De documentaire is gemaakt door programmamaker Katinka Baehr voor het geschiedenisprogramma OVT. Ze spreekt onder anderen met Aram (22) en Ariana (16), die samen met hun ouders en twee jongere zusjes sinds november 2024 in De Open Hof verblijven.

Voor het gezin betekent het kerkasiel dat ze niet zomaar naar buiten kunnen. Tegelijkertijd zetten vrijwilligers zich dag en nacht in om de kerkdiensten gaande te houden. Baehr onderzoekt wat deze bijzondere vorm van bescherming vraagt van zowel het gezin als de kerkelijke gemeenschap.

Waarom dag en nacht een kerkdienst?
Kerkasiel is een eeuwenoude praktijk waarbij mensen die bescherming zoeken hun toevlucht nemen tot een kerkgebouw. In Nederland hebben kerken geen wettelijk recht om mensen tegen uitzetting te beschermen. Wel geldt als uitgangspunt dat de overheid terughoudend is met het verstoren van godsdienstige bijeenkomsten.

Daarom wordt in Kampen sinds november 2024 een onafgebroken kerkdienst gehouden. Voorgangers, muzikanten en vrijwilligers wisselen elkaar af om de viering dag en nacht voort te zetten. Zo probeert de kerk te voorkomen dat de autoriteiten het gezin tijdens een dienst komen ophalen.

Het kerkasiel is daarmee niet alleen een praktische vorm van bescherming, maar ook een uiting van de christelijke overtuiging dat mensen in nood niet aan hun lot mogen worden overgelaten.

Van Amsterdam in 1975 tot Kampen
De documentaire kijkt ook terug naar het eerste kerkasiel in Nederland. In 1975 zochten 182 Marokkaanse migranten, destijds aangeduid als ‘kerkmarokkanen’, hun toevlucht in verschillende kerkgebouwen. Een daarvan was de Mozes en Aäronkerk in Amsterdam.

Baehr spreekt met mensen die destijds bij deze actie betrokken waren. Daarmee laat ze zien hoe kerkasiel zich door de jaren heen heeft ontwikkeld en welke vragen het oproept over de verhouding tussen kerk en overheid.

Ook de huidige situatie in Kampen komt uitgebreid aan bod. Naast Aram en Ariana vertellen vrijwilligers en een predikant over hun betrokkenheid bij het gezin.

De documentaire Kerkasiel in Nederland is vanaf zaterdag 7 november te beluisteren via OVT Doc, NPO Luister en andere podcastapps. Op zondag 8 november wordt de documentaire uitgezonden in OVT op NPO Radio 1.