Wat de zonde tegen de Heilige Geest écht betekent

Preekverslag 27 juni 2024 7 minuten Jan-Jaap van Peperstraten
Jan-Jaap van Peperstraten

De bekende Engelse schrijver, C.S. Lewis heeft veel bekende boeken geschreven en veel daarvan gaan over ons christelijke geloof. Éen van zijn boeken heet The Great Divorce: de grote scheiding en het gaat over de hemel en de hel: twee werelden die nooit bij elkaar kunnen komen.

Wie in de hemel is taalt natuurlijk niet naar de hel, maar het omgekeerde is ook waar: wie in de hel is, een soort grijze stad onder een schier eindeloze schemering begrijpt niet waarom hij ergens anders zou moeten zijn. Elke dag, zo vertelt C.S. Lewis in zijn verhaal, vertrekt er een bus van de hel naar de hemel, de meesten willen niet mee en van degenen die meegaan, gaan de meesten weer terug. De hemel doet vooral pijn aan hun ogen, niks voor hen! Voor zichzelf hebben ze al uitstekende redenen gevonden waarom ze weer teruggaan.

Het was dat verhaal waar ik aan moest denken toen ik dit Evangelie las: we lezen over een groep mensen die de ander niet nabij kunnen komen, omdat ze zowel volledig fout zitten, áls volledig overtuigd zijn van hun eigen gelijk.

Het is een wild verhaal vandaag. Dat Jezus duivels uitdrijft is nog niet het vreemdste! Hij wordt namelijk tegengewerkt, zelfs beschuldigd van medewerking aan het kwaad!

Het kwaad verandert jou, het is niet alleen maar een logé: het kwaad zet de toon. Na verloop van tijd wil je niks anders meer. 

Er zwermt veel verdeeldheid rond Jezus, en we horen woorden van oordeel. Maar ook Jezus spreekt harde woorden: wie de Heilige Geest lastert, kan geen plek kunnen krijgen in het Koninkrijk. Woorden die we heel goed moeten begrijpen. Je komt ze namelijk wel eens tegen: mensen die denken dat ze de zonde tegen de Heilige Geest gedaan hebben, en nu nooit meer vergeven kunnen worden.

En als kers op de taart horen we dan ook nog van Jezus’ familie die naar hem toekomt omdat zelfs zij denken dat Jezus ze niet meer alle vierentwintig in het kratje heeft. Nu lijkt de verdeeldheid compleet te zijn. En een enorme mensenmassa die iets met Jezus moet staat er (waarschijnlijk luid discussiërend) omheen. Je zou er al hoofdpijn van krijgen als je er aan denkt, zeker als je een beetje introvert bent.

Wat kun je doen als je in zo`n wervelstorm zit?  

Mijn eerste gedachte als ik dit verhaal lees, is er één van verwarring. Er gebeurt verschrikkelijk veel, en het gebeurt tegelijkertijd. Wat dat betreft is er weinig verschil tussen de wereld van Jezus en de wereld van nu. Er zit twee duizend jaar en drieduizend kilometer tussen, maar het hart van de mensen is altijd hetzelfde. En dat hart, beste mensen, heeft een deur. En door die deur kan van alles binnenkomen. Het goede, maar ook het kwade heeft toegang tot ons. Maar je moet goed uitkijken voor wie je opendoet. De duivel zelf kan zich voordoen als een engel van licht. En als je eenmaal hebt opengedaan voor het kwaad krijg je zo`n gast niet meer zomaar buiten. 

Niet alleen staat Hijzelf bóven het kwaad – maar Hij is hier de enige die ook macht heeft over het kwaad. Het wegsturen kan. Jezus is van een andere orde.

Waarom zijn er zoveel verhalen over Jezus die duivels uitdrijft? Omdat dat moeilijk is. Het is moeilijk om van het kwaad af te komen. Als gewoon mens heb je er al jaren voor nodig om van een alledaagse slechte gewoonte af te komen. Laat staan van een volwassen duivel. En hoe langer het duurt hoe moeilijker het wordt: want het kwaad verandert jou, het is niet alleen maar een logé: het kwaad zet de toon. Na verloop van tijd wil je niks anders meer. Je wíl het goede niet meer.

Er is er in dit verhaal maar één die bekleed is met die macht om door het kwaad heen te breken en dat is Jezus zelf. Niet alleen staat Hijzelf bóven het kwaad – maar Hij is hier de enige die ook macht heeft over het kwaad. Het wegsturen kan. Jezus is van een andere orde.

Het kunnen verjagen van het kwaad is een unieke macht die niet iedereen heeft. Maar er zijn mensen die die macht ook hadden willen hebben: de Schriftgeleerden. Ze hebben er jaren op gestudeerd, geoefend, vergaderd. Erover gedroomd: over hoe zij vooraan mogen staan als ze die macht eenmaal hebben. Dan breekt God door, maar vooral om hen op de eerste plaats te zetten. Ze geloven dat ze recht hebben op die plek. Dat ze die hebben verdiend.

Dat is een heel gevaarlijk idee: het idee dat je een door God gegarandeerde plek verdient. Want als je die plek dan niet krijgt dan raak je gauw verbitterd. En wie verbitterd is gaat gauw dingen omdraaien.

Als je alle banden met de wereld stuk gemaakt hebt, dan blijft er niks meer over, behalve jijzelf en de hel waarin je je opgesloten hebt. 

Het goede wordt dan kwaad genoemd, en voor je het weet wordt het kwade goed. Zo ook hier: ze draaien alles om! Als Jezus een machtige daad doet, iemand geneest, een duivel uitdrijft, dan moet dat wel het werk zijn van weer een andere boze geest. 

Jezus als een soort Meester van de Zwarte Molen! Stel je voor..

Natuurlijk kan dat niet waar zijn. Maar ze zeggen het ook niet omdat ze denken dat het waar is! Wát er ook gebeurt: ze moeten datgene ontkennen wat ze met eigen ogen zien, met eigen oren horen. En de pijn, hun boosheid, hun eigen neiging tot het kwaad gaan ze dan projecteren op anderen. Ze denken dat, door iets te zeggen over Jezus, dat ze Hem in hun macht kunnen krijgen (daarom wordt er denk ik ook zoveel gescholden op internet, dat gebeurt door machteloze mensen die denken dat ze door hun gefrustreerde woorden macht krijgen over anderen).

Maar hun woorden zeggen niks over Jezus. Alles wat zij zeggen gaat, bewust of onbewust, over henzelf. Dat is het lot van mensen die alleen maar met zichzelf bezig zijn, met hun eigen positie, met hun eigen status, met hun macht, hun greep op de zaak. Als dát is waar je mee bezig bent, dan staat daar een vloek op. En die vloek is dat je wens uitkomt: alles gaat voortaan alleen maar over jou. Maar dan niet op een leuke manier. Alles wat je doet en zegt gaan alleen nog maar over jou zelf gaat terwijl je elke dag een stukje meer vreemdeling in de wereld wordt. En als je alle banden met de wereld stuk gemaakt hebt, dan blijft er niks meer over, behalve jijzelf en de hel waarin je je opgesloten hebt. 

En ja, dat is een hel. Als je het goede kwaad vindt, en het kwade goed en het leven in steeds kortere banen om je eigen ego draait dan zien we al voor ons hoe dat kan aflopen.

Als je uit hoogmoed Jezus afwijst, wijs je ook die bevrijding af. Die bevrijding door de kracht Heilige Geest is niet los verkrijgbaar.

De beroemde schrijver C.S. Lewis waar we mee begonnen heeft hier veel over nagedacht en zei eens - ik citeer wat vrij - : we moeten de hel zien als een omgeving waarin iedereen permanent en uitsluitend bezig is met zijn eigen positie, die met hand en tand wil verdedigen tegen anderen, waar iedereen dus jaloers is op wat een ander heeft en elk hart vervuld is van de dodelijke passies van afgunst, zelfverheffing en nijd. 

Zo moeten we dus ook de woorden van Jezus begrijpen als Hij spreekt over de zonde tegen de Heilige Geest. Dat is niet dat je ooit iets gedaan hebt wat verkeerd is, en zelfs niet als je een keer wat lelijks gezegd hebt over de Heilige Geest. De Geest is niet van suiker, die kan daar wel tegen.

Maar als we zo ver heen zijn dat we het goede kwaad gaan noemen en het kwade goed, dan zijn we wel hard op weg. Dan kan ook Jezus ons niet redden, dan blijft de bus naar de hemel leeg. Niet omdat er iets mis is met die bus, of omdat Jezus tekortschiet, maar omdat onze wil zo verwrongen raakt dat wij het goede niet meer kunnen herkennen, niet meer willen zien, niet meer willen hebben.

Zit er toch wat in mijn blinde vlek dat mij zouden kunnen uitleggen waarom ik toch minder fantastisch ben dan ik dacht?

De oneindige macht van Jezus is geen onweerstaanbare natuurkracht, dat is niet de onontsnapbare zwaartekracht van een zwart gat. De macht van Jezus is de macht van bevrijding door de kracht van de Heilige Geest. Als je uit hoogmoed Jezus afwijst, wijs je ook die bevrijding af. Die bevrijding door de kracht Heilige Geest is niet los verkrijgbaar. Wíl je die bevrijding niet, sterker nog: vecht je met al je macht tégen die bevrijding omdat je die wezenlijk niet wil, dan kán er ook geen bevrijding zijn.

Dát is de zonde tegen de Heilige Geest.

Mochten we dus een keer op een ochtend in de spiegel kijken en merken dat we onredelijk woedend worden over iets moet ons eerste gedachte misschien niet uitgaan naar die ander die ons dit aangedaan heeft. Maar kijken naar wat het in onszelf is dat wij niet zien. Dan kan die ander het nog steeds verkeerd hebben gedaan, maar onszelf blind maken helpt niemand verder. Is er iets dat we gemist hebben? Zegt deze situatie misschien ook iets over mij? Zit er toch wat in mijn blinde vlek dat mij zouden kunnen uitleggen waarom ik toch minder fantastisch ben dan ik dacht?

Als we wat zien, dan kunnen we de kleine boze geesten in ons hoofd door het open raam naar buiten vegen, en blijft er ruimte voor bevrijding wanneer Jezus ons voorbij komt.

Amen.

Bovenstaande boodschap is afkomstig van priester Jan-Jaap van Peperstraten en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om de website van Jan-Jaap van Peperstraten te bezoeken.

ChristenvervolgingDuurzaamheidGeloofszekerheidOpvoedenIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

André Flach
Nieuws

SGP-Kamerlid André Flach: "Islam eist steeds meer publieke ruimte op"

Volgens SGP-Kamerlid André Flach eist de islam steeds meer publieke ruimte op in Nederland. Dat stelde de christenpoliticus maandag tijdens een debat over integratie in de Tweede Kamer. Hij wees daarbij op de versterkte islamitische gebedsoproep in...

Krakau
Nieuws

Schutter van Krakau krijgt mogelijk kerkelijke begrafenis: 'Hij was gedoopt'

De 24-jarige Michał Oksiński, die begin november negen mensen doodschoot in Krakau, krijgt mogelijk een kerkelijke begrafenis. Priester en hoogleraar ethiek Andrzej Kobyliński vindt dat de kerk de overleden schutter niet mag uitsluiten. Volgens de...

Gaza
Nieuws

Kardinaal spreekt met christenen in Gaza: ‘Een hoekje paradijs, omringd door de hel’

Terwijl het geweld in Gaza ondanks het staakt-het-vuren voortduurt, probeert een kleine christelijke gemeenschap overeind te blijven. Kardinaal Claudio Gugerotti sprak deze week via een videoverbinding met de katholieke parochie van de Heilige...

Iran
Nieuws

Kerst onder druk in Iran: gelekt document noemt vergaande maatregelen

Een gelekt document wijst volgens mensenrechtenorganisatie Article18 op Iraanse plannen om kerstvieringen en de verkoop van christelijke artikelen te beperken. Scholen zouden geen kerstvieringen mogen houden en hotels geen kerstbomen mogen...

islam
Nieuws

'In 2035 wereldwijd meer moslims dan christenen in de wereld'

Wereldwijd zijn er tegen 2035 naar verwachting meer moslims dan christenen. Dat blijkt uit bevolkingsprognoses die het Amerikaanse Pew Research Center woensdag publiceerde. Tegelijk groeit het aantal christenen wereldwijd door tot bijna 3 miljard...

Amerikaanse pro-abortusdemonstranten
Nieuws

Amerikaanse bisschoppen vrezen verruiming abortuswetgeving na winst Democraten

Amerikaanse katholieke bisschoppen vrezen dat de abortuswetgeving wordt verruimd nu de Democraten vanaf 2027 de meerderheid krijgen in beide Kamers van het Amerikaanse Congres. Bisschop Daniel Thomas, voorzitter van de pro-lifecommissie van de...

Vluchtelingen
Nieuws

Nederland wil met vier andere landen asielzoekers naar Rwanda sturen, bisschop bezorgd

Nederland en vier andere Europese landen willen een uitzetcentrum voor afgewezen asielzoekers openen in Rwanda. Dat meldt het Katholiek Nieuwsblad. Bisschop Gerard de Korte deelt in gesprek met datzelfde medium zijn zorgen en benadrukt dat de...

Christian Emmanuel Sanon
Nieuws

Amerikaanse voorganger betrokken bij moordcomplot tegen Haïtiaanse president

De Amerikaans-Haïtiaanse voorganger Christian Emmanuel Sanon (68) is schuldig bevonden aan betrokkenheid bij het complot rond de moord op de Haïtiaanse president Jovenel Moïse in 2021. Dat meldt persbureau Associated Press (AP). Sanon was...

Meerartikelen

Toren van Babel – Nieuwe Verhalen
Persbericht

Bijbelverhaal over Toren van Babel centraal in nieuwe tentoonstelling in Breda

Hoe kunnen mensen elkaar nog begrijpen in een samenleving waarin meningen steeds verder uiteenlopen? En welke rol speelt taal bij het verbinden of verdelen van mensen? In Stedelijk Museum Breda opent op 21 november de tentoonstelling Toren van...

aartsbisschop
Nieuws

Aartsbisschop vastgebonden en beroofd in Syrië: kerkleiders eisen bescherming voor christenen

Een aartsbisschop die in zijn kantoor wordt vastgebonden en beroofd. Een christelijke juwelier die wordt ontvoerd en gemarteld. Syrische kerkleiders slaan alarm over de veiligheid van christenen in hun land. Ook SGP en ChristenUnie vragen om...

Walid Alasaad
Interview

Syrische voorganger houdt Nederlandse kerken spiegel voor: "Hier is het vaak meer ik dan wij"

Als de Syrische Walid Alasaad (49) terugkijkt op zijn leven, ziet hij hoe God hem stap voor stap heeft voorbereid op zijn roeping. Via een twaalf jaar durende ‘woestijnperiode’ en een vlucht naar Nederland kwam hij uiteindelijk terecht bij de...

Cvandaag
Opinie

Ik snap wel iets van die omgekeerde vlaggen

Omgekeerde vlaggen als symbool van boerenprotesten zijn sinds een paar jaar gemeengoed geworden. Veel mensen verafschuwen het. Dat begrijp ik. Maar ik ben milder geworden. Die vlaggen kloppen wel, maar toch niet helemaal. Als je honderden trekkers...

Derksen
Nieuws

Johan Derksen slaat alarm over christenen in azc’s: "Kinderen worden in elkaar geslagen"

Johan Derksen heeft in de talkshow Vandaag Inside een boekje opengedaan over de positie van christenen in Nederlandse azc's. Hij stelde dat hun situatie op dit moment de grootste angst is binnen opvanglocaties. "Ze worden de hele dag geterroriseerd...

Zuid Soedan
Nieuws

Predikant in Zuid-Soedan veroordeeld om muziekinstrumenten bij uitvaart

Een anglicaanse predikant in Zuid-Soedan is volgens Morning Star News veroordeeld tot acht maanden cel omdat tijdens een rouwdienst een christelijk lied met muziekinstrumenten klonk. Zijn gemeente betaalde een deel van de opgelegde boete, waardoor...

Bartow
Nieuws

Bezoekers onderbreken openingsgebed imam met Onze Vader in Florida

Bezoekers van een vergadering van het stadsbestuur van Bartow, in de Amerikaanse staat Florida, hebben maandag 16 november het openingsgebed van een imam onderbroken door hardop het Onze Vader te bidden. De politie begeleidde verschillende aanwezigen...

Marjolein Kooistra
Boekfragment

Ik had mijn zoon eindelijk in mijn armen, maar hij leefde niet meer

Na veertig weken zwangerschap keek Marjolein Kooistra vol verwachting uit naar de geboorte van haar zoontje Mattanja. Maar toen de verloskundige zijn hartje niet meer kon vinden, veranderde alles. In het ziekenhuis kregen Marjolein en haar man Harold...

NPV - Zorg voor het Leven
Nieuws

NPV overhandigt ruim 79.000 handtekeningen aan Tweede Kamer tegen late abortussen

De NPV - Zorg voor het Leven heeft vandaag ruim 79.000 handtekeningen overhandigd aan de Tweede Kamer. Met de petitie roept de organisatie de politiek op om abortussen bij gezonde ongeboren kinderen tussen de 22 en 24 weken zwangerschap in...

Ds. B. D. Bouman
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Stolwijk brengt beroep uit op ds. B. D. Bouman

De hersteld hervormde gemeente te Stolwijk heeft een beroep uitgebracht op ds. B. D. Bouman (foto). De predikant moet in de Zuid-Hollandse plaats ds. W. van Klinken opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in augustus 2022 naar Andelst-Zetten. Ruim...

Issa Thaljieh
Nieuws

VS weigeren Palestijnse priester visum te verlenen

De Amerikaanse regering heeft een visum geweigerd aan Issa Thaljieh, een Palestijnse priester die werkzaam is in de Geboortekerk in Bethlehem. De geestelijke wilde in Washington aandacht vragen voor de moeilijke omstandigheden waaronder Palestijnse...

India
Nieuws

Zes vermoorde christenen in India na maanden wachten begraven

Zes christelijke mannen die in mei werden ontvoerd en vermoord in de Indiase deelstaat Manipur, zijn maandag 16 november begraven. Hun lichamen lagen vijf maanden in een mortuarium. Nabestaanden weigerden hen te begraven zolang de autoriteiten...