Het is even stil. “Ik vind het moeilijk om erover te praten”, zegt Serhii Burlaka (41), coördinator bij ZOA in de regio Cherson. Het gesprek stokt zodra het gaat over de gesneuvelde soldaten die hij begeleid heeft. “Ik ben dit niet gaan doen omdat ik het graag wilde. In december 2022 werd ik gebeld door de moeder van mijn jeugdvriend Oleksandr. Of ik de begrafenisdienst wilde leiden, want hij was gesneuveld aan het front. Dat was mijn eerste ervaring als predikant met het leger en dat raakte me diep. Vanaf dat moment wilde ik méér doen dan alleen humanitaire hulp verlenen aan vluchtelingen uit het oosten van Oekraïne – hoe belangrijk dat werk van ZOA ook is. Ik voelde me geroepen om het Evangelie te delen met soldaten aan het front, want zij betalen met hun leven voor onze vrijheid. Dát staat op het spel: de vrijheid van de kerk om samen te komen en het Evangelie te verkondigen.”

Koken en bidden
Serhii reist één week per maand – onbetaald – naar het front. Hij is er voor de soldaten. Heel simpel, door er te zijn. Voor ze te koken. Met ze te praten. Maar vooral heel veel naar ze te luisteren. “Soms zijn er maar twee minuten in zo’n hele week dat ik iets van het Evangelie deel. Het is veel belangrijker om naar de soldaten te luisteren. Ze vertellen dan over de immense druk die ze ervaren. Het tekort aan wapens. Beslissingen van officieren. Het leven dat ze leidden voor de oorlog, en hun familie en vrienden die ze missen.” 

Als Serhii een maand later weer aan het front komt, merkt hij regelmatig dat sommigen met wie hij gesproken heeft, er niet meer zijn. “Die zijn dan gesneuveld of krijgsgevangen gemaakt. Daarom vind ik het belangrijk om ieder moment aan te grijpen om te vertellen over Jezus’ liefde. Er is geen tijd voor een uitgebreide catechese, maar de kern van het Evangelie is heel simpel: Jezus is mens geworden en ook voor jou gestorven. Ik leer ze bidden. Bovendien is Jezus juist aan het front heel tastbaar, want Hij heeft aan den lijve ondervonden wat soldaten doormaken. Ook Hij verloor vrienden, zoals Johannes de Doper. Hij werd gevangengenomen en is uiteindelijk zelfs gestorven. Dat is niet alleen troostrijk, maar ook hoopvol: want Jezus stond ook weer op.”

Soldatenschoenen
Een legerpredikant vertegenwoordigt niet alleen de kerken aan het front, het werkt ook andersom, merkt Serhii. “Ik ben een ambassadeur namens de soldaten in de kerken. Ver van het front gaan mensen gewoon door met hun leven. Ze vergeten de oorlog en de militairen die voor hun vrijheid vechten. Daarom neem ik altijd soldatenschoenen mee als ik ga preken in mijn thuisgemeente in Kryvyi Rih. Dan verwijs ik naar de geestelijke wapenrusting waar Paulus over schrijft in Efeze 6. Het schoeisel van de wapenrusting symboliseert dat je voorbereid bent op vrede. Ooit komen de soldaten terug van het front. Sommigen vechten al drie jaar aaneengesloten. Ze zijn mentaal beschadigd doordat ze de vreselijkste dingen hebben gezien en meegemaakt. Er zijn er die zich geen normaal leven meer kunnen voorstellen en zichzelf liever van kant maken als ze terug moeten. Het is mijn spirituele missie dat de samenleving en vooral de kerken soldaten met open armen ontvangen, en ze eren voor hun strijd voor de vrijheid.”

Voedselhulp
Na iedere week aan het front pakt Serhii zijn werk bij ZOA weer op, als coördinator van het voedselhulpteam van ZOA in de regio Cherson. “Soms kom ik vol energie terug. Maar als het een moeilijke week was, heb ik ook geestelijke nazorg nodig om het ‘gewone’ leven weer aan te kunnen. Dan voel ik een beetje wat soldaten meemaken als ze terugkeren van het front en besef ik dat er een wonder nodig is voor Oekraïne. Een geestelijke opwekking. Hopelijk dringt steeds meer door dat we niet op Amerika of Europa moeten vertrouwen voor onze redding, maar op God alleen!”