Archeologen ontdekken grote Hasmonese stadsmuur in Jeruzalem vlak voor Chanoeka

Nieuws 11 december 2025 3 minuten Redactie
Hasmonese stadsmuur
Screenshot

Vlak voor het Chanoekafeest hebben archeologen in Jeruzalem een bijzondere ontdekking gedaan. Dat meldt All Israel News. Tijdens de renovatie van het Tower of David Museum werd een groot deel van een oude Hasmonese stadsmuur gevonden. De vondst ligt onder de grond, in het gebied waar het museum werkt aan een nieuwe archeologische vleugel.

Dr. Amit Re’im en Dr. Marion Zindel van de Israëlische Oudheidkundige Dienst (IAA) vertellen dat de muur meer dan 40 meter lang en ongeveer 5 meter breed is. “De muur is zorgvuldig gebouwd uit grote, zware stenen", zeggen zij. Volgens hen was de muur vroeger meer dan tien meter hoog.

In oude historische bronnen staat deze muur bekend als de ‘Eerste Muur’. De Joodse geschiedschrijver Flavius Josephus noemde haar zelfs 'welhaast onneembaar' en beschreef hoe er zestig torens langs stonden. Hij schreef: 'De meest oude van de drie muren was, door de omringende ravijnen en de heuvel waarop zij gebouwd was, vrijwel onneembaar.'

Opvallend is dat de muur niet door vijanden lijkt te zijn vernietigd. Dr. Re’im en Dr. Zindel zeggen: “Dit is geen willekeurige beschadiging. De muur is doelbewust en systematisch afgebroken.” Wie dat heeft gedaan, blijft een vraag. De onderzoekers noemen twee mogelijkheden: de Hasmoneeën zelf, als onderdeel van een vredesverdrag, of koning Herodes, die zich wilde losmaken van de Hasmonese erfenis.

Bij eerdere opgravingen in de jaren ’80 werden bij de muur al sporen van strijd gevonden. Het ging onder meer om katapultstenen, pijlen en slingerkogels. Deze voorwerpen zijn nu te zien in het Tower of David Museum.

De Israëlische minister van Erfgoed, rabbijn Amichai Eliyahu, noemt de vondst 'tastbaar en ontroerend bewijs van de kracht en betekenis van Jeruzalem in de Hasmonese periode'. Hij zegt: “Het laat de historische continuïteit zien die generaties Joden met Jeruzalem verbindt. Het is bijzonder om te zien hoe de verhalen van Chanoeka tot leven komen.”

Eilat Lieber, directeur van het museum, benadrukt het belang van het behoud van de muur. “Wij willen het publiek laten ervaren hoe uniek dit is. In de nieuwe vleugel zullen bezoekers over een transparante vloer boven de oude stenen staan.”

Tijdens Chanoeka organiseert het museum een speciaal familieprogramma onder de naam 'Hanukkah of Heroes'. met rondleidingen en activiteiten in de citadel.

De Hasmonese periode
De Hasmonese periode begon in de tweede eeuw voor Christus, toen de Makkabeeën in opstand kwamen tegen de Griekse overheersing. Onder leiding van Judas Makkabeeüs heroverden zij Jeruzalem en wijdden zij de tempel opnieuw in. Deze gebeurtenis vormt tot vandaag de achtergrond van het Chanoekafeest.

Daarna ontstond een onafhankelijk Joods koninkrijk onder de Hasmonese familie. Zij breidden het land uit en herstelden de tempel en de stad. In deze tijd werden ook verschillende groepen gevormd die we later terugzien in het Nieuwe Testament, zoals Farizeeën en Sadduceeën.

De periode eindigde wanneer interne strijd de deur openzette voor Romeinse bemoeienis. Uiteindelijk nam Herodes de macht over, waarmee het Hasmonese koningschap verdween. Juist tegen deze historische achtergrond krijgt de nieuwe archeologische vondst extra betekenis.

Praatmee

Beluister onze podcast

#402 Patrick & Don Ceder over christenvervolging en politiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. Neeltje Reijnders
Interview

Een rouwdienst inspireerde ds. Reijnders om dominee te worden: “Ik wil mensen helpen"

“De hele kerk zat vol met snikkende tieners, terwijl de predikant niet verder kwam dan: ‘Wat was ze lief.’ Toen dacht ik: dit moet beter kunnen. Ik wil mensen werkelijk helpen op zo'n moment”, aldus ds. Neeltje Reijnders. In gesprek met Cvandaag vert

Wim Hasselman
Column

Waarom ik van Amerikanen houd (en wat we van hen kunnen leren)

Tot voor kort kon hij op veel sympathie rekenen als hij vertelde over Amerika, schrijft Wim Hasselman. 'Maar dat is aan het kantelen. Begrijpelijk, want Amerika staat volop in de picture. De meningen zijn verdeeld en vaak zwart-wit, met veel te weini

Ds. A. Baars
Video

CGK-predikant roept toehoorders op tot directe bekering: "De tijd gaat snel"

Als er over 'het heden der genade' gesproken wordt, dan wordt daarmee bedoeld dat de Heere God zondaren nog altijd de kans geeft, ruim baan biedt zelfs, om de toevlucht tot Hem te nemen en daarmee voor eeuwig geborgen te zijn in het bloed van Jezus.

Teshale Heldoorn
Video

Van adoptie tot boer: het bijzondere verhaal van Teshale Heldoorn

Hoe ziet een leven eruit dat stap voor stap door God wordt geleid? In een nieuwe aflevering van de In His Company Podcast vertelt Teshale Heldoorn zijn bijzondere verhaal. Van adoptiekind tot jurist en uiteindelijk boer. Zijn levensweg kent onverwach

Spring Break
Persbericht

TeenStreet Spring Break: tieners ontdekken geloof en vriendschap

Van 30 april tot en met 3 mei vindt op vakantiepark Het Beloofde Land de nieuwe editie van TeenStreet Spring Break plaats. Het christelijke tienerkamp wil jongeren helpen om hun geloof te verdiepen en nieuwe vriendschappen te sluiten. Tijdens het vie

Shamar Elkins
Nieuws

Diepe schok na familiedrama in Louisiana: bij kerk betrokken vader doodt acht kinderen

In de Amerikaanse staat Louisiana wordt met grote verslagenheid gereageerd op een afschuwelijk familiedrama. Een vader heeft acht kinderen gedood, onder wie zeven van zijn eigen gezin. De dader maakte met zijn gezin onderdeel uit van een kerkelijke g

Logos Hope
Nieuws

Zendingsschip Logos Hope na 17 jaar terug in Scheveningen

Na zeventien jaar keert het zendingsschip Logos Hope terug naar Nederland. Van 20 tot en met 31 mei meert het 132 meter lange schip aan in de haven van Scheveningen, dezelfde plek vanwaar het in 2009 aan zijn wereldwijde missie begon. De Logos Hope,

Perez Hilton
Nieuws

Celebrityblogger die met religie spotte, komt na ziekenhuisopname tot geloof

De bekende Amerikaanse celebrityblogger Perez Hilton heeft bekendgemaakt dat hij de volledige Bijbel wil gaan lezen. Dat besluit volgt na een zware periode waarin Hilton met een ernstige ziekte kampte en liefst drie weken in het ziekenhuis lag. De bl

Meerartikelen

Paus Leo
Nieuws

Magazine noemt paus Leo een van de 100 invloedrijkste mensen ter wereld

Paus Leo XIV staat op de Time 100-lijst van 2026. Dit is de jaarlijkse lijst van Time Magazine met de honderd meest invloedrijke mensen ter wereld. Volgens het gerenommeerde Amerikaanse magazine heeft de opvolger van de vorig jaar overleden paus Fran

Jos de Kleuver, Kerkgezocht.nl
Interview

KerkGezocht.nl wil traditionele en migrantenkerken verbinden: “Dit is Pinksteren in actie”

Meer dan een miljoen migrantenchristenen in Nederland zoeken naar een plek om samen te komen, terwijl talloze kerkgebouwen leegstaan. Jos de Kleuver, directeur van Stichting Kerkelijk Geldbeheer (SKG), lanceert met KerkGezocht.nl een platform om deze

Jan Minderhoud
Interview

Jan Minderhoud over pastorale gesprekken: "Te snel troosten is een valkuil"

“Te snel met oplossingen komen: dat is de meest gemaakte fout in het pastoraat”, zegt hij met overtuiging. Jan Minderhoud (67), auteur van het boek 'Luisteren is een kunst', deelt zijn inzichten over pastorale gespreksvoering, een thema dat in kerkel

Jan Pool
Boekfragment

De woestijnvaders hadden gelijk: christenen hebben stilte nodig

In de vroege kerk, rond de derde en vierde eeuw na Christus, trokken duizenden christenen zich vrijwillig terug in de woestijnen van Egypte, Syrië en Palestina. Ze werden bekend als de woestijnvaders (en -moeders): mannen en vrouwen die zich terugtro

Herman Haan in Hour of Power
Video

Komende zondag is Herman Haan te gast in Hour of Power

Herman heeft geen makkelijk leven: als kind kreeg hij te maken met seksueel misbruik, vluchtte hij in drugs en leefde hij met gedachten om zijn vader te vermoorden. Nu kampt hij ook nog met de ziekte van Parkinson. Toch heeft Herman een rotsvast gelo

Kantoorpand
Nieuws

Onderzoek: Britse christenen voelen zich vrij om hun geloof te delen op de werkvloer

Uit nieuw onderzoek van de Evangelical Alliance United Kingdom blijkt dat veel christenen in het Verenigd Koninkrijk zich vrij voelen om hun geloof te delen op de werkvloer. Dat meldt Evangelical Focus. Daarnaast ervaren christenen ook vrijmoedigheid

President Donald Trump
Nieuws

Kort na ophef over AI-afbeelding leest Trump in Witte Huis uit de Bijbel

De Amerikaanse president Donald Trump heeft deze week uit de Bijbel voorgelezen vanuit het Witte Huis. Hij deed dit tijdens het evenement America Reads the Bible in Washington, D.C, dit is een initiatief waarbij de hele Bijbel hardop wordt voorgeleze

Ds. A. Simons
Video

Ds. Simons roept luisteraars op tot bekering: "Geef je over aan de Zaligmaker"

"Loslaten en geef je over in de armen van de Zaligmaker", aldus ds. A. Simons. De hervormde predikant riep tijdens een recente preek in Katwijk zijn toehoorders op tot bekering. De predikant wees erop dat de tijd kort is en riep zijn luisteraars daar

Ds. J. Belder
God

Waarom spaart God de wereld nog? Ds. Belder wijst op Gods geduld

Waarom grijpt God vandaag niet in, zoals bij de zondvloed? Die vraag leeft bij een vragensteller uit de vragenrubriek van Refoweb. Volgens ds. J. Belder ligt het antwoord in Gods geduld en genade. De vraagsteller wijst op het contrast met de tijd van

Johan Schep
Video

Videoboodschap Johan Schep: Anna en Simeon herkennen de Messias

In een overdenking van evangelist Johan Schep over de ontmoeting van Simeon en Anna met het kind Jezus in de tempel klinkt een krachtige boodschap. Te midden van een plein vol ouders die hun kinderen opdroegen aan God, worden juist twee ouderen door

Rushon T. Patterson II
Nieuws

Amerikaanse voorganger schuldig bevonden na dodelijk ongeval met tiener

De 27-jarige Amerikaanse voorganger Rushon T. Patterson II is schuldig bevonden aan dood door schuld na een tragisch ongeval met een 14-jarige jongen. Het slachtoffer, Malachi I. Nichols-Williams, kwam om het leven nadat hij van een rijdend kerkbusje

Synagoge Birmingham
Nieuws

Londense bisschoppen spreken zich uit na aanvallen op Joodse instellingen

In Londen hebben bisschoppen zich duidelijk uitgesproken na recent antisemitisch geweld. Het London College of Bishops veroordeelt meerdere aanvallen die gericht waren op synagogen, Joodse winkels en goede doelen. Dat meldt Christian Today. Zo werd e