Archeologen stuiten op 3800 jaar oude textiel in woestijn van Judea

Nieuws 25 juli 2024 3 minuten Redactie
Textiel
Dafna Gazit, Israel Antiquities Authority

Archeologen hebben een 3800 jaar oud stukje rood textiel ontdekt in de grotten van de Judese Woestijn. Dat meldt All Israel News. Dit stukje stof, gekleurd met verfstof afkomstig van insecten, biedt nieuw bewijs van oude verfmethoden en wijst op een rijke geschiedenis van handel en ambacht in het Midden-Oosten. De vondst werd gedaan door onderzoekers van de Israel Antiquities Authority, Bar-Ilan University en de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem.

Onderzoekers identificeerden de kleur van de zeldzame 3800 jaar oude textiel als afkomstig van het eikenbladluis, dat in de Bijbel bekend staat  als 'Tola‛at Hashani' (letterlijk de 'scharlaken worm').

In 2016 werd de zeldzame textiel, minder dan twee centimeter groot, ontdekt in de 'Grot van de Schedels' tijdens opgravingen die door dr. Eitan Klein, dr. Uri Davidovich, Roi Porat en Amir Ganor van de IAA en de Hebreeuwse Universiteit geleid werden. De opgraving was bedoeld om erfgoedobjecten in de grotten van de Judeese Woestijn te beschermen tegen antiquiteitenroof.

De minuscule rode textiel, samen met tientallen andere, werd direct voor verdere analyse opgestuurd. Met behulp van koolstofdatering werd vastgesteld dat de textiel afkomstig is uit de Midden-Bronstijd (1767-1954 v. Chr.).

Het stukje textiel met een helderrode tint droeg aanzienlijk bij aan een uitgebreid onderzoeksproject om kleurstoffen in archeologische textiel te identificeren. Dit project werd geleid door dr. Naama Sukenik van de Israel Antiquities Authority, prof. Zohar Amar en prof. David Iluz van de Bar-Ilan University. De resultaten van dit onderzoeksproject werden gepubliceerd in het 'Journal of Archaeological Science'.

De rode tint komt van een kleurstof genaamd 'kermes', geproduceerd door een genus van schildluizen in de orde Hemiptera. Deze insecten voeden zich met het sap van eikenbomen en de vrouwtjes produceren de rode kleurstof die bekend staat als kermes.

Volgens wetenschappers is de rode textiel uniek omdat dit het oudst bekende voorbeeld is van wollen stof geverfd met kermes. Ondanks de uitgebreide historische verslagen over het gebruik van schildluis-kleurstoffen in de oude wereld, zijn er zeer weinig stoffen geverfd met kermes gevonden van voor de Romeinse periode. Dit maakt de textiel tot een belangrijke en zeldzame vondst.

Davidovich benadrukte het belang van de vondst en zei dat de ontdekking historische verslagen koppelt aan archeologisch bewijs en aantoont hoe mensen al in de Midden-Bronstijd de expertise hadden om wolvezels rood te verven met schildluizen. 

Sukenik voegde toe dat de zeldzame textiel wijst op uitgebreide internationale handelsnetwerken en de aanwezigheid van een elitaire samenleving tijdens die vroege periode impliceert.

In de Bijbel wordt de kleur scharlaken 25 keer genoemd, vaak in combinatie met paars (argaman) en blauw (tekhelet), die werden beschouwd als de meest waardevolle en prestigieuze kleuren in de oude wereld. Het komt voor in verwijzingen naar luxueuze kleding, textiel voor de kleding van de priester, voor de tabernakel en tempel, en diverse ceremoniële toepassingen.

"In de oudheid werd de rode kleurstof verkregen van de vrouwelijke schildluis die op de kermeseik leeft", legde Sukenik uit, die als curator verantwoordelijk is voor de Organische Materialen Collectie bij de IAA.

De insecten werden geoogst gedurende een enkele maand in de zomer wanneer de kleurstofconcentratie op zijn hoogst was. De uitdaging om de kleine gecamoufleerde insecten te vinden, het korte oogstvenster en de beperkte kleurstofopbrengst maakten de scharlaken tint buitengewoon duur.

Prof. Amar wees erop dat in de Bijbel de kleurstof die uit eikenschildluizen wordt gewonnen wordt aangeduid als 'scharlaken worm.' Historisch gezien omvatte de term 'worm' verschillende insecten en hun ontwikkelingsstadia.

De Bijbelse connectie van deze kleur met een levend organisme toont opmerkelijk zoölogisch inzicht, vooral aangezien vrouwelijke schildluizen pootloos en vleugelloos zijn. Dat leidde ertoe dat sommige Grieks-Romeinse naturalisten ze tijdens de oudheid voor planten aan zagen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #1: Daniël en Mirjam Krol over zoon Yoran
Of beluister op:

Meerartikelen

Jürgen Bühler
Nieuws

Christenen organiseert top over groeiend antisemitisme: “De kerk moet wakker worden”

De Internationale Christelijke Ambassade Jeruzalem (ICEJ) heeft deze week een speciale spoedtop georganiseerd om kerken wereldwijd te helpen reageren op de sterke toename van antisemitisme. Volgens ICEJ-president Jürgen Bühler worden Joden en Israël

India
Nieuws

Volksrechtbank in India vraagt aandacht voor geweld tegen christenen

Tijdens een openbare hoorzitting in de Indiase hoofdstad New Delhi hebben christenen uit verschillende delen van het land verteld over geweld, intimidatie en discriminatie waarmee zij te maken hebben. De bijeenkomst was georganiseerd om aandacht te v

 Robin van Soolingen
Video

Aankomende zondag is Robin van Soolingen te gast in Hour of Power

Zondag is coach Robin van Soolingen te gast in Hour of Power. Op zijn zevende begon hij met karate om zich staande te houden op het schoolplein. Zijn drang om te winnen was groot, maar tijdens een ingrijpende persoonlijke reis ontdekte hij dat verbin

JD Vance
Nieuws

JD Vance stelt dat hij zijn geloof verloor door een gebrek aan christelijke vrienden

In een interview met Fox News-presentator Jesse Watters stelde de Amerikaanse vicepresident JD Vance eerder deze week dat hij in zijn jeugd zijn geloof verloor door een gebrek aan christelijke vrienden. Ook vertelde hij dat onvoldoende geworteld was

Ds. T.A. Bakker
Nieuws

HHK-predikant kritisch op voorstel voor 'raad van vrouwen' in de kerk

De discussie over de plaats van vrouwen in de kerk is opnieuw aangewakkerd. De hersteld hervormd dominee T.A. Bakker reageert in het Reformatorisch Dagblad kritisch op een recent pleidooi van hoogleraar Hanneke Schaap-Jonker. Zij roept op om binnen g

Ds. P. W. J. van der Toorn
Video

CGK-predikant: "Als Jezus jouw Zaligmaker is, wil God dat je Hem Vader noemt"

Als je de Heere Jezus uit genade als Zaligmaker mag kennen, dan wil God dat je Hem 'Vader' noemt. Dat merkte ds. P. W. J. van der Toorn op in een recente preek. Volgens de christelijke gereformeerde predikant, die onlangs nog een beroep aannam naar D

Theo Boer
Video

76.000 Nederlanders willen dat arts niet langer beslist bij euthanasieverzoek: medisch ethicus reageert

Een groep burgers wil dat de Tweede Kamer zich buigt over euthanasie. Zij zijn van mening dat mensen bij ondraaglijk lijden zelf moeten kunnen bepalen of zij voor euthanasie kiezen, zonder dat een arts daarin een beslissende rol heeft. Het burgerinit

Nigeria
Nieuws

Hoopvol signaal VN-experts over geweld tegen christelijke meisjes en vrouwen in Nigeria

Een verklaring van 8 juni van een groep VN-experts waarin de Nigeriaanse regering wordt opgeroepen om “dringend op te treden” om “geweld gericht op christenen en andere religieuze minderheden” te voorkomen, is volgens Open Doors een hoopvol signaal.

Meerartikelen

WK Mission Pack
Persbericht

WK Mission Pack: WK voetbal biedt kansen om Jezus te delen

Het WK Mission Pack is in trek. Met zo’n pakket kunnen kerken een interactieve Watch Party organiseren. "Het WK voetbal is een unieke kans om mensen te bereiken die normaal nooit een kerk binnenstappen", zegt initiatiefnemer Jan Achterberg. "Ook jouw

zondagsrust
Nieuws

Onderzoek: veel Nederlanders verlangen naar gezamenlijke rustdag

Een groeiende groep Nederlanders ziet waarde in een gezamenlijke wekelijkse rustdag. Vooral jongeren staan opvallend positief tegenover het idee. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Protestants Nederland en de Vereniging Zondagsrust. Volgens het onder

Curaçao voetbalteam
Verdieping

Curaçao schrijft WK-geschiedenis: een elftal dat openlijk over Jezus spreekt

Komend weekend schrijft Curaçao voetbalgeschiedenis met zijn eerste WK-wedstrijd. Voor het kleine eiland is deelname al een wonder. Maar achter dat sportieve succes schuilt een dieper verhaal: Curaçao is eeuwen geleden gevormd door het christendom. D

Patrick
Opinie

De selectieve verontwaardiging rond het WK voetbal

Het WK voetbal van 2026 is donderdag begonnen, maar de discussies zijn al veel eerder losgebarsten. Niet over buitenspelregels, bondscoaches of kanshebbers op de wereldtitel, maar over de locatie. Het toernooi wordt mede georganiseerd door de Verenig

Gezin
Persbericht

SGP presenteert initiatiefnota over gezinnen én hun omgeving

Terwijl de wachtlijsten in de jeugdzorg lang zijn, blijven andere manieren om gezinnen te steunen vaak onbenut. Dat signaleert de SGP na eigen onderzoek. “Van opvoedvragen wordt te snel een medisch probleem gemaakt. En in veel gevallen blijkt niet he

brand
Nieuws

Zorgen om stijging anti-christelijke haatmisdrijven in Europa

Het aantal anti-christelijke incidenten in Europa blijft toenemen. Dat blijkt uit het nieuwste maandoverzicht van de Oostenrijkse waakhondorganisatie OIDAC Europe (Observatory on Intolerance and Discrimination Against Christians in Europe). De organi

Paus
Nieuws

Deze lessen deelt paus Leo met de wereld naar aanleiding van WK voetbal

Vandaag start het WK voetbal in de Verenigde Staten. Paus Leo, oorspronkelijk afkomstig uit het land, deelt in aanloop naar het toernooi op social media enkele lessen die we van voetbal kunnen leren. ‘Veel mensen zullen de wedstrijden op het WK kijke

Opperrabbijn
Column

Hoe een jongen probeerde onze voordeur in te trappen

Terwijl opperrabbijn Jacobs met een toekomstig bruidspaar een bespreking heeft in zijn woonkamer, worden ze plotseling gestoord door lawaai. Een verder onbekende jongen probeert de deur in te trappen, zo blijkt uit camerabeelden die hij terugkeek. In

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden wijst in preek op strijd tegen wereldgelijkvormigheid onder gelovigen

In een recente preek merkte ds. G. van Zanden op dat wereldgelijkvormigheid niet alleen buiten de kerk voorkomt, maar ook in het hart van gelovigen. Daartegenover wees de hervormd predikant op het wonder van Gods genade, die de macht van de oude mens

Belfast
Nieuws

Christelijke leiders roepen op tot gebed en kalmte na geweld in Belfast

Christelijke leiders in Noord-Ierland roepen op tot gebed, kalmte en verzoening nadat een man in Belfast slachtoffer werd van een uiterst gewelddadige mesaanval die volgens ooggetuigen uitliep op een poging tot onthoofding. De aanval leidde tot grote

EO-documentaire Generatie Gebed - Wat bezielt Gen Z?
Persbericht

EO-documentaire onderzoekt waarom steeds meer jongeren kiezen voor geloof

De nieuwe EO-documentaire Generatie Gebed - Wat bezielt Gen Z? volgt vier jongeren die midden in een intens proces van geloof en zelfonderzoek zitten. Terwijl Nederland al jarenlang ontkerkelijkt, gebeurt er onder Generatie Z iets opvallends: steeds

Lenny Kuhr
Nieuws

Initiatief voor Lenny Kuhr-park in Israël krijgt steun van christenen

Een groep initiatiefnemers uit Leeuwarden en omgeving is een actie gestart voor de aanleg van een Lenny Kuhr-park in Israël. Met het park willen zij de bekende zangeres en liedschrijfster bedanken voor haar bijdrage aan de Nederlandse cultuur en same