Bewijs van hervormingen Hizkia? Gevonden steen wijst erop, zegt Israëlische universiteit

Nieuws 20 juni 2026 2 minuten Redactie
Hizkia's tunnel, ter illustratie
YouTube

Een recent onderzoek van de Bar-Ilan Universiteit suggereert dat een steen van 2.750 jaar oud die gevonden is in een Israëlitische villa bij Tel Eton, ten zuiden van Jeruzalem, mogelijk archeologisch bewijs levert voor de bijbelse hervormingen van koning Hizkia. Dat meldt All Israel News.

Professor Avraham Faust, de auteur van de studie, stelt dat de steen mogelijk dienstdeed als een massebah, een staande steen die veel voorkwam in religieuze contexten in het oude Oosten. De schijnbare vernietiging ervan zou kunnen aansluiten bij Hizkia's campagne om lokale aanbiddingsplaatsen en religieuze symbolen buiten Jeruzalem uit te schakelen, zoals in de Bijbel beschreven wordt.

De steen heeft een gewicht van ongeveer 750 kilogram en is 1,4 meter hoog. Deze staande stenen, of masseboth, waren volgens prof. Faust een algemeen religieus gebruik in het oude Midden-Oosten, vanaf de prehistorie tot ver daarna, en zijn zowel archeologisch als in geschreven bronnen, inclusief de Bijbel, terug te vinden. De exacte betekenis ervan blijft een discussiepunt, maar alle experts zijn het erover eens dat ze in religieuze settings gebruikt werden.

Te zwaar
Aanvankelijk was de steen onderdeel van een typisch Israëlitisch vierkamerhuis. Na de verwoesting van dit huis lijkt de steen verwijderd en hergebruikt te zijn. De opgravingen vonden plaats tussen 2014 en 2015, maar de onderzoekers herkenden de betekenis ervan pas later. "We begrepen niet meteen wat we hadden gevonden," vertelde Faust aan The Times of Israel. "We dachten dat de stenen laag deel uitmaakte van de instorting van een muur, en dat de grote steen daarvan deel uitmaakte. We verwijderden alle andere stenen, maar de grote was veel te zwaar. We overwogen aanvankelijk die in stukken te breken om het gemakkelijker te verwijderen, maar na het starten van het proces besloten we daarvan af te zien. Pas later begrepen we dat het een massebah moest zijn geweest."

Een passage in 2 Koningen 18:3-4 verwijst specifiek naar de vernietiging van staande stenen tijdens de regeerperiode van Hizkia: Hij nam de offerhoogten weg, sloeg de gewijde stenen in stukken en hakte de gewijde palen om. Hij verbrijzelde ook de koperen slang, die Mozes gemaakt had, omdat de Israëlieten er tot die tijd toe reukoffers aan gebracht hadden.

Hizkia en Josia
Faust legde uit dat de meeste wetenschappers twee primaire hervormingen die leidden tot religieuze veranderingen tijdens de IJzertijd ter discussie stellen: die van Hizkia en die van koning Josia. "Aangezien de hervorming van Josia later in de zevende eeuw plaatsvond, is deze niet relevant, maar Hizkia regeerde vermoedelijk in de achtste eeuw, dus dat past wel."

Faust erkent dat de steen een nieuwe aanwijzing geeft, maar geen uitsluitsel biedt. Ook is het volgens de onderzoeker onduidelijk of de steen nog rechtop stond in de laatste fase van het gebouw en of de betreffende kamer uitsluitend voor religieuze doeleinden werd gebruikt.

ChristenvervolgingDuurzaamheidIsraëlOpvoedenGeloofszekerheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #5: Ds. T. A. Bakker promoveerde op homoseksualiteit en hermeneutiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Handen rond de Holy Bible
Nieuws

Christelijke organisaties slaan alarm over mogelijk Brits verbod op conversietherapie

Drie Britse christelijke organisaties maken zich grote zorgen over een wetsvoorstel dat conversietherapie moet verbieden. Volgens hen gaat de wet veel te ver en kunnen zelfs gewone gesprekken tussen ouders en kinderen of tussen voorgangers en...

Jan van den Bosch en Wilfred Krols
Getuigenis

Wilfred Kols zondag te gast in Hour of Power: "In de isoleercel vond ik Jezus"

Hij stal, verkocht drugs en ging voor jaren de cel in. De Molukse Wilfred Krols beleefde een radicale ommekeer toen hij in de isoleercel Jezus vond. Je ziet het zondag in Hour of Power: om 8 en 9 uur op RTL5 en om 17 uur op Family7.

Patriarch Bartholomeus
Nieuws

Orthodoxe patriarch hekelt Russische kerkleiders: “Ze noemen de oorlog heilig”

De orthodoxe patriarch Bartholomeus heeft fel uitgehaald naar Russische kerkleiders die de oorlog tegen Oekraïne verdedigen. Volgens hem misbruiken zij het christelijk geloof om het geweld te rechtvaardigen. “Ze noemen het een heilige oorlog en...

Aardbeving Venezuela
Nieuws

CGK haalt ruim 110.000 euro op voor slachtoffers aardbevingen Venezuela

De Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) hebben inmiddels ruim 110.000 euro ingezameld voor de slachtoffers van de zware aardbevingen die Venezuela afgelopen juni troffen. Via partnerorganisaties wordt noodhulp geboden aan gezinnen die hun huis...

Watervoorziening Oekraïne
Nieuws

Medair ontvangt vier miljoen euro voor herstel watervoorziening in Oekraïne

Medair Nederland, de Nederlandse fondsenwervende partner van hulporganisatie Medair, heeft via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) een bijdrage van vier miljoen euro toegekend gekregen voor het herstel van de watervoorziening in het...

Adam Hamilton
Nieuws

Invloedrijke Amerikaanse dominee onder vuur na uitspraken over maagdelijke geboorte Jezus

De invloedrijke Amerikaanse predikant Adam Hamilton vindt dat christenen niet per se in de maagdelijke geboorte van Jezus hoeven te geloven om gered te worden. Dat schrijft The Christian Post. De uitspraken van Hamilton leiden tot kritiek van...

Paul Cherryseed en Ilse Roskam
Interview

Ilse brengt bijzonder eerbetoon aan overleden man Paul: "Ik bad tot de laatste nacht voor zijn genezing"

Het wordt een bijzonder eerbetoon. Een jaar geleden verloor Ilse Roskam haar man, muzikant Paul Cherryseed, aan kanker. Ze had tot de laatste nacht voor zijn genezing gebeden. Het concert woensdag 'Wonder of Tomorrow' moet een vrolijk eerbetoon en...

Roberto Rosso
Persbericht

Christelijk festival in Katwijk biedt alternatief voor Halloween: ‘Feest van het Licht’

Op zaterdag 31 oktober staat Tripodia in Katwijk aan Zee in het teken van het interkerkelijke festival Waves of Praise. Met livemuziek, creatieve workshops, kinderactiviteiten en een christelijk dancefestival wil initiatiefnemer Amerike Verdoes een...

Meerartikelen

Ds. W. M. Dekker
Interview

Ds. Dekker over zijn weg tot het ambt: “Roeping groeit nog iedere dag”

Wie ds. W. M. Dekker vraagt wanneer God hem tot het ambt riep, krijgt geen verhaal over een plotselinge ervaring of een onmiskenbare stem uit de hemel. Zijn roeping groeide. Sterker nog: het besef geroepen te zijn, werd naar eigen zeggen juist ná...

Prof. dr. Willem Ouweneel
Column

De wederkomst van Christus ligt al verborgen in Leviticus

God openbaart Zich in de Bijbel als ‘Hij die is en die was en die komt’. Maar wat betekent dat laatste precies? In de tweede aflevering van zijn columnreeks onderzoekt theoloog Willem J. Ouweneel hoe de wederkomst van Christus volgens hem al wordt...

Jordaanse stad Karak
Nieuws

Schutters openen vuur in kerk Jordanië: zeker zeven doden en tientallen gewonden

Bij een schietpartij in een kerk nabij de Jordaanse stad Karak zijn zeker zeven mensen om het leven gekomen en raakten in ieder geval 34 anderen gewond. Dat meldt de Jordaanse televisiezender Al-Mamlaka. Drie gewapende mannen zouden tijdens een...

Ds. K. H. Bogerd
Persbericht

Mattheüsevangelie uitgelegd en toegepast tijdens Winter Bijbeluren in Jaarsveld

Schatgraven in het Bijbelboek Mattheüs. Dat is de insteek van de Winter Bijbeluren in Jaarsveld. Ds. K. H. (Karel) Bogerd verzorgt opnieuw een aantal Winter Bijbeluren. Ds. Bogerd kreeg in de Friese Wouden bekendheid als Bijbeluitlegger tijdens...

De band Abrupt Demise, die ook optreedt
Nieuws

SGP ontstemd over 'godslasterend' metalfestival in jongerencentrum: “Dit doet pijn”

Het metalfestival Disciples of Blasphemy zorgt voor discussie in Bodegraven. De plaatselijke SGP heeft bezwaar tegen het evenement, dat op 7 november wordt gehouden in jongerencentrum De Zon. Fractievoorzitter Jacob Biemond vindt het ongepast dat een...

Geld
Nieuws

Man berooft bank 'in de naam van Jezus' en belt daarna zijn voorganger op

Een 37-jarige man uit de Amerikaanse staat Alaska heeft schuld bekend aan een opmerkelijke bankoverval. Dat schrijft The Christian Post. Deshalon Bosha Jelks beroofde in februari dit jaar een bank in Anchorage. Daarbij overhandigde hij een briefje...

Vrouw in bed met arts
Nieuws

Tienduizenden Nederlanders steunen voorstel voor ruimere euthanasiewet: Tweede Kamer gaat in debat

Moet iemand zelf kunnen bepalen wanneer zijn leven eindigt, ook als hij volgens de wet niet in aanmerking komt voor euthanasie? Die vraag komt opnieuw op tafel in de Tweede Kamer. Tienduizenden Nederlanders tekenden een burgerinitiatief dat hiertoe...

Pro-abortusdemonstranten in Krakau
Nieuws

Pools parlement stemt voor versoepeling abortuswet, bisschop waarschuwt voor gevolgen

Het Poolse parlement heeft ingestemd met twee voorstellen om de abortuswet te versoepelen. Dat schrijven diverse media. Als het aan een kleine meerderheid ligt, moet abortus weer mogelijk worden als een ongeboren kind ernstige afwijkingen heeft....

Amin Ismail
Nieuws

Soedanese christen vrijgelaten uit beruchte gevangenis, maar loopt nog gevaar

De Soedanese christen Amin Ismail is na ruim een jaar gevangenschap vrijgelaten uit de beruchte Kobar-gevangenis in Khartoem. Dat meldt mensenrechtenorganisatie International Christian Concern (ICC). Hoewel Ismail inmiddels op een veilige plek in...

Tiktok
Nieuws

Zes jonge christenen vast in Egypte na TikTok-parodie op biddende moslimgevangenen

Zes jonge christenen zitten in Egypte vast vanwege een video op TikTok. Dat schrijft Alliance Defending Freedom (ADF). De jongeren, van wie er één minderjarig is, speelden een scène na uit de Egyptische komediefilm Khalawis. Daarin proberen...

Ds. C. R. van der Toorn
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Rotterdam (Kralingse Veer) beroept ds. C. R. van der Toorn

De hersteld hervormde gemeente te Rotterdam (Kralingse Veer) heeft een beroep uitgebracht op ds. C. R. van der Toorn (foto). De predikant moet in de Laankerk ds. F. van Binsbergen opvolgen. Laatstgenoemde predikant is sinds september 2025 predikant...

Drs. Marjolein de Bruin
Interview

Christelijke arts over levenseinde: "Als christen houd je in het sterven ook hoop"

In de medische wereld is steeds meer mogelijk. Betekent dat ook dat we alles moeten doen? Drs. Marjolein de Bruin, specialist ouderengeneeskunde bij de christelijke zorgorganisatie Accolade Zorg, spreekt met patiënten over behandelkeuzes, angst...