Nigeriaanse deelstaat Benue overleefd. Gewapende mannen vielen hem op vrijdag 6 november rond middernacht aan op de weg van Makurdi naar Zaki Biam. Ze verwondden hem en lieten hem...

Zwitserland
Nieuws

Zürichse kerkleider verdedigt steun aan moslimprojecten na uitspraken imam tegen Pride

Juist de ophef over een imam die een Pride-optocht een “parade van schande” noemde, toont volgens de Zürichse kerkleider Esther Straub het belang van kerkelijke steun aan moslimprojecten. Die projecten moeten onder meer voorkomen dat moskeeën...

Steven Lawson
Nieuws

Amerikaanse predikant keert mogelijk terug in bediening na jarenlange buitenechtelijke relatie

De bekende Amerikaanse predikant Steven Lawson keert mogelijk terug als gemeentepredikant. Dat schrijft The Christian Post. Volgens de christelijke nieuwswebsite hebben ouderlingen van een kerk in Nashville hem opnieuw geestelijk geschikt...

Egyptre
Nieuws

Verloofde van Egyptische christen oppert gevangenenruil met Nederland: Said riskeert doodstraf

De Australisch-Egyptische verloofde van Said Abdelrazek hoopt dat Nederland hem via een gevangenenruil uit een Egyptische gevangenis kan krijgen. Ze oppert dat in een interview met The Jerusalem Post, gepubliceerd op 9 november. Haar verloofde, die...

John Gray
Nieuws

Voorganger John Gray na verkiezingsnederlaag: 'Amerika is geen christelijke natie'

De bekende Amerikaanse voorganger John Gray vindt dat christenen hun geloof te veel verbinden aan politieke partijen. Na de Republikeinse nederlaag bij de tussentijdse verkiezingen zei hij in een preek tegen zijn kerkelijke gemeente dat Amerika...

Hour of Power - Justus MolenkampHour of Power - Justus Molenkamp
Interview

Justus zocht zijn eigenwaarde in een gespierd lichaam: “Nu weet ik hoe God naar mij kijkt”

Jarenlang zocht Justus zijn geluk in festivals, krachttraining en de aandacht van vrouwen. Maar de rust waarnaar hij verlangde, vond hij daar niet. Inmiddels werkt hij als personal trainer en begeleidt hij mensen via Stichting Ontmoeting. Zijn...

Pro-abortusdemonstranten
Nieuws

Democraten willen na verkiezingswinst in Texas abortusverbod terugdraaien

In de Amerikaanse staat Texas hebben Democratische politici meerdere wetsvoorstellen ingediend om bestaande abortusverboden af te schaffen. Dat meldt The Dallas Express. De voorstellen volgen op de verkiezingen van 3 november, waarbij de Democraten...

Meerartikelen

Zweden neemt abortus in grondwet op
Nieuws

Zweden neemt abortus in grondwet op: ook christendemocraten stemmen voor

Het Zweedse parlement heeft woensdag definitief besloten abortus grondwettelijk vast te leggen. Ook alle 21 parlementariërs van de christendemocratische partij KD stemden voor, ondanks de ethische bezwaren die binnen die partij leven. De beslissing...

 De Geest schenkt graag nieuw leven
Persbericht

Nieuwe gids wil kerken helpen ruimte te geven aan werk van Heilige Geest

Hoe kunnen kerken en geloofsgemeenschappen groeien door het werk van de Heilige Geest? Die vraag staat centraal in de nieuwe gids De Geest schenkt graag nieuw leven van ds. Jelle de Kok uit Kollumerzwaag. Het boekje is bedoeld om kerken praktisch...

Berendsen
Nieuws

Minister komt niet met apart programma vervolgde christenen, ondanks Kamermeerderheid

Het kabinet kondigt geen afzonderlijk hulpprogramma voor vervolgde christenen aan, hoewel de Tweede Kamer daar om heeft gevraagd. Minister Tom Berendsen van Buitenlandse Zaken verwijst in een Kamerbrief van 11 november naar bestaande programma’s voor...

David
Interview

Zendingswerker David kijkt anders naar Nederlandse kerk: “We zijn heel individualistisch aan het worden”

Acht jaar zendingswerk in Laos veranderde niet alleen Davids* kijk op zending en discipelschap. Het liet hem ook anders naar de kerk in Nederland kijken. Hij ziet hoopvolle ontwikkelingen, zoals christenen uit verschillende tradities die elkaar...

Marianne van der Zalm-Grisnich
Boekfragment

We maakten zelf een piepklein kistje voor ons kindje

Acht jaar lang baden Marianne van der Zalm-Grisnich en haar man om een kindje. Toen ze eindelijk zwanger werd, sloeg de vreugde na negen weken om in intens verdriet. Het was het begin van een ingrijpende weg, waarin ze uiteindelijk acht kindjes...

RD
Nieuws

Onrust in reformatorisch medialandschap: RD biedt excuses aan na AI-beschuldiging

In het reformatorisch medialandschap is onrust ontstaan nadat een van de twee nieuwe hoofdredacteuren van het Reformatorisch Dagblad uithaalde naar het reformatorische platform Dag aan Dag. Pieter Ariese (links op foto) stelde in een interview in...

SGP-jongeren Binnenhof
Nieuws

SGP-jongeren zetten timer van bijna 40.000 seconden in tegen abortus

SGP-jongeren houdt donderdag 12 november een opvallende actie bij de Tweede Kamer in Den Haag. Met een grote timer die 39.931 seconden aftelt, wil de politieke jongerenorganisatie aandacht vragen voor de bescherming van ongeboren leven. Iedere...

Paus
Nieuws

Paus Leo spreekt ruim een uur met vijf slachtoffers van kerkelijk misbruik

Paus Leo XIV heeft maandag in Buenos Aires vijf slachtoffers van kerkelijk misbruik ontvangen. De besloten ontmoeting duurde ruim een uur. Volgens de Vaticaanse persdienst luisterde de paus naar hun ervaringen en voorstellen om herstel binnen de kerk...

Mozambique
Nieuws

Zes christenen onthoofd bij aanvallen in Noord-Mozambique

Bij verschillende aanvallen in het noorden van Mozambique zijn zes christenen onthoofd. Dat meldt de christelijke hulporganisatie Barnabas Aid. De organisatie schrijft het geweld toe aan terroristen van de lokale tak van Islamitische Staat.   Drie...

Zweden
Nieuws

Zeventig Zweedse christelijke kopstukken willen einde aan militaire samenwerking met Israël

Zeventig Zweedse christelijke kopstukken roepen hun regering op de militaire samenwerking met Israël te beëindigen. In een gezamenlijk opiniestuk, dat op 7 november verscheen in Dagens Nyheter, vragen zij om concrete maatregelen tegen de bezetting...

Pedro
Nieuws

Spaanse regering naar rechter om Valenciaanse bescherming van ongeboren kinderen

De Spaanse regering wil een wettelijke bepaling laten schrappen die de regio Valencia verplicht het leven van ongeboren kinderen te beschermen. De ministerraad besloot dinsdag 10 november de bepaling aan te vechten bij het Constitutioneel Hof....

Steinmeier
Nieuws

Duitse president waarschuwt voor gevolgen van verdwijnende christelijke tradities

De Duitse bondspresident Frank-Walter Steinmeier maakt zich zorgen over het afnemen van de kerkelijke betrokkenheid en het verdwijnen van christelijke tradities. Tijdens de synode van de Evangelische Kirche in Deutschland (EKD) in Würzburg sprak...