cip.nl is nu cvandaag.nl
Start gratis maand
Bert Loonstra
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

God

09 maart 2020 door Jeffrey Schipper

Dr. Bert Loonstra strijdt tegen verdeeldheid in christelijk Nederland: "Eigen opvattingen worden gelijkgesteld aan de Bijbel"

“In onze kerk wordt het gezag van de Bijbel gelijkgesteld aan standpunten van broeders en zusters. Zo worden hun eigen opvattingen verabsoluteerd. Ik heb daar problemen mee.” Dr. Bert Loonstra ziet dat verschil van mening in christelijk Nederland vaak tot verdeeldheid leidt. De laatste jaren zijn de spanningen in zijn eigen kerk, de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK), behoorlijk opgelopen. In zijn nieuwe boek ‘Eén kerk. Weg uit de verdeeldheid’ legt de predikant uit Gouda uit waarom hij vindt dat christenen de strijd met verdeeldheid aan zouden moeten gaan.

cvandaag Premium logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door cvandaag Premium lid Jeffrey Schipper.

Word ook lid

Genesis 3 geeft op pijnlijke wijze weer dat de wereld gebroken is. De relatie tussen God en mens en ook mensen onderling is verscheurd. Als u over de kerkelijke verdeeldheid zegt dat het niet zo zou moeten zijn, ontkent u daarmee dan niet de realiteit?
“Vergeet niet dat de beweging van Christus haaks staat op Genesis 3. Waar Genesis 3 spreekt van het verbreken van relaties en zich verstoppen voor God, is de beweging van God in Christus juist die van verzoening en een nieuw begin. Natuurlijk is het zo dat de kerk altijd zal bestaan uit zondige mensen en dus onvolmaakt zal zijn, maar dat wil niet zeggen dat we de verdeeldheid als oplossing moeten zien. Het is een feit, maar we mogen ons er nooit bij neerleggen. Laat het ons onrustig maken.”

"Selderhuis stelde dat kerken die zich niet aan de regels houden zichzelf de facto buiten het kerkverband plaatsen. Deze vorm van ‘eigenkerkjespelen’ met het kerkverband gaat voorbij aan de grote beweging van Christus in deze wereld."

U schrijft over twee vormen van ‘eigenkerkjespelen’ die geen oplossing vormen. Wat houdt dit ‘eigenkerkjespelen’ in en waarom is dit geen oplossing?
“Je kunt ‘eigenkerkjespelen’ door je als het ware in een kerkverband te nestelen en door als plaatselijke gemeente op jezelf te blijven”, maakt Loonstra duidelijk.

Prof. dr. Herman Selderhuis stelde vorig jaar dat kerken die zich niet aan de regels houden zichzelf de facto buiten het kerkverband plaatsen. Dat klinkt heel logisch, maar als we die weg kiezen gaan we eraan voorbij dat een kerkverband uitdrukking geeft aan een verlangen naar eenheid, zoals Christus die heeft bedoeld. Niet wij nemen het initiatief. Dat doet Hij! En wij gehoorzamen. De belijdenisgeschriften waarin we de kern van ons geloof beschrijven, binden ons samen. Deze vorm van ‘eigenkerkjespelen’ met het kerkverband gaat voorbij aan de grote beweging van Christus in deze wereld.

Een andere vorm van ‘eigenkerkjespelen’ komt tot uiting bij groepen die met elkaar vanuit het niets een gemeente beginnen. In zo’n nieuwe groep gebeuren hele mooie dingen, maar het kan voorbijgaan aan de wereldwijde beweging waarin zoveel mensen zich door Christus laten leiden. En als die nieuwe groep zich laat leiden door wat hen het meeste aanspreekt en de vorm waarin ze zich het beste thuisvoelt, is dat een andere beweging dan Christus die ons roept om te worden toegevoegd aan de kudde van God. Begrijp me niet verkeerd, diversiteit mag er zijn maar wel vanuit de gedachte dat we oog hebben voor elkaar en elkaar aanvaarden.”

We leven in een tijd met een enorm aanbod aan kerken. Als ik besluit om in Gouda te wonen, kan ik meer dan twintig verschillende kanten op. Hoe kan een christen die naar Gouda verhuist, voorkomen dat hij of zij ‘eigen kerkje speelt’ en aan eenheid bijdragen?
“In onze gemeente kwam een stel over de vloer die alle kerken in Gouda heeft bezocht. Wonder boven wonder zijn ze bij ons uitgekomen”, vertelt Loonstra lachend. “Als mensen tijdens hun zoektocht bij ons langskomen, geef ik ze bewust alle ruimte en leg ik de bal bij de ander. Wat ik zou willen meegeven is: wordt er in de kerk waar je je aansluit een krachtige en duidelijke evangelieboodschap gebracht? En is er ruimte om andere opvattingen van christenen te respecteren?”

"In onze kerk wordt het gezag van de Bijbel gelijkgesteld aan standpunten van broeders en zusters. Zo worden hun eigen opvattingen verabsoluteerd."

De onrust binnen uw eigen kerk – de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) – is aanleiding om over eenheid te schrijven. Wat is er in uw kerk aan de hand?
“Onze kerk bestaat uit verschillende vleugels. Door thema’s als homoseksualiteit en de plaats van de vrouw in de gemeente wordt het steeds moeilijker om elkaar vast te houden. Als CGK hebben we altijd gezegd dat we buiten de gemeenschappelijke belijdenis geen leeruitspraken doen. Daar is verandering in gekomen.” Zo is in 2013 is een homorelatie bestempeld als "niet-Bijbels en dus zonde".

Door zo’n leeruitspraak zijn de verhoudingen in onze kerken op scherp gezet. We kunnen over heel veel dingen verschillend denken en we zouden de ander niet moeten willen overtuigen van ons standpunt. Dat gebeurt in onze kerk nu te veel. We zouden elkaar als het om de kern van de zaak gaat moeten proberen vast te houden.”

Sommige collega’s van u stellen dat homoseksualiteit en vrouwelijke ambtsdragers de kern van het Evangelie raken. Dan lijkt het mij erg ingewikkeld om elkaars standpunten ruimte te geven.
“Zij vinden dat het de kern raakt omdat het gezag van de Schrift in het geding zou zijn als er op dit gebied wordt geschoven. Het probleem daarmee is dat hun oprechte opvatting over wat de Bijbel zegt, wordt vereenzelvigd met de Schrift zelf. Hun interpretatie wordt één met ‘dit zegt Gods Woord’. Zo wordt het gezag van de Schrift gelijk aan hun standpunt, waarmee hun eigen opvattingen en inzichten worden verabsoluteerd. Ik heb daar problemen mee, omdat ik en anderen er andere inzichten naast zetten. Dan kan men niet stellen: ‘Op basis van de Schrift heeft Bert ongelijk.’ We houden elkaar scherp door de belijdenissen die we met elkaar ondertekend hebben, maar daarin worden deze thema’s niet besproken en behandeld. Bovendien heeft Jezus het niet voor niets over de balk en de splinter en waarschuwt Hij mensen die anderen veroordelen. Bescheidenheid is nodig om elkaar de tijd te geven om naar inzichten te groeien en onze verschillen samen te dragen.”

Zijn er eigenlijk grenzen als het gaat om eenheid zoeken met broeders en zusters? De CGK is niet voor niets een kerkverband en heeft voorlopig geen fusieplannen met bijvoorbeeld de PKN.
“Uiteraard zijn er grenzen. Ik zou ze veel ruimer willen maken dan de grenzen van de CGK, waar je je aan allerlei afspraken moet houden om erbij te mogen horen. Dat is een soort verenigingsgedachte met statuten waar we ons aan houden.
In mijn boek heb ik een kernbelijdenis geformuleerd aan de hand de Apostolische geloofsbelijdenis (12 artikelen). Als we ons daar zonder slagen om de arm achter scharen, hebben we een duidelijke uiting van ons geloof waaraan anderen kunnen zien wat we geloven. En dat bepaalt de grenzen. Tegelijkertijd zou er ruimte moeten zijn voor mensen die op zoek zijn en niet duidelijk weten wat ze geloven. Mensen met geloofstwijfels. Soms komt het in mensenlevens voor dat ze heel overtuigd beginnen, maar door een crisis in hun leven er aan hun geloof wordt geschud. Ook hen moeten we als kerk aanvaarden en steunen.”

"Ons geloof zou veel te oppervlakkig zijn als we de verschillen doorslaggevend laten zijn."

En helpt het als een kerkregel wordt losgelaten, zoals: ‘In onze kerk hebben mensen met een homorelatie geen toegang tot het avondmaal’ (een standpunt dat geldt binnen de CGK)?
“Dit is geen onderdeel van onze geloofsbelijdenis maar een richting om regels in de praktijk toe te passen. Dat is van een andere orde. De eenheid moet vanuit de basis van ons geloof komen. De toepassing leidt kennelijk tot verschil van inzicht en handelwijze. Ik zou zeggen: laat die verschillen er zijn en laten we elkaar blijven erkennen als broeder of zuster in Christus.”

Als die verschillen er mogen zijn, wat voegt het bestaan van de CGK dan nog toe?
“Laten we het allereerst geestelijk benaderen: Jezus brengt ons samen. Hij brengt mensen bij elkaar. We zijn aan elkaar gegeven. Een kerkverband is een gebrekkige uiting van eenheid. De betekenis van zo’n verband is juist dat we elkaar erkennen als broeders en zusters en de eenheid zoeken. En tegelijkertijd is het de uitdaging om een bepaalde modus te vinden om met die verscheidenheid om te gaan. Juist als we ervan overtuigd zijn dat de kerk veel groter is dan onze set van opvattingen, leren we meer ruimte te maken voor mensen die Bijbelteksten anders interpreteren. Nu bevinden we ons in een patstelling. Ons geloof zou veel te oppervlakkig zijn als we de verschillen doorslaggevend laten zijn.”

cvandaag Premium logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor cvandaag Premium

Je las net een gratis cvandaag Premium artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Eenheid
- GerGem-predikant worstelt met verdeeldheid: "Soms denk ik wel eens: waar zijn we mee bezig?"
- Waarom een GerGem-predikant mij een vreugdesprongetje liet maken
- Ds. Egas treurt over opgetrokken kerkmuren in reformatorische gezindte: "De kerk verliest als zout der aarde haar kracht"
- Ds. Hoogerland wil dat GerGem haar aandeel in kerkelijke verdeeldheid belijdt als zonde
- Uit een evangelische gemeente gezet
Meer over Eenheid »

Klik hier om het boek van Bert Loonstra te bestellen

Praat mee

Alleen cvandaag Premium leden kunnen reageren op artikelen. Word ook cvandaag Premium lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen

Reacties

S
“Uiteraard zijn er grenzen."



Maar ze worden niet genoemd.