cip.nl is nu cvandaag.nl
Start gratis maand
piet van midden
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

Nieuws

20 november 2020 door Piet van Midden

Gejubel over verzetsstrijders in de oorlog: nu even niet!

Ik heb me doodgeërgerd aan het gedoe rond de spijtbetuiging van de PKN. Nu is volgens de deskundigen een dag niet geërgerd een dag niet geleefd, maar ik lees liever dingen waarvan ik vrolijk word. Maanden geleden werd me verteld dat de PKN aan een verklaring werkte die in de Kristallnacht-herdenking zou worden voorgelezen. Men hield het stil en werkte in een kleine groep, om het momentum op 8 november niet te verliezen. Helaas. Een journalist rook lont. Er moest dus ergens iets smeulen.

cvandaag Premium logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door cvandaag Premium lid c.p. boer.

Word ook lid

Daar ging het momentum. En daarmee kwam het gezeur. Bonjour tristesse. Het Nederlands Dagblad bood de malcontenten een breed platform. Allereerst historicus drs. Berkelaar, die allemaal dappere helden uit het verzet wist te vinden. Daarna paginabreed ds. Evert Overeem die zich erover opwond dat de verklaring top down was en dat met name het gereformeerde smaldeel er karig van afgekomen was. Bijzonder, dat verwijzen naar het gereformeerde verleden. Zou hij soms ook nog in guldens rekenen? Maar bijna voorspelbaar: Overeem komt via de Kristallnacht uit bij de moedige predikanten die het op durven te nemen voor de Palestijnen. Daarvoor moet je kennelijk heel dapper zijn. Maar fijngevoelig is anders. Er is een Palestijns probleem, maar om dat nu naar voren te brengen bij een debat over de Kristallnacht-herdenking… over momentum gesproken.

Overeem komt via de Kristallnacht uit bij moedige predikanten die het op durven nemen voor de Palestijnen. 

Het kan trouwens nog erger. Hans Kapteyn, scriba van classis Zuid-Holland Noord, stuurde op 10 november op gezag van classis-predikant Julia van Rijn aan de gemeenten in die classis een verslag door van Margriet Quarles van Ufford over haar bijzondere ervaringen met Palestijnen in 2016/2017 (sic!). U begrijpt: het kon geen dag niet meer wachten. Kapteyn vraagt aandacht ‘voor de benarde situatie van de Palestijnse gemeenschappen in door Israël bezet gebied.’ Hoe bedenk je het op 10 november? Het doet me denken aan de man die een bruidspaar gelukwenste en daarbij zei dat hij de ex van de bruidegom ook zo miste.

Nog even terug naar de zorgvuldige spijtbetuiging bij monde van PKN-scriba René de Reuver. Deze week hesen opnieuw twee historici, Amanda Kluveld en Jan Weitkamp zich op het schild om duidelijk te maken hoe groots ons verzet was. Alweer in het Nederlands Dagblad. Zou de redactie daar niet bedenken dat het even niet het moment is aan die discussie mee te doen? Gewoon even wachten, hoe moeilijk is dat? Nieuwswaarde had het toch niet meer.

De PKN heeft de woordkeuze zeer wel overwogen en ook gedocumenteerd. Ook mij viel op dat het verzet in de schaduw bleef, terwijl sommigen echt heldendaden hebben verricht. Maar daar ging het nu even niet over. Daarvoor moet men een ander feestje organiseren. Het ging om een spijtbetuiging. Natuurlijk moet het verzet in het zonnetje worden gezet. Israël doet dat uitvoerig, onder andere met de YadvaShem-onderscheiding. Maar dat moet niet in de Kristallnacht-herdenking. Dan zijn we niet bezig met het verzet maar met de onbeschrijfelijke ellende die de nazi’s de Joden en miljoenen anderen hebben bezorgd.

Feit is gewoon dat er van de 140.000 in Nederland wonende Joden 102.000 zijn vermoord. 

Alles heeft zijn tijd, zegt de Bijbelse Prediker. Soms is het tijd om je excuus onder woorden te brengen en soms is het tijd om te zwijgen. Zouden degenen die zich aan de verklaring die De Reuver voorlas hebben gestoord, zich überhaupt gerealiseerd hebben dat de Joodse partners dit gekrakeel allemaal moeten meemaken? 102.000 afgevoerden, ‘op dood spoor afgehaakt’’ (Achterberg). En wij horen nu vooral in het ND: ‘We waren ook goed!’ Wat zomaar verwordt tot: ‘Wat waren we goed’.

Leuk dat er zoveel historici zijn opgedoken. Maar feit is gewoon dat er van de 140.000 in Nederland wonende Joden 102.000 zijn vermoord. Dat konden de nazi’s hier en elders doen omdat het allergrootste deel van de Nederlanders wegkeek. Dat wegkijken heeft zich in menig Joodse ziel genesteld. Het doet me allemaal denken aan het beroemde Bijbelverhaal over de eerste regeringsdagen van koning Saul (1 Sam. 11). Saul is een doodgewone boer, maar krijgt te horen dat in het noordoosten de stad Jabes wordt belegerd door iemand die wij nu een nazi zouden noemen. Hij heet in de Bijbel Nachas, ‘Koning Slang’. ‘Slang’ wil wel een alliantie met Jabes, maar alleen onder de voorwaarde dat hij bij iedereen het rechteroog mag uitsteken. De boden die met dit verhaal naar buiten komen, brengen een schok teweeg. ‘Het hele volk barstte in snikken uit’, lezen we. ‘Oh, wat erg voor die mensen in Jabes! Wat zielig voor hen.’ Maar Jabes ligt in het verre noordoosten en vooral ver van je bed. Ze kijken in Benjamin weg. Wel zo veilig. Vooral niet mee bemoeien. Als Saul het hoort, wordt hij woedend. Hij hakt de runderen waarmee hij ploegt in stukken en stuurt die het land door met de boodschap dat de boeren hun vee in stukken gehakt zullen terugvinden, als ze zich niet bij Saul aansluiten. Maffiapraktijken, maar het werkt. Broederschap gaat voor alles, en Saul bevrijdt Jabes uit de hand van koning Slang. Mooi om te lezen, bijvoorbeeld op 4 mei.

René, dank voor je indrukwekkende en fijngevoelige woorden. En, oh ja, ik heb ook een gereformeerde achtergrond.

Dominee Piet van Midden schrijft wekelijks een column op CIP.nl.

cvandaag Premium logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor cvandaag Premium

Je las net een gratis cvandaag Premium artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Piet van Midden
- Wat zou Jezus vandaag de dag in Oekraïne gedaan hebben?
- Lees maar, er staat niet wat er staat
- Bij mij geen plaats voor de herberg deze Kerst
- Door corona is het mogelijk om de Hebreeuwse Bijbel beter te begrijpen
- Een EU-commissaris is met gevaarlijke onzin bezig
Meer over Piet van Midden »

Praat mee

Alleen cvandaag Premium leden kunnen reageren op artikelen. Word ook cvandaag Premium lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen

Reacties

P
Wat een ontzettend raak, goed maar ook treurniswekkend stuk van Piet v Midden.

Waar komt die halsstarrige liefdeloze houding tov de Joden toch vandaan?