Patriarch Kirill (foto), het hoofd van de Russisch-Orthodoxe Kerk, heeft dit congres onder zijn hoede. Hij krijgt veel kritiek over zich heen omdat hij de oorlog in Oekraïne met een religieus sausje rechtvaardigt en weigert om het doden van onschuldige Oekraïners te veroordelen. In februari 2022 stelde Kirill dat Oekraïne behoort tot “de krachten van het kwaad” omdat men zich tegen de Russische agressie verdedigt. Ook schilderde hij de invasie af als een strijd voor de toekomst van het christendom. 

‘Vanuit geestelijk en moreel oogpunt is de bijzondere militaire operatie een heilige oorlog, waarin ‘Heilig Rusland’ wordt verdedigd’, zo is in het document te lezen. Verder wordt gesteld dat de oorlog tot doel heeft ‘de wereld te beschermen tegen de aanval van het globalisme en de overwinning van het Westen, dat in het satanisme is gevallen.’ Na de oorlog ‘zou het hele grondgebied van het moderne Oekraïne in de zone van exclusieve invloed van Rusland moeten komen’, aldus het document.

Orthodoxe kerkvertegenwoordigers wereldwijd, zoals het in de VS gevestigde Orthodox Public Affairs Committee (OPAC), hebben de oorlog van begin af aan veroordeeld. Na het begin van Poetins invasie op 24 februari 2022 verbrak de Oekraïens-Orthodoxe Kerk (UOC) de banden met de Russisch-Orthodoxe Kerk. In reactie op de nieuwe verklaring wijst de UOC ‘de ideeën af die in het document uiteengezet zijn af’. ‘Beweren dat de zogenaamde ‘bijzondere militaire operatie’ gelijkstaat aan een ‘heilige oorlog’, staat haaks op de basisprincipes van de christelijke moraal. Vanuit het oogpunt van het evangelie kunnen militaire acties niet worden gerechtvaardigd als 'heilig'’, aldus de Oekraïens-Orthodoxe Kerk.

Willy Fautré, die aan het hoofd staat van Human Rights Without Frontiers (HRWF), maakt via Newsweek duidelijk dat Patriarch Kirill “misschien wel de enige persoon was die de macht had om president Poetin te stoppen in zijn oorlog tegen Oekraïne en geschiedenis te schrijven als vredestichter”. Volgens Fautré laat de nieuwe verklaring zien dat de patriarch de geschiedenis zal ingaan "als medeplichtige aan oorlogsmisdaden en als de doodgraver van de Russisch-Orthodoxe Kerk".

Het in Kyiv gevestigde Instituut voor Religieuze Vrijheid stelde in februari 2023 dat het Russische leger inmiddels minstens 494 religieuze gebouwen heeft vernietigd, beschadigd of geplunderd, waarbij het aantal vandaag de dag veel hoger wordt geschat.