Op Golgotha gebeurde iets dat de wereld totaal heeft veranderd

Verdieping 29 maart 2024 7 minuten Ds. M. K. de Wilde
Kruis van Jezus

De dag dat de revolutie begon. Zo typeert de Engelse theoloog Tom Wright Goede Vrijdag in zijn recente boek over het kruis. Het beeld van de revolutie zet je aan het denken. Er is op Golgotha iets heel groots gebeurd, iets wat de wereld totaal heeft veranderd.

Eerst was daar nog weinig van te merken. Het leek eerder een grote nederlaag. Alleen een stervende moordenaar en een Romeinse hoofdman leken er iets van te zien. Maar als het Pasen wordt, valt het volle licht op wat Christus door Zijn kruis tot stand heeft gebracht.

Wat is dat precies? Daar heb je eigenlijk de hele Bijbel voor nodig: de voorgeschiedenis van het Oude Testament, het leven en de woorden van Jezus Zelf zoals ze in de evangeliën zijn beschreven, en zeker ook de reflectie op het kruis in de brieven, door de apostelen daarin geleid door Jezus’ Geest (Joh.16:12-15).

Verschillende beelden en perspectieven, die nauw met elkaar samenhangen en elkaar uitleggen en aanvullen, komen dan naar ons toe. Samen laten ze zien hoe nodig, hoe goed, hoe diep en hoe breed het Evangelie van het kruis is. Echt goed nieuws.

Verlossing
In het begin van de Efezebrief komen we een van die beelden tegen. Paulus zet in met een dankzegging aan God, Die ons in de Heere Jezus en door de leiding en kracht van de Geest zegent met een rijkdom van zegeningen. Het is één lange zin van vers 3 tot 14.

Alleen omdat Hij in onze plaats Zijn leven gaf aan een kruis, kan en mag een gelovige een verlost leven leiden.

In vers 7 richt Paulus zich op het kruis van de Heere Jezus en de betekenis van Goede Vrijdag. Hij typeert die betekenis als ‘verlossing’. Het Griekse woord dat hij gebruikt, roept het beeld op van slaven of krijgsgevangen die losgekocht zijn en daarom weer in vrijheid mogen leven.

Ongetwijfeld denkt Paulus hier ook aan de verlossing of bevrijding van het volk Israël uit Egypte, het belangrijkste voorbeeld van verlossing in het Oude Testament. Die verlossing uit de macht van de Egyptenaren wees vooruit naar een nog veel grotere verlossing door de Heere Jezus, de bevrijding uit de macht van de zonde, de duivel en de dood. Met name bij de profeet Jesaja vinden we veel beloften over deze ‘nieuwe’ exodus.

De verlossing uit Egypte lijkt vooral een daad van Gods ‘sterke hand’ (Deut.7:8), van Gods almacht. Het Paschafeest, dat veelzeggend vlak voor de uittocht uit Egypte door God werd ingesteld, laat echter zien dat er meer aan de hand is (Ex.12). Er moet een prijs betaald worden. Alleen achter het bloed van het Paschalam zijn de Israëlieten veilig en is er voor hen een toekomst in vrijheid.

Paulus sluit daarbij aan en benadrukt dat ook voor de verlossing uit de slavernij van de zonde een prijs betaald is: het is een verlossing, een vrijkoping, een bevrijding ‘door Christus’ bloed’ (Ef.1:7). Alleen omdat Hij in onze plaats Zijn leven gaf aan een kruis, kan en mag een gelovige een verlost leven leiden. ‘Zie het Lam van God, Dat de zonde van de wereld wegneemt!’ (Joh.1:29)

De vergeving door het bloed van Christus is als de omhelzing van de vader van de verloren zoon, om vervolgens weer thuis als een kind van Hem te mogen leven.

Vergeving
Als Paulus nog wat dieper op die kostbare verlossing ingaat, omschrijft hij die als ‘de vergeving van de overtredingen’ (vs.7). Niet omdat vergeving de hele zaligheid is, maar wel omdat vergeving de deur is, de toegang tot alle andere genadegaven die God ons wil geven. Eerst moeten de zonde en de schuld worden opgeruimd, eerst moet de verbroken relatie met God worden hersteld en moet er een einde komen aan de vervreemding en de afstand. Dan pas kun je echt in vrijheid leven, namelijk in Zijn liefdevolle en zegenrijke nabijheid. De vergeving door het bloed van Christus is als de omhelzing van de vader van de verloren zoon, om vervolgens weer thuis als een kind van Hem te mogen leven.

In Romeinen 5:1-2 zegt Paulus het zo: ‘Wij dan, gerechtvaardigd uit het geloof, hebben vrede bij God door onze Heere Jezus Christus. Door Hem hebben wij ook de toegang verkregen door het geloof tot deze genade waarin wij staan, en wij roemen in de hoop op de heerlijkheid van God.’ Vrede bij en met God geeft toegang tot een heel leven van genade, dat uiteindelijk eindigt in het Vaderhuis met de vele woningen.

Grondtoon
Dat is ook wat Paulus bedoelt als hij in Efeze 1 zegt dat God ons zegent ‘in Christus’ (vs.3) en begenadigt ‘in de Geliefde’ (vs.6). Buiten Christus is er alleen slavernij, onvrede, vloek en dood. Maar als we schuilen bij Hem en wegschuilen achter Zijn bloed, is er een leven in Gods nabijheid en mogen we genieten van Zijn zegeningen.

Dit Evangelie van de verlossing door het bloed van Christus, het Evangelie van de vergeving van de overtredingen door Zijn lijden en sterven, moet de grondtoon zijn van het getuigenis van de kerk en van ons christelijke leven. Bekend is het citaat van Calvijn: ‘Als het Evangelie wordt gepreekt, dan drupt tegelijk met de stem van de prediker het heilige bloed van de Zoon van God op de gemeente’ (commentaar op Hebr. 9:20). En ik denk dat Calvijn dat op het hele christelijke leven zou betrekken: voortdurend hebben we het nodig dat het bloed van Christus op ons drupt.

In de tweede plaats laat dit Evangelie zien dat leven met God niet allereerst een zaak is van geven, maar van ontvangen.

Pure genade
Waarom ‘Altijd dat kruis’ (Bram van de Beek)? Ik zou een paar dingen willen noemen.

Allereerst omdat dit Evangelie ons eraan herinnert hoe diep de kloof is die er van nature is tussen God en ons en dat christen zijn pure genade is. Als het van ons afhangt, is er alleen een dichte deur, een deur die we zelf hebben dichtgegooid. Dat moeten we in ons leven allemaal leren en steeds weer leren. Daar wil de Heilige Geest dit Evangelie van ‘verlossing door Zijn bloed’ (Ef.1:7) voor gebruiken.

In de tweede plaats laat dit Evangelie zien dat leven met God niet allereerst een zaak is van geven, maar van ontvangen. Christus doet het werk, wij niet. Hij betaalt de prijs van de verlossing met Zijn bloed. En omdat Hij die prijs betaald heeft en dat werk ‘volbracht’ is (Joh.19:30), blijft er voor ons maar één ding over: onze lege handen laten zien, zodat Christus die kan vullen.

Daarbij mogen we vrijmoedig een beroep doen op de talloze beloften van God in de Bijbel. Christus heeft immers met Zijn bloed voor de vervulling ervan betaald. Hoe dat er in de praktijk uit ziet, laat Spurgeon heel mooi zien in zijn dagboek Chequeboek van de bank des geloofs (Elke dag een belofte). Dat is pas echt verlost leven.

Vernieuwing
In de derde plaats zet dit Evangelie ons pas echt in vuur en vlam om de Heere Jezus te volgen. Love so amazing so divine, Demands my soul my life my all (Isaac Watts). ‘Uw wond’re liefde, goddelijk groot, eist alles, ja mijzelf geheel.’ En dat ‘eist’ betekent niet: voor wat hoort wat, maar: ik heb Hem lief, omdat Hij mij eerst heeft liefgehad. Anders gezegd: als Jezus het echt voor mij volbracht heeft en Zijn leven voor mij gegeven heeft, geeft dat de vrijheid om in liefde, in overgave en in vertrouwen voor Hem en voor de Vader te leven.

Voor de vrijheid om heilig voor God te leven heeft Christus al betaald. Dus in de heiliging mogen we leven op Zijn kosten.

Overigens, ook de heiliging is een onderdeel van de verlossing. Voor de vrijheid om heilig voor God te leven heeft Christus al betaald. Dus in de heiliging mogen we leven op Zijn kosten. Zoals Calvijn zo mooi zei: door het geloof verbonden met Christus ontvangen we van Hem een tweevoudige genade: Hij vergeeft ons en Hij vernieuwt ons.

Die vernieuwing blijft in dit leven wel voorlopig. De Heidelbergse Catechismus spreekt realistisch van een ‘klein begin van gehoorzaamheid’ (zondag 44). En dat is een laatste reden waarom we dit Evangelie zo hard nodig hebben: verloste zondaren blijven zondaren. Dat leren we helaas uit ervaring. Jezus herinnert eraan in het gebed dat Hij Zijn discipelen (!) leert: Vergeef ons onze schulden. Het is de paradox van de geestelijke groei: je gaat steeds meer zien hoe zondig je bent in jezelf en hoe diep de zonde zit.

Wat een zegen als Christus dan door een vers uit de Bijbel, een preek, een lied of, nog rijker, door de viering van het heilig avondmaal weer tegen je zegt: Ik heb het voor jou volbracht, en zo Zijn bloed weer op je drupt.

Ds. M. K. de Wilde is predikant van de hervormde gemeente te Nunspeet en lid van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond. Geïnteresseerd in meer lezenswaardige artikelen? Neem een jaarabonnement (€ 53). Als welkomstgeschenk ontvangt u De Waarheidsvriend twee maanden gratis. Of maak gebruik van deze actie en lees De Waarheidsvriend vier maanden voor € 10,-!

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

Mark Stoorvogel
Preekverslag

Mark Stoorvogel ziet Mozes roeping ontvluchten: "Wat houdt jou tegen om Jezus te volgen?"

"God kiest ervoor om door gewone, gebroken en vertwijfelde mensen zoals jij en ik in deze wereld vernieuwing en verandering te brengen. Als Hij je roept, maak dan geen bezwaar. Wat houdt jou tegen om Jezus te volgen?", aldus Mark Stoorvogel. De pasto

Israël
Nieuws

Christenen blij met vrijlating Palestijnse Anglicaanse vrouw uit Israëlische gevangenis

Christelijke leiders reageren opgelucht op de vrijlating van Layan Nasir, een Palestijnse christelijke vrouw die maandenlang vastzat in Israëlische detentie. Nasir is lid van St Peter’s Anglican Church in Birzeit op de Westelijke Jordaanoever. De vro

Bevrijdingsconcert Katwijk aan Zee
Video

Nederland Zingt-video: koor- en samenzang vanuit Katwijk aan Zee

Nederland Zingt heeft een nieuwe muziekvideo gepubliceerd met koor- en samenzang vanuit de Nieuwe Kerk in Katwijk aan Zee. De opname is gemaakt tijdens het Bevrijdingsconcert op 2 mei en staat volledig in het teken van Gods trouw, hoop en aanbidding.

Veilige kerk
Persbericht

Lotgenotendag ‘Veilige Kerk’ biedt ruimte voor herstel en ontmoeting

Op zaterdag 30 mei 2026 organiseert Veilige Kerk een bijzondere lotgenotendag voor mensen die seksueel misbruik hebben meegemaakt. Onder het thema ‘Mozaïek van verhalen’ staat ontmoeting, erkenning en herstel centraal. De initiatiefnemers merken dat

Pinksteren
Verdieping

Pareltjes van het Pinksterfeest

Het Pinksterfeest vieren we elk jaar op een andere datum. Dat komt omdat Pinksteren altijd vijftig dagen na Pasen wordt gevierd – en de datum van Pasen hangt af van de maanstand: de eerste zondag na de eerste volle maan van de lente. Maar waarom vijf

afghaan
Nieuws

Gevluchte Afghaanse gelovigen in angst door deportaties Tadzjikistan

Open Doors bevestigt recente nieuwsberichten die stellen dat Tadzjikistan ongeveer 250 Afghaanse vluchtelingen heeft opgepakt en het land uitgezet. Onder geheime gelovigen die Afghanistan zijn ontvlucht veroorzaken de deportaties veel angst. Bij teru

Ds. P. J. (Paul) Visser
Interview

Ds. Visser over zijn weg naar het ambt: “Ik had helemaal niets met God"

Voor ds. P. J. (Paul) Visser begon zijn weg naar het predikantschap niet met de wens om dominee te worden. Integendeel, Visser wilde de zending in. Maar toen een zendingsorganisatie hem vertelde dat zijn spraakgebrek een belemmering vormde, ging daar

Ds. Marien Kollenstaart
Opinie

Pinksteren ontmaskert onze angst voor asielzoekers

De komst van een azc of noodopvanglocatie zorgt voor veel maatschappelijke onrust. Ook in kerkelijke dorpen verzetten inwoners zich. Volgens Marien Kollenstaart vraagt het Pinksterfeest om anders naar onze zorgen en angsten te kijken. Met de spreidin

Meerartikelen

Maarten de Jong
Column

Pinksteren leert christenen anders kijken naar angst en vrede

Hoe leven we als kerk in deze tijden van grote geopolitieke spanningen? Velen onderkennen het menselijk onvermogen om echte vrede op aarde te bewerkstelligen en zien de wereld steeds meer in een kolk van chaos raken. Dat maakt mensen angstig, christe

Frank Visser
Opinie

Radicaal in het midden: ChristenUnie zoekt naar uitvoerbaar asielbeleid

De aangescherpte visie van de ChristenUnie op asielbeleid zorgt voor stevige discussie binnen en buiten de partij. Oud-partijleider Leen van Dijke sprak zelfs van een beweging richting rechtsradicaal gedachtegoed. In deze column pleit Frank Visser, v

Stockholm
Nieuws

Zweedse kerken spreken zich nauwelijks uit over abortus en euthanasie richting verkiezingen

Veel kerken in Zweden zijn bezorgd over abortus en euthanasie, maar spreken zich daar in het openbaar nauwelijks over uit. Dat stelt Olof Edsinger van de Swedish Evangelical Alliance in aanloop naar de landelijke verkiezingen van 13 september. Volgen

Wilfred Kols
Preekverslag

Wilfred Kols opent Opwekking 2026: “De Ik Ben spreekt in de stilte”

“Wij denken vaak dat God luid spreekt op de berg van overwinning,” zegt Wilfred Kols tijdens de avonddienst op Opwekking 2026. “Maar juist in de stilte van gebrokenheid spreekt Hij soms het duidelijkst”. De profeet Elia komt, kort na een geestelijke

China vlag
Nieuws

Zes christenen in China opgepakt wegens zondagsschool en kinderwerk

In de Chinese provincie Guizhou zijn zes christenen gearresteerd vanwege hun betrokkenheid bij gewone kerkelijke activiteiten. Volgens mensenrechtenorganisatie Weiquanwang worden zij beschuldigd van fraude en het 'organiseren van minderjarigen voor a

SGP'er Diederik van Dijk
Video

SGP'er Diederik van Dijk ziet paralellen tussen sciencefictionroman en onze wereld

SGP'er Diederik van Dijk ziet zorgwekkende overeenkomsten tussen de huidige ontwikkelingen rond embryotechnologie en de wereld uit Brave New World. In die sciencefictionwereld worden baby’s gecreëerd met behulp van genetische manipulatie, biotechnolo

vluchtelingen en asiel
Nieuws

Moslims bedreigen Syrische christenen in Zeeuws azc na doop

Enkele Syrische bekeerlingen in een asielzoekerscentrum (azc) in Vlissingen zouden ernstig zijn bedreigd door moslims nadat zij zondag werden gedoopt. Dat meldt het Reformatorisch Dagblad. Volgens betrokkenen gaat het om intimidatie, fysieke bedreigi

Kerk in Actie
Nieuws

CIDI kritisch op steun Kerk in Actie aan omstreden organisaties

Het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) bekritiseert de financiële steun die Kerk in Actie de afgelopen jaren gaf aan Israëlische en Palestijnse organisaties. In een nieuw rapport stelt CIDI dat sommige van deze organisaties bijdragen aa

Kerkbank
Nieuws

Onderzoek: bij kerk aangesloten gelovigen hebben vaak betere mentale gezondheid

Mensen die actief betrokken zijn bij een kerk of geloofsgemeenschap hebben vaker een betere mentale gezondheid dan mensen zonder geloofsovertuiging. Dat blijkt uit een groot onderzoek van het Amerikaanse Wheatley Institute. Onderzoekers bekeken meer

Hans Maat
Video

Komende zondag is Hans Maat te gast in Hour of Power

Met Pinksteren in zicht staat zondag bij Hour of Power het werk van de Heilige Geest centraal. Theoloog en tekstschrijver Hans Maat vertelt hoe het bekende lied ‘Ik zal er zijn’ ontstond nadat hij hoorde dat zangeres Kinga Bán ongeneeslijk ziek was.

Daan Lensink
Video

Moet thuisonderwijs vanwege geloof verdwijnen? Vereniging voor Thuisonderwijs reageert

De staatssecretaris van Onderwijs wil de uitzondering voor thuisonderwijs vanwege geloofs- en levensovertuiging schrappen. In Nederland krijgen bijna 2.500 kinderen thuis les omdat hun ouders niet tevreden zijn over de identiteit van scholen in de bu

Ds. C. P. de Boer
Video

Ds. De Boer vertelt over stervende man die niet voor God kon verschijnen

"'Dominee, mijn zonden. Ik moet sterven. Vanaf mijn trouwen ben ik niet meer in de kerk geweest. Over enkele uren sta ik voor God", aldus ds. C. P. de Boer. De CGK-predikant uit Renswoude deelde in een preek tijdens Goede Vrijdag (2023) een aangrijpe