Op Golgotha gebeurde iets dat de wereld totaal heeft veranderd

Verdieping 29 maart 2024 7 minuten Ds. M. K. de Wilde
Kruis van Jezus

De dag dat de revolutie begon. Zo typeert de Engelse theoloog Tom Wright Goede Vrijdag in zijn recente boek over het kruis. Het beeld van de revolutie zet je aan het denken. Er is op Golgotha iets heel groots gebeurd, iets wat de wereld totaal heeft veranderd.

Eerst was daar nog weinig van te merken. Het leek eerder een grote nederlaag. Alleen een stervende moordenaar en een Romeinse hoofdman leken er iets van te zien. Maar als het Pasen wordt, valt het volle licht op wat Christus door Zijn kruis tot stand heeft gebracht.

Wat is dat precies? Daar heb je eigenlijk de hele Bijbel voor nodig: de voorgeschiedenis van het Oude Testament, het leven en de woorden van Jezus Zelf zoals ze in de evangeliën zijn beschreven, en zeker ook de reflectie op het kruis in de brieven, door de apostelen daarin geleid door Jezus’ Geest (Joh.16:12-15).

Verschillende beelden en perspectieven, die nauw met elkaar samenhangen en elkaar uitleggen en aanvullen, komen dan naar ons toe. Samen laten ze zien hoe nodig, hoe goed, hoe diep en hoe breed het Evangelie van het kruis is. Echt goed nieuws.

Verlossing
In het begin van de Efezebrief komen we een van die beelden tegen. Paulus zet in met een dankzegging aan God, Die ons in de Heere Jezus en door de leiding en kracht van de Geest zegent met een rijkdom van zegeningen. Het is één lange zin van vers 3 tot 14.

Alleen omdat Hij in onze plaats Zijn leven gaf aan een kruis, kan en mag een gelovige een verlost leven leiden.

In vers 7 richt Paulus zich op het kruis van de Heere Jezus en de betekenis van Goede Vrijdag. Hij typeert die betekenis als ‘verlossing’. Het Griekse woord dat hij gebruikt, roept het beeld op van slaven of krijgsgevangen die losgekocht zijn en daarom weer in vrijheid mogen leven.

Ongetwijfeld denkt Paulus hier ook aan de verlossing of bevrijding van het volk Israël uit Egypte, het belangrijkste voorbeeld van verlossing in het Oude Testament. Die verlossing uit de macht van de Egyptenaren wees vooruit naar een nog veel grotere verlossing door de Heere Jezus, de bevrijding uit de macht van de zonde, de duivel en de dood. Met name bij de profeet Jesaja vinden we veel beloften over deze ‘nieuwe’ exodus.

De verlossing uit Egypte lijkt vooral een daad van Gods ‘sterke hand’ (Deut.7:8), van Gods almacht. Het Paschafeest, dat veelzeggend vlak voor de uittocht uit Egypte door God werd ingesteld, laat echter zien dat er meer aan de hand is (Ex.12). Er moet een prijs betaald worden. Alleen achter het bloed van het Paschalam zijn de Israëlieten veilig en is er voor hen een toekomst in vrijheid.

Paulus sluit daarbij aan en benadrukt dat ook voor de verlossing uit de slavernij van de zonde een prijs betaald is: het is een verlossing, een vrijkoping, een bevrijding ‘door Christus’ bloed’ (Ef.1:7). Alleen omdat Hij in onze plaats Zijn leven gaf aan een kruis, kan en mag een gelovige een verlost leven leiden. ‘Zie het Lam van God, Dat de zonde van de wereld wegneemt!’ (Joh.1:29)

De vergeving door het bloed van Christus is als de omhelzing van de vader van de verloren zoon, om vervolgens weer thuis als een kind van Hem te mogen leven.

Vergeving
Als Paulus nog wat dieper op die kostbare verlossing ingaat, omschrijft hij die als ‘de vergeving van de overtredingen’ (vs.7). Niet omdat vergeving de hele zaligheid is, maar wel omdat vergeving de deur is, de toegang tot alle andere genadegaven die God ons wil geven. Eerst moeten de zonde en de schuld worden opgeruimd, eerst moet de verbroken relatie met God worden hersteld en moet er een einde komen aan de vervreemding en de afstand. Dan pas kun je echt in vrijheid leven, namelijk in Zijn liefdevolle en zegenrijke nabijheid. De vergeving door het bloed van Christus is als de omhelzing van de vader van de verloren zoon, om vervolgens weer thuis als een kind van Hem te mogen leven.

In Romeinen 5:1-2 zegt Paulus het zo: ‘Wij dan, gerechtvaardigd uit het geloof, hebben vrede bij God door onze Heere Jezus Christus. Door Hem hebben wij ook de toegang verkregen door het geloof tot deze genade waarin wij staan, en wij roemen in de hoop op de heerlijkheid van God.’ Vrede bij en met God geeft toegang tot een heel leven van genade, dat uiteindelijk eindigt in het Vaderhuis met de vele woningen.

Grondtoon
Dat is ook wat Paulus bedoelt als hij in Efeze 1 zegt dat God ons zegent ‘in Christus’ (vs.3) en begenadigt ‘in de Geliefde’ (vs.6). Buiten Christus is er alleen slavernij, onvrede, vloek en dood. Maar als we schuilen bij Hem en wegschuilen achter Zijn bloed, is er een leven in Gods nabijheid en mogen we genieten van Zijn zegeningen.

Dit Evangelie van de verlossing door het bloed van Christus, het Evangelie van de vergeving van de overtredingen door Zijn lijden en sterven, moet de grondtoon zijn van het getuigenis van de kerk en van ons christelijke leven. Bekend is het citaat van Calvijn: ‘Als het Evangelie wordt gepreekt, dan drupt tegelijk met de stem van de prediker het heilige bloed van de Zoon van God op de gemeente’ (commentaar op Hebr. 9:20). En ik denk dat Calvijn dat op het hele christelijke leven zou betrekken: voortdurend hebben we het nodig dat het bloed van Christus op ons drupt.

In de tweede plaats laat dit Evangelie zien dat leven met God niet allereerst een zaak is van geven, maar van ontvangen.

Pure genade
Waarom ‘Altijd dat kruis’ (Bram van de Beek)? Ik zou een paar dingen willen noemen.

Allereerst omdat dit Evangelie ons eraan herinnert hoe diep de kloof is die er van nature is tussen God en ons en dat christen zijn pure genade is. Als het van ons afhangt, is er alleen een dichte deur, een deur die we zelf hebben dichtgegooid. Dat moeten we in ons leven allemaal leren en steeds weer leren. Daar wil de Heilige Geest dit Evangelie van ‘verlossing door Zijn bloed’ (Ef.1:7) voor gebruiken.

In de tweede plaats laat dit Evangelie zien dat leven met God niet allereerst een zaak is van geven, maar van ontvangen. Christus doet het werk, wij niet. Hij betaalt de prijs van de verlossing met Zijn bloed. En omdat Hij die prijs betaald heeft en dat werk ‘volbracht’ is (Joh.19:30), blijft er voor ons maar één ding over: onze lege handen laten zien, zodat Christus die kan vullen.

Daarbij mogen we vrijmoedig een beroep doen op de talloze beloften van God in de Bijbel. Christus heeft immers met Zijn bloed voor de vervulling ervan betaald. Hoe dat er in de praktijk uit ziet, laat Spurgeon heel mooi zien in zijn dagboek Chequeboek van de bank des geloofs (Elke dag een belofte). Dat is pas echt verlost leven.

Vernieuwing
In de derde plaats zet dit Evangelie ons pas echt in vuur en vlam om de Heere Jezus te volgen. Love so amazing so divine, Demands my soul my life my all (Isaac Watts). ‘Uw wond’re liefde, goddelijk groot, eist alles, ja mijzelf geheel.’ En dat ‘eist’ betekent niet: voor wat hoort wat, maar: ik heb Hem lief, omdat Hij mij eerst heeft liefgehad. Anders gezegd: als Jezus het echt voor mij volbracht heeft en Zijn leven voor mij gegeven heeft, geeft dat de vrijheid om in liefde, in overgave en in vertrouwen voor Hem en voor de Vader te leven.

Voor de vrijheid om heilig voor God te leven heeft Christus al betaald. Dus in de heiliging mogen we leven op Zijn kosten.

Overigens, ook de heiliging is een onderdeel van de verlossing. Voor de vrijheid om heilig voor God te leven heeft Christus al betaald. Dus in de heiliging mogen we leven op Zijn kosten. Zoals Calvijn zo mooi zei: door het geloof verbonden met Christus ontvangen we van Hem een tweevoudige genade: Hij vergeeft ons en Hij vernieuwt ons.

Die vernieuwing blijft in dit leven wel voorlopig. De Heidelbergse Catechismus spreekt realistisch van een ‘klein begin van gehoorzaamheid’ (zondag 44). En dat is een laatste reden waarom we dit Evangelie zo hard nodig hebben: verloste zondaren blijven zondaren. Dat leren we helaas uit ervaring. Jezus herinnert eraan in het gebed dat Hij Zijn discipelen (!) leert: Vergeef ons onze schulden. Het is de paradox van de geestelijke groei: je gaat steeds meer zien hoe zondig je bent in jezelf en hoe diep de zonde zit.

Wat een zegen als Christus dan door een vers uit de Bijbel, een preek, een lied of, nog rijker, door de viering van het heilig avondmaal weer tegen je zegt: Ik heb het voor jou volbracht, en zo Zijn bloed weer op je drupt.

Ds. M. K. de Wilde is predikant van de hervormde gemeente te Nunspeet en lid van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond. Geïnteresseerd in meer lezenswaardige artikelen? Neem een jaarabonnement (€ 53). Als welkomstgeschenk ontvangt u De Waarheidsvriend twee maanden gratis. Of maak gebruik van deze actie en lees De Waarheidsvriend vier maanden voor € 10,-!

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #8 : Jafeth en Sifra Bekx over aanbidding als levensstijl
Of beluister op:

Meerartikelen

Proponent L. Hartog
Nieuws

Proponent L. Hartog neemt beroep naar Zijderveld aan

Proponent L. Hartog (foto) uit Brandwijk wordt de nieuwe predikant van de hervormde gemeente van Zijderveld. Hij nam het op hem uitgebrachte beroep aan. Daarmee gaat Hartog voor het eerst als gemeentepredikant aan de slag. Hartog volgt in Zijderveld

bosbrand
Nieuws

Heftige bosbranden: christenen in Spanje vragen om gebed

De verwoestende bosbranden die de Spaanse regio's Madrid en Ávila teisteren, hebben inmiddels tienduizenden hectares natuur in de as gelegd en tienduizenden mensen getroffen. Te midden van de crisis roept het christelijke conferentiecentrum Pinos Rea

Nicaragua
Nieuws

Gepensioneerde bisschop al weken spoorloos in Nicaragua

Al bijna een maand is er geen levensteken meer vernomen van de 80-jarige bisschop emeritus Juan Abelardo Mata Guevara uit Nicaragua. Kerkelijke leiders, de Verenigde Naties en verschillende internationale organisaties maken zich grote zorgen over zij

Ds. J. C. de Groot
Video

Ds. J. C. de Groot gedenkt 40-jarig ambtsjubileum: "Het is voor mij een groot wonder"

Ds. J. C. de Groot gedacht onlangs zijn veertigjarig ambtsjubileum. Tijdens een dienst in de Grote Kerk van Dordrecht blikte de hervormde predikant voorafgaand aan de preek terug op zijn ambtelijke loopbaan. De Groot werd in 1986 als predikant bevest

Bijbeltijd
Podcast

Annet de Jonge vertelt in podcast hoe je Gods stem kunt leren verstaan

Hoe herken je de stem van God? En hoe pas je dat toe in het dagelijks leven? Die vragen staan centraal in de tweede aflevering van de podcastserie What Really Matters?! van Stichting Naba. Spreker Annet de Jonge gaat daarin in op het verstaan van God

Kerkmuziek
Persbericht

Wil je je als kerkmusicus verder ontwikkelen? Oriëntatiecursus opnieuw van start

Mensen die actief zijn in de kerkmuziek kunnen zich weer aanmelden voor het oriëntatiejaar van de Praktijkcursus Amateur Kerkmusicus. De cursus start in september 2026 en is bedoeld voor amateurmusici die zich verder willen ontwikkelen in hun rol bin

Ds. John de Groot
Opinie

Laten we ophouden elkaars gebeden te beoordelen

De open brief van zes predikanten en theologen aan zeven christelijke Israëlorganisaties roept veel reacties op. Dominee John de Groot begrijpt de zorgen over enkele gebedspunten, maar plaatst vraagtekens bij de gekozen route. Bovendien vindt hij dat

Wandeling
Column

Drieëndertig wandelingen als teken van trouw aan het Joodse volk

Wat begon met twee wandelaars in Amersfoort, is uitgegroeid tot een landelijke beweging. Deze maand vinden verspreid door Nederland maar liefst drieëndertig solidariteitswandelingen plaats voor de Joodse gemeenschap. De initiatiefnemer blikt terug op

Meerartikelen

Agnes Huizinga en Wim Noordzij
Boekfragment

Is klanktaal voor iedere christen bedoeld?

Is klanktaal alleen weggelegd voor christenen met een bijzondere gave of een speciale ervaring met de Heilige Geest? Agnes Huizinga en Wim Noordzij maken duidelijk dat Paulus onderscheid maakt tussen klanktaal in de samenkomst en klanktaal als persoo

Enes Ovat
Nieuws

Enes verlaat islam voor Jezus: "Ik moest afscheid nemen van mijn familie"

Enes Ovat groeide in Australië op in een Turks-islamitisch gezin en stond aanvankelijk zeer kritisch tegenover het christelijk geloof. Toch begon hij zich steeds meer in Jezus te verdiepen. Uiteindelijk besloot hij christen te worden, een keuze die g

ACN
Nieuws

Kerk biedt hoop in ‘apocalyptisch’ Venezuela

Tussen ingestorte gebouwen, tentenkampen en onvoorstelbaar verdriet blijft de Kerk in Venezuela dicht bij de slachtoffers. Dankzij haar sterke netwerk kan zij snel hulp bieden. Kerk in Nood ondersteunt priesters, religieuzen en leken die dag en nacht

Ds. W. Pieters
Video

HHK-predikant: "De Heilige Geest leert beloften én beschuldigingen persoonlijk lezen”

In een recente preek over Handelingen 3 benadrukte ds. W. Pieters, hersteld hervormd emerituspredikant, dat de Heilige Geest de mens leert de Bijbel persoonlijk te lezen. Wie zichzelf leert herkennen in Gods Woord, ontkomt niet aan de aanklacht van z

ds. A.T. Vergunst
Dagelijks leven

Ds. Vergunst beantwoordt Refoweb-vraag: 'Bij God is altijd een nieuw begin mogelijk'

'Ik heb door eigen schuld een zwaar leven. Zou God nog één keer naar mij willen omzien?' Met die indringende vraag wendt een vrouw uit de Gereformeerde Gemeenten zich via Refoweb tot ds. A.T. Vergunst. De predikant uit het Nieuw-Zeelandse Carterton r

Gert van Hoef
Video

Prachtig: Gert van Hoef brengt improvisatie Willem Hendrik Zwart over Psalm 116 ten gehore

'Ik zal Uw naam met dankerkentenis; Verheffen, U al mijn geloften brengen; 'k Zal liefd' en lof voor U ten offer mengen, In 't heiligdom, waar 't volk vergaderd is', zo luidt het tiende vers van Psalm 116. Organist Gert van Hoef bracht onlangs een pr

Hoorn van Afrika
Nieuws

SDOK-event: Ex-moslims vertellen over evangelisatie onder doodsbedreiging

Twee christenen uit de Hoorn van Afrika vertellen op zaterdag 10 oktober in Veenendaal hoe zij ondanks bedreigingen en vervolging het Evangelie blijven delen met moslims. Tijdens het gratis najaarsevent 'Getuigen met lef' van SDOK staan hun persoonli

Oeganda
Nieuws

Oegandese predikant (25) vermoord na debat over christendom en islam

Een openbare discussie over christendom en islam heeft een jonge predikant in Oeganda vermoedelijk het leven gekost. Enkele uren nadat dominee Bernard Mulongo had deelgenomen aan een interreligieus debat, werd hij op weg naar zijn verblijfplaats aang

Gor Khatchikyan
Preekverslag

Gor Khatchikyan: “Misschien moeten er muren rond je hart worden gesloopt”

Soms is een ingrijpende verbouwing nodig om Gods vrede te brengen én te ontvangen. Aan de hand van het Bijbelverhaal van de vrouw uit Sunem laat Gor Khatchikyan tijdens de New Wine Zomerconferentie zien dat vrede meer vraagt dan goede bedoelingen. “M

Ds. Maarten van Loon
Column

De kunst van het zwijgen en het stellen van goede vragen

Spreken is zilver en zwijgen is goud, zo luidt een bekend spreekwoord. Daar zit veel waars in. Maar er valt ook het nodige op af te dingen. Dat doe ik verderop. Nu eerst even over het gelijk van dit spreekwoord. Hoe vaak wordt er immers niet te snel

Rechtspraak
Nieuws

‘Het bloed van je broer roept om recht’: OM eist acht jaar cel en tbs voor doodslag op broer

De 26-jarige Arné M. uit Gouda zou zijn broer Peter met meer dan honderd messteken hebben gedood. Binnen het reformatorische gezin leefden al langer grote zorgen over zijn psychische toestand. “Mijn ouders zien dat het bij ons toegaat als bij Kaïn en

abdij
Nieuws

Machtsstrijd in Franse abdij escaleert: pater ontvoerd en mishandeld

Een interne machtsstrijd in een benedictijner abdij in Midden-Frankrijk is uitgelopen op een ontvoering en mishandeling van de overste van het klooster. Pater Placide, overste van de Abdij Notre-Dame de Bellaigue in het departement Puy-de-Dôme, verdw