Iemand voor de gek houden of een streek leveren noem je ook wel ‘iemand een poets bakken’. Oftewel: je vertelt niet een grap, je haalt er een uit.

In het verhaal van Jozef uit de Bijbel vind je zo’n bakker. Zou deze bakker echt een ‘prank’ hebben geleverd aan het hof? Wie van ons durft zo’n koekenbakker te zijn?

De bakker uit dit Bijbelverhaal zit samen met zijn collega, de schenker, gevangen in een impasse. Zoals zo vaak in verhalen blijven de details om er iets van te vinden achterwege. Om meer te weten te komen is het nodig om een beroep te doen op waarheid en wijsheid. Een vraag stellen achter de vraag is een levenskunst. Jozef was zo iemand die dat kon. Uit zijn levensverhaal blijkt wel hoe hij de mens zag achter de zichtbare situatie. Zijn tijd en liefde waren misschien wel de randvoorwaarden om steeds meer naar de kern van waarheid te gaan. Toch kreeg hij het niet voor elkaar om deze mannen aan het praten te krijgen. Die keuze lag bij henzelf en daar kregen ze dan ook de tijd en de ruimte voor vanuit het hof.

In mijn boek ‘Verlangen naar thuis’ beschrijf ik uitgebreid over deze twee personages. Daarin lees je ook hoe we allemaal twee kanten in ons meedragen. De positieve en negatieve kant worden daarin benoemt als schaduwkind en zonnekind. Iedereen kent vanbinnen de dualiteit, de stem van wel en niet, ook al zwijgen ze misschien naar buiten toe.

Stel dat we zeggen dat de bakker ons eigen schaduwkind is en de schenker het zonnekind, zou je dan bereid zijn om net als Jozef naar binnen te stappen en het gesprek aan te gaan? Hoe voelt het om te bedenken dat je je eigen bakker bent, dat je jezelf voor de gek houdt, waardoor je misschien vastzit in gedrag, gewoontes of gedachten? Als het over je eigen verhaal gaat heb je wel het voordeel om alle details in kaart te kunnen brengen. Maar het is de vraag of het schaduwkind in jezelf bereid is om de achterliggende vraag te beantwoorden: vertel eens, waar ging het mis en wat mis je misschien nog steeds waar je wel naar verlangt? De bakker in het verhaal van Jozef dacht zijn gevangen situatie te redden door te zwijgen en naar de schenker te blijven kijken. Al die tijd maakte deze bakker zijn celgenoot geen deelgenoot van wat er vanbinnen bij hem afspeelde.

Van de schenker kunnen we zeggen dat hij in diezelfde ruimte voortdurend genade schenkt aan de bakker. Door het zwijgen van zijn celgenoot te beantwoorden met zwijgen stelde hij het oordeel uit. Hij verbindt het schaduwkind niet met de hoop die in hemzelf is en houdt op die manier de hele situatie mede gevangen.

Herken je deze schenker als zonnekind, die zichzelf wel inzicht schenkt maar niet uitschenkt? Je weet dat het andere deel in jezelf zich ergens voor de gek houdt, maar het lijkt je iedere keer te overkomen dat jou het zwijgen wordt opgelegd. Bijvoorbeeld door toch te blijven rennen in plaats van te rusten of door toch te kiezen voor kwantiteit, terwijl je kwaliteit zo belangrijk vindt als het gaat over tijd, relaties, werk of voeding. En al wil je echt werken aan een hoopvol leven, je blijft maar in een bijna hopeloze overleefstand dezelfde route lopen.
Door het zwijgen onthoudt de schenker deze bakker niet alleen die hoop, maar houdt hij ook het gedrag in stand. Een zwijgend zonnekind in jezelf herken je aan de stille hoop voor de dag van morgen. ’Morgen zal het anders zijn, morgen lukt het, morgen begin ik enzovoort’. De Bijbel spreekt wijsheid over dit uitstelgedrag: ‘Een langgerekt hopen maakt het hart ziek, maar een vervulde begeerte is een boom des levens’. Spreuken 13: 12 NBG51.

Wat zijn jouw verlangens? Deze schenker laat hier het schaduwkind de regie bepalen, terwijl hij ook naar thuis verlangt. In deze situatie kreeg hij de sleutel naar vrijheid nog niet gevonden. Later in zijn droom werd zijn levensboom zichtbaar waaruit bleek dat hij het leven wel in zich had om veranderd te krijgen.

De andere droom, van de bakker, droeg inderdaad de dood in zich mee. De bakker had zijn hele leven nog niet de genade opgemerkt en ook nu zag hij niet de koninklijke genadegift: hij mocht nog tijd doorbrengen met de schenker om te praten en tevoorschijn komen.

Het verhaal achter dit stilzwijgen klinkt vaak herkenbaar. De schenker had het leven wel in zich gehad, maar zover bij de koning vandaan raakte hij het zicht op de goddelijke hoopvolle genade kwijt. Wie is er niet bang om tevoorschijn te komen met zijn tekortkomingen? Door stil te blijven, weg te duiken, denkt het schaduwkind in ons erger te kunnen voorkomen. Niets is minder waar. De hoop wordt vaak weer weggepikt door stilzwijgen. En al lijkt de hooghartigheid de boventoon te voeren, als je goed luistert hoor je in de lage ondertoon een laag zelfbeeld.

In een bedompte cel is het zicht troebel en valt het niet mee om wat licht te ontvangen voor wat nodig is om waarheid en wijsheid te vinden. Toch naderde het einde en was er van alles aan gedaan om tot bezinning te komen. Tijd en aandacht van Jozef had het vonnis van de bakker niet kunnen voorkomen, terwijl ze beiden het verlangen naar thuis meedroegen.

Waar in dit verhaal de dromen uitkomst moesten bieden, kunnen wij onszelf in dit leven al uit de droom helpen. Spreek jezelf toe dat brood en wijn als teken van Jezus beide nodig zijn om thuis te komen in jezelf. Daar vind je God als Koning van het hof. Laat Hem jouw verlangens horen en ontdek dat je niet wordt afgewezen maar juist opnieuw mag beginnen.

In mijn boek 'Verlangen naar thuis', lees je hoe je de taal van hoop kan omzetten in stappen naar vrijheid.

Bovenstaand artikel is geschreven door Lize Roest, auteur van het boek ‘Verlangen naar thuis’. Klik hier om het boek te bestellen en neem een kijkje op de site van Lize Roest.