Moeilijke Bijbelteksten: Wat betekenen de geslachtslijsten in Genesis?

God 18 maart 2020 Marco van Putten
Marco van Putten

In de serie Moeilijk Bijbelteksten behandelt Bijbelleraar Marco van Putten in korte artikelen onderwerpen uit de Bijbel die moeilijk worden gevonden. Dit artikel gaat over de lange lijsten met geboorten in het begin van het Bijbelboek Genesis. Veel mensen vinden die lijsten saai en betwijfelen het nut. Wat is de betekenis ervan?

Een betekenis zou kunnen zijn dat de opvolgende geboorten de tijdsduur van de Voortijd (Tijd tussen de Schepping en de watervloed (Noach)) zou aangeven. Maar dat is dubieus, omdat het namelijk niet zeker is of de tijdsrekening in de Voortijd dezelfde was als die van tegenwoordig. Dit heeft ermee te maken dat de watervloed gevolgen had die zich niet alleen tot het doden van mensen en dieren op aarde beperkte. De woorden van God in Genesis 8:22 wijzen erop dat Hij de seizoenen instelde. Hij zorgde ervoor dat de aarde vanaf toen langzaam voorover en achterover ging bewegen waardoor de zon afwisselend op de ene en daarna op de andere helft zou schijnen. Dit heeft niet alleen grote invloed op het klimaat, maar is ook ongunstig voor de slijtage van de aarde en de schepselen.

De vraag is of de instelling van de seizoenen de enige ingreep was. Heeft God bijvoorbeeld de aarde sneller doen draaien, waardoor de dagen korter zijn geworden (Mt 24:22)? Heeft Hij ook andere ingrepen gedaan in het zonnestelsel, zoals aan de maan, of het heelal? Het kan dus zomaar zijn dat ook de duur van dagen is verkort. Hoewel dit schijnbaar niet expliciet in de Bijbel staat. Zeker is wel dat de levensomstandigheden op aarde na de watervloed ongunstiger waren geworden. Dit wordt zichtbaar in de scherpe afname van levensduur van de mens (en waarschijnlijk ook van de andere schepselen). Binnen 300 jaar na de watervloed was de gemiddelde leeftijd van de mens niet veel meer dan 100 jaar.

Een andere gedachte is dat de geslachtslijsten ‘bewijs’ leveren van het bestaan van ‘heilig nageslacht’. Dat individuele heiligheid of van Gods volk (collectief) wordt doorgegeven via geboorten; etnocentrisme (tunnelvisie die stelt dat Gods volk gekoppeld is aan/afhankelijk is van fysieke afstamming). Kaïns gedrag liet, in de eerste generatie na Adam, echter zien dat dit niet bestaat. Hoe kan immers een boosaardige voortkomen uit een ‘heilig geslacht’?. De klap op de vuurpijl is dat in de laatste generatie voor de vloed slechts één vrome was overgebleven: Noach. Alle afstammelingen van de stamboom van Set, de godsdienstige opvolger van Adam bleken boosaardig geworden te zijn. Ook de gelovigen na Noach brengen zowel heiligen als boosaardigen voort. Soms in één zwangerschap (Gn 25:23).

Dan is er de gedachte van vrome opvoeding. Dat de geslachten in Genesis 5 worden genoemd om erop te wijzen hoe belangrijk het is dat de ouders aan hun kinderen Gods wil en het geloof overdragen. Maar het voorval van Kaïn laat zien dat geloofsontwikkeling een gave was die niet iedereen oppakte (Gn 4:7-9). De eerste generaties (ook die van na de watervloed) konden te rade gaan bij het vrome voorgeslacht die nog in leven waren. Sommige verzaakten hun geloof te ontwikkelen of lieten het overwoekeren door hun boze hart (Gn 6:3). Vroomheid werd van aanvang aan bepaald door eigen verantwoordelijkheid (Gn 2:16-17).

Calvijn dacht in de geslachtslijsten een bevestiging van Gods voorbeschikking (Predestinatie) van uitverkiezing te zien. God zou de geboorte van de genoemde vrome zonen altijd al bedoeld hebben. Alleen laat deze dubbele Verkiezingstheorie zich niet rijmen met het feit dat slechts één mens uit die afstammelingen genade vond in de ogen van God: Noach. Met de dood van alle overige mensen en dieren tot gevolg. Welk nut dient dubbele Verkiezing als het niet tot toename, maar afname van Gods volk leidt? Wat is het nut van het verwerpen van de meerderheid van mensen en dieren? Deze theorie is strijdig met het ultieme richtpunt in de Bijbel: dat zoveel mogelijk mensen worden toegevoegd aan Gods volk ten gunst van de Schepping.

Wat kan wel geleerd worden van de geslachtslijsten?:

Genesis 4
1. Kaïn (Hebr. Qajin – verkregen)
2. Henoch (Hebr. Chanoch – toegewijd)
3. Hirad (Hebr. ’Ierad – vloot)
4. Mechuja-el (Hebr. Mechoeja‘El – zij zijn door God verdelgd)
5. Methusa-el (Hebr. Metoesa‘El – zij zijn mannen van God)
6. Lamech (Hebr. krachtig)
7. Jabal, Jubal, Tubal-Kaïn en Naema (Hebr. Javal – waterstroom voortbrengen, Joeval – geluidstroom voortbrengen, Toeval-Qajin – gedragen door Kaïn en Na’amah – (grote) prachtigheid))

Genesis 5
1. Adam (Hebr. uit bloedrode aarde)
2. Set (Hebr. Sjet – herstel (van het patriarchaat))
3. Enos (Hebr. ‘Énosj – sterfelijk mens (die God ging aanroepen (Gn 4:26)))
4. Kenan (Hebr. Qejnan – genesteld bezit)
5. Mahalal-el (Hebr. Mahalal‘El – lof aan God)
6. Jered (Hebr. Jaréd – Neerdalende afstamming)
7. Henoch
8. Methusalach (Hebr. Metoesjalach – man van het wapen)
9. Lamech
10. Noach (Hebr. tijdelijke verlichting)

In de stamboom van Adam tot Noach (Gn 5) wordt meer vrome namen genoemd dan in die van Kaïn. Dit kan wijzen op grotere geloofsontwikkeling en op fysieke vruchtbaarheid. De namen in de geslachtslijn vanaf Set (Gn 5) laten een bedruktheid zien door de geloofsafval van Adam.

De namen in de geslachtslijn van Kaïn laten hoogmoed zien en een bewustheid op zichzelf aangewezen te zijn (leven vanuit eigen kracht). Van belang is ook te wijzen op de sterke overeenkomst tussen sommige namen in de twee geslachtslijnen wat erop lijkt te wijzen dat er later wederzijds contact was (competitie).

De twee geslachtslijsten hebben veel verschillen en de naambetekenissen laten zien dat ze twee afzonderlijke geslachten vertegenwoordigen: de boosaardigen en de vromen. De knapheid van Kaïns kleindochter, Naema (deze Hebreeuwse naam betekent ‘schoonheid’), verklaart dat de vromen toch afvallig werden: uiteindelijke vermenging van het geslacht van Set met die van Kaïn door huwelijken (Gn 6:2). Vandaar dat God ingreep (Gn 6:7).

De geslachtslijsten laten zien dat door de overtreding van Eva en Adam alle mensen van God afdwaalden (Rm 3:12) en slechts een enkeling nog in staat bleek om bij God genade te vinden (Mt 19:26).

Praatmee

Beluister onze podcast

#402 Patrick & Don Ceder over christenvervolging en politiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. M. Maas
Nieuws

Ds. Maas ontvangt twee beroepen: hervormd Putten en hervormd Katwijk

Ds. M. Maas (foto) heeft twee beroepen ontvangen. De predikant, sinds 2021 verbonden aan de hervormde gemeente te Rijssen, ontving zowel vanuit Putten als Katwijk een beroep. In Putten (Wijk 1) zoekt men naar een nieuwe predikant vanwege de vacante p

Herman Haan in Hour of Power
Video

Komende zondag is Herman Haan te gast in Hour of Power

Herman heeft geen makkelijk leven: als kind kreeg hij te maken met seksueel misbruik, vluchtte hij in drugs en leefde hij met gedachten om zijn vader te vermoorden. Nu kampt hij ook nog met de ziekte van Parkinson. Toch heeft Herman een rotsvast gelo

Kantoorpand
Nieuws

Onderzoek: Britse christenen voelen zich vrij om hun geloof te delen op de werkvloer

Uit nieuw onderzoek van de Evangelical Alliance United Kingdom blijkt dat veel christenen in het Verenigd Koninkrijk zich vrij voelen om hun geloof te delen op de werkvloer. Dat meldt Evangelical Focus. Daarnaast ervaren christenen ook vrijmoedigheid

President Donald Trump
Nieuws

Kort na ophef over AI-afbeelding leest Trump in Witte Huis uit de Bijbel

De Amerikaanse president Donald Trump heeft deze week uit de Bijbel voorgelezen vanuit het Witte Huis. Hij deed dit tijdens het evenement America Reads the Bible in Washington, D.C, dit is een initiatief waarbij de hele Bijbel hardop wordt voorgeleze

Ds. A. Simons
Video

Ds. Simons roept luisteraars op tot bekering: "Geef je over aan de Zaligmaker"

"Loslaten en geef je over in de armen van de Zaligmaker", aldus ds. A. Simons. De hervormde predikant riep tijdens een recente preek in Katwijk zijn toehoorders op tot bekering. De predikant wees erop dat de tijd kort is en riep zijn luisteraars daar

Ds. J. Belder
God

Waarom spaart God de wereld nog? Ds. Belder wijst op Gods geduld

Waarom grijpt God vandaag niet in, zoals bij de zondvloed? Die vraag leeft bij een vragensteller uit de vragenrubriek van Refoweb. Volgens ds. J. Belder ligt het antwoord in Gods geduld en genade. De vraagsteller wijst op het contrast met de tijd van

Johan Schep
Video

Videoboodschap Johan Schep: Anna en Simeon herkennen de Messias

In een overdenking van evangelist Johan Schep over de ontmoeting van Simeon en Anna met het kind Jezus in de tempel klinkt een krachtige boodschap. Te midden van een plein vol ouders die hun kinderen opdroegen aan God, worden juist twee ouderen door

Rushon T. Patterson II
Nieuws

Amerikaanse voorganger schuldig bevonden na dodelijk ongeval met tiener

De 27-jarige Amerikaanse voorganger Rushon T. Patterson II is schuldig bevonden aan dood door schuld na een tragisch ongeval met een 14-jarige jongen. Het slachtoffer, Malachi I. Nichols-Williams, kwam om het leven nadat hij van een rijdend kerkbusje

Meerartikelen

Synagoge Birmingham
Nieuws

Londense bisschoppen spreken zich uit na aanvallen op Joodse instellingen

In Londen hebben bisschoppen zich duidelijk uitgesproken na recent antisemitisch geweld. Het London College of Bishops veroordeelt meerdere aanvallen die gericht waren op synagogen, Joodse winkels en goede doelen. Dat meldt Christian Today. Zo werd e

Israel
Nieuws

Israël stelt na incidenten speciaal gezant voor de christelijke wereld aan

Jeruzalem heeft een nieuwe speciaal gezant voor de christelijke wereld aangesteld. George Deek, voormalig ambassadeur in Azerbeidzjan, is benoemd om de banden met christelijke gemeenschappen wereldwijd te verdiepen, zo maakte het Ministerie van Buite

Bozhiy
Nieuws

Christelijke vredesactivist dood gevonden in Russische cel

De 43-jarige christelijke activist Khristolyub Bozhiy, online beter bekend als 'Vegan Christ-Lover of God', is deze maand overleden in Russische hechtenis. Bozhiy, die een blog en YouTube-kanaal beheerde, gaf online uiting aan zijn gedachten over rel

Annemieke van Bochove
Boekfragment

Meer dan stenen: de ware betekenis van de tempel

Van een koning met een verlangen tot een tempel vol heerlijkheid en uiteindelijk tot een God die dichtbij komt. Gods plannen zijn vaak groter zijn dan onze beste bedoelingen. Waar David een huis voor God wil bouwen, openbaart God een diepere werkelij

Ds. D. H. J. Folkers
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Rotterdam (Kralingse Veer) beroept ds. D. H. J. Folkers

De hersteld hervormde gemeente te Rotterdam (Kralingse Veer) hoopt op de komst van ds. D. H. J. Folkers (foto). Op de predikant werd eerder deze week een beroep uitgebracht. Ds. Folkers moet in de Laankerk de eerder naar Middelharnis-Sommelsdijk vert

Stephen Clayden
Nieuws

Britse stad en evangelisten botsen over inhoud van straatprediking

De Britse stad Colchester ligt overhoop met een aantal christelijke straatpredikers. Volgens belangenorganisatie Christian Concern doet de gemeente er alles aan om de verkondiging van het evangelie in de weg te zitten. Leden van de Bread of Life Comm

ACN
Nieuws

Geestelijke opleving in Oekraïne: "Onze toekomst ligt in Zijn handen"

Terwijl de oorlog in Oekraïne voortduurt en de hoop op een snelle vrede vervaagt, blijft de katholieke Kerk een baken van geloof en hoop. In een indringend gesprek met Kerk in Nood schetst de apostolische nuntius in Oekraïne een beeld van een land da

Reinhard Marx
Nieuws

Aartsbisschop München staat voortaan zegen voor homokoppels toe

De Rooms-Katholieke Kerk in Duitsland zet een nieuwe stap. Reinhard Marx, aartsbisschop van München, heeft besloten dat LHBTI-koppels, die niet kerkelijk trouwen, een zegen kunnen ontvangen. Dat meldt Evangelical Focus. Daaronder vallen dus ook koppe

Amerikaanse christenen
Nieuws

Onderzoek: 'Jonge Amerikaanse mannen vaker gelovig dan jonge Amerikaanse vrouwen'

Jonge mannen in de Verenigde Staten zijn vaker geloviger dan jonge vrouwen. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van Gallup. Jonge mannen blijken ook vaker kerkdiensten bij te wonen dan vrouwen. De uitkomsten van het onderzoek zijn verrassend, aangezien vro

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp vertelt dat angst voortkomt uit een tekort aan Gods liefde

Gods volmaakte liefde laat geen ruimte over voor angst, zo concludeert Wilkin van de Kamp in een nieuwe aflevering van de serie 'Begin je dag met God'. Maar als mensen hebben we geregeld angst: angst voor anderen, ziekten, de dood of misschien wel Go

Burkina Faso
Nieuws

Christelijke hulporganisaties en partijen steunen oproep aan kabinet over ontwikkelingssamenwerking

Het kabinet moet haar beloftes waarmaken op het gebied van ontwikkelingssamenwerking. Die oproep doen een groot aantal hulporganisaties en politieke partijen in een statement. Ook christelijke hulporganisaties en ChristenUnie en SGP staan onder de op

SDOK
Getuigenis

Nepal: wat als je als tiener de enige gelovige in je dorp bent?

‘Rama’ (16) en haar zusje ‘Indra’ (14) uit Nepal weten hoe dat voelt. Ze missen leeftijdsgenoten om samen het geloof te beleven en merken dat zelfs nadenken over later (bijvoorbeeld trouwen met iemand die ook Jezus volgt) ingewikkeld wordt als je zo