Job is volgens Swüste een sterveling die door God in gesprek met de Tegenstem wordt genoemd als mijn dienaar. Dat is een grote eer, maar ook een zware taak. Job krijgt te maken met onnoemelijk veel lijden. God heeft de mens als vrij wezen geschapen. Toch daagt Hij mensen uit om goed om te gaan met die vrijheid. Dat blijkt telkens weer in de geschiedenis.

Job onder het lijden
Swüste besteedt aandacht aan mensen die onder zwaar lijden verlangen naar de dood. Volgens hem is dat herkenbaar voor veel gelovigen die diep getroffen zijn door verdriet. Job weet zich geen raad met zijn leven. Hij is een vrome Jood die vasthoudt aan de Tora. Maar nadat zijn vrienden hem beschuldigen en alles hem wordt afgepakt, voelt God voor hem eindeloos ver weg.

Toch spreekt Job zijn vertrouwen in Gods scheppende macht uit. Hij zegt:

“Bij de levende God die mij weigert recht te doen,
bij de Machtige die mijn ziel bitter maakt.
Ik heb nog al mijn adem in mij.
De levensgeest van God zit in mijn neus.
Nooit zullen er leugens over mijn lippen komen.
Nooit zal er bedrog over mijn tong gaan.”

Ontzag voor de Heer is volgens Job wijsheid. Geen kwaad doen is inzicht. Als Job terugkijkt op zijn leven denkt hij aan de tijd waarin God nabij was. Een tijd waarin alles wat hem lief was om hem heen stond.

Dan komt de jonge Elihu aan het woord. Hij wil Job leren wat echte wijsheid is. Volgens Elihu gaat God op Zijn eigen wijze met mensen om. Hij maakt recht wat recht is. Hij houdt de levensweg van ieder mens in het oog. Hij ziet elke stap die iemand zet. Elihu vraagt Job om na te denken of zijn oordeel over God wel klopt.

De vragen van God zelf
Daarna spreekt God zelf tot Job. Zijn woorden zijn krachtig en indrukwekkend:

“Waar was jij toen Ik de aarde grondvestte?
Zeg het als je het weet en inzicht hebt.”

De vragen van God laten Job voelen dat hij niet alles weet. De theologie van de drie vrienden klinkt netjes en overzichtelijk, maar raakt de werkelijkheid niet. Niemand heeft de waarheid in handen. Dat weet iedere gelovige. Het boek Job leert dat niet kennis het belangrijkst is, maar leven met een oprecht hart.

Wat is wijsheid?
Tot slot laat ik graag de woorden van Swüste zelf klinken. Ze drukken precies uit wat zijn boek wil zeggen:

“Wijsheid kun je niet vinden. Wijsheid is niet vast te pakken. Wijsheid moet je doen.
Je doet het door ontzag te hebben voor God en geen kwaad te doen.
Daarmee heb je de wijsheid niet in pacht, maar je leeft haar wel.
De kunst van het leven is omgaan met het mysterie en je zo weinig mogelijk te laten afleiden door alles wat op het oog aantrekkelijk is.”

Waarvan akte.