Bijzondere muntvondst onthult vergeten hoofdstuk van Joodse opstand tegen Rome

Nieuws 19 september 2025 2 minuten Redactie
Deel van de gevonden munten
Emil Aladjem/Israel Antiquities Authority

In het noorden van IsraĆ«l hebben archeologen een bijzondere schat gevonden. Het betreft 22 bronzen munten uit de vierde eeuw na Christus. De vondst werpt nieuw licht op de zogeheten Gallus-opstand (351–352 n.Chr.), de laatste Joodse opstand tegen de Romeinen.

De munten werden ontdekt in het oude dorp Hukok, in Galilea. Ze lagen verborgen in een smalle tunnel van een ondergronds gangenstelsel. Dit complex werd oorspronkelijk gegraven in de tijd van de Grote Opstand (66–70 n.Chr.) en later opnieuw gebruikt tijdens de Bar-Kochba Opstand (132–136).

Archeoloog Uri Berger van de IsraĆ«lische Oudheidkundige Dienst (IAA) en professor Yinon Shivtiel van Zefat Academic College leggen uit: ā€œHet lijkt erop dat de mensen die deze munten verstopten, dit heel zorgvuldig hebben voorbereid. Ze hoopten terug te keren wanneer de dreiging voorbij was.ā€

De schat bevat munten met de beeltenis van de Romeinse keizers Constantius II en Constans I. Volgens Berger en Shivtiel vormt dit een uniek bewijs dat de tunnels van Hukok ook tijdens de Gallus-opstand werden gebruikt: ā€œVoor deze opstand hebben we maar weinig historische gegevens. Deze vondst is waarschijnlijk het enige tastbare bewijs.ā€

Onderwijsproject
Het gangenstelsel van Hukok is ƩƩn van de meest uitgebreide in Galilea, met smalle doorgangen, kamers en vluchtwegen. De opgravingen (2019–2023) werden uitgevoerd als onderwijsproject, waarbij studenten, vrijwilligers en dorpsbewoners meewerkten.

Dr. Einat Ambar-Armon, directeur van het Educatief Centrum van de IAA in Noord-IsraĆ«l, vertelt: ā€œHet waren de vele vrijwilligers die deze schat ontdekten. Ze ervoeren de vreugde van een echte ontdekking. Zo werd de opgraving niet alleen een wetenschappelijk hoogtepunt, maar ook een waardevolle gemeenschappelijke ervaring die mensen dichter bij hun erfgoed brengt.ā€

Toekomstige openstelling
De vondst zal deze week nog worden gepresenteerd tijdens de conferentie Between Josephus and Eusebius aan het Kinneret Academic College. De eerste wetenschappelijke publicatie verschijnt in het tijdschrift Israel Numismatic Research.

Volgens IAA-directeur Eli Escusido krijgt Hukok een bijzondere plek: ā€œDe IsraĆ«lische Oudheidkundige Dienst ziet Hukok als een vlaggenschipproject, dat toeristen uit IsraĆ«l en de hele wereld zal aantrekken.ā€

Ook partnerorganisatie Keren Kayemet LeYisrael – Jewish National Fund (KKL-JNF) werkt aan plannen om de locatie open te stellen voor bezoekers. Sheli Ben Iishai, directeur van KKL-JNF Noord, zegt: ā€œDe locatie van Hukok is een model voor de succesvolle combinatie van natuur, toerisme en archeologie.ā€

Praatmee

Beluister onze podcast

#397 Patrick, Jeffrey & Bart Bolhuis over De Linkse Kerk: is links stemmen Bijbelser dan rechts?
Of beluister op:

Meerartikelen

Hadja Lahbib
Nieuws

EU financierde organisatie achter abortusinitiatief: SGP stelt vragen

De Europese Commissie heeft financiƫle steun verleend aan de organisatie achter het omstreden burgerinitiatief My Voice, My Choice. Dat blijkt uit antwoorden van Eurocommissaris Hadja Lahbib (foto) op vragen van SGP-Europarlementariƫr Bert-Jan Ruisse

Duitsland kerk
Nieuws

Aantal kerkleden in Duitsland blijft dalen

Het aantal christenen in Duitsland is in 2025 opnieuw gedaald. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de Evangelische Kerk in Duitsland (EKD). Eind 2025 waren ongeveer 17,4 miljoen mensen lid van een protestantse kerk. Dat is een daling van ruim drie proc

Schots parlement
Nieuws

Schotse christenen dankbaar: parlement verwerpt wet voor hulp bij zelfdoding

Het Schotse parlement heeft een voorstel voor hulp bij zelfdoding verworpen. Na een lang en emotioneel debat stemden 69 parlementsleden tegen en 57 voor. EƩn lid onthield zich van stemming. Het wetsvoorstel was ingediend door politicus Liam McArthur.

Nigeria jihadisten
Nieuws

Predikant gedood en tientallen christenen ontvoerd in Nigeria

In de Nigeriaanse staat Kaduna is opnieuw een christelijke gemeenschap aangevallen. Daarbij werd een predikant gedood en zijn tientallen gelovigen ontvoerd. De aanval vond eind februari plaats in het dorp Dorowa, in het district Sanga. Volgens lokale

Ds. G. J. Baan
Video

Dit is wat GerGem-predikant G. J. Baan verbaast als hij op de Veluwe komt

Ds. G. J. Baan, predikant van de gereformeerde gemeente te Rotterdam-Zuidwijk, komt regelmatig op de Veluwe. De predikant verbaast zich dan over iets wat hij vaak tegenkomt wanneer hij een bezoekje brengt aan het onder Nederlanders populaire gebied.

Prestonwood Baptist Church
Nieuws

Onrust tijdens kerkdienst in Texas na verstoring door bezoeker

Een kerkdienst in een grote gemeente in de Amerikaanse staat Texas is afgelopen zondag verstoord. Een man begon luid te roepen tijdens de preek. Beveiligers hebben hem uiteindelijk uit de zaal verwijderd. Het incident vond volgens de Christian Post p

Ds. Alfred van de Weg
Column

Zoektocht van dj schudt christenen wakker

Wat gebeurt er wanneer een dominee en een dj samen op een podium staan? Tijdens een Jij daar-avond met dj Sefa en ds. G. van Zanden kwamen honderden jongeren samen om na te denken over muziek, geloof en levensvragen. De avond werd een inkijkje in een

Jeffrey Schipper
Hoofdredactioneel commentaar

Cvandaag en Raad voor de Journalistiek: reflectie op werkwijze in kwestie-Paul Visser

De Raad voor de Journalistiek heeft geoordeeld dat een klacht tegen Cvandaag gegrond is naar aanleiding van het artikel ā€œKerkstrijd in Rotterdam: ā€˜Klachten waren middel om ds. Paul Visser te cancelenā€™ā€. Die uitspraak nemen wij serieus. Tegelijk vinde

Meerartikelen

Marco van Putten
Column

Is vergeving wel de kern van het evangelie? Een andere kijk op Jezus' boodschap

Veel christenen zien vergeving van zonden als de kern van het evangelie. Volgens Marco van Putten is dat echter te eenvoudig. In deze bijdrage onderzoekt hij wat de Bijbel zegt over zonde, verlossing en de rol van de Torah. Daarbij stelt hij de vraag

Douwe Scheepsma Szn
Opinie

Een christen stemt niet: een vergeten overtuiging uit de broederbeweging

Moet een christen stemmen en politieke verantwoordelijkheid nemen? Voor veel gelovigen is dat vanzelfsprekend. Toch bestaat er binnen delen van de christelijke traditie een andere overtuiging. In de broederbeweging gold lange tijd het motto: no ballo

Sam en Kely
Interview

Als het wonder uitblijft: leven met een onvervulde kinderwens

Huisje, boompje, beestje, kindje. Bij veel christenen ziet het ideaalbeeld er ongeveer zo uit: je ontmoet ergens in je jongvolwassen jaren een leuke jongen of een lief meisje. Je vindt een baan, koopt samen een huis en beleeft een prachtige bruiloft.

Joodse synagoge na brandstichting
Nieuws

SGP en CU willen dat kabinet-Jetten optreedt na aanslagen op Joodse instellingen

De aanslagen van afgelopen week op Joodse instellingen hebben Joods Nederland en daarbuiten opgeschrikt. Als het aan de SGP en de ChristenUnie ligt, treedt het kabinet van minister-president Rob Jetten veel daadkrachtiger op tegen antisemitisme. De p

Arjan Lock
Persbericht

EO Metterdaad start noodhulpactie voor vluchtelingen in Libanon

Sinds het begin van de oorlog in het Midden-Oosten zijn in Libanon grote aantallen mensen op de vlucht geslagen. Gezinnen moesten halsoverkop hun huizen verlaten, kinderen slapen op straat en ook complete dorpen zijn geƫvacueerd. In samenwerking met

Anne Rats - De Stokerij Schiedam
Nieuws

Lutherse Kerk Schiedam podium voor 'onheilige mis op heilige grond'

De voormalig Lutherse Kerk in Schiedam is op zaterdag 21 maart de plek waar hogepriesteres Anne Rats een 'onheilige mis op heilige grond' organiseert. Theatergezelschap De Stokerij noemt het een theater waarbij er ook tien geboden zijn en een vuurrit

Nigeria
Nieuws

Christen gedood en vijf gelovigen ontvoerd bij aanval in Nigeria

In Nigeria is opnieuw een dodelijke aanval uitgevoerd op een christelijke gemeenschap. Gewapende aanvallers hebben een christelijke man gedood en vijf anderen ontvoerd. Onder de ontvoerden is ook de vrouw van het slachtoffer, meldt Morning Star News.

asielbeleid Nederland
Nieuws

Kerkleiders waarschuwen senatoren in open brief voor verharding asielbeleid

Kerkvertegenwoordigers uit de Rooms-Katholieke Kerk en de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) hebben stevige kritiek geuit op de voorgenomen verharding van het asielbeleid. In een open brief aan de Eerste Kamer roepen bisschop Gerard de Korte en scr

Straatprediker evangeliseert
Nieuws

Organisatie start rechtszaak tegen Chicago aan na arrestatie straatpredikers

Een christelijke organisatie is een rechtszaak gestart tegen de Amerikaanse stad Chicago. Aanleiding zijn de recente arrestaties van drie straatpredikers. De zaak is ingediend door het American Center for Law and Justice (ACLJ). Volgens hen schond de

Laurentine van Landeghem
Interview

Laurentine van Landeghem vond rust in Jezus: "Hij is genoeg, niet ik"

Ze had een succesvol modemerk, een droomhuis in Spanje en duizenden volgers op social media. Toch bleef er een leegte knagen bij de van oorsprong Belgische Laurentine van Landeghem. Afgelopen zondag vertelde ze in Hour of Power openhartig over haar z

Ds. M. Maas
Video

Ds. Maas vertelt hoe je als christen positief uit de toon kunt vallen

"Het leven met God is geen film met alleen maar mooie fragmentjes", aldus ds. M. Maas. De hervormde predikant uit Rijssen preekte over Jozef die door zijn broers als slaaf verkocht werd. Maar diezelfde Jozef werd door God bijgestaan en groeide zelfs

Samuel Leeds
Nieuws

Britse zakenman wil kerk kopen om te voorkomen dat het appartementen worden

De Britse zakenman Samuel Leeds wil een kerk opkopen om die gratis beschikbaar te stellen aan christenen. Hij hoopt zo te voorkomen dat het gebouw wordt omgebouwd tot een appartementencomplex. Dat schrijft Christian Daily International. De kerk in kw