De nota 'Uw koninkrijk kome. Als pelgrims onderweg met Joden en Palestijnse christenen' van de Protestantse Kerk in Nederland onderzoekt de relatie tussen de kerk en zowel het Joodse volk als Palestijnse christenen. De nota benadrukt de 'onopgeefbare verbondenheid' van de kerk met Israël, zoals verankerd in de kerkorde. En het erkent tegelijkertijd de complexiteit van de situatie in het Midden-Oosten. De kerk streeft naar een evenwichtige benadering die zowel de rechten en veiligheid van Israël als die van Palestijnse christenen respecteert. Dit standpunt heeft geleid tot diverse kritische reacties.

Zo verstuurden vorige week meer dan honderd verschillende predikanten en kerkenraden een open brief aan de synodeleden van de PKN. De ondertekenaars betogen dat de nota vol politieke uitspraken staat, terwijl de verbondenheid met de staat Israël volgens hen sinds 2004 is losgelaten. Ze bekritiseren de hulporganisatie Kerk in Actie, die naar hun mening te veel steun geeft aan Palestijnen en te weinig aan de getraumatiseerde Israëlische bevolking. De ondertekenaars benadrukken het belang van Bijbelse profetieën over Israël en de kwetsbaarheid van het Joodse volk. Ook wijzen ze op de financiële steun die naar anti-Israëlische theologieën gaat, wat volgens hen in strijd is met de roeping van de kerk.

Initiatiefnemer van de open brief is ds. Arenda Haasnoot. In april 2024 was zij ook al initiatiefnemer van een open brief aan de PKN. Daarin sprak een groep predikanten hun onvrede uit over de positie die de PKN inneemt in het conflict in Israël en Gaza. Cvandaag sprak destijds al uitgebreid met Haasnoot. Lees dat interview hier.

De synodevergadering
Het rapport, dat veertig pagina's telt, heeft geleid tot een intensieve discussie onder de synodeleden. In de synodevergadering werd ingegaan op diverse feedbackpunten vanuit de verschillende adviesorganen van de synode, aangevuld met opmerkingen van individuele synodeleden, onder andere over de manier waarop de verschillende roepingen zich tot elkaar verhouden, de gebruikte terminologieën in het rapport en het benoemen van waarnaar we als pelgrims samen onderweg zijn.

Een tegenvoorstel van ds. Van Heijningen om de nota te splitsen in twee afzonderlijke notities, een over 'de onopgeefbare verbondenheid met het volk Israël' en een over de relaties met Palestijnse christenen, haalde het niet. Ook een amendement van ouderling-kerkrentmeester Smit om de tekst ‘De kerk is op grond van de Bijbel allereerst verbonden met het volk Israël. De kerk erkent dat er voor het volk Israël een blijvende en bijzondere belofte geldt ‘dat heel Israël gered zal worden’ expliciet op te nemen in het besluitvoorstel haalde geen meerderheid.

PKN-scriba ds. René de Reuver stelt dat de Protestantse Kerk met deze nota een kwetsbare positie inneemt. “We doen dit vanuit onze verbondenheid met het volk Israël en met Palestijnse christenen, maar zijn ons bewust van de kwetsbaarheid van dit thema. We kiezen voor één notitie waarin zowel de stem van Joden als van Palestijnse christenen klinkt. Ze vertellen ons verhalen over dezelfde werkelijkheid, maar vanuit verschillende perspectieven. Hoe daarop te reageren, hoe die verhalen te horen, dat is de vraag in deze nota.”

De generale synode besloot de nota te aanvaarden als uitgangspunt voor het beleid van de kerk en de dienstenorganisatie in de komende periode en als materiaal voor gesprek in de kerk. Het bestuur van de dienstenorganisatie van de PKN krijgt de opdracht deze uitgangspunten voor het beleid verder uit te werken.