Moeilijke Bijbelteksten: Wat betekenen de geslachtslijsten in Genesis?

God 18 maart 2020 Marco van Putten
Marco van Putten

In de serie Moeilijk Bijbelteksten behandelt Bijbelleraar Marco van Putten in korte artikelen onderwerpen uit de Bijbel die moeilijk worden gevonden. Dit artikel gaat over de lange lijsten met geboorten in het begin van het Bijbelboek Genesis. Veel mensen vinden die lijsten saai en betwijfelen het nut. Wat is de betekenis ervan?

Een betekenis zou kunnen zijn dat de opvolgende geboorten de tijdsduur van de Voortijd (Tijd tussen de Schepping en de watervloed (Noach)) zou aangeven. Maar dat is dubieus, omdat het namelijk niet zeker is of de tijdsrekening in de Voortijd dezelfde was als die van tegenwoordig. Dit heeft ermee te maken dat de watervloed gevolgen had die zich niet alleen tot het doden van mensen en dieren op aarde beperkte. De woorden van God in Genesis 8:22 wijzen erop dat Hij de seizoenen instelde. Hij zorgde ervoor dat de aarde vanaf toen langzaam voorover en achterover ging bewegen waardoor de zon afwisselend op de ene en daarna op de andere helft zou schijnen. Dit heeft niet alleen grote invloed op het klimaat, maar is ook ongunstig voor de slijtage van de aarde en de schepselen.

De vraag is of de instelling van de seizoenen de enige ingreep was. Heeft God bijvoorbeeld de aarde sneller doen draaien, waardoor de dagen korter zijn geworden (Mt 24:22)? Heeft Hij ook andere ingrepen gedaan in het zonnestelsel, zoals aan de maan, of het heelal? Het kan dus zomaar zijn dat ook de duur van dagen is verkort. Hoewel dit schijnbaar niet expliciet in de Bijbel staat. Zeker is wel dat de levensomstandigheden op aarde na de watervloed ongunstiger waren geworden. Dit wordt zichtbaar in de scherpe afname van levensduur van de mens (en waarschijnlijk ook van de andere schepselen). Binnen 300 jaar na de watervloed was de gemiddelde leeftijd van de mens niet veel meer dan 100 jaar.

Een andere gedachte is dat de geslachtslijsten ‘bewijs’ leveren van het bestaan van ‘heilig nageslacht’. Dat individuele heiligheid of van Gods volk (collectief) wordt doorgegeven via geboorten; etnocentrisme (tunnelvisie die stelt dat Gods volk gekoppeld is aan/afhankelijk is van fysieke afstamming). Kaïns gedrag liet, in de eerste generatie na Adam, echter zien dat dit niet bestaat. Hoe kan immers een boosaardige voortkomen uit een ‘heilig geslacht’?. De klap op de vuurpijl is dat in de laatste generatie voor de vloed slechts één vrome was overgebleven: Noach. Alle afstammelingen van de stamboom van Set, de godsdienstige opvolger van Adam bleken boosaardig geworden te zijn. Ook de gelovigen na Noach brengen zowel heiligen als boosaardigen voort. Soms in één zwangerschap (Gn 25:23).

Dan is er de gedachte van vrome opvoeding. Dat de geslachten in Genesis 5 worden genoemd om erop te wijzen hoe belangrijk het is dat de ouders aan hun kinderen Gods wil en het geloof overdragen. Maar het voorval van Kaïn laat zien dat geloofsontwikkeling een gave was die niet iedereen oppakte (Gn 4:7-9). De eerste generaties (ook die van na de watervloed) konden te rade gaan bij het vrome voorgeslacht die nog in leven waren. Sommige verzaakten hun geloof te ontwikkelen of lieten het overwoekeren door hun boze hart (Gn 6:3). Vroomheid werd van aanvang aan bepaald door eigen verantwoordelijkheid (Gn 2:16-17).

Calvijn dacht in de geslachtslijsten een bevestiging van Gods voorbeschikking (Predestinatie) van uitverkiezing te zien. God zou de geboorte van de genoemde vrome zonen altijd al bedoeld hebben. Alleen laat deze dubbele Verkiezingstheorie zich niet rijmen met het feit dat slechts één mens uit die afstammelingen genade vond in de ogen van God: Noach. Met de dood van alle overige mensen en dieren tot gevolg. Welk nut dient dubbele Verkiezing als het niet tot toename, maar afname van Gods volk leidt? Wat is het nut van het verwerpen van de meerderheid van mensen en dieren? Deze theorie is strijdig met het ultieme richtpunt in de Bijbel: dat zoveel mogelijk mensen worden toegevoegd aan Gods volk ten gunst van de Schepping.

Wat kan wel geleerd worden van de geslachtslijsten?:

Genesis 4
1. Kaïn (Hebr. Qajin – verkregen)
2. Henoch (Hebr. Chanoch – toegewijd)
3. Hirad (Hebr. ’Ierad – vloot)
4. Mechuja-el (Hebr. Mechoeja‘El – zij zijn door God verdelgd)
5. Methusa-el (Hebr. Metoesa‘El – zij zijn mannen van God)
6. Lamech (Hebr. krachtig)
7. Jabal, Jubal, Tubal-Kaïn en Naema (Hebr. Javal – waterstroom voortbrengen, Joeval – geluidstroom voortbrengen, Toeval-Qajin – gedragen door Kaïn en Na’amah – (grote) prachtigheid))

Genesis 5
1. Adam (Hebr. uit bloedrode aarde)
2. Set (Hebr. Sjet – herstel (van het patriarchaat))
3. Enos (Hebr. ‘Énosj – sterfelijk mens (die God ging aanroepen (Gn 4:26)))
4. Kenan (Hebr. Qejnan – genesteld bezit)
5. Mahalal-el (Hebr. Mahalal‘El – lof aan God)
6. Jered (Hebr. Jaréd – Neerdalende afstamming)
7. Henoch
8. Methusalach (Hebr. Metoesjalach – man van het wapen)
9. Lamech
10. Noach (Hebr. tijdelijke verlichting)

In de stamboom van Adam tot Noach (Gn 5) wordt meer vrome namen genoemd dan in die van Kaïn. Dit kan wijzen op grotere geloofsontwikkeling en op fysieke vruchtbaarheid. De namen in de geslachtslijn vanaf Set (Gn 5) laten een bedruktheid zien door de geloofsafval van Adam.

De namen in de geslachtslijn van Kaïn laten hoogmoed zien en een bewustheid op zichzelf aangewezen te zijn (leven vanuit eigen kracht). Van belang is ook te wijzen op de sterke overeenkomst tussen sommige namen in de twee geslachtslijnen wat erop lijkt te wijzen dat er later wederzijds contact was (competitie).

De twee geslachtslijsten hebben veel verschillen en de naambetekenissen laten zien dat ze twee afzonderlijke geslachten vertegenwoordigen: de boosaardigen en de vromen. De knapheid van Kaïns kleindochter, Naema (deze Hebreeuwse naam betekent ‘schoonheid’), verklaart dat de vromen toch afvallig werden: uiteindelijke vermenging van het geslacht van Set met die van Kaïn door huwelijken (Gn 6:2). Vandaar dat God ingreep (Gn 6:7).

De geslachtslijsten laten zien dat door de overtreding van Eva en Adam alle mensen van God afdwaalden (Rm 3:12) en slechts een enkeling nog in staat bleek om bij God genade te vinden (Mt 19:26).

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #1: Daniël en Mirjam Krol over zoon Yoran
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. H. Raveling
Nieuws

Nieuwe predikant voor CGK Winschoten: ds. H. Raveling uit Hilversum

De christelijke gereformeerde kerk te Winschoten (De Rank) mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. H. Raveling (foto) aanvaardde het op hem uitgebrachte beroep en zal ds. G. Huisman opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in 2023 naar

Gesprek in de kerk
Nieuws

CHE-docenten pleiten voor meer ruimte voor vrouwelijke theologen

De discussie over de plaats van vrouwen in de kerk krijgt een nieuw hoofdstuk. Twee docenten van de Christelijke Hogeschool Ede (CHE) reageren kritisch op een recent opiniestuk van de hersteld hervormde dominee T.A. Bakker. 'Bepalen wie mee mogen doe

IDF-soldaten
Nieuws

Libanese christenen laten brief achter voor Israëlische soldaten: ‘Wij houden van jullie’

Israëlische militairen hebben tijdens een operatie in Zuid-Libanon een opmerkelijke brief gevonden van christelijke inwoners die hun dorp hadden verlaten vanwege de gevechten tussen Israël en Hezbollah. In de handgeschreven boodschap bedanken de bewo

Internationals Duitsland en Curaçao bidden na afloop WK-wedstrijd
Nieuws

Bijzondere beelden: voetballers Duitsland en Curaçao bidden gezamenlijk na WK-wedstrijd

Gisteren speelde Curaçao haar eerste WK-wedstrijd ooit. Hoewel de ploeg van bondscoach Dick Advocaat met liefst 7-1 van Duitsland verloor, overheerst er onder spelers en fans vooral trots. Na afloop van de wedstrijd, baden verschillende Curaçaose en

EastLake Community Church
Nieuws

Dode en tientallen gewonden na instorten tent tijdens kerkdienst in Verenigde Staten

Een feestelijke bijeenkomst van een Amerikaanse kerk is vrijdagavond geëindigd in een tragedie. Tijdens een openluchtdienst ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van EastLake Community Church in de staat Virginia kwam één persoon om het leven toen

Ds. M. Karens
Video

GerGem-predikant vertelt over catechisant die ooit aan Kohlbrugge vroeg of hij bekeerd was

"De catechisanten vroegen aan dominee Kohlbrugge: 'Bent u bekeerd?' Je zou denken: 'Waar bemoeien ze zich mee? Of je zou boos worden en zeggen: 'Bekeerd? Natuurlijk is een dominee bekeerd.' Weet je wat hij zei? Hij fronste zijn wenkbrauwen en zei: 'G

Pearl Jozefzoon
Persbericht

Pearl Jozefzoon trekt langs kerken met nieuwe ‘Ameezing Grace’-tour voor Rwanda

Zangeres Pearl Jozefzoon gaat dit najaar het land door met haar nieuwe concerttour Ameezing Grace. Tijdens vier avonden staan samenzang, gospelmuziek en verhalen uit Rwanda centraal. De tour wordt georganiseerd in samenwerking met ontwikkelingsorgani

Discipelen maken discipelen
Boekfragment

Onverwachte vraag leidt tot geestelijke doorbraak in steakhouse

Hoe herken je iemand die door God is voorbereid om het evangelie te ontvangen? David en Paul Watson noemen zo iemand een ‘persoon van vrede’. In dit boekfragment vertellen zij het waargebeurde verhaal van een jonge medewerker in een steakhouse die ee

Meerartikelen

Donald Trump
Opinie

Waarom Trump christenvervolging centraal zet in zijn tweede termijn

Tijdens zijn eerste ambtstermijn maakte Donald Trump van de strijd tegen christenvervolging een prioriteit in het Amerikaanse buitenlandbeleid. Christenvervolging wordt niet langer alleen gezien als een mensenrechtenkwestie. Mariam Wahba en Sam Ben-U

Bikker Stoffer
Nieuws

CU en SGP onderstrepen belang van collectieve rustdag na onderzoek

Uit onderzoek van Protestants Nederland en de Vereniging Zondagsrust blijkt dat steeds meer Nederlanders de waarde inzien van een gezamenlijke rustdag. En dat is en belangrijk signaal, zo concluderen de landelijke partijleiders van zowel de ChristenU

ambulance
Nieuws

Christelijke politicus en ondernemer (45) overleden na boom op auto

Gerrit ten Voorde, een 45-jarige christelijke politicus en ondernemer uit Ommeren, is dinsdagmiddag om het leven gekomen nadat er een boom op zijn auto viel. Dat meldt de Protestants Christelijke Groepering (PCG), de lokale politieke partij uit de ge

Ds. M. van Kooten
Video

Ds. Van Kooten vertelt hoe de opa van Spurgeon tijdens de preek het woord nam

"Spurgeon stond op de kansel. Hij oreerde dat niets ons zou kunnen scheiden van de liefde van Christus. De opa van Spurgeon, die vroeger ook predikant was, zei plots: 'Charles (Spurgeon, red.), ga eens opzij. Het is waar wat deze jongen zegt, maar he

Wycliffe
Persbericht

Ondanks jihadistisch geweld krijgt Noord-Togo straks een volledige Bijbel

Ondanks jihadistisch geweld in Noord-Togo werken Bijbelvertalers verder aan de eerste volledige Bijbel in de Moba taal. Volgens Wycliffe-directeur Marinus Lamper laat het project zien in welke nieuwe fase het wereldwijde Bijbelvertaalwerk zich bevind

Ganpat
Opinie

Ondermijnen UFO's en buitenaards leven het christelijke geloof?

Op 7 mei jl. publiceerde CVandaag een kort artikel getiteld “Amerikaanse pastors zouden briefing hebben gekregen over UFO’s en buitenaards leven”. Voorganger Perry Stone wijdde er een video aan, omdat een collega-voorganger hem had laten weten dat hi

MAF
Nieuws

Nieuwe MAF-serie toont geloof, avontuur en zendingswerk vanuit de lucht

MAF Nederland brengt samen met New Faith Network een nieuwe documentaireserie uit over het leven van zendingspiloten wereldwijd. In de zesdelige serie The Bush Pilots worden tien MAF-gezinnen een jaar lang gevolgd tijdens hun werk in afgelegen gebied

Ruth en Aurelio
Podcast

SDOK-podcast: Hoe kun je God prijzen in moeiten en pijn?

Wat doe je als bidden niet meer lijkt te helpen en je alleen nog pijn, angst en uitputting ervaart? In een aflevering van de podcast De Stem deelt SDOK een indringend verhaal over aanbidding te midden van vervolging en geestelijke strijd. De afleveri

Samen Jong Sabine van der Heijden
Interview

Kerk moet jongeren niet opsluiten in jeugdwerk: "Het gaat om de hele gemeente"

Wat als jongeren de kerk verlaten, niet omdat ze niet geloven, maar omdat ze niet gezien worden? Sabine van der Heijden, auteur van Samen Jong en al ruim dertig jaar actief in het onderwijs en jongerenwerk, pleit voor een kerk die jongeren ruimte en

Symphony of Praise
Persbericht

Symphony of Praise keert terug met drie avonden vol aanbidding

Het jaarlijkse concertproject Symphony of Praise keert deze zomer terug met drie avonden vol lofprijzing, samenzang en symfonische muziek. Na eerdere succesvolle samenwerkingen tijdens de Passion-concerten van Adrian Snell slaan The Choir Company en

Johan Schep
Video

Johan Schep: "In Gethsemane werd de strijd voor onze redding gestreden"

In een videoboodschap van het YouTube-kanaal Growing Faith staat Johan Schep stil bij de gebeurtenissen in de hof van Gethsemane. Volgens hem laat deze aangrijpende episode zien hoe Jezus zich volledig onderwierp aan de wil van Zijn Vader om de weg n

Amnazo
Levensverhaal

De vrouw van het Goede Nieuws in een vluchtelingenkamp in Malawi

Stel je voor: van het ene op het andere moment is je leven in gevaar. Je hebt geen tijd om na te denken, spullen te pakken of afscheid te nemen. Urenlang ren je, op de vlucht, op zoek naar veiligheid. Buiten adem bereik je de horizon, maar daar wacht