Newsom vindt dat de overheid niet het recht heeft om mensen ter dood te brengen. In een open brief schrijft hij dat het doden van mensen namens de staat niet verenigbaar is met de waarden van Californië. De gouverneur stelde in 2019 al een moratorium op executies in. Sinds 2006 is in Californië niemand meer geëxecuteerd. Met zijn nieuwe besluit wil Newsom voorkomen dat de huidige ter dood veroordeelden alsnog worden geëxecuteerd.

De omzetting van de straffen is overigens nog niet voor iedereen definitief. Bij gevangenen die meerdere keren voor een misdrijf zijn veroordeeld, moet het Hooggerechtshof van Californië volgens de grondwet eerst toestemming geven.

Katholieke organisatie spreekt van historische stap
De katholieke organisatie Catholic Mobilizing Network reageert enthousiast. Volgens de organisatie gaat het om de grootste omzetting van doodvonnissen in de geschiedenis. Ze noemt het besluit een historische stap. Deze reactie sluit aan bij de officiële leer van de Rooms-Katholieke Kerk. In 2018 verklaarde de kerk de doodstraf ontoelaatbaar te vinden. De kerk benadrukte destijds dat ook mensen die ernstige misdrijven hebben gepleegd hun menselijke waardigheid behouden.

Newsom noemt zichzelf katholiek, maar zijn politieke standpunten sluiten lang niet op alle punten aan bij de katholieke leer. Zo verdedigt hij onder meer de abortuspraktijk in zijn staat, terwijl zijn kerk zich daar nadrukkelijk tegen verzet. Zijn besluit over de doodstraf raakt daarmee aan een bredere discussie over de bescherming van menselijk leven.

Kiezers stemden eerder tegen afschaffing
Het besluit van Newsom is en ligt politiek gevoelig. In 2012 en 2016 verwierpen inwoners van Californië bij referenda nog voorstellen om de doodstraf af te schaffen. De gouverneur kiest nu alsnog voor een ingrijpende wijziging, kort voordat zijn achtjarige ambtstermijn afloopt. Daarmee blijft de doodstraf in Californië wettelijk bestaan, maar wil Newsom voorkomen dat de 548 huidige doodvonnissen ooit nog worden uitgevoerd.