Hier vind je alles over christelijk leiderschap.
Het was een regenachtige zondagavond. Mijn vrouw en ik leidden een kleine, maar groeiende kerk in Arnhem, terwijl we in de regio Amsterdam woonden en werkten. Elke zondag was een marathon. Twee ochtenddiensten in Amsterdam, waar we meespeelden in de
Hoewel ze inmiddels al 32 jaar als predikante actief is, was het allerminst vanzelfsprekend dat Reijnders op de preekstoel terecht zou komen. “Ik kom uit een kritisch randkerkelijk gezin. Mijn ouders waren niet tegen geloof, maar kerk en kerkgang wer
Aanleiding voor het symposium is de promotie van Both op 4 februari over leidinggeven binnen reformatorische kerken. Het praktijkboek Goed voorbeeld doet goed volgen - leidinggeven in reformatorische kerken, dat tijdens het symposium verschijnt, is r
Even een kritische vraag meteen aan het begin van dit schrijven… Was het echt ‘de zalving’, of was het gewoon die enorm charismatische spreker? Grappig eigenlijk, het woord ‘charismatisch’ kan natuurlijk op twee best heel uiteenlopende manieren word
Ik was zo'n zeven jaar voorganger toen het gebeurde. In de jaren daarvoor had ik niet alleen een kerkgezin geleid en zien groeien, ons eigen gezin was ook gegroeid van twee naar vijf personen. We zaten al jaren in de luiers, de korte nachten, het har
Een onverwachte roepingWie Peter Sinia tegenwoordig kent als predikant, zou niet vermoeden dat hij eigenlijk een heel andere toekomst voor ogen had. “Mijn droom was om techneut te worden in het leger”, vertelt hij. “Ik zag mezelf al in uniform door d
Predikantschap was geen kinderdroomOechies werd in 1966 geboren in het Friese Sneek en groeide op in een hervormd gezin. Kerkbezoek was daarom iets vertrouwds, al was zijn betrokkenheid als kind niet vanzelfsprekend. “Ik ging mee, maar ik kan niet ze
Waar bij sommige predikanten de roeping tot het ambt op latere leeftijd ontstaat, gaan bij Fokkema de eerste sporen al terug tot de kindertijd. “Hoewel je dat als kind natuurlijk nog niet scherp omlijnd beleeft, kende ik al op jonge leeftijd het verl
Een predikant die “te evangelisch” werdAlma stond jarenlang in een grote hervormde gemeente met ongeveer 2400 leden en een kerkraad van 32 personen. Alle klassieke structuren waren aanwezig: een monumentale kerk, een preekstoel, ouderlingen in zwarte
Bakker is een denker. “Ik ben vrij talig, dus ik kon altijd goed meekomen in onze traditie”, vertelt de predikant, verbonden aan de Nederlandse gereformeerde kerk in Dronten (De Lichtboei). Maar achter zijn rustige manier van spreken schuilt een diep
De Jager verhuisde in 2025 van het Drentse Dwingeloo naar Heerde, op de Veluwe. Twee totaal verschillende contexten. Toch ziet hij in beide gebieden dezelfde uitdaging terugkomen: hoe laat je het evangelie landen in een tijd waarin de meerderheid al
Een roeping die niet in één moment kwamDat de Jager ooit predikant zou worden, lag allerminst voor de hand. Hij groeide op in Nunspeet, midden op de Veluwe, in een grote hervormde gemeente. Een veilige omgeving, zegt hij, waar het geloof vanzelfsprek
Een onverwachte roepingSommige predikanten weten zich al van jongs af aan tot het predikantschap geroepen, maar voor Schaaij was dat anders. “Nee, dat is zeker niet iets waarvan ik als kind al droomde”, vertelt hij. “Rond mijn twintigste veranderde i
Wanneer de vraag komt of het predikantschap al vroeg in beeld kwam, glimlacht Van der Windt: “Ik weet nog goed dat ik als jochie van vijf, zes jaar op de trap in een zorrocape stond te preken. Maar ik moet zeggen dat die kinderlijke fascinatie, want
Waar sommige predikanten op soms al heel jonge leeftijd een verlangen naar het ambt ervaren, ontwikkelde dat bij Reinders later. “Hoewel ik als kind graag in de kerkbanken zat, en dan altijd dicht tegen mijn moeder aankroop, had ik geen roepingsdrang
Op de vraag of hij als kind al wist dat hij predikant wilde worden, reageert Molenaar bedachtzaam: “Nou, dat is wel een complex verhaal. Ik kom uit een eenvoudig gezin, mijn vader was fietsenmaker van beroep. Ik zag mezelf als kind of puber echt nog
In het eerste deel van dit Cvandaag-interview vertelde Van der Spoel hoe hij en zijn vrouw Annette naar Limburg werden geroepen. Op een bijzondere manier kwam de predikant uit bij het Leger des Heils. Over het kerkgenootschap, zegt hij: “In het Leger
Hoe het begon“Zo’n zeven jaar geleden ging onze jongste dochter het huis uit om te studeren. We woonden nog in een groot huis, waar we altijd met het hele gezin hadden gewoond. We vroegen ons af: Wat doen we met de ruimte in ons huis en in ons hart?
"Dementie is een sluipend proces. Het valt aanvankelijk nauwelijks op. Achteraf gezien denk ik dat er in de periode van Ridderkerk al iets speelde (Lammers was tussen 2008 en 2019 in Ridderkerk actief, red.). Mijn vrouw Marjo kreeg daar een burn-out
Een geleidelijke roeping“Ik had als kind al een stil verlangen om predikant te worden”, vertelt Lammers “Zonder dat ik mezelf direct op een preekstoel zag staan, want om eerlijk te zijn vond ik het vroeger best wel een uitdaging om voor groepen te sp
Zijn roeping tot het ambt kreeg niet op jonge leeftijd al vorm, maar kwam juist geleidelijk tot stand. Hoewel hij wel als kleuter ooit in een toneelstukje op school de rol van dominee op zich nam, compleet met toga en bef. Maar minstens zo vormend vo
Zijn vader is predikant (prof. dr. G. C. den Hertog, red.). En ook zijn twee opa’s en overgrootvaders waren predikant. “En ik had nog twee broers die ook allebei studeerden voor predikant”, vertelt hij. “Ik was thuis de jongste en voor mij was het he
“Ik ging als kind graag naar de kerk. Ik herinner me dat ik als jochie van een jaar of zeven bang was voor de hel”, vertelt de predikant. “Dan kwam mijn moeder mij troosten. Rond mijn negentiende of twintigste heb ik in de Gereformeerde Gemeenten bel
Lock was jarenlang een betrokken kerklid van evangelische gemeente De Kandelaar in Rotterdam. Hij signaleert dat daar al snel de drang ontstond om alles wat de pioniers hadden opgebouwd, koste wat het kost te behouden. “Wat die vijf gezinnen aan het
Toch kwam hij er later achter dat controledrang en wetticisme ook in die nieuwe context aanwezig kan zijn, zij het op een andere manier. "We dachten: als we de vorm veranderen, dan verdwijnt het vanzelf. Maar religie is geniepig. Ze blijft bestaan, o
In de Cvandaag podcast sprak Borkent samen met auteur John Lock, schrijver van de roman ‘De erfenis van Adriaan’, over het belang van gezond leiderschap. De voorganger signaleert dat het negeren van kritiek of het wegzetten van kritische leden als ‘v
Lock groeide zelf op in evangelische gemeente De Kandelaar. “Ik voelde me superverantwoordelijk, alsof het een familiebedrijf was,” vertelt hij. “De Kandelaar was van God gegeven - zo ervaarden we dat - en ik moest dat vuur brandend houden.” Deze die
In de nacht van zaterdag op zondag 27 november 2022 zit Veerman nog te schaven en te schrijven aan de preek voor de eerste Adventszondag. Het moet gaan over hoop houden, over blijven durven verwachten en vooral over de vraag: van wie verwacht je het
Van Reenen geeft aan dat zijn verhuizing niet uit het niets tot stand kwam. Het was een weg die de Heere Zelf voor hem baande, zo vertelt de predikant. “Het is niet dat ik dacht: nu ga ik eens wat nieuws doen. Nee, er was een diep innerlijk besef dat
“Ik heb altijd een groot verlangen gehad naar God”, vertelt de PKN-predikant. “Op allerlei momenten heb ik geprobeerd om mensen te vertellen over wie Jezus is. Op sommige momenten miste ik de vrijmoedigheid om er openlijk over te praten. Dan was ik g
Geen stem uit de hemelDe roeping tot het predikantschap kwam bij Bogerd dus niet als een donderklap bij heldere hemel, maar eerder als een sluimerend innerlijk besef en verlangen dat met de jaren groeide. “Ik zat in klas zes van de lagere school, gro
Het is een prachtige dag om het eiland te bezoeken. De zon schijnt en er staat een stevige, frisse wind. Echt eilandweer. Ik ontmoet Hanna op De Plaats, een pioniersplek in het dorpje Hollum. In deze knusse, verbouwde boerderij worden allerlei kerkel
Van ’t Spijker is geen predikant geworden omdat hij daar als kind al van droomde of omdat hij een stem uit de hemel ontving. Het was een roeping die geleidelijk aan groeide, maar daardoor niet minder diep of overtuigend was. “Ik groeide op in een pre
Bij veel dominees komt de roeping tot het predikantschap ergens halverwege het leven, als plotseling inzicht of lang rijpende overtuiging tot stand. Sommigen weten het al van jongs af aan en tot die laatste categorie behoort Dreschler. “Ik denk dat i
Een roeping die jaren op zich liet wachtenHoewel haar opa op jonge leeftijd al profetisch zei: “Jij wordt later dominee”, leek dat voor Gehrels lange tijd een verre, haast ondenkbare werkelijkheid. “Op mijn zestiende heb ik min of meer afstand genome
Het geloof deed hem nietsRobbertsen groeide op in een hervormd gezin. Het christelijk geloof en de kerkgang werd hem met de paplepel ingegoten, maar zelf had hij daar als jongere weinig mee. “Ik ben opgevoed in een positief christelijk gezin”, vertel
Je wordt geestelijk gechanteerd. Hoe merk je dat?Manipulatie in de kerk ontstaat wanneer leiders hun overtuigingen presenteren als directe woorden van God, waardoor elke vorm van tegenspraak of een andere interpretatie wordt neergezet als ongehoorzaa
Een katholieke jeugdLock groeide op in een katholiek gezin in het Westland. "Mijn vader was oorspronkelijk protestants, maar werd juist katholiek toen hij met mijn moeder trouwde. We waren geen streng katholiek gezin, maar kerkbezoek hoorde er met ho
De geboren Amsterdammer voelde op jonge leeftijd een sterke liefde voor God en studeerde, na zijn studie economie, deeltijd theologie. Als evangelist kwam hij in Amsterdam met allerlei verschillende mensen in aanraking. Dat sterkte hem in de overtuig
Francke groeide niet op met het idee dat hij ooit dominee zou worden. Hoewel zijn grootvader dominee was, koos Francke zelf aanvankelijk een heel andere richting. "Ik besloot na de middelbare school om bedrijfseconomie te studeren. Na het afronden va
O.J. Sanders schrijft in zijn boek Geestelijk leiderschap: ‘Kerken zullen in allerlei opzichten groeien als ze worden geleid door sterke, geestelijke leiders die een glimp van een hemelse glans laten zien als ze hun werk doen. Zonder zulk leiderschap
Kazen groeide als kind op in de Oud Gereformeerde Gemeente in Nederland in Dordrecht (OGGiN). "In mijn tienerjaren liep ik vast in het geloof. Ik had moeite met een prediking waarin de zaligheid slechts voor enkelen leek weggelegd te zijn. Ook had ik
Ds. John de Groot begint zijn verhaal in Wezep, een plek die hem gevormd heeft en waar zijn geloofsreis begon. “Ik heb vier broers. Met z’n vijven groeiden we op in een christelijk gezin, behorend tot de hervormde gemeente. Ik ging van kinds af aan h
Dit was mijn introductie tot een cultuur van eer, zoals die in sommige megakerken wordt beleefd en in veel charismatische kringen wordt onderwezen. Een cultuur waarin leiders, vooral de hoogste leiders, worden omringd met aanzien en respect. We noemd
Op zijn werkkamer waar auteur en coach Van Wielink zijn gesprekken heeft, staat een flinke boekenkast. Onlangs las de coach het boek De gebroeders Karamazov van Fjodor Dostojevski. De rol van de abt, de vader van het klooster waar het over gaat, raak
Jane Goodall“Als kind had ik nooit gedacht dat ik predikant zou worden", begint Den Hertog zijn verhaal. “Ik droomde ervan om als Jane Goodall (antropologe en biologe, red.) de jungle in te gaan. Biologie en natuurwetenschap hadden mijn interesse.” Z
Het schrijven van De emotioneel gezonde leider begon met een roeping. “Twee jaar geleden hoorde ik heel duidelijk dat God tegen me zei: het is tijd om te gaan schrijven”, vertelt Riek. Dat kwam via een profetie van iemand die haar nauwelijks kende, b
Maar liefst 3,2 jaar is het verschil tussen de levensverwachting van een man en een vrouw in Nederland. Hoe dat komt? “Omdat mannen veel minder aandacht geven aan wat er leeft in hun emotionele binnenwereld.” Sterven doe je daar natuurlijk niet gelij
Een onverwachte roeping“Ik kom uit een domineesgezin, maar dat heeft mij eerder geremd dan gestimuleerd om predikant te worden,” begint ds. Budding - zoon van emerituspredikant D. J. Budding - zijn verhaal. “Ik heb nooit een geromantiseerd beeld geha
“Mijn weg naar het predikantschap is een lange weg geweest”, begint Van Lingen. “Ik hoor bij wat ‘de late roepingen’ genoemd worden, maar eigenlijk was daar in mijn geval geen sprake van. Ik zou eerder zeggen dat ik laat antwoord gaf op de roeping va
In totaal beschikt het kerkverband over negen predikanten. De toetsing voor mensen die predikant willen worden, is streng. Des te bijzonderder is het nieuws dat de commissie van onderzoek binnen de Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland nu twee stu
Sommige dominees weten al op jonge leeftijd zich tot het ambt geroepen, bij anderen ontwikkelt zich dat later. Hoe ging dat bij Koster? "Bij mij is dat ook later ontstaan. Ik ben wel in een domineesgezin opgegroeid, maar ik had innerlijk niet zoveel
Macht lijkt een ongemakkelijk thema te zijn, ook in de kerk. We praten er niet veel over met elkaar. Maar door situaties van machtsmisbruik in de samenleving komt er steeds meer aandacht voor het gesprek over macht. Dit artikel wil bijdragen aan dit
Voor sommige predikanten was al op jonge leeftijd duidelijk dat ze op de kansel terecht zouden komen, bij ds. Stijf verliep dit anders, zo vertelt hij. "Ik zat eerst op een totaal ander spoor. Ik ben geboren in Kampen en na de middelbare school ben i
Kennelijk maakte ik geen al te wakkere indruk. “Moet jij de preekvoorziening van de gemeente regelen?” Dat moest ik, ja. De kerkenraad had deze taak uitbesteed en toevertrouwd aan mij. “Dan zou ik maar eens als de wiedeweerga aan de slag gaan voordat
In het begin van het podcastgesprek komt al gauw een onder predikanten en preekregelaars veelvoorkomende traditie ter sprake: de telefoontjes op 2 januari. Dit is de dag waarop veel dominees in Nederland gebeld worden voor de preekbeurten van het kom
Bram herinnert zich momenten waarop hij ‘domineetje’ speelde als kind. “Maar als tiener is dat helemaal uit beeld verdwenen. Ik was heel handig met computers en richtte zelfs een eigen bedrijfje op. Het leek me erg leuk om websites te ontwerpen en da
*Ik kom zelf niet uit een kerkelijk gezin", vertelt Van der Zwan die opgroeide in Den Haag. "Mijn moeder was afkomstig uit de Gereformeerde Kerken, maar raakte teleurgesteld in de kerk en haakte vervolgens af. Haar ouders waren meelevend gereformeerd
Sommige predikanten weten zich al van jongs af aan geroepen tot het predikantschap, anderen hebben daar wat langer voor nodig. Hoe ging dat bij Den Braber? "Ik ben christelijk opgevoed, waar ik heel dankbaar voor ben. Toen ik veertien jaar was, ben i
Zalig zijn de armen van geestWie zijn de armen van geest? Sommigen denken dat hier verstandelijk beperkte mensen worden bedoeld of dat het om eenvoudige, simpele mensen gaat. Maar het gaat hier niet om mensen met een verstandelijke handicap, simpele
De man keek richting de bakkerij en riep iemands naam, vermoedelijk van een collega. Daarna keek hij vertwijfeld naar de grond. Wilde hij de taart daar neerzetten, om zo de auto te kunnen openen? Het moest niet lang meer duren, anders zou hij de taar
"Ik spreek natuurlijk vooral een bepaald deel van de predikanten, vaak zijn dat predikanten die juist bij mij komen omdat ze zich willen ontwikkelen in hun spreken en daar extra tijd voor vrijmaken", antwoordt Vervoorn die in het dagelijks leven acti
Smit groeide op in een gereformeerd-vrijgemaakt gezin en maakt duidelijk dat zijn geloof in de loop der jaren steeds meer is verinnerlijkt. “Ik trok mij als tiener op aan voorbeeldfiguren. Ik herinner mij een aantal authentieke jeugdleiders die voor
Kerk2030 draagt bij aan de vernieuwing van kerken. Dat doet men onder meer door middel van seminars. Wouter legt uit waarom hij vanaf het begin van Kerk2030 bij dit initiatief betrokken is. “Ik droom van een kerk die leeft. Mijn wens is dat tradition
“Zo’n ontwikkeling vindt geleidelijk plaats in de loop van de maanden maart, april, mei, enzovoorts. Het is dus niet zo dat het in een keer uit de lucht kwam vallen, maar dat neemt niet weg dat het bij mij woorden als verrassend, verblijdend en verwo
Van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat staan de mensen om hem heen, en moet hij over hen rechtspreken (Exodus 18:13). Zijn schoonvader Jetro ziet dit allemaal gebeuren en stelt de vraag: ‘Waarom moet jij steeds voor iedereen klaarstaan? Waarom houd
Ds. Fred Blokhuis, NGK-predikant: "Voor mij valt dit onder het hoofdstuk 'achterhoedegevechten'. Het valt mij op dat juist in gemoedelijke streken, waar iedere dorpsgenoot met de voornaam wordt aangesproken, de dominee en zijn mevrouw een uitzonderin
“Lange tijd wist ik niet wat ik wilde worden”, vertelt Baan als hem gevraagd wordt hoe hij tot het predikantschap geroepen werd. “Achteraf gezien heeft God mij al op jonge leeftijd richting het predikantschap bewogen, maar zelf had ik dat lange tijd
Ver voordat zijn roeping ontstaat, gaat Lensen altijd met zijn ouders mee naar de kerk. "We woonden in Genemuiden en daar waren we lid van de hervormde gemeente. Als ik terugkijk op mijn jeugd, blijft mij vooral bij dat ik een goede tijd heb gehad. I
Meer dan vijftig jaar geleden gingen zijn vader en drie broers van zijn vader als de ‘Gebroeders Spaargaren’ het land in om met hun liederen het evangelie ten gehore te brengen. “Vanwege hun roeping kwamen we steeds meer in aanraking met leerstelling
"Ik ben druk omdat ik ijdel ben"Drukte vanuit ijdelheid komt voort uit een verlangen om betekenisvol te zijn, om ertoe te doen. Je wil dat de wereld ziet hoe goed je bent. En hoe belangrijk. Daarom moet je wel druk zijn. Een kunstenaar die het werk
Hoe is uw route naar het predikantschap verlopen?“Ik ben nu 57 jaar, maar nog maar ‘slechts’ 12 jaar als predikant actief. Sommige mensen spreken dan van een ‘late roeping’ en zo zou je het inderdaad kunnen zien. Als jonge twintiger begon ik als doua
Hoe bent u tot het ambt geroepen? Was dat op jongere of latere leeftijd? “Ik omschrijf het zelf wel echt als een roeping, tegelijkertijd ga ik daar ook altijd wel weer nuchter mee om. Toen ik een klein jongetje was, wilde ik dokter of chirurg worden.
Als kind groeide Griffioen op in een hervormde gemeente. “Ik bewaar daar goede herinneringen aan”, maakt hij duidelijk. “Zo deed ik van harte mee aan het jeugdwerk en catechisaties. Ook legde ik belijdenis van het geloof af. Kort na mijn trouwen sta
Hoe bent u op de kansel terechtgekomen?“Ik ben op mijn 35e als predikant gestart, maar daar ging een proces van jaren aan vooraf. Terugkijkend op mijn jeugd, was ik altijd wel actief in de kerk. Ik zeg wel eens gekscherend: toen parttime en nu fullti
Hoe is uw roeping ontstaan of is dat later ontstaan?“Ik dacht zeker niet op jonge leeftijd dat ik predikant zou worden. Mijn vader was predikant, dus in die zin kreeg ik het mee. Maar zelf heb ik nooit gedacht dat ik ook die kant zou opgaan. In hoeve
“Ik ben niet met een toga in de wieg gelegd. Zeker niet”, zegt Goedvree als hem gevraagd wordt hoe zijn roeping ontstond. “Ik ben geboren en getogen in Putten en groeide op in een écht hervormd gezin. We kerkten in de Grote Kerk van Putten die duidel
Hulsman groeide op in een reformatorisch gezin en bewaart daar warme herinneringen aan. “De Bijbel nam binnen ons gezin een centrale plek in. Er was liefde voor de dienst van de Heere. Gaandeweg maakte ik tijdens mijn middelbare schoolperiode steeds
In 2017 sprak Cvandaag met Van Kooten naar aanleiding van zijn emeritaat. In dat interview vertelde hij onder meer hoe hij zich onder de prediking van zijn vader gedrongen voelde om predikant te worden en dat het “prima” is als mensen soms uit nieuws
Deze aflevering heeft als thema nalatenschap. Leiderschap en nalatenschap zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De vraag naar wat je in de wereld na wilt laten, brengt je dichtbij de vraag van je roeping. Wie ben je, wie wil je zijn en welke betek
Hoe is uw roeping tot het ambt ontstaan? Wilde u op jonge leeftijd al predikant worden of ontstond dat later?“Terugkijkend is dat iets wat echt in de loop der jaren ontstond. Hoewel ik uit een christelijk nest kom, ben ik niet ‘echt’ christelijk opge
“Als middelbare scholier werd in mijn hart het verlangen gewekt om de Heere te mogen dienen. Het precieze moment kan ik niet aanwijzen. Ik heb geen flitsend bekeringsverhaal. Als het ’s morgens dag wordt, weet ik ook niet precies hoe laat de zon is o
Sommige predikanten wisten al van jongs af aan dat ze dominee wilden worden. Anderen hebben die roeping later ontvangen. Hoe ging dat bij u?“Bij mij is dat eigenlijk wat later ontwikkeld”, antwoordt Langeweg. “Een late roeping noem ik het wel eens. H
Hoe ontstond uw roeping tot het ambt? Wilde u altijd al dominee worden of ontwikkelde zich dat later?“Als kind van een jaar of acht wilde ik boer of dominee worden. Waar dat vandaan komt? Dat weet ik niet. Mijn ouders hadden geen boerderij en in de f
“Eigenlijk ontstond mijn roeping al op de basisschool, toen ik in groep acht zat”, zegt Den Boer als hem gevraagd wordt hoe hij tot het ambt geroepen werd. "Ik weet nog dat ik mij met een paar klasgenootjes serieus bezighield met de zending. Op een g
Hoe is uw roeping ontstaan? Op vroegere leeftijd of later? “Het is best een hele grillige weg geweest”, antwoordt de predikante. “Ik kom uit een midden-orthodoxe gemeente en kreeg niet echt een hele stevige geloofsopvoeding mee. De keuze om theologie
Zijn roeping tot het ambt kwam in fases tot stand, maakt Snaterse kenbaar. "Toen ik als kind van een jaar of tien in de kerk zat, droomde ik er wel eens van om dominee te zijn. Dan keek ik naar de predikant en dacht ik: ‘Dat zou ik ook wel willen doe
Sommige predikanten werden op jonge leeftijd geroepen. Bij anderen ontstond dit later. Hoe ging dat bij u?“Laten we niet bij de roeping beginnen”, antwoordt Kieviet. “Mijn vrouw en ik zijn allebei opgegroeid op Goeree-Overflakkee. Nelleke komt uit Mi
“Ik ben altijd een ‘brave’ kerkjongen geweest die steeds de vraag kende: hoe sta ik tegenover God?”, maakt Van Reenen duidelijk. “Dat ik graag gesprekken voerde over kerk en geloof, wil nog niet zeggen dat ik van kinds af aan persoonlijk de Heere Jez
Wat kunt u vertellen over uw roeping? Wilde u van jongs af aan al predikant worden of ontstond dat later?“Mijn broertje en ik zijn niet christelijk opgevoed, al hebben we wel op een christelijke basisschool gezeten. Maar dat was puur omdat het onderw
Als tiener moest Breugem geruime tijd weinig van het geloof weten. “Na een nare gebeurtenis raakte ik innerlijk weg bij God en liep ik vast met Hem en de kerk”, zei hij in een eerder interview met Cvandaag. “Het was wel het begin van een zoektocht in
Hoe is uw roeping ontstaan? Gebeurde dat op jonge leeftijd of later? “Ik kom uit een gezin van twaalf kinderen en ben opgegroeid in de Gereformeerde Gemeenten. Wat dat betreft ken ik de klappen van de zweep”, vertelt Van Rumpt. “Toen ik een jaar of a
Het balletje begon te rollen toen ds. René de Reuver, scriba van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN), eind vorig jaar via het sociale mediaplatform X kritiek uitte op de volle agenda’s van predikanten. Zo schreef De Reuver onder meer dat het ‘opv
Inmiddels is hij al even met emeritaat, maar wie dominee Ruud de Boer een beetje kent, weet dat hij graag de hardloopschoenen aantrok. Zo liep hij verschillende marathons en ging hij eens hardlopend naar zijn jarige schoonvader toe. Maar wat hebben h
"Ik ben denk ik gesneuveld door mijn gebrek aan veerkracht in het om kunnen gaan met alle spanningen die er leefden." Olaf ten Napel is schrijver van het boek ‘Levensadem’. In 2022 nam hij na zeven jaar afscheid als voorganger in een grote evangelisc
Deze aflevering heeft als thema PASSIE. Wat is passie en hoe ziet dit eruit in leiderschap? Wat zijn voorbeelden van passierovers die Jan heeft ontdekt in zijn eigen leven? En wat is de prijs van een gepassioneerd leven? Jakob en Jan gaan hierover in
Van der Laan groeide op in de Indonesische provincie Papoea. Daar waren haar ouders werkzaam voor zendingsorganisatie Wycliffe Bijbelvertalers. “Tot mijn tiende levensjaar heb ik daar gewoond. Mijn ouders keerden vanwege mijn middelbare schooltijd te
“Ik ben altijd een vroom kind geweest”, zegt Van Meggelen met een glimlach. Ze is grootgebracht op het Zuid-Hollandse eiland Voorne-Putten, dat bekendstaat als ‘het eiland zonder Heiland’. Het dorp Zuidland, een gereformeerd dorp, vormde daarop een u
Hoe het allemaal begon“Toen ik onlangs mijn 40-jarig jubileum als predikant vierde, dacht ik terug aan mijn roeping. Ik denk dat ik een jaar of 11 was toen God het in werking zette. Twee keer per zondag gingen we met het gezin naar de gereformeerde k
Jezus, Petrus en de leerlingen zijn op reis en zijn in gesprek. Bij deze gesprekken komen er altijd belangrijke lessen naar boven. Eerder ging het Evangelie ook over Petrus en Jezus, Jezus vraagt de mensen wie hij is en Petrus antwoord: jij bent de C
Al van kinds af aan verlangde ds. W.P. Emaus ernaar om predikant te worden, daar hij met schoolvriendjes soms een kerkdienst naspeelde. Inmiddels is de in Ouddorp geboren Willem Poulus Emaus al ruim dertig jaar in het ambt actief. In zijn pastorie in
Het kerkenwerk kan een monster zijn, ongrijpbaar en altijd hongerig, stelde collegadominee Gertine Blom onlangs in het protestants maandblad Petrus. Waar de kerk een oase van ruimte, stilte en meer van dat moois zou kunnen zijn, schrijft zij eerlijk
Met zijn basgitaar speelde ds. M. T. Al-Chalabi heavy metalmuziek. Dit behoort tot zijn verleden sinds de predikant via een collega in aanraking kwam met de Bijbel. “Preken over de zondigheid van de mens drongen mijn ziel binnen”, zo laat de dominee,
Als kind en tiener had ds. G. J. Anker nooit gedacht dat hij nu wekelijks op de kansel staat. De in Boskoop opgegroeide hervormde predikant zat op de tuinbouwschool en droomde van een eigen boomkwekerij. Een onverwachte verkiezing tot ouderling bleek
“Het domineesbestaan is geen succes story. In de meeste gevallen is het een kwestie van bikkelen en ‘gewoon’ je werk doen.” In zijn beginfase maakte ds. J. B. ten Hove minder bemoedigende gebeurtenissen mee dan gehoopt. Dat neemt niet weg dat de herv
“Drie jaar geleden zei de medisch specialist tegen mij: ‘Als het zo doorgaat heeft u twee jaar te leven.’ In die zin had ik al een jaar in het graf moeten liggen. Blijkbaar is mijn tijd nog niet gekomen.” Wie de medische geschiedenis van dr. W. J. Op
Met een vader en jongere broer als predikant zou je bijna denken dat het een ABC'tje was dat ds. Rien Teeuw ook in het ambt terecht zou komen. Toch was dat geen uitgemaakte zaak want Teeuw overwoog als tiener eerst om een medische studie te kiezen. G
“Soms kom ik na een kerkdienst thuis en komt één van de kinderen naar mij toe: ‘Pa, u heeft een onhandige opmerking gemaakt.’ En soms moet ik ze inderdaad gelijk geven.” Ds. J. N. Zuijderduijn heeft het hart op de tong, en dat geldt ook voor zijn gez
Hoogmoed kan bij iedereen ongemerkt de kop opsteken, het zit als het ware in ons DNA. Zeg daarom nooit te snel dat je zelf helemaal niet hoogmoedig bent. Want meestal is het zo, dat degene die dat het hardste roepen wél hoogmoedig zijn. Laat het liev
“Ik droomde al in de schoot van mijn moeder van het predikantschap”, vertelt dr. C. A. van der Sluijs over het ontstaan van zijn roeping. “Toen ik voor het eerst ging preken, vertelde mijn vader: ‘Dit wisten we voordat je geboren was.’ Dit behoort to
"Mijn vader was ongeneeslijk ziek en wist dat zijn bediening voorbij was. Ik zei tegen hem: Pa, ik hoop uw werk voor te zetten, ik ga door in de lijn als dominee”, vertelt ds. Jac Jongejan. Aanvankelijk zag hij zichzelf meer als zendeling, maar na de
“Als kind was ik soms bang voor de dood en de hel. In mijn kindertijd leerde God me dat ik zondig was en dat Hij mij uit genade zalig maakt om Jezus’ wil. Er ontstond een diep verlangen om God te dienen”, zo vertelt ds. G. T. van Appeldoorn. Cvandaag
Dominee J. Hogenhout groeide niet op in de kerk, maar op het veld van de plaatselijke voetbalvereniging. “Langs het veld ben ik nog altijd te vinden. En bijna iedere keer gaat een gesprek over het christelijk geloof”, zo vertelt de hervormde predikan
Als tiener vertelde dominee Elsbeth Gruteke thuis dat ze gelooft in God. ‘Ach kind, dat waait wel over’, reageerde haar moeder. Maar haar geloof is niet verdwenen. Integendeel, het heeft zich juist verdiept. “Een waakvlammetje werd een vuur”, zo vert
Met ervaring als leidinggevende, een postgraduate Theology of Migration en een opdracht van God op zak, mocht Eunice Anita-Offerman vanaf juli 2022 beginnen als nieuwe voorganger in Mozaiek020 in Amsterdam-Zuid. De Veenendaalse heeft haar wortels in
“Eigenlijk doe ik in Amsterdam hetzelfde als in Vollenhove, aan de rand van de Biblebelt. Deze stad is minder bijzonder dan sommige mensen denken.” Sinds een jaar is Dick Wolters als pionier-predikant actief in onze hoofdstad. Cvandaag zocht hem op v
In het dagelijks leven is ze actief als spreker, auteur en trainer van het trainingsbureau ‘Geloofwaardig Spreken.’ Je kunt met recht stellen dat Paulien een drukbezet bestaan kent. Wanneer we Paulien digitaal spreken, springt haar werkkamer direct i
Het moment dat ds. P. D. van den Boogaard zijn huis te koop zette en naar de pastorie verhuisde was een écht markeerpunt. “Een dominee is ontworteld en leidt een ‘reizigersbestaan’. Dat is niet alleen maar negatief. Het maakt mij sterk afhankelijk va
Als onkerkelijke jongen ging ds. C. Harinck naar een dienst van de Gereformeerde Gemeenten. “Op mijn terugweg naar huis ging ik een boomgaard in om te roepen tot God: ‘Als het heiligdom ook voor de heidenen is, ontferm U dan ook over mij.’” Vervolgen
“Een gesprek over de kerk is iets anders dan een geloofsgesprek. Ik vind het belangrijk om ‘buitenkantgeloof’ te benoemen. Er is een verschil tussen geloof en religie.” Ds. F. J. M. van Veldhuizen is sinds 2021 predikant van de hervormde gemeente in
“De eerste 25 jaar van m’n leven heb ik niet geleefd.” Ds. A. Simons draait er niet omheen. De hervormde predikant groeide op in de rechterflank van de reformatorische gezindte. Hij ging er altijd vanuit dat het eeuwige leven was weggelegd voor een k
Sinds 2018 is hij gemeentepredikant en pionier op Ameland. Hij voelt zich er als een vis in het water en ziet er zichzelf nog vele jaren dienen. In gesprek met Cvandaag blikt hij terug op de eerste vier jaar die hij nu op het eiland heeft doorgebrach
“Wie in een rolstoel heeft gezeten staat anders op een preekstoel. Dat kan niet anders.” Ds. L. W. Smelt is sinds kort met emeritaat. De laatste jaren van zijn ambtsperiode kreeg hij met verschillende fysieke problemen te maken. “In die moeilijke tij
“Ik denk dat er een bepaald mechanisme in werking treedt als je op een hoog niveau leider wordt, waarbij je omgeving steeds minder eerlijk tegen je is. Het tegengeluid verzwakt en daarmee wordt de eenzaamheid van jou als leider vergroot.” Henk Stoorv
“Ik bad dagelijks: ‘Heer de oogst is groot, geef alstublieft nieuwe werkers’. Maar er gingen alleen maar meer werkers weg.” Martijn Rutgers was vijf jaar voorganger in Amsterdam Nieuw-West van een zeer kleurrijke gemeente. Mensen met allerlei achterg
“Standpunten waar de Bijbel niet heel eenvoudig over spreekt, willen we in Mozaiek niet simpel behandelen. Voor een andere visie op bijvoorbeeld de doop, hoef je geen nieuwe kerk op te richten”, vertelt Joël Boertjens, voorganger van Mozaiek020. Eerd
“Net als de Hongaren zijn Urkers trots op hun cultuur, gastvrij en liefhebbers van goed eten. Kortom, hier voel ik mij thuis”, vertelt ds. Cs. Kelemen. De predikant, geboren in Roemenië, is sinds 2020 dominee in het christelijke bolwerk Urk. Van jong
‘Uw komst heeft niet zoveel zin, dominee’, kreeg ds. C. Mijderwijk te horen. Hij bezocht een doodzieke moeder die onbereikbaar was. “Na ons gebed zei ze tot ieders verrassing ‘amen’. Het leverde diepgaande gesprekken op met haar kinderen.” Deze anekd
“Toen ik hoorde dat Bach zijn levenswerk opdroeg aan de Heere God ontstond mijn geestelijke zoektocht. Als iemand van zijn kaliber dat doet, moet er een geheim zijn dat ik moet ontdekken”, vertelt ds. G. J. Krol. Voor hem is de wereldberoemde componi
Geloven in Amsterdam-Zuid. Dat klinkt voor veel mensen die bekend zijn met Amsterdam niet als een hele logische combinatie. Het lijkt op de Zuidas vooral te draaien om geld, en niet om God. Toch was juist dit de plek waartoe ds. David van der Meulen
“Je kunt als dominee zomaar een artiest worden. Predikanten zijn publieke figuren. Dan ontbreekt er alleen nog een boekingsbureau”, merkt ds. A. L. de Kwaadsteniet op. De predikant verhuisde in 2020 naar de hervormde gemeente in het dorpje Overberg.
Hoe kan een God van liefde zoveel geweld toestaan of zelfs gebruiken? Deze vraag krijgt iedere christen vroeg of laat in gesprek met een niet-gelovige. En waarom geeft Hij het volk Israël opdracht tot genocide? Het zijn vragen waar ook ds. M. P. D. (
.“Ik werd als 16-jarige door mijn broer uitgenodigd om mee te doen met evangelisatiewerk. Tijdens het evangeliseren dacht ik bij mezelf: ‘Ik spreek nu met anderen over de Heere Jezus, maar ik ken Hem zelf niet of nauwelijks.’ Dat heeft bij mij een zo
Met een groepje zingen in de koffiebar. Met weemoed denkt Erik van Duyl terug aan zijn begintijd als christen. Inmiddels is de voorganger alweer ruim 25 jaar actief als voorganger binnen diverse baptistengemeentes in ons land. Cvandaag zocht hem in A
“Ik zou wel dominee willen worden in zo’n tent, maar niet op een ‘gewone’ kansel”, zei ds. Kommer Groeneveld als jonge tiener. “Nooit gedacht dat dit letterlijk zou uitkomen.” In openluchtsamenkomsten in parken en in evangelisatietenten verspreidde d
“Je moet als dominee jezelf blijven, maar tegelijkertijd mag er gezien worden, dat je het ambt draagt. Vergelijk het met koning Willem-Alexander. We hebben een koning nodig die enerzijds zich makkelijk onder de mensen beweegt, maar anderzijds door zi
“In vind het gepast als je tegen een predikant ‘dominee’ zegt, tenzij je met iemand een zodanige verhouding hebt, waardoor het meer vanzelfsprekend is om elkaar te tutoyeren.” Dit vertelt ds. J. Bos in de bundel ‘Preken is een liefdedienst’. In deze
“Toen ik predikant werd, had ik het gevoel: ‘Nu krijgt de gemeente de beste dominee van Nederland!’” Dit vertelt ds. C. P. de Boer in de bundel ‘Preken is een liefdedienst’. In deze interviewbundel vertellen vijftien predikanten uit bevindelijk-geref
“Een actuele prediking betekent niet dat je mensen een aai over de bol geeft, maar kan mensen weleens pijn doen als je ze confronteert met de eigen zonden.” Dit vertelt ds. J. Belder in de bundel ‘Preken is een liefdedienst’. In deze interviewbundel
“Nog steeds wordt er te veel geoordeeld. Wie ben ik om te zeggen dat een evangelische gelovige verder bij God vandaan leeft dan een christen die bevindelijk-gereformeerd is?”, zegt ds. G. J. Baan. In 2020 vierde de predikant van de gereformeerde geme
“Ik mocht een halve minuut bij een man op de intensive care komen. ‘God is goed’, zei hij naar adem happend. Als dominee hoefde ik toen niets meer te zeggen.” Ds. H. J. van der Veen is sinds 2019 met emeritaat. Cvandaag blikt met hem terug op de 36 j
Natuurlijk is het prettig als iemand je inschat als wijs en ervaren. En uiteraard is het fijn als mensen luisteren als je ze iets probeert te leren. Er dient ook een mate van respect te zijn naar kerkleiders. Maar in bepaalde kerkculturen gaat de ver
Wandelend met de hond. Fietsend met zijn wielrenclub. Voor ds. G. J. Codée zijn dit prachtige gelegenheden om zijn roeping uit te oefenen. “Vroeger wilde ik echt geen dominee worden. Totdat ik bij een predikant uit Rotterdam een kijkje achter de sche
“Het zit ons in het bloed om zélf iets mee te willen nemen, om daarmee tot Christus te vluchten. Om daarmee als het ware Zijn genade te ‘kopen’; met de prijs van onze geschiktheden.” Het raakt Ds. G. Kater, wanneer hij kerkgangers ziet worstelen met
Tot zijn zeventiende levensjaar dacht ds. W. Pieters: Als je netjes leeft en kerkelijk betrokken bent, is er niks aan de hand. “Ik was een keurige kerkganger, maar tussen God en mijn ziel zat het niet goed”, erkent de hersteld hervormde predikant. Pi
“Ik weet nog dat ik toen op mijn horloge keek en dacht: ‘Ik had nu op de preekstoel moeten staan’.” Ooit beleefde ds. W. J. Westland de schrik van zijn leven. Ergens in de Flevolandse polder lag de hervormde predikant met zijn auto in de sloot. Door
“Ik werd soms zó moe van allerlei pastorale noden, zoals huwelijksproblemen. Het is vaak vechten tegen de bierkaai. Het mooie is dat ik van preken nooit moe word! Sterker nog, daar knap ik van op”, vertelt ds. W. Silfhout. De predikant, actief binnen
Op jonge leeftijd had ds. Dennis van der Wal het verlangen om dominee te worden. “Die roeping nam ik lange tijd niet serieus.” Totdat hij werd geconfronteerd met hartritmestoornissen. “Toen ik wakker werd in het ziekenhuis, wist ik: ‘God heeft mij ee
“De gereformeerde theologie onderstreept dat ‘van nature niemand gelooft’ en geloof een geschenk van God is. Het is best lastig om dat midden op de Biblebelt écht duidelijk te maken. Er zijn immers heel veel mensen met de kerk verbonden.” Ds. E. K. F
“Als domineesgezin waren we eigenlijk publiek bezit. Dat is niet erg. Als christen mag van je worden verwacht dat je dingen doet die de Heere van je vraagt. Of je nu wel of niet dominee bent,” zeggen ds. K. Hoefnagel en zijn vrouw. De christelijke ge
“Ik durf God niet om genezing te vragen en geloof dat ik deze ziekte moet dragen. In de oefenschool van het lijden helpt het mij om de Heere Jezus te volgen,” zegt ds. J. J. van Eckeveld. In 2019 ging de gereformeerde gemeente-predikant uit Zeist van
“Jarenlang was ik dominee in een niet-kerkelijke omgeving. Na onze verhuizing naar het Brabantse Rijswijk was ik ineens ‘de dominee van het dorp’. Daar moest ik wel even aan wennen,” vertelt ds. D. M. Heikoop. In 2010 geleden ging de hervormde predik
Door allerlei omstandigheden raakte ds. W. van Benthem zwaar depressief. “Ik kon voor mijn gevoel zelfs niet meer bidden.” 'Dominee, als u wat meer gelooft en op Jezus vertrouwt hoeft u toch niet depressief te zijn?', vroegen mensen in zijn omgeving.
"Bijbelgedeelten hoef ík niet boeiend te maken. Gods Woord is boeiend en relevant in zichzelf," zegt ds. A. P. van Langevelde. Hij merkte dat in de jaren dat hij wekelijks bijbelstudie deed met de bezoekers van aanloophuis De Steiger in Alkmaar. Cvan
Van een mooie baan in de financiële wereld naar de kansel in het christelijke bolwerk Urk. “Dit is een Abrahamitisch avontuur,” zegt ds. J. van Vulpen. Sinds 2018 is hij dominee in één van de grootste kerken binnen de Christelijke Gereformeerde Kerke
“Vergaderingen over de liturgische veranderingen werden soms op het scherpst van de snede gevoerd. In hervormde gemeenten verlopen dit soort gesprekken vaak moeizaam,” merkt ds. H. Liefting op. In 2017 ging de hervormde predikant met emeritaat. Cvand
“Kerkgangers denken soms ten onrechte dat ze een sterk en groot geloof moeten hebben voor deelname aan het heilig avondmaal. Maar het is juist andersom: de Heere wil juist het zwakke geloof sterken aan Zijn Tafel.” Deze opmerking is kenmerkend voor d
Voorgangers, oudsten, pastorale medewerkers, die goede leiding geven zullen in de eerste plaats bezig zijn met het herderlijk begeleiden (ondersteunen) van de leden van de gemeente. Daarin dienen ze de gemeente en volgen ze ook het voorbeeld van Jezu
“Toen ik de begrafenisdienst van een jongeman moest leiden, wilde ik wegvluchten. Ik sloeg de Bijbel open bij Psalm 42. ‘O mijn ziel, wat buigt g' u neder? Waartoe zijt g' in mij ontrust?’ Mijn mensenvrees viel toen helemaal weg,” zegt ds. A. Kort. D
“Als dominee zijn er momenten dat ik geen zin heb in de kerk en liever op mijn racefiets stap. Als het in de Bijbel zo vaak over volharden gaat, moeten we niet denken dat het altijd leuk is in de kerk.” Ds. M. van Leeuwen dacht het al als 5-jarig joc
“Ik ben ervan overtuigd dat de Heilige Geest buiten de kerk volop werkzaam is, maar dan moeten we er wel naar op zoek gaan. De kerk is ook op het schoolplein.” Ds. Otto Grevink heeft er in de afgelopen jaren bewust voor gekozen om geen fulltime predi
“Nachtenlang heb ik slecht geslapen vanwege mijn zonden. Ik vreesde voor het oordeel van God. Totdat de Heere mijn schuld in één ogenblik wegnam,” vertelt ds. A. Kort. Op jonge leeftijd heeft hij zijn geloof vaarwel gezegd en zijn ouderlijk huis verl
Ooit kreeg prof. dr. W. Verboom voor Koninginnedag een speciale uitnodiging van de burgemeester. Die tijd is voorbij. “De dominee is inmiddels van zijn voetstuk gevallen,” merkt de emeritus-hoogleraar uit Harderwijk op naar aanleiding van zijn boek ‘
Voetbal en muziek stonden in het leven van ds. A. Kos op de eerste plaats. Een preek bracht daar verandering in. “Toen wist ik: ‘mijn leven moet ik anders inrichten’. Daar is mijn leven met de Heere begonnen.” Tijdens zijn werk als advocaat bereidde
‘Weet u ook waar u naartoe gaat?’, vroeg ds. W. Schinkelshoek in het ziekenhuis aan een ernstig zieke man. “Hij deed zijn handen omhoog. ‘Ja, ik ga naar Jezus!’,” vertelt de hersteld hervormde predikant uit Ede (in 2023 ging hij met emeritaat, red.).
Een vrouw werd na haar val van de fiets geholpen door een kerklid van prof. dr. Wim Verboom. “Na die val kwam ik met haar in contact. Ik deed haar een Psalmboekje cadeau. Met de God van de Psalmen is ze uiteindelijk gestorven.” De emeritus-hoogleraar
“Ik vind het vreselijk om aangekondigd te worden als Gereformeerde Bond-predikant. Ik belijd hetzelfde geloof als mijn buurman die verderop naar een andere kerk gaat,” vertelt ds. A. J. Mensink. Cvandaag sprak de predikant van de hervormde gemeente i
De laatste tijd vragen mensen ons per e-mail of het Bijbels gezien juist is dat een geestelijk leider die te maken krijgt met overspel, door kan gaan in de bediening die men eerst had. De reden dat men zo’n vraag stelt heeft uiteraard te maken met he
“Jezus is niet alleen Iemand die helpt en troost. Hij is er niet voor de gezelligheid, maar voor onze zaligheid. Als we Hem niet op die manier kennen, dienen we een halve Jezus.” Als ds. M. Messemaker spreekt over de Heere Jezus glinsteren zijn ogen.
“Na het overlijden van mijn vader probeerde ik netjes te leven. Ten diepste ging aan Christus voorbij. Ik moest leren om van genade te leven.” Ds. R. W. Mulder wilde één ding niet: dominee worden. En toch staat hij iedere zondag op de kansel. "Al sne
“Nieuwelingen in onze kerk dachten dat redding in Christus voor hen niet mogelijk was. En ze gaan al jaren naar de kerk. Als ik dat hoor ben ik geneigd om in huilen uit te barsten.” Ds. J. R. van Vugt is sinds 2016 actief als dominee. Na een mislukte
“Een niet-gelovige vrouw heeft ademloos naar moeilijke preken uit Ezechiël en Openbaring geluisterd. En ze kwam tot bekering. De Heere God heeft geen toeters en bellen nodig om Zichzelf bekend te maken,” zegt ds. C. Westerink. De christelijk-gereform
“Als jonge dominee liet ik mij leiden door hoe anderen over mij dachten. Toen ik daarvan werd bevrijd kwamen mensen tot geloof in de Heere Jezus,” vertelt ds. A. Beens. Als predikant heeft hij veel hoogte- en dieptepunten meegemaakt. Zijn levensverha
“Mensen komen soms uit nieuwsgierigheid naar een dominee naar de kerk. Ik zou zeggen: ‘Prima, kom allemaal maar binnen.’ Als de mensen vervolgens maar bij Jezus uit komen.” In 2017 ging dr. R. van Kooten met emeritaat. “En dat alleen door een kille m
Ds. C. Gielen had jarenlang niets met het geloof. Later deelde hij het Evangelie met prostituees en kerkgangers. "Als 28-jarige zat ik voor het eerst in de kerk," herinnert de hersteld hervormde emeritus-predikant zich nog goed. "Sindsdien heb ik noo
