Je wordt geestelijk gechanteerd. Hoe merk je dat?
Manipulatie in de kerk ontstaat wanneer leiders hun overtuigingen presenteren als directe woorden van God, waardoor elke vorm van tegenspraak of een andere interpretatie wordt neergezet als ongehoorzaamheid aan Hem. Het maken van een eigen keuze en hebben van een eigen mening word je totaal ontnomen. Daarmee wordt ook de manier waarop men de Bijbel uitlegt, onfeilbaar. Het gezag dat men toekent aan het Woord van God, trekt men door naar de eigen opvattingen over de Bijbel of uitleggingen van de Bijbel.

Wat heeft het verhaal van Izebel ons nog te vertellen?
In het Oude Testament van de Bijbel vinden we het verhaal van Izebel en later wordt er opnieuw over de Izebel gesproken in het boek Openbaring van het Nieuwe Testament. Uit deze Bijbelgedeelten verstaan we dat er veel meer aan de hand is met deze Izebel dan alleen, dat ze een heidense vrouw was die met koning Achab getrouwd is geweest. Er is duidelijk een demonische geest die haar bestuurde en die geest is er vandaag nog steeds en ook nog steeds actief. Die Izebel-geest is een controlerende en manipulerende geest in de gemeente van de Heer (lees Openbaring 2:21). En ja, ze is helaas nog springlevend.

Het verhaal van Izebel vinden we voor het eerst in het Bijbelboek Koningen (lees 1 Kon. 17 tot en met 21). Ze was getrouwd met koning Achab en in die periode eigende Izebel zich het gezag toe over Israël, ze hunkerde naar gezag en macht en dat uitte zich in heerszucht over onder andere haar man, de priesters en later over het gehele volk. Dit zijn duidelijk de werken van het vlees (Gal. 5:19-20). Izebel deinsde in haar zucht naar macht, er niet voor terug om systematisch de profeten van God uit te roeien, daarnaast leidde ze Israël in afgoderij en hoererij.

Is het verhaal van Izebel nog actueel?
Zeker, als we beseffen dat het hier niet alleen gaat om de historische figuur Izebel, maar om een demonische geest die haar aanstuurde, wordt dit een krachtig en verrassend actueel verhaal. Hoe meer we vorderen in de eindtijd, des te meer zal het werk van demonen openbaar worden. Wanneer je kijkt naar de werken van Izebel in het Oude Testament, zie je inderdaad dat niet zelden in deze tijd zich verschijnselen voor doen die ons herinneren aan het verhaal van Izebel. De vergelijking klinkt misschien ongewoon, maar is toch treffend. Waar de invloed van een Izebel-geest zichtbaar is, duiken vaak ook Achabs op – mensen die zich gewillig laten manipuleren en geen tegengeluid bieden. Deze sluiten als het ware een huwelijksverbond met Izebel en zijn vaak niet vatbaar voor waarschuwingen, omdat ze waarheid gewoon niet willen zien.

Wanneer de geest van Izebel aan het werk is, is er vaak sprake van buitensporige controle die zich uit in manipulatie en het uitoefenen van een verstikkende invloed op anderen. In de Bijbel wordt dit soort invloed ook wel aangeduid met het woord ‘toverij’. Ook verborgen agenda’s en leugens worden niet geschuwd, met het evangelie als bedekking: alles om het doel te bereiken. Het doel van deze demonische geest is altijd om te proberen verwarring te zaaien, in een poging verdeeldheid te brengen in de gemeente van de Heer. Deze geest zet mensen aan tot heersen, controleren en manipuleren. Dat kan op alle niveaus, zowel op bestuurlijk niveau als onder gemeenteleden. Men probeert om de ander te overheersen.

Let op: iemand die zich laat leiden door een Izebel-geest of controle-geest, misleidt anderen vaak met vrome en overtuigend klinkende woorden. Met gezwollen taal, lieflijke taal, en vroomheid, dekken ze zich vaak in. En wanneer je zo iemand aanspreekt wordt het zeer moeilijk, omdat zo iemand kan dan terugvallen op vroomheid met een opmerking als: “Ik zeg dit in Naam van de Heer, ik ben een dienstknecht van God, hoe kun je dat tegen mij zeggen?”, “God heeft het zelf tot mij gezegd en daarom moet jij luisteren”. Op deze manier trachten zij anderen de mond te snoeren en invloed te verwerven. Het principe is ook om medestanders te zoeken (Achabs), om degenen die zich nog verzetten te isoleren. Dat is feitelijk ook één van de tactieken van de duivel om verdeeldheid te brengen. Mensen raken misleid doordat Izebels vaak bijzonder ‘religieus’ overkomen en zich geestelijker voordoen dan anderen. Ze zeggen bijvoorbeeld dat ze een last van God hebben ontvangen, terwijl ze tegelijkertijd een houding van geestelijke superioriteit aannemen. Daaraan zouden we ze feitelijk moeten herkennen.

Een ander kenmerk is dat ze zichzelf graag als ‘profetisch’ presenteren. Gesprekken met hen verlopen daardoor moeizaam, omdat ze zich vaak beroepen op directe openbaringen van God die alleen aan hen zijn gegeven. Dat maakt tegenspraak vrijwel onmogelijk.

Pas wanneer zij ontmaskerd worden, komt de valse geestelijkheid aan het licht. Heerszuchtige en intimiderende geesten kunnen alleen aan het licht komen door onderscheiding van de Heilige Geest en volhardend gebed. Vandaar dat wij vandaag meer dan ooit, de doop in de Heilige Geest hard nodig hebben.

Geen ruimte voor Gods Geest
Je kunt zo angstig zijn voor wanorde dat je vast komt te zitten in tradities en vormen die alleen maar overleveringen van mensen zijn. Er zijn kerken en gemeenten waar tradities en rituelen zo sterk aanwezig zijn, dat er geen ruimte meer is voor het vernieuwende werk van Gods Geest. God zoekt echter aanbidders in Geest en in Waarheid (Joh. 4). Maar waar een vaste liturgie is, wordt het begrip ‘vrijheid’ in samenkomst moeilijk.

Zowel menselijke als demonische controle staat aanbidding in Geest en in Waarheid in de weg. Men is dan angstig voor het spreken in tongen, de gave van profetie (lees 1 Kor. 14), want men probeert alles zoveel mogelijk onder controle te houden en dit gaat buiten hen om. De geest van controle probeert het werk van de Heilige Geest te blokkeren en te verhinderen dat gelovigen hun gaven ontwikkelen of vrucht dragen. Er ligt een diepgewortelde angst aan ten grondslag: de vrees dat anderen krachtiger gezegend worden in hun bediening. Daarom wordt groei ontmoedigd of zelfs tegengewerkt. Dus een controle-geest zal ruimte en vrijheid in een gemeente of waar dan ook willen tegenwerken. De vrije werking van Gods Geest moet dan afgeremd worden.

Daarom vormt deze geest een grote bedreiging voor Gods gemeente. In Openbaring 2:20-23 schrijft de Heer aan de gemeente van Thyatira dat Hij meedogenloos met haar (Izebel) zal handelen. Er wordt ons zelfs opgedragen deze Izebel niet te tolereren, aangezien zij uit is op de vernietiging van het door God gestelde doel. In veel gemeenten heeft men deze geest al teveel z’n gang laten gaan. Daarom is het de hoogste tijd dat daar verandering in komt.

Deze geest zoekt voortdurend naar een plek om zich te vestigen, terwijl wij de Bijbelse opdracht hebben om de duivel geen ruimte te geven - maar juist dat inzicht ontbreekt ons vaak. Als we te maken hebt met deze demonische geest, denken we vaak dat we alleen maar te maken hebben met halsstarrige mensen, die handelen vanuit jaloersheid of begeerte naar macht. Maar welke vermomming men ook aanneemt, daarachter gaan altijd demonen schuil.

Jezus heeft ons gewaarschuwd dat gelovigen die zich door deze geest laten manipuleren (de zogenoemde Achabs), door Hem op het ziekbed geworpen worden en in grote verdrukking gebracht zullen worden (Openb. 2:22). Dit is een ernstige waarschuwing van Jezus.

Hoe herken je de Izebel-geest?
Hoe herkennen we haar? Wat voorop staat is de drang naar controle en heersen, dit doet zij via manipulatie (=toverij) op elke mogelijke manier. Het is een dwingende geest die altijd de aandacht naar zichzelf trekt en heel egoïstisch handelt. Krijgt ze haar zin niet dan zal haar religieus masker afvallen en komt de ware aard naar boven.

Izebel aanvaardt geen correctie
Men ziet correctie bijvoorbaat als afwijzing, daarom zal je nooit iemand met een controlerende geest horen toegeven dat hij of zij fout zit. Het is altijd de fout van iemand anders, er is geen erkenning van schuld. Typisch voor een Izebel-geest is dat ze zich vaak zal beklagen niet voldoende gewaardeerd te zijn. Vanuit haar egocentrische aard zal ze tot het uiterste gaan - zelfs liegen of overdrijven - om als geestelijk en belangrijk over te komen. In haar beleving draait alles om haarzelf; niemand is zo belangrijk als zij. In een gesprek zal hij of zij de dingen zozeer verdraaien dat je het gevoel krijgt, je te moeten verontschuldigen.

Hoe herken je Achab?
Het klinkt vreemd, maar zelfmedelijden en minderwaardigheidsgevoelens waren duidelijk de problemen van Achab. Iemand die last heeft van deze gevoelens, zet zichzelf centraal en verwacht dat anderen extra aandacht voor hem of haar hebben. Hierdoor zijn Achabs ontvankelijk voor mensen die hen willen bemoederen en zogenaamd aandacht voor hen hebben. Koning Achab kwam hierdoor echter in de greep van Izebel. Deze gevoelens hebben te maken met een overdreven eigen liefde en dit is geen goddelijke liefde of zelfs maar verfijnde menselijke liefde. Het is eerder liefde die zichzelf zoekt, haar eigen agenda nastreeft en die vooral zoekt naar aandacht.

De geest van Achab houdt van zijn positie, maar vreest confrontatie en gaat dat ook zoveel mogelijk uit de weg. Het liefst sluit hij vrede met iedereen en dat gaat ten kostte van de waarheid. Izebel en Achab vullen elkaar wederzijds aan en zo onderhouden de geesten van Achab en Izebel stilletjes een relatie waarin ze van elkaar afhankelijk zijn.

De uitroeiing van de Izebel-geest in de gemeente is een grote strijd, daar zij zich niet makkelijk laten wegsturen. Het is soms een gevecht, maar een gemeente zal zich hoe dan ook van de demonische geest moeten bevrijden. In de kracht van de Heer is de overwinning zeker, mits we maar in verbinding blijven met Jezus en Zijn wil boven alles willen doen. Uiteindelijk zal de gemeente als een overwinnend leger te voorschijn komen. Dat leger zal bestaan uit mensen die een diepe, oprechte bekering hebben doorgemaakt en God erkennen als het hoogste gezag in hun leven. Zij zoeken geen positie of eer, maar verlangen er oprecht naar om enkel Gods wil te doen. Jezus was ook niet op aarde om Zijn wil te doen, maar de wil van de Vader te volbrengen.

Geef nooit toe aan die geest van manipulatie. Weersta het in Jezus' naam en je zult altijd winnen.