Moeilijke Bijbelteksten: hoe verliep Simsons richterschap?

God 22 februari 2022 Marco van Putten
Marco van Putten

In de serie Moeilijke Bijbelteksten behandelt Bijbelleraar Marco van Putten in korte artikelen onderwerpen uit de Bijbel die moeilijk worden gevonden. Dit artikel gaat over het richterschap van Simson.

Simson behoorde tot de Israëlitische stam Dan. Deze stam was in de profetie van Mozes (Dt 33:22; 34:1) een gebied toegewezen in het noorden van het beloofde land. Zo was ook al de door God bepaalde indeling van de stammen rond de tent van samenkomst in de woestijn bekend (Nm 2:25). Het is daarom vreemd dat het verhaal van Simson zich afspeelt in het zuidwesten van het beloofde land. De Danieten bleken na de inname van het beloofde land onverwacht dat gebied te zijn toegewezen (Jz 19:40-46). Hoe zit dat?

Verstigingsperikelen
In Jozua 19:47 staat dat het door het lot toegewezen gebied van de Danieten onder de Judeeërs hun te klein werd. Waarschijnlijk door natuurlijke aanwas. Ze kregen er ook te maken met de Filistijnen, die hun directe buren waren. Kortom, de Danieten hadden dus problemen met hun vestiging in het beloofde land. Uiteindelijk trok een deel van hen naar het uiterste noordoosten en vestigden zich daar.

Waarschijnlijk kwamen de Danieten na de inname van het beloofde land voorlopig bij de stam Judah te wonen, omdat de Israëlieten het beloofde land nog niet konden binnendringen.

Het boek Richteren opent dan ook met een verslag dat die Danieten in het noorden bij het stamgebied van Josef (Manasse) gingen wonen (Ri 1:34-35). Maar daar maakte de Amorieten die er woonden hen weer het leven zuur. Toch bleken hun broeders van de stam Josef sterker dan de Amorieten. Zij hielpen de Danieten bij hun permanente vestiging.

Maar een groot deel van de Richterenperiode woonden de meeste Danieten nog bij de Judeeërs. Pas later vertrokken ook die naar het noorden (18:1-2, 27-29; 20:1). Pas nadat deze hervestiging voleindigd was werd de profetische toewijzing van hun stamgebied vervuld. Alleen verliep het eerder op een natuurlijke wijze (naar eigen inzicht) dan meteen volgens de profetie van Mozes.

Waarom was hun vestiging zo afwijkend verlopen? Waarschijnlijk kwamen de Danieten na de inname van het beloofde land voorlopig bij de stam Judah te wonen, omdat de Israëlieten het uiterste noordoosten van het hun toegewezen beloofde land nog niet konden binnendringen. Of ze wisten dat gebied nog niet blijvend onder hun controle te brengen. De vestiging van de stam Dan in het hun van Godswege toegewezen stamgebied liep dus blijkbaar aanzienlijke vertraging op.

Geboorte van Simson
Het verhaal van Simson voltrok zich tijdens het verblijf van de stam Dan in het stamgebied van Judah. In de aan hun gebied grenzende Gazastrook hadden al geruime tijd eerder de Filistijnen zich vanuit Middellandse Zeegebieden gevestigd. Zij gedroegen zich zeer vijandig tegenover de Israëlieten en waren vaak ook sterker dan hen. Ze zouden zich als Israëls grootste vijand ontpoppen.

Al in de Richterentijd vormden de Filistijnen een constante bedreiging en vooral de Danieten hadden daar mee te maken omdat hun leefgebied steeds ingenomen werd door Filistijnen. De Israëlieten waren niet in staat dit te stuiten.

Gods Geest zette hem aan om onder de Filistijnen grote schade aan te richten.

God koos toen onder de Danieten een gezin. Opzettelijk dat van Manoach, wiens vrouw onvruchtbaar was. God zond hen een engel die verkondigde dat de vrouw toch zwanger zou worden en dat haar kind een zoon zou zijn die aan God gewijd moest leven (Nazireeërschap; Nm 6). Hij zou een Richter voor de Danieten worden tegen de Filistijnse onderdrukking.

Toen de zoon was geboren (circa 1105 BCE) kreeg hij de naam Simson. Die naam is afgeleid van het Aramese woord Sjamasj dat heel toepasselijk ‘publiek dienaar’ betekent. Van jongs af aan begon God Simson aan te zetten om tegen de Filistijnen op te treden.

Simson als Richter
Zijn eerste daad was het trouwen met een Filistijnse vrouw. Tijdens het bruiloftsfeest stelde hij de Filistijnen een raadsel voor die ze in een week moesten zien te verklaren. Het raadsel had hij verzonnen nadat hem een wonder van Godswege was overkomen (14:5-6, 8, 14).

Maar zijn nieuwe vrouw werd door haar volksgenoten bedreigd en daardoor zette zij Simson onder druk om haar het antwoord te vertellen. Maar daardoor kon Gods Geest hem aanzetten om onder de Filistijnen grote schade aan te richten (vers 19).

Uiteindelijk namen de Filistijnen Simson zijn vrouw af. Toen hij dat hoorde nam hij wraak op de Filistijnen door de tarwe vlak voor de oogst te verwoesten (15:5). Als tegenactie doodde zij zijn vrouw en haar vader. Toen werd Simson woest en profeteerde dat zijn wraak op de Filistijnen geen einde zou hebben (vers 7). Hij doodde de Filistijnen die betrokken waren bij de dood van zijn vrouw en schoonvader.

Aan Simson zijn in de Bijbel maar liefst vier hoofdstukken gewijd. Toch vatten veel mensen hem op als rokkenjager en krachtpatser.

De Filistijnen zonden toen een leger naar Simson om hem te straffen, maar hij pakte een kaak van een ezel en sloeg het leger aan stukken. Later wist hij in de belangrijkste Filistijnse stad Gaza ’s nachts de stadspoortdeuren samen met diens deurposten los te krijgen en weg te slepen naar een berg bij Hebron (16:3)! Zijn wraak op de Filistijnen hield inderdaad heel zijn leven aan (vers 20).

Simsons levenseinde
Simsons leven eindigde als een klap op de vuurpijl. Het begon met een Filistijnse vrouw die Delielah heette en waarmee Simson een liefdesrelatie begon. Maar ook zij werd door haar volksgenoten aangezet om van Simson het geheim te achterhalen van zijn enorme kracht. Daardoor kon hij gevangengenomen worden. In Gaza werd hij geketend en moest hij in een gevangenis zwaar slavenwerk doen.

Toen de Filistijnen in een tempel een groot offerfeest voor hun afgod hielden, brachten ze Simson daarheen om bespot te worden. Maar daar wist hij los te breken en de pilaren van hun tempel omver te drukken. Daardoor doodde hij in een keer meer Filistijnen dan dat hij tot dan toe gedood had (vers 30). Simson was 20 jaar richter geweest in het leefgebied van zijn stam Dan onder de Judeeërs.

Evaluatie Simson
Aan Simson zijn in de Bijbel maar liefst vier hoofdstukken gewijd. Toch vatten veel mensen hem op als rokkenjager en krachtpatser. Maar dan wordt vergeten dat nogal wat vrouwen ‘vallen’ op sterke mannen. Ook staat er in de Bijbel dat God Simson juist aanzette tot betrekkingen met die vrouwen.

Geconcludeerd moet worden dat de schaal waarin Simson Israëls belangrijkste bedreiging, de Filistijnen, schade toebracht buitengewoon groot was. Dat maakt Simson tot Israëls belangrijkste richter.

Wie nauwkeurig leest moet het opvallen dat de Filistijnse vrouwen een dominerende en verleidende rol speelden. Typisch voor heidendom. Het is dan ook logisch dat in verband met die vrouwen Simson herhaaldelijk tot wraakacties tegen de Filistijnen overgaat.

Geconcludeerd moet worden dat de schaal waarin Simson Israëls belangrijkste bedreiging, de Filistijnen, schade toebracht buitengewoon groot was. Dat maakt Simson tot Israëls belangrijkste richter. Hij lijkt de Filistijnen heel zijn tijd als richter (circa 1086-1066 v. Chr.) op de hielen gezeten te hebben. Zo zelfs, dat er nergens staat dat hij als Richter rust voor de Israëlieten bracht. Iets wat steevast wel over de andere richters werd gesteld. Sterker, de Judeeërs waren Simson liever kwijt (15:11-12).

Het verklaart ook waarom de Filistijnen zo’n groot offerfeest aanlegden om zijn gevangenneming te vieren en hij er zoveel wist te doden ondanks dat ze hem eerder blind gemaakt hadden. Die blindheid was waarschijnlijk ook de reden waarom hij die laatste wraakactie ook niet overleefde.

ChristenvervolgingDuurzaamheidIsraëlGeloofszekerheidOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #19: Jack van der Tang lag op het randje van de dood
Of beluister op:

Meerartikelen

Judith Pen
Persbericht

Amerikaanse Bijbelleraar Andy Woods brengt boek over Daniël uit met Nederlandse uitgever

De Amerikaanse theoloog en Bijbelleraar dr. Andy Woods brengt samen met de Nederlandse uitgever Judith Pen een uitgebreide Bijbelstudie over het boek Daniël uit. Het boek, Daniël – Verzegeld tot de eindtijd, bestemd om ontdekt te worden, behandelt de...

Belder
Column

Zeven deugden: De Kerk staat en valt met de liefde

'De Bijbel en de wereld zijn vol van liefde, maar wel heel verschillend', stelt ds. J. Belder in zijn onderstaande nieuwe column. Na de zeven hoofdzonden bespreekt hij in een nieuwe columnserie de zeven deugden. In de eerste twee bijdragen kwamen...

Gerard en Lydia de Groot
Boekfragment

Veel singles gebruiken porno om te leren hoe seks werkt

Het is goed om je eigen lichaam en seksualiteit te ontdekken. Je mag je erover verbazen hoe de Here God je gemaakt heeft en er blij en dankbaar voor zijn. In de boeken die ik [Lydia] voor dit hoofdstuk (uit het boek ‘Gods hart voor singles; compleet,...

Hour of Power - Remco Bastiaansen
Interview

Remco Bastiaansen verloor na ongeluk zijn identiteit als topdanser: “Ik vroeg Jezus: wie ben ik nog?”

Remco Bastiaansen stond jarenlang aan de top van de danswereld. Hij werd vijfvoudig Nederlands kampioen, bereikte zeven keer de finale van het wereldkampioenschap en danste in Dancing with the Stars. Maar in 2010 veranderde een ernstig ongeluk zijn...

Mars
Nieuws

Duizenden lopen in stilte door Den Haag voor ongeboren leven en hulp aan moeders

Duizenden mensen hebben zaterdag 14 november in Den Haag deelgenomen aan de Mars voor het Leven. Volgens organisator Schreeuw om leven liepen ruim 15.000 deelnemers mee met de 34e editie. In toespraken en persoonlijke verhalen vroegen sprekers...

Open Doors
Nieuws

Ze verloren alles om hun geloof in Jezus, toch klinkt er hoop in Barneveld

“Ik kon in die donkere cel niet uit de Bijbel lezen. Maar hier in Nederland kunnen jullie dat bij volle daglicht doen. De vraag is: doen jullie dat ook?” Die confronterende vraag stelde Yassir Eric uit Soedan aan de duizenden mensen die zaterdag naar...

Eline Segers
Video

Eline Segers zingt Psalm 146 met bijzondere muzikale begeleiding

Zangeres Eline Segers heeft voor het KRO-NCRV-programma Petrus in het land een muzikale uitvoering van Psalm 146 opgenomen. Ze zingt verschillende verzen uit De Nieuwe Psalmberijming, begeleid door een ensemble onder leiding van musicus Frank van...

Cvandaag Explainer
Video

Worden christenen anders behandeld door de media?

Worden christenen in de media kritisch bevraagd of bewust in een kwaad daglicht gezet? Het gesprek tussen Eva Jinek en SGP-leider Chris Stoffer leidde tot felle reacties en zelfs een juryvertrek. Ook andere media-uitzendingen roepen vragen op over de...

Meerartikelen

Kees van der Staaij
Video

Hoe blijf je staande in roerige tijden? Kees van der Staaij over Bijbels leiderschap

Hoe geef je als christen leiding in een samenleving waarin tegenstellingen soms groot zijn? Voormalig SGP-leider Kees van der Staaij spreekt daarover in de podcast In His Company. Hij deelt persoonlijke en Bijbelse lijnen die hij in zijn politieke...

Belgie
Nieuws

Meer volwassen dopelingen in België, terwijl kerkbezoek verder daalt

De Rooms-Katholieke Kerk in België telt steeds meer volwassen dopelingen, terwijl het aantal kerkgangers verder afneemt. In 2025 lieten 534 volwassenen zich dopen, tegenover 362 een jaar eerder. Dat blijkt uit het negende jaarrapport van de Belgische...

Hongarije
Nieuws

Peiling: meerderheid Hongaren ziet geen positieve invloed katholieke kerk

De katholieke kerk heeft volgens 57 procent van de Hongaren geen wezenlijk positieve invloed op de samenleving. Ook denkt 71 procent dat politieke partijen haar handelen beïnvloeden. Dat blijkt uit onderzoek van Závecz Research, waarvan opdrachtgever...

Outback Explorers
Persbericht

Vaders en zonen op avontuur: Outback Explorers organiseert eerste Vader-Zoon Event

Hoe kun je als vader investeren in de relatie met je zoon? Die vraag staat centraal tijdens het eerste Vader-Zoon Event, dat zaterdag 21 november plaatsvindt in Harskamp. Met avontuurlijke activiteiten en de presentatie van het nieuwe magazine...

Kerstconferentie
Persbericht

HGJB nodigt jongeren uit voor Kerstconferentie 2026: geloof, ontmoeting en verdieping

De HGJB organiseert ook dit jaar haar Kerstconferentie voor jongeren van 17 tot en met 25 jaar. Eind december komen honderden jongeren samen voor Bijbeloverdenkingen, workshops, ontmoeting, sport en creativiteit. De organisatie trekt daarbij samen op...

Muziekgroep Laudate
Persbericht

Muziekgroep Laudate trekt met kersttour langs zeven plaatsen

De christelijke muziekgroep Laudate trekt in december door Nederland met de kersttour Reis door de kerstnacht. In zeven plaatsen verzorgt de band kerstconcerten waarbij samenzang centraal staat. Bezoekers kunnen meezingen met bekende kerstliederen,...

Steve
Nieuws

Pastor en zanger Steve Camp (71) overleden: ‘Hij heeft zijn wedloop volbracht’

De Amerikaanse pastor en zanger Steve Camp is woensdag op 71-jarige leeftijd overleden. Hij leed aan hartfalen, zo maakt zijn familie bekend. Camp was een zeer bekende gospelzanger die zich vaak uitsprak tegen de commercialisering van christelijke...

Joni Eareckson Tada en Jan van den Bosch
Column

Hebben mensen met een beperking in onze kerken en levens een echte plek?

In 1967 brak de zeventienjarige Joni Eareckson Tada haar nek bij een duik in ondiep water. Sindsdien zit ze in een rolstoel. We kunnen veel van de Amerikaanse christin leren, zegt Jan van den Bosch, bestuurslid van Joni and Friends. 'Hebben mensen...

Ceder
Opinie

Vaders doen ertoe. Zowel vóór als na de geboorte

Het is de Week van het Leven. Een week waarin we stilstaan bij de waarde en beschermwaardigheid van ieder mensenleven. Ook het leven dat nog niet geboren is. Want ieder mens is van waarde, vanaf het allereerste begin. Hoe klein en kwetsbaar ook. Maar...

Ds. Ron van der Spoel
Preekverslag

Ds. Ron van der Spoel over stille tijd: “God schreeuwt niet, Hij fluistert”

Je wilt vaker in de Bijbel lezen, maar de drukte van alledag zit steeds in de weg. En als je eindelijk tijd hebt gevonden, dwalen je gedachten af. Ds. Ron van der Spoel herkent die worsteling. Tijdens een bijeenkomst van Stichting Jij daar! in...

Jennifer Lycklama à Nijeholt
Column

Wie God liefheeft, kan zijn verstand niet buiten spel zetten

Filosofie is vaag, abstract en ontoegankelijk. Mogelijk zelfs gevaarlijk voor christenen. Of misschien een tikkeltje elitair. Vraag je mensen waaraan ze bij filosofie denken, dan hoor je soms een van deze reacties. Anderen benoemen juist heel wat...

Arnold Huijgen
Nieuws

Arnold Huijgen blijft jaar langer Theoloog der Nederlanden, jonge theologen nemen afscheid

Theoloog der Nederlanden Arnold Huijgen (foto) blijft een jaar langer in functie. Zijn termijn is verlengd tot november 2027. De twee Jonge Theologen der Nederlanden, Rozamaryn van den Broek-Orsel en Nathan Troost-van Diggelen, kiezen er...