Op Golgotha gebeurde iets dat de wereld totaal heeft veranderd

Verdieping 29 maart 2024 7 minuten Ds. M. K. de Wilde
Kruis van Jezus

De dag dat de revolutie begon. Zo typeert de Engelse theoloog Tom Wright Goede Vrijdag in zijn recente boek over het kruis. Het beeld van de revolutie zet je aan het denken. Er is op Golgotha iets heel groots gebeurd, iets wat de wereld totaal heeft veranderd.

Eerst was daar nog weinig van te merken. Het leek eerder een grote nederlaag. Alleen een stervende moordenaar en een Romeinse hoofdman leken er iets van te zien. Maar als het Pasen wordt, valt het volle licht op wat Christus door Zijn kruis tot stand heeft gebracht.

Wat is dat precies? Daar heb je eigenlijk de hele Bijbel voor nodig: de voorgeschiedenis van het Oude Testament, het leven en de woorden van Jezus Zelf zoals ze in de evangeliën zijn beschreven, en zeker ook de reflectie op het kruis in de brieven, door de apostelen daarin geleid door Jezus’ Geest (Joh.16:12-15).

Verschillende beelden en perspectieven, die nauw met elkaar samenhangen en elkaar uitleggen en aanvullen, komen dan naar ons toe. Samen laten ze zien hoe nodig, hoe goed, hoe diep en hoe breed het Evangelie van het kruis is. Echt goed nieuws.

Verlossing
In het begin van de Efezebrief komen we een van die beelden tegen. Paulus zet in met een dankzegging aan God, Die ons in de Heere Jezus en door de leiding en kracht van de Geest zegent met een rijkdom van zegeningen. Het is één lange zin van vers 3 tot 14.

Alleen omdat Hij in onze plaats Zijn leven gaf aan een kruis, kan en mag een gelovige een verlost leven leiden.

In vers 7 richt Paulus zich op het kruis van de Heere Jezus en de betekenis van Goede Vrijdag. Hij typeert die betekenis als ‘verlossing’. Het Griekse woord dat hij gebruikt, roept het beeld op van slaven of krijgsgevangen die losgekocht zijn en daarom weer in vrijheid mogen leven.

Ongetwijfeld denkt Paulus hier ook aan de verlossing of bevrijding van het volk Israël uit Egypte, het belangrijkste voorbeeld van verlossing in het Oude Testament. Die verlossing uit de macht van de Egyptenaren wees vooruit naar een nog veel grotere verlossing door de Heere Jezus, de bevrijding uit de macht van de zonde, de duivel en de dood. Met name bij de profeet Jesaja vinden we veel beloften over deze ‘nieuwe’ exodus.

De verlossing uit Egypte lijkt vooral een daad van Gods ‘sterke hand’ (Deut.7:8), van Gods almacht. Het Paschafeest, dat veelzeggend vlak voor de uittocht uit Egypte door God werd ingesteld, laat echter zien dat er meer aan de hand is (Ex.12). Er moet een prijs betaald worden. Alleen achter het bloed van het Paschalam zijn de Israëlieten veilig en is er voor hen een toekomst in vrijheid.

Paulus sluit daarbij aan en benadrukt dat ook voor de verlossing uit de slavernij van de zonde een prijs betaald is: het is een verlossing, een vrijkoping, een bevrijding ‘door Christus’ bloed’ (Ef.1:7). Alleen omdat Hij in onze plaats Zijn leven gaf aan een kruis, kan en mag een gelovige een verlost leven leiden. ‘Zie het Lam van God, Dat de zonde van de wereld wegneemt!’ (Joh.1:29)

De vergeving door het bloed van Christus is als de omhelzing van de vader van de verloren zoon, om vervolgens weer thuis als een kind van Hem te mogen leven.

Vergeving
Als Paulus nog wat dieper op die kostbare verlossing ingaat, omschrijft hij die als ‘de vergeving van de overtredingen’ (vs.7). Niet omdat vergeving de hele zaligheid is, maar wel omdat vergeving de deur is, de toegang tot alle andere genadegaven die God ons wil geven. Eerst moeten de zonde en de schuld worden opgeruimd, eerst moet de verbroken relatie met God worden hersteld en moet er een einde komen aan de vervreemding en de afstand. Dan pas kun je echt in vrijheid leven, namelijk in Zijn liefdevolle en zegenrijke nabijheid. De vergeving door het bloed van Christus is als de omhelzing van de vader van de verloren zoon, om vervolgens weer thuis als een kind van Hem te mogen leven.

In Romeinen 5:1-2 zegt Paulus het zo: ‘Wij dan, gerechtvaardigd uit het geloof, hebben vrede bij God door onze Heere Jezus Christus. Door Hem hebben wij ook de toegang verkregen door het geloof tot deze genade waarin wij staan, en wij roemen in de hoop op de heerlijkheid van God.’ Vrede bij en met God geeft toegang tot een heel leven van genade, dat uiteindelijk eindigt in het Vaderhuis met de vele woningen.

Grondtoon
Dat is ook wat Paulus bedoelt als hij in Efeze 1 zegt dat God ons zegent ‘in Christus’ (vs.3) en begenadigt ‘in de Geliefde’ (vs.6). Buiten Christus is er alleen slavernij, onvrede, vloek en dood. Maar als we schuilen bij Hem en wegschuilen achter Zijn bloed, is er een leven in Gods nabijheid en mogen we genieten van Zijn zegeningen.

Dit Evangelie van de verlossing door het bloed van Christus, het Evangelie van de vergeving van de overtredingen door Zijn lijden en sterven, moet de grondtoon zijn van het getuigenis van de kerk en van ons christelijke leven. Bekend is het citaat van Calvijn: ‘Als het Evangelie wordt gepreekt, dan drupt tegelijk met de stem van de prediker het heilige bloed van de Zoon van God op de gemeente’ (commentaar op Hebr. 9:20). En ik denk dat Calvijn dat op het hele christelijke leven zou betrekken: voortdurend hebben we het nodig dat het bloed van Christus op ons drupt.

In de tweede plaats laat dit Evangelie zien dat leven met God niet allereerst een zaak is van geven, maar van ontvangen.

Pure genade
Waarom ‘Altijd dat kruis’ (Bram van de Beek)? Ik zou een paar dingen willen noemen.

Allereerst omdat dit Evangelie ons eraan herinnert hoe diep de kloof is die er van nature is tussen God en ons en dat christen zijn pure genade is. Als het van ons afhangt, is er alleen een dichte deur, een deur die we zelf hebben dichtgegooid. Dat moeten we in ons leven allemaal leren en steeds weer leren. Daar wil de Heilige Geest dit Evangelie van ‘verlossing door Zijn bloed’ (Ef.1:7) voor gebruiken.

In de tweede plaats laat dit Evangelie zien dat leven met God niet allereerst een zaak is van geven, maar van ontvangen. Christus doet het werk, wij niet. Hij betaalt de prijs van de verlossing met Zijn bloed. En omdat Hij die prijs betaald heeft en dat werk ‘volbracht’ is (Joh.19:30), blijft er voor ons maar één ding over: onze lege handen laten zien, zodat Christus die kan vullen.

Daarbij mogen we vrijmoedig een beroep doen op de talloze beloften van God in de Bijbel. Christus heeft immers met Zijn bloed voor de vervulling ervan betaald. Hoe dat er in de praktijk uit ziet, laat Spurgeon heel mooi zien in zijn dagboek Chequeboek van de bank des geloofs (Elke dag een belofte). Dat is pas echt verlost leven.

Vernieuwing
In de derde plaats zet dit Evangelie ons pas echt in vuur en vlam om de Heere Jezus te volgen. Love so amazing so divine, Demands my soul my life my all (Isaac Watts). ‘Uw wond’re liefde, goddelijk groot, eist alles, ja mijzelf geheel.’ En dat ‘eist’ betekent niet: voor wat hoort wat, maar: ik heb Hem lief, omdat Hij mij eerst heeft liefgehad. Anders gezegd: als Jezus het echt voor mij volbracht heeft en Zijn leven voor mij gegeven heeft, geeft dat de vrijheid om in liefde, in overgave en in vertrouwen voor Hem en voor de Vader te leven.

Voor de vrijheid om heilig voor God te leven heeft Christus al betaald. Dus in de heiliging mogen we leven op Zijn kosten.

Overigens, ook de heiliging is een onderdeel van de verlossing. Voor de vrijheid om heilig voor God te leven heeft Christus al betaald. Dus in de heiliging mogen we leven op Zijn kosten. Zoals Calvijn zo mooi zei: door het geloof verbonden met Christus ontvangen we van Hem een tweevoudige genade: Hij vergeeft ons en Hij vernieuwt ons.

Die vernieuwing blijft in dit leven wel voorlopig. De Heidelbergse Catechismus spreekt realistisch van een ‘klein begin van gehoorzaamheid’ (zondag 44). En dat is een laatste reden waarom we dit Evangelie zo hard nodig hebben: verloste zondaren blijven zondaren. Dat leren we helaas uit ervaring. Jezus herinnert eraan in het gebed dat Hij Zijn discipelen (!) leert: Vergeef ons onze schulden. Het is de paradox van de geestelijke groei: je gaat steeds meer zien hoe zondig je bent in jezelf en hoe diep de zonde zit.

Wat een zegen als Christus dan door een vers uit de Bijbel, een preek, een lied of, nog rijker, door de viering van het heilig avondmaal weer tegen je zegt: Ik heb het voor jou volbracht, en zo Zijn bloed weer op je drupt.

Ds. M. K. de Wilde is predikant van de hervormde gemeente te Nunspeet en lid van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond. Geïnteresseerd in meer lezenswaardige artikelen? Neem een jaarabonnement (€ 53). Als welkomstgeschenk ontvangt u De Waarheidsvriend twee maanden gratis. Of maak gebruik van deze actie en lees De Waarheidsvriend vier maanden voor € 10,-!

Praatmee

Beluister onze podcast

#392 Jeffrey & mr. Lineke Blijdorp over Tom de Wal, Onno Hoes en godsdienstvrijheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Grote Kerk Alkmaar
Nieuws

ChristenUnie wil opheldering over verbod op paasdienst in Alkmaarse kerk

Het besluit om de Grote Kerk van Alkmaar niet te verhuren aan de Protestantse Gemeente voor een paasdienst, heeft geleid tot Kamervragen van ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De weigering was gebase

Samuel Ketcham
Nieuws

Predikant uit Amerikaans-gereformeerde kerk afgezet na racistische leer

Een predikant van de Reformed Presbyterian Church of North America is uit zijn ambt gezet vanwege het verspreiden van een racistische leer. De kerk heeft besloten hem te excommuniceren omdat zijn opvattingen haaks staan op het Evangelie en de belijde

Kerk-onderzoek
Nieuws

Onderzoek plaatst kanttekeningen bij berichten over geloofsopleving onder Britse jongeren

Berichten over een heropleving van het christelijk geloof onder jongvolwassenen in het Verenigd Koninkrijk geven mogelijk een te rooskleurig beeld. Dat stelt het Pew Research Center volgens Christian Today in een nieuwe analyse over religieonderzoek.

worship
Video

Nieuwe hit Elevation Worship en Chandler Moore stevig in christelijke hitlijsten

De nieuwe worship-single 'God I'm Just Grateful' van Elevation Worship, met zang van Chandler Moore, behoudt begin 2026 zijn positie in de hitlijsten. Het nummer, dat eind 2025 verscheen, scoort sinds de release sterk in met name de Verenigde Staten.

christenvervolging
Nieuws

Geloofsvrijheid wereldwijd steeds meer onder druk

Wereldwijd staat de geloofsvrijheid onder druk, zo blijkt uit een nieuw rapport van het Internationale Instituut voor Godsdienstvrijheid (IIRF), met steun van International Christian Concern (ICC). Tussen juli 2024 en juni 2025 werden christenen op v

Ds. A. C. de Kruijf
Nieuws

Hervormde gemeente Putten brengt beroep uit op ds. A.C. de Kruijf

De hervormde gemeente te Putten (Wijk 1) hoopt op de komst van ds. A. C. de Kruijf (foto). Op de predikant werd afgelopen week een beroep uitgebracht. Kruijf is sinds 2018 verbonden aan de hervormde gemeente te Rijssen. In de Oude Kerk te Putten moet

Ds. W. A. Zondag
Video

Ds. Zondag wijst op listige handelswijze duivel: "Satan werkt net zoals Google"

"Satan werkt net zoals Google. De duivel weet waar uw verlangens naar uitgaan, hij volgt ons en bekijkt ons patroon. Hij weet daardoor maar al te goed waar onze zwakheden zitten", aldus ds. W. A. Zondag. In een recente preek over de Dordtse Leerregel

Päivi Räsänen
Nieuws

Finse politica Päivi Räsänen getuigt in Amerika over bedreigde vrijheid van meningsuiting

De Finse politica Päivi Räsänen zal deze week getuigen voor het Amerikaanse Congres. Ze spreekt over de toenemende beperkingen van de vrijheid van meningsuiting in Europa. Dat gebeurt terwijl zij zelf nog wacht op een uitspraak van het Finse Hooggere

Meerartikelen

Belder
Opinie

Zeven hoofdzonden: laat je niet meeslepen in een tijd van korte lontjes

De zeven hoofdzonden zijn vandaag de dag nog steeds actueel. In een columnreeks bespreekt dominee J. Belder ook de komende maanden elke maand één van deze hoofdzonden. In zijn eerste column van dit jaar  is 'woede' aan de beurt, iets waar we allemaal

Christelijke Hogeschool Ede
Persbericht

CHE organiseert 4 februari werkcongres ‘Maatschappelijke Weerbaarheid’

De term ‘weerbaarheid’ duikt overal op: in beleid, politiek en het publieke debat. De aanleiding is voelbaar: geopolitieke spanningen, oorlog op het Europese continent en de groeiende zorg dat een sterk leger alleen niet voldoende is. Een weerbare sa

Jeroen Bakker
Interview

Jeroen Bakker: “De kerk is de plek waar je leert leven uit genade”

“Geloven is geen puzzel die je oplost, maar een weg waarop je telkens opnieuw wordt verrast door God”, zegt predikant Jeroen Bakker (34). Liever luistert hij naar de verhalen van mensen dan dat hij al hun vragen probeert dicht te timmeren. Jeroen wil

Serve Asia-reis
Interview

Jesse ging op reis en ontdekte: Gods kerk is groter dan het Westen

“Ik ben God mijn leven schuldig”, vertelt Jesse, “en toen ik tot geloof kwam, ontstond ook gelijk het verlangen om mijn leven helemaal aan Hem over te geven.” Jesse is 21 jaar, heeft een jaar lang de bijbelschool gedaan en volgt nu een opleiding tot

stephen
Nieuws

Islamitische terreurgroep doodt christelijke leerkracht in Kenia bij gerichte aanval

In Garissa County, in het noordoosten van Kenia, is Stephen Musili, een 35-jarige christelijke leerkracht van de Halugho Primary School, om het leven gekomen bij een gerichte aanval van vermoedelijk islamitische terroristen va al-Shabaab. Het inciden

soedan
Nieuws

Pastor in Soedan beschuldigd van ontvoering na bekering 18-jarig moslimmeisje

Pastor Joseph Shawish van de Glory Baptist Church in het vluchtelingenkamp Ajoang Thok in Zuid-Soedan zit vast op beschuldiging van ontvoering, nadat een 18-jarige Soedanese vrouw het christendom aannam en door haar familie uit huis werd gezet. Hassa

Johan Schep
Video

Jezus in het Oude Testament: Johan Schep over geloof dat beproefd wordt

In deze nieuwe aflevering van de serie 'Jezus in het Oude Testament' verdiept evangelist Johan Schep zich verder in Genesis 12. Abram en Sara zijn aangekomen in het land dat God hun heeft beloofd, maar hun geloof wordt al snel op de proef gesteld. Wa

Stil maar wacht maar
Video

1700 mannen zingen in Katwijk 'Stil maar wacht maar'

In de Nieuwe Kerk van Katwijk aan Zee klonk onlangs een indrukwekkende samenzang. Zo’n 1700 mannen zongen samen het lied Stil maar wacht maar. Onder leiding van dirigent Bert Noteboom en met orgelbegeleiding van Marco den Toom werd de kerk gevuld met

Naomi Oosterhof
Podcast

Waarom is het belangrijk dat christenen samenkomen? Beluister deze podcast

Hoe blijf je staande in een wereld waarin geloof vaak wordt weggezet als iets vreemds of ouderwets? In de deze aflevering van De Geloofwaardige Podcast spreekt Naomi Oosterhof over het belang van gemeenschap: samen geloven, samen leren, samen volhoud

hulp asiel
Nieuws

ChristenUnie Utrecht waarschuwt voor morele grens bij asielwetten

ChristenUnie Utrecht maakt zich grote zorgen over de asielwetten die momenteel in de Eerste Kamer liggen. Volgens de partij raken deze voorstellen de kern van christelijk en menswaardig handelen. Een belangrijk onderdeel van de wetten is het strafbaa

Raymond Hausoul
Interview

Raymond Hausoul onthult de rode draad van de Bijbel: "Iedereen heeft een plek in Gods verhaal"

"De Bijbel is geen zak confetti met losse verhaaltjes, maar één groot bouwplan van God", zegt Raymond Hausoul. De bouwkundig theoloog beschrijft in zijn boek De rode draad van de Bijbel hoe lezers de Schrift opnieuw kunnen ontdekken als één doorlopen

Hans Reinders
Opinie

Plagiaat op de preekstoel begint vaak bij tijdgebrek

De recente schorsing van ds. W.M. van der Linden, predikant van de Hersteld Hervormde Gemeente in Ouderkerk aan den IJssel, heeft opnieuw een ongemakkelijk thema op tafel gelegd: plagiaat in preken. Zes weken werd hij geschorst omdat hij delen van pr