Katya schrijft: ‘Ken je dat gevoel als het pijn doet? Ik werd ooit verliefd op een jongen, maar hij was niet verliefd op mij, en ik dacht dat dit mij pijn deed. Maar wat écht pijn doet is om je moeder voor je ogen te zien sterven.’

‘Mijn broer ging steeds naar mama toe om te zeggen: ‘Mama, niet slapen, want dan zul je bevriezen.’ We zullen haar graf nooit kunnen bezoeken. Ze is in die vochtige en donkere kelder gebleven. Daar gingen we naar het toilet, sliepen we en aten we de restjes die er nog waren.’

Oom Kolya
‘Een keer ving oom Kolya een duif en die hebben we gebakken en opgegeten. Vervolgens moesten we allemaal overgeven. Mam stierf drie dagen voordat we werden geëvacueerd. Ik vertelde mijn broer dat ze sliep en niet gewekt moest worden. Maar hij lijkt te hebben begrepen wat er daadwerkelijk aan de hand was.’

‘Onze buurvrouw stief en we konden haar niet naar buiten dragen, en ze begon te stinken. Op een stil moment droeg oom Kolya haar naar buiten en kwam hij zelf om het leven door struikeldraad.’

‘Mijn moeder huilde veel. Na de dood van papa was oom Kolya de persoon die het dichtst bij ons stond.’

‘Lijken stinken zo erg. Ze lagen overal. Ik bedekte de ogen van mijn broer met de sjaal van mijn moeder, zodat hij haar niet zou zien. Terwijl we op de vlucht sloegen, moest ik een paar keer bijna overgeven.’

Waar was God?
‘Ik geloof niet meer in God. Als Hij had bestaan, hadden we niet zoveel geleden.’

‘Mijn moeder heeft nooit iets verkeerd gedaan. Ze ging naar de kerk. Oom Kolya stopte met roken omdat dit volgens mama een zonde is. En jouw God nam haar weg. De priester zei dat mijn moeder nu God dient, maar dat het beter zou zijn als zij Hem hier zou dienen door ons op te voeden.’

‘Ik haat Rusland. Mijn eigen oom woont daar. Weet je wat hij me vandaag aan de telefoon vertelde? Hij zei: ‘Katya? Wat Katya? Meisje, ik ken je niet. Welke oorlog, Katya? Katya, schrijf me niet. Het is gevaarlijk voor mij en mijn gezin. Jouw mama is weg.’ Ik haat ze! Mijn moeder was zijn zus!? Hoe is dit mogelijk?’

‘Weet je, ik denk dat ik naar Marioepol terug zal keren. En ik zal op dezelfde plek wonen. En iedere dag ga ik naar de kelder van een nieuw huis om bloemen te leggen.’

‘Het gehuil van kinderen is eng om te horen. Het is niet om aan te horen. Deze freaks (Russische soldaten, red.) zochten naar mensen in kelders om ze te vermoorden. Wie overleefde vertelde dat het Russische leger kinderen, ouderen en zelfs lijken verkrachten. Als er een God is, waarom laat Hij dit dan toe?’

Katya wil niet meer leven
‘Ik wil niet meer leven. We zullen elkaar waarschijnlijk niet meer zien. En misschien zie ik mijn broer nooit meer. Waarom? Waarom heeft Poetin ons dit aangedaan? We hadden een goed leven en hadden zelfs een auto gekocht. Oom Kolya beloofde mij te leren autorijden. Ze hebben zelfs de auto verbrand. En het appartement is weg.’

‘Ik wil dood, maar ik kan het niet… knuffel je kinderen! Anders ben je misschien weg en zullen ze je geur niet herinneren. Als ik het volhoud en later kinderen krijg, zal ik ze de hele tijd knuffelen…’