Archeologen ontdekken grote Hasmonese stadsmuur in Jeruzalem vlak voor Chanoeka

Nieuws 11 december 2025 3 minuten Redactie
Hasmonese stadsmuur
Screenshot

Vlak voor het Chanoekafeest hebben archeologen in Jeruzalem een bijzondere ontdekking gedaan. Dat meldt All Israel News. Tijdens de renovatie van het Tower of David Museum werd een groot deel van een oude Hasmonese stadsmuur gevonden. De vondst ligt onder de grond, in het gebied waar het museum werkt aan een nieuwe archeologische vleugel.

Dr. Amit Re’im en Dr. Marion Zindel van de Israëlische Oudheidkundige Dienst (IAA) vertellen dat de muur meer dan 40 meter lang en ongeveer 5 meter breed is. “De muur is zorgvuldig gebouwd uit grote, zware stenen", zeggen zij. Volgens hen was de muur vroeger meer dan tien meter hoog.

In oude historische bronnen staat deze muur bekend als de ‘Eerste Muur’. De Joodse geschiedschrijver Flavius Josephus noemde haar zelfs 'welhaast onneembaar' en beschreef hoe er zestig torens langs stonden. Hij schreef: 'De meest oude van de drie muren was, door de omringende ravijnen en de heuvel waarop zij gebouwd was, vrijwel onneembaar.'

Opvallend is dat de muur niet door vijanden lijkt te zijn vernietigd. Dr. Re’im en Dr. Zindel zeggen: “Dit is geen willekeurige beschadiging. De muur is doelbewust en systematisch afgebroken.” Wie dat heeft gedaan, blijft een vraag. De onderzoekers noemen twee mogelijkheden: de Hasmoneeën zelf, als onderdeel van een vredesverdrag, of koning Herodes, die zich wilde losmaken van de Hasmonese erfenis.

Bij eerdere opgravingen in de jaren ’80 werden bij de muur al sporen van strijd gevonden. Het ging onder meer om katapultstenen, pijlen en slingerkogels. Deze voorwerpen zijn nu te zien in het Tower of David Museum.

De Israëlische minister van Erfgoed, rabbijn Amichai Eliyahu, noemt de vondst 'tastbaar en ontroerend bewijs van de kracht en betekenis van Jeruzalem in de Hasmonese periode'. Hij zegt: “Het laat de historische continuïteit zien die generaties Joden met Jeruzalem verbindt. Het is bijzonder om te zien hoe de verhalen van Chanoeka tot leven komen.”

Eilat Lieber, directeur van het museum, benadrukt het belang van het behoud van de muur. “Wij willen het publiek laten ervaren hoe uniek dit is. In de nieuwe vleugel zullen bezoekers over een transparante vloer boven de oude stenen staan.”

Tijdens Chanoeka organiseert het museum een speciaal familieprogramma onder de naam 'Hanukkah of Heroes'. met rondleidingen en activiteiten in de citadel.

De Hasmonese periode
De Hasmonese periode begon in de tweede eeuw voor Christus, toen de Makkabeeën in opstand kwamen tegen de Griekse overheersing. Onder leiding van Judas Makkabeeüs heroverden zij Jeruzalem en wijdden zij de tempel opnieuw in. Deze gebeurtenis vormt tot vandaag de achtergrond van het Chanoekafeest.

Daarna ontstond een onafhankelijk Joods koninkrijk onder de Hasmonese familie. Zij breidden het land uit en herstelden de tempel en de stad. In deze tijd werden ook verschillende groepen gevormd die we later terugzien in het Nieuwe Testament, zoals Farizeeën en Sadduceeën.

De periode eindigde wanneer interne strijd de deur openzette voor Romeinse bemoeienis. Uiteindelijk nam Herodes de macht over, waarmee het Hasmonese koningschap verdween. Juist tegen deze historische achtergrond krijgt de nieuwe archeologische vondst extra betekenis.

Praatmee

Beluister onze podcast

#397 Patrick, Jeffrey & Bart Bolhuis over De Linkse Kerk: is links stemmen Bijbelser dan rechts?
Of beluister op:

Meerartikelen

Libanon
Nieuws

Priester gedood in Libanon: “Christelijke minderheden betalen opnieuw de prijs”

De Aramese Beweging voor Mensenrechten (ABM) heeft de dood van de Libanees-Aramese Maronitische priester Pierre al-Rahi scherp veroordeeld. De priester kwam op maandag 9 maart om het leven in het dorp Qlayaa in Zuid-Libanon, nadat een woning door tan

Gerald Troost
Persbericht

Gerald Troost start Paastournee met boodschap van hoop

De christelijke singer-songwriter Gerald Troost gaat deze maand opnieuw op pad met een speciale paastournee. Onder de titel ‘U gaf 100%’ reist hij langs verschillende plaatsen in Nederland met concerten waarin muziek en bezinning rond het paasverhaal

Truus
Nieuws

Meesteroplichter van kerken Truus W. veroordeeld tot celstraf

Meesteroplichter Truus W. moet bijna een jaar de cel in. Daarnaast krijgt ze een jaar voorwaardelijke celstraf en moet ze sommige gedupeerde kerken geld terugbetalen. De 54-jarige vrouw lichtte tientallen kerken op. Omdat ze haar straf al in voorarre

Flach
Nieuws

SGP hekelt iftarschorsing in Tweede Kamer: 'Nederland heeft christelijke wortels en tradities'

Een commissiedebat in de Tweede Kamer werd dinsdag geschorst omdat een islamitisch Kamerlid van de partij DENK zijn vasten van de Ramadan wilde doorbreken. De voorzitter gaf hier toestemming voor, maar dat kon op de nodige kritiek rekenen van onder m

Iraanse kerk in Armenië
Nieuws

Armenië als toevluchtsoord voor Iraanse christenen: “Mijn droom is een vrij Iran”

Aan de grens tussen Armenië en Iran bereiden kerken en hulporganisaties zich voor op een mogelijke toestroom van duizenden Iraanse vluchtelingen. Terwijl de oorlog in Iran escaleert, maken christelijke organisaties noodplannen om mensen op te vangen

Ds. K. Hoefnagel
Video

Ds. Hoefnagel over huidige impasse binnen CGK: "Rebellie in onze kerken"

Hoewel er formeel nog geen definitieve breuk is, verkeren de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) al lange tijd in een diepe impasse. Zo overwegen tientallen plaatselijke gemeenten zich af te scheiden. Het verschil in visie ten aanzien van vrouwel

Indonesie
Nieuws

Groep moslims forceert stop kerkreparatie Indonesië

In het dorp Kulim Jaya, op Sumatra, is op 1 maart de reparatie van het dak van een protestantse kerk stilgelegd na protesten van tientallen moslimbewoners. De groep eiste voorafgaande goedkeuring van de lokale moslimgemeenschap voor de dakwerkzaamhed

DMM
Persbericht

DMM-conferentie wil kerken toerusten tot discipelschap en vermenigvuldiging

Op zaterdag 18 april 2026 vindt de tweede DMM-conferentie plaats. Tijdens deze dag staan toerusting en praktische handvatten centraal voor christenen die verlangen naar groei en vermenigvuldiging van gemeenten. Sprekers zijn Kevin Wiegelt uit Canada

Meerartikelen

Preektocht
Persbericht

Vijfde Preektocht in IJsselstein staat in teken van Christus’ opdracht

In IJsselstein vindt D.V. woensdag 15 april 2026 de vijfde editie van de zogenoemde Preektocht plaats. Deze studiedag, die volledig in het teken staat van preekvoorbereiding, richt zich op predikanten, geestelijken, pastoraal werkers, theologiestuden

Bart Bolhuis
Interview

Bart Bolhuis: "De links-christelijke stem klinkt veel te weinig in het debat"

"Er klinkt in Nederland te weinig een links-christelijke stem in kerk en samenleving." Dat zegt Bart Bolhuis, één van de betrokkenen bij het initiatief De Linkse Kerk, dat vandaag wordt gelanceerd als platform voor linkse christenen. In gesprek met C

Dina-Perla Portnaar
Opinie

Blasfemiewetten beschermen geen geloof maar macht

Vrijheid van godsdienst is een fundament van de rechtsstaat. Het beschermt het diepste wat een mens heeft, namelijk geweten, overtuiging en identiteit. Maar diezelfde vrijheid wordt steeds vaker misbruikt om anderen het zwijgen op te leggen, of erger

Chris Verhagen
Opinie

Waarom postchristelijk Nederland het kwaad niet meer herkent

Onlangs vielen Israël en de Verenigde Staten het radicaal sjiitische leiderschap van Iran aan. Een regime dat al decennialang zijn eigen bevolking onderdrukt, christenen vervolgt en openlijk spreekt over de vernietiging van Israël en de Verenigde Sta

Mariët
Getuigenis

Mariët (22) deelt getuigenis: “Ik was zes toen ik God ontmoette”

Toen Mariët zes jaar oud was, bad ze een eenvoudig gebed: of Jezus in haar hart wilde komen wonen. Wat er daarna gebeurde, zou haar leven blijvend vormen. “Ik ervaarde echt dat God mij vulde, van top tot teen”, vertelt ze. “Voor mij was dat het momen

Eric van den Berg
Interview

Hoe maakt een kerk goed gebruik van AI? "Experimenteer, wees niet bang"

Kunnen kerken kunstmatige intelligentie gebruiken om te evangeliseren? “Er liggen grote kansen”, zegt communicatieadviseur voor kerken Eric van den Berg. Resoluut: “Maar AI is geen vervanging van de Heilige Geest.” “De rooms-katholieke visie op techn

SGP logo
Persbericht

SGP behaalt hoogste aantal leden ooit

De SGP heeft per 1 januari 2026 het hoogste aantal leden in haar ruim honderdjarige geschiedenis bereikt. De partij telt nu 31.426 leden, bijna duizend meer dan een jaar eerder. Daarmee zet de groei van de partij zich voort. Niet alleen het aantal le

Ds. J. R. van Vugt
Nieuws

HHK Soest hoopt op komst ds. J. R. van Vugt uit Waddinxveen

De hersteld hervormde kerk te Soest heeft een beroep uitgebracht op ds. J. R. van Vugt (foto). De predikant moet in de Ichthuskerk ds. R. C. Boogaard opvolgen. Laatstgenoemde predikant nam eind 2025 afscheid van de gemeente en ontving toen ook de bev

 Oekraine
Nieuws

Rusland vernietigde honderden kerken sinds inval in Oekraïne

Sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022 zijn zeker 737 religieuze gebouwen beschadigd of vernietigd. Dit blijkt uit een recent rapport van Mission Eurasia, een christelijke hulporganisatie die zich richt op kerken in Oekraïne en omstreken. Ho

Pakistan
Nieuws

Christelijke twintiger in Pakistan doodgemarteld door werkgevers

Een 21-jarige christelijke landarbeider in Pakistan, Marcus Masih, is op woensdag 4 maart door zijn werkgevers gemarteld en gedood. De daders probeerden zijn dood vervolgens in scène te zetten als zelfmoord. Dat vertelt een broer van het slachtoffer

Deutekom
Nieuws

Evangelist vertrekt bij Nederlandse tak Charlie Kirk na onenigheid over arrestatie Tom de Wal

Evangelist Daniël van Deutekom is samen met nog een aantal vrijwilligers alweer vertrokken bij Turning Point Nederland. Dat laat hij weten door middel van een videoboodschap. De reden hiervoor is dat de organisatie weigerde op te komen voor godsdiens

Bijbel
Nieuws

Bijbelverkoop in Groot-Brittannië bereikt recordhoogte

De verkoop van Bijbels in Groot-Brittannië is reusachtig toegenomen. Vorig jaar werden meer Bijbels verkocht dan ooit sinds het begin van de metingen in 1998. Dat blijkt uit cijfers van onderzoeksbureau NielsenIQ BookData. In 2025 nam het aantal Brit