Moeilijke Bijbelteksten: Wat betekenen de geslachtslijsten in Genesis?

God 18 maart 2020 Marco van Putten
Marco van Putten

In de serie Moeilijk Bijbelteksten behandelt Bijbelleraar Marco van Putten in korte artikelen onderwerpen uit de Bijbel die moeilijk worden gevonden. Dit artikel gaat over de lange lijsten met geboorten in het begin van het Bijbelboek Genesis. Veel mensen vinden die lijsten saai en betwijfelen het nut. Wat is de betekenis ervan?

Een betekenis zou kunnen zijn dat de opvolgende geboorten de tijdsduur van de Voortijd (Tijd tussen de Schepping en de watervloed (Noach)) zou aangeven. Maar dat is dubieus, omdat het namelijk niet zeker is of de tijdsrekening in de Voortijd dezelfde was als die van tegenwoordig. Dit heeft ermee te maken dat de watervloed gevolgen had die zich niet alleen tot het doden van mensen en dieren op aarde beperkte. De woorden van God in Genesis 8:22 wijzen erop dat Hij de seizoenen instelde. Hij zorgde ervoor dat de aarde vanaf toen langzaam voorover en achterover ging bewegen waardoor de zon afwisselend op de ene en daarna op de andere helft zou schijnen. Dit heeft niet alleen grote invloed op het klimaat, maar is ook ongunstig voor de slijtage van de aarde en de schepselen.

De vraag is of de instelling van de seizoenen de enige ingreep was. Heeft God bijvoorbeeld de aarde sneller doen draaien, waardoor de dagen korter zijn geworden (Mt 24:22)? Heeft Hij ook andere ingrepen gedaan in het zonnestelsel, zoals aan de maan, of het heelal? Het kan dus zomaar zijn dat ook de duur van dagen is verkort. Hoewel dit schijnbaar niet expliciet in de Bijbel staat. Zeker is wel dat de levensomstandigheden op aarde na de watervloed ongunstiger waren geworden. Dit wordt zichtbaar in de scherpe afname van levensduur van de mens (en waarschijnlijk ook van de andere schepselen). Binnen 300 jaar na de watervloed was de gemiddelde leeftijd van de mens niet veel meer dan 100 jaar.

Een andere gedachte is dat de geslachtslijsten ‘bewijs’ leveren van het bestaan van ‘heilig nageslacht’. Dat individuele heiligheid of van Gods volk (collectief) wordt doorgegeven via geboorten; etnocentrisme (tunnelvisie die stelt dat Gods volk gekoppeld is aan/afhankelijk is van fysieke afstamming). Kaïns gedrag liet, in de eerste generatie na Adam, echter zien dat dit niet bestaat. Hoe kan immers een boosaardige voortkomen uit een ‘heilig geslacht’?. De klap op de vuurpijl is dat in de laatste generatie voor de vloed slechts één vrome was overgebleven: Noach. Alle afstammelingen van de stamboom van Set, de godsdienstige opvolger van Adam bleken boosaardig geworden te zijn. Ook de gelovigen na Noach brengen zowel heiligen als boosaardigen voort. Soms in één zwangerschap (Gn 25:23).

Dan is er de gedachte van vrome opvoeding. Dat de geslachten in Genesis 5 worden genoemd om erop te wijzen hoe belangrijk het is dat de ouders aan hun kinderen Gods wil en het geloof overdragen. Maar het voorval van Kaïn laat zien dat geloofsontwikkeling een gave was die niet iedereen oppakte (Gn 4:7-9). De eerste generaties (ook die van na de watervloed) konden te rade gaan bij het vrome voorgeslacht die nog in leven waren. Sommige verzaakten hun geloof te ontwikkelen of lieten het overwoekeren door hun boze hart (Gn 6:3). Vroomheid werd van aanvang aan bepaald door eigen verantwoordelijkheid (Gn 2:16-17).

Calvijn dacht in de geslachtslijsten een bevestiging van Gods voorbeschikking (Predestinatie) van uitverkiezing te zien. God zou de geboorte van de genoemde vrome zonen altijd al bedoeld hebben. Alleen laat deze dubbele Verkiezingstheorie zich niet rijmen met het feit dat slechts één mens uit die afstammelingen genade vond in de ogen van God: Noach. Met de dood van alle overige mensen en dieren tot gevolg. Welk nut dient dubbele Verkiezing als het niet tot toename, maar afname van Gods volk leidt? Wat is het nut van het verwerpen van de meerderheid van mensen en dieren? Deze theorie is strijdig met het ultieme richtpunt in de Bijbel: dat zoveel mogelijk mensen worden toegevoegd aan Gods volk ten gunst van de Schepping.

Wat kan wel geleerd worden van de geslachtslijsten?:

Genesis 4
1. Kaïn (Hebr. Qajin – verkregen)
2. Henoch (Hebr. Chanoch – toegewijd)
3. Hirad (Hebr. ’Ierad – vloot)
4. Mechuja-el (Hebr. Mechoeja‘El – zij zijn door God verdelgd)
5. Methusa-el (Hebr. Metoesa‘El – zij zijn mannen van God)
6. Lamech (Hebr. krachtig)
7. Jabal, Jubal, Tubal-Kaïn en Naema (Hebr. Javal – waterstroom voortbrengen, Joeval – geluidstroom voortbrengen, Toeval-Qajin – gedragen door Kaïn en Na’amah – (grote) prachtigheid))

Genesis 5
1. Adam (Hebr. uit bloedrode aarde)
2. Set (Hebr. Sjet – herstel (van het patriarchaat))
3. Enos (Hebr. ‘Énosj – sterfelijk mens (die God ging aanroepen (Gn 4:26)))
4. Kenan (Hebr. Qejnan – genesteld bezit)
5. Mahalal-el (Hebr. Mahalal‘El – lof aan God)
6. Jered (Hebr. Jaréd – Neerdalende afstamming)
7. Henoch
8. Methusalach (Hebr. Metoesjalach – man van het wapen)
9. Lamech
10. Noach (Hebr. tijdelijke verlichting)

In de stamboom van Adam tot Noach (Gn 5) wordt meer vrome namen genoemd dan in die van Kaïn. Dit kan wijzen op grotere geloofsontwikkeling en op fysieke vruchtbaarheid. De namen in de geslachtslijn vanaf Set (Gn 5) laten een bedruktheid zien door de geloofsafval van Adam.

De namen in de geslachtslijn van Kaïn laten hoogmoed zien en een bewustheid op zichzelf aangewezen te zijn (leven vanuit eigen kracht). Van belang is ook te wijzen op de sterke overeenkomst tussen sommige namen in de twee geslachtslijnen wat erop lijkt te wijzen dat er later wederzijds contact was (competitie).

De twee geslachtslijsten hebben veel verschillen en de naambetekenissen laten zien dat ze twee afzonderlijke geslachten vertegenwoordigen: de boosaardigen en de vromen. De knapheid van Kaïns kleindochter, Naema (deze Hebreeuwse naam betekent ‘schoonheid’), verklaart dat de vromen toch afvallig werden: uiteindelijke vermenging van het geslacht van Set met die van Kaïn door huwelijken (Gn 6:2). Vandaar dat God ingreep (Gn 6:7).

De geslachtslijsten laten zien dat door de overtreding van Eva en Adam alle mensen van God afdwaalden (Rm 3:12) en slechts een enkeling nog in staat bleek om bij God genade te vinden (Mt 19:26).

Praatmee

Beluister onze podcast

#392 Jeffrey & mr. Lineke Blijdorp over Tom de Wal, Onno Hoes en godsdienstvrijheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Wimco Ester
Video

Open Doors-medewerker over kabinetsbesluit om godsdienstgezant te schrappen

De drie christelijke partijen, de ChristenUnie, het CDA en de SGP, reageren verbaasd op het kabinetsbesluit om de functie van de gezant voor godsdienstvrijheid en levensovertuiging te schrappen. Met dit besluit kan het effectief aankaarten van christ

Ds. A. C. Uitslag
Video

CGK-predikant vertelt hoe twintiger na een nachtje stappen tot inkeer kwam

"Op zijn zondeweg kreeg hij met Gods Woord van doen. Het is in de confrontatie met Gods Woord dat God zondaren wil bekeren", aldus ds. A. C. Uitslag. De CGK-predikant uit Urk deelde in een preek een indringend verhaal over een jonge man die bewust af

Ds. W. L. van der Staaij
Nieuws

CGK Kerkwerve hoopt op komst ds. W.L. van der Staaij

De CGK te Kerkwerve hoopt op de komt van ds. W. L. van der Staaij (foto). Op de predikant werd afgelopen week een beroep uitgebracht. In het Zeeuwse dorpje zoeken de christelijke gereformeerden naar een nieuwe gemeentepredikant sinds het vertrek van

Britse parlement
Nieuws

Gelovigen bezorgd nu Britse overheid definitie islamofobie wil aanpassen

Vertegenwoordigers van alle grote religies in Groot-Brittannië zijn bezorgd om nieuwe plannen die de overheid smeedt. De Britse overheid werkt namelijk aan een officiële richtlijn die uitlegt wat zij ziet als ‘anti-moslimhaat'. Gelovigen vrezen op hu

India
Nieuws

Christenen in India vrijgesproken in antibekeringzaken

In het Noord-Indiase deelstaat Uttarakhand zijn vijf rechtszaken tegen christenen rond zogenoemde “anti-conversiewetten” recentelijk afgesloten zonder veroordelingen. Uit gerechtelijke documenten blijkt dat de aanklachten in al deze zaken sneuvelden

Joas Vlieland0
Video

Psalm 101 klinkt op indrukwekkend Katwijks orgel

Voor liefhebbers van orgelmuziek is er een nieuwe opname om bij stil te staan. Organist Joas Vlieland speelde het voorspel en koraal van Psalm 101 op het grote Van den Heuvel orgel in de Nieuwe Kerk in Katwijk. De muziek ademt rust en eerbied en nodi

Stoffer
Nieuws

Debat coalitieakkoord: de 5 meest opvallende interrupties van CU en SGP

Dinsdag debatteerde de Tweede Kamer over het coalitieakkoord dat D66, VVD en CDA vrijdag presenteerden. ChristenUnie en SGP waren daarbij kritisch maar spraken ook hun steun uit voor delen van het akkoord. Naast de bijdrages van Mirjam Bikker (CU) en

New Wine Zomerconferentie
Persbericht

New Wine Zomerconferentie 2026 staat in het teken van ‘voor de goede vrede’

De New Wine Zomerconferentie 2026 in Liempde krijgt als thema voor de goede vrede. Dat heeft New Wine-directeur Bart Visser bekendgemaakt. Met dit thema wil de organisatie inspelen op het groeiende verlangen naar vrede in een wereld die steeds vaker

Meerartikelen

Michael Ray Lewi
Getuigenis

Atheïstische filmmaker gelooft nu in Jezus en maakt documentaire over het universum

Een Amerikaanse filmmaker die jarenlang overtuigd atheïst was, heeft zijn ongeloof achter zich gelaten en belijdt nu openlijk zijn geloof in Jezus Christus. Michael Ray Lewis, regisseur van de nieuwe documentaire Universe Designed, vertelt in een uit

espresso
Column

Heb jij al een espressomoment met God gehad?

Niet iedereen houdt van koffie. Zeker niet van een espresso. Ik wel. Espresso gaat bij mij in een voorverwarmd kopje. Want dat komt de smaak ten goede. Ik moest hieraan denken tijdens een retraite die ik met een groep predikanten had in Abdij Konings

Ds. IJ. R. Bijl
Nieuws

Ds. Bijl keert terug als gemeentepredikant: HHK-dominee aanvaardt beroep

Ds. IJ. R. Bijl (foto) keert terug als gemeentepredikant. De hersteld hervormde predikant nam het beroep aan dat de hersteld hervormde gemeente te Waddinxveen (Dorpstraat) op hem uitgebracht heeft. In Waddinxveen volgt Bijl ds. J. G. van Tilburg op.

Carola Veldhuizen
Nieuws

CU Renswoude kiest in aanloop naar gemeenteraadsverkiezingen voor naamswijziging

De ChristenUnie-fractie in Renswoude gaat onder een gewijzigde naam deelnemen aan de gemeenteraadsverkiezingen van maart. Aanleiding daartoe is de onvrede binnen de Renswoudse afdeling over de landelijke koers van de partij. In het bijzonder als het

Hans van de Breevaart
Nieuws

Voormalig SGP-onderzoeker Hans van de Breevaart nu FVD-lijsttrekker in Dordrecht

Dordrecht verwelkomt Hans van de Breevaart als een nieuwe lijsttrekker voor Forum voor Democratie (FVD). Hij verklaarde zich te willen inzetten om "Dordrecht weer terug te geven aan de Dordtenaren". Van de Breevaart bekleedt momenteel de functie van

Ben Verboom
Interview

Ben Verboom zocht liefde en vond God: “Ik kon alleen maar huilen”

Dominee Ben Verboom kwam op een bijzondere manier ter wereld. “Mijn moeder was dakloos. Ik ben op straat geboren en naar het ziekenhuis gebracht”, vertelt hij. Kort daarna werd hij te vondeling gelegd. “Uiteindelijk ben ik op zoek gegaan naar: wie be

Wilkin van de Kamp
Video

Wat als God zwijgt en gebeden niet verhoord worden? Wilkin van de Kamp antwoordt

In deze aflevering van 'Begin je dag met God' behandelt spreker en schrijver Wilkin van de Kamp Gods zwijgen. Wat betekent het wanneer gebeden onbeantwoord lijken te blijven en Gods nabijheid ver weg voelt? Aan de hand van Psalm 37 laat Van de Kamp z

Proponent M. Slingerland
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Kesteren: proponent M. Slingerland

De hervormde gemeente te Kesteren beschikt binnenkort weer over een eigen gemeentepredikant. Proponent M. Slingerland (foto) heeft het op hem uitgebrachte beroep aangenomen. In Kesteren volgt Slingerland ds. A. Snoek op. Laatstgenoemde predikant vert

Ds. M. Klaassen
Video

Hoe weet ik dat God bestaat? Ds. Klaassen antwoordt in Q&A

Een veelgehoorde vraag die mensen stellen is hoe je nu zeker kan weten of God bestaat. Op deze essentiële vraag zijn meerdere antwoorden te geven, zo stelde ds. M. Klaassen tijdens een Q&A van de Family Bible Church in Rotterdam. Bij een van de antwo

Dode Zeerollen
Nieuws

Deel van Dode Zeerollen voor publiek toegankelijk in Washington

In Washington zijn delen van de Dode Zeerollen te zien voor het publiek. De tentoonstelling vindt plaats in het Museum of the Bible. Bezoekers krijgen daar een unieke blik op de oudste bekende handschriften van Bijbelboeken. Dat schrijft CBN News. Vo

Amerikaanse rapper Bad Bunny
Nieuws

Christelijke organisatie roept op tot boycot Super Bowl vanwege optreden omstreden rapper

De Amerikaanse christelijke actiegroep One Million Moms roept christenen op om dit jaar niet naar de Super Bowl te kijken. Aanleiding is de zogeheten halftime show die door de Amerikaanse rapper Bad Bunny ingevuld wordt. Dat schrijft The Christian Po

Rogier ter Veer
Video

Onderzoek toont keerzijde van social media: deskundige geeft toelichting

Het gebruik van sociale media blijft toenemen onder Nederlanders. Tegelijk groeit de zorg over de gevolgen ervan. In het programma Uitgelicht! van Family7 spreekt Rogier ter Veer over de uitkomsten van het nieuwste Nationaal Social Media Onderzoek. B