GerGem-predikant worstelt met verdeeldheid: "Soms denk ik wel eens: waar zijn we mee bezig?"

God
Ds. J. J. van Eckeveld

Een steen in de kerkelijke vijver van de Gereformeerde Gemeenten. Dat is wat een nieuw boek van ds. G. Hoogerland in 2020 losmaakte. De GerGem-predikant riep zijn kerkverband op om kerkelijke verdeeldheid te belijden als zonde en eindelijk eens écht werk te maken van eenheid. Ds. J. J. van Eckeveld constateert dat zijn oproep mede door corona uit beeld is verdwenen. Ten onrechte, stelde de voorzitter van het deputaatschap Kerkelijke Eenheid binnen de GerGem in gesprek (dat plaatsvond in 2020, red.) met Cvandaag.

“De nood die dominee Hoogerland voelt, voel ik ook”, maakt Van Eckeveld duidelijk. “Kinderen van God zijn door kerkmuren van elkaar gescheiden. Soms wantrouwen ze zelfs elkaar. Hoogerland riep ons eerder dit jaar op om alles te doen wat in ons vermogen ligt om elkaar te vinden. Niemand kan tegen die oproep zijn, maar de werkelijkheid is weerbarstig.”

"We hebben niet alleen te maken met de gecompliceerdheid van verschillende kerken, maar ook met bepaalde stromingen binnen één kerk."

Wat maakt die praktijk zo weerbarstig?
“Het onderlinge vertrouwen is onvoldoende”, antwoordt de emeritus-predikant. “Voor een deel herkent de Gereformeerde Gemeente in Nederland (GGiN) zich in ons kerkverband. Maar een deel van de GerGem staat te ver van hen vandaan. En er zouden meer voorbeelden te noemen zijn. Dit maakt duidelijk hoe gecompliceerd het ligt. Dat kunnen we allemaal constateren, maar daar zou het niet bij mogen blijven. Daarom vind ik het zo indringend dat ds. Hoogerland zich afvraagt of we de verdeeldheid als schuld beleven. Zijn boek heb ik gelezen als een oproep om dat in het oog te houden. We mogen nooit wennen aan het feit dat we elkaar erkennen als medechristenen, maar op zondag toch weer naar onze eigen kerk gaan.”

Het lijkt erop dat er op zondag andere wetten dan doordeweeks. In interkerkelijke bijeenkomsten is het op een dinsdag- of vrijdagavond heel goed mogelijk om samen te bidden en te zingen. Maar op zondag geldt een andere meetlat.
“Ik heb als voorzitter van het deputaatschap Kerkelijke Eenheid talloze gesprekken over kerkelijke eenheid gevoerd. We begrijpen en respecteren elkaar. Maar kerkelijke eenheid is een brug te ver. Dan wordt gesteld dat men met bepaalde predikanten niet in één kerk zou kunnen zitten. We hebben niet alleen te maken met de gecompliceerdheid van verschillende kerken, maar ook met bepaalde stromingen binnen één kerk. Dat maakt het heel erg ingewikkeld.

Laten we niet vergeten dat er na de kerkscheuring in 1953, waaruit de GGiN ontstond, veel is veranderd. De verhoudingen met hen stonden enorm op scherp. Inmiddels gaat het er veel vriendelijker aan toe. Denk ook aan onze relatie met de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK). Daar zijn broeders met wie we ons verbonden voelen. Maar anderen staan te ver van ons vandaan vanwege te grote verschillen. Het laatste wat ik wil is dat we dingen gaan forceren, maar laten we bidden dat we die schuld waar ds. Hoogerland het over heeft als schuld gaan beleven.”

"Ik zie wel degelijk de meerwaarde van onze gesprekken. Er is meer begrip ontstaan voor elkaar."

Er zijn nog heel wat stappen die voorafgaan aan kerkelijke eenheid. Zo zijn er dominees uit de CGK die zich voor een groot deel geestelijk herkennen in broeders uit de GerGem. Zij zouden dan toch ook kunnen preken op kansels binnen de GerGem?
“Kanselruil is voor de kerk waartoe ik behoor een brug te ver. Men is bang dat bepaalde gemeenten vervolgens predikanten uitnodigen die in andermans ogen niet bij ons thuis horen. Dan zou er een ontwikkeling op gang komen waar je als kerk geen grip op hebt. Daarom is de tijd nu nog niet rijp voor kanselruil.”

Maar hoe kan de oproep van ds. Hoogerland dan wél concreet gemaakt worden?
“Dan kom ik toch uit bij het deputaatschap Kerkelijke Eenheid. Dat is de plek om daarmee bezig te zijn en daar wordt ervaren hoe ingewikkeld deze situatie is. Hoogerland weet dit ook, maar vanwege de nood voelde hij zich geroepen om er door middel van een boek en interview uiting aan te geven. In de hoop dat God het zegent en mensen zich afvragen waar we mee bezig zijn. Net na het verschijnen van zijn boek was het een onderwerp van gesprek in de GerGem. En nu hoor ik er geen woord meer over.”

Hebben de gesprekken over eenheid met de GGiN, CGK en HHK eigenlijk wel zin?
“Jazeker! Door gesprekken worden misverstanden en vooroordelen weggenomen. Zo denken sommigen dat er in de GerGem voortdurend vanuit de uitverkiezing wordt gepreekt zonder aanbod van genade. Nog niet zo lang geleden heb ik namens ons deputaatschap een lezing gehouden over Schriftuurlijk-bevindelijke prediking. Ook broeders uit andere kerken konden daarmee in grote lijnen instemmen. Als het gaat over de kerkleer zijn de verschillen niet zo groot. De publicaties van ds. M. Golverdingen hebben er ten aanzien van de GGiN daaraan bijgedragen. Van beide kanten werd erkend dat dit een eerlijke weergave van de kerkscheuring in 1953 is geweest. Daarom is het zo verdrietig dat we zoekend naar eenheid niet verder komen.”

"Generaliserend gesproken wordt er in de GerGem vlugger gezongen dan in de GGiN. Voor veel mensen is dit iets heel wezenlijks."

Maakt dit u wanhopig of gefrustreerd?
“Soms denk ik wel eens: waar zijn we mee bezig? Maar ik zie wel degelijk de meerwaarde van onze gesprekken. Er is meer begrip ontstaan voor elkaar. We denken milder over elkaar dan vroeger het geval was.”

Verschillen tussen kerken gaan vaak ook over sociaal-culturele aspecten. Speelt de kerkelijke sfeer ook mee?
“Dat klopt. Denk aan het zangtempo. Generaliserend gesproken wordt er in de GerGem vlugger gezongen dan in de GGiN. Voor veel mensen is dit iets heel wezenlijks. Als sommige kerkgangers in een dienst komen waar te snel gezongen wordt, krabt men algauw achter de oren. Denk ook aan hoe men gekleed gaat. In de GerGem ziet men meer kleuren dan bijvoorbeeld bij de Oud Gereformeerden. Natuurlijk is dit niet de kern van de zaak, maar dit soort verschillen spelen op de achtergrond wel degelijk mee. Ook al is de prediking niet wezenlijk anders, een andere sfeer leidt tot een unheimisch gevoel.”

Ds. A. A. Egas zou graag eens op een kansel in de GerGem preken. Geldt dat andersom ook? Zou u in de CGK willen preken?
Ter illustratie verwijst Van Eckeveld naar de christelijke gereformeerde kerk in Driebergen. “Mijn opa was daar jarenlang ouderling en als kind heb ik daar veel in de kerk gezeten. Ik draag die gemeente een warm hart toe. Voor mezelf zou ik het prachtig vinden om daar tijdens een kerkdienst voor te gaan. Maar dat doe ik niet omdat het tegen alle kerkelijke regelingen in zou gaan en dat is het laatste wat ik wil.”

Ook aan het einde van het interview benadrukt Van Eckeveld de noodzaak van de kerkelijke verdeeldheid beleven als “schuld”. “De nood moet op ons hart gebonden worden. Ook bij mezelf.”

Bovenstaand artikel kwam in 2020 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

ChristenvervolgingDuurzaamheidGeloofszekerheidOpvoedenIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

NPV - Zorg voor het Leven
Nieuws

NPV overhandigt ruim 79.000 handtekeningen aan Tweede Kamer tegen late abortussen

De NPV - Zorg voor het Leven heeft vandaag ruim 79.000 handtekeningen overhandigd aan de Tweede Kamer. Met de petitie roept de organisatie de politiek op om abortussen bij gezonde ongeboren kinderen tussen de 22 en 24 weken zwangerschap in...

Ds. B. D. Bouman
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Stolwijk brengt beroep uit op ds. B. D. Bouman

De hersteld hervormde gemeente te Stolwijk heeft een beroep uitgebracht op ds. B. D. Bouman (foto). De predikant moet in de Zuid-Hollandse plaats ds. W. van Klinken opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in augustus 2022 naar Andelst-Zetten. Ruim...

Issa Thaljieh
Nieuws

VS weigeren Palestijnse priester visum te verlenen

De Amerikaanse regering heeft een visum geweigerd aan Issa Thaljieh, een Palestijnse priester die werkzaam is in de Geboortekerk in Bethlehem. De geestelijke wilde in Washington aandacht vragen voor de moeilijke omstandigheden waaronder Palestijnse...

India
Nieuws

Zes vermoorde christenen in India na maanden wachten begraven

Zes christelijke mannen die in mei werden ontvoerd en vermoord in de Indiase deelstaat Manipur, zijn maandag 16 november begraven. Hun lichamen lagen vijf maanden in een mortuarium. Nabestaanden weigerden hen te begraven zolang de autoriteiten...

Bert-Jan Ruissen
Nieuws

SGP'er Bert-Jan Ruissen tweede op ranglijst meest actieve Europarlementariërs

SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen staat in de nieuwste ranking van meest actieve Europarlementariërs op plek 2 van de 720. Dat meldt de SGP op sociale media. Ruissen, die sinds 2019 in het Europees Parlement zit, maakt zich onder meer sterk...

CGK-synode
Nieuws

CGK-synode Hoogeveen bespreekt toekomst kerkverband: ook convenant met Rijnsburg op tafel

De generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) gaat van 8 tot en met 11 december uitgebreid spreken over de toekomst van het verdeelde kerkverband. Daarbij komt ook de vraag aan de orde of een convenant mogelijk is met de gemeenten...

Charles
Nieuws

Koning Charles over christelijk geloof: “Het kompas dat al mijn handelen als vorst leidt”

Het christelijke geloof geeft richting aan het koningschap van Charles III. Dat zei de Britse vorst dinsdag bij de opening van de nieuwe General Synode van de Church of England. In Church House in Londen sprak hij over een geloof dat gedurende zijn...

Matt Chandler
Nieuws

Predikant zag dochter jaren afdwalen van God: 'Ik kan haar niet van Jezus laten houden'

De Amerikaanse predikant Matt Chandler heeft openhartig verteld over de acht jaar waarin zijn dochter Audrey zich afkeerde van het christelijk geloof en in opstand kwam tegen haar ouders. De voorganger van The Village Church in Texas noemt die...

Meerartikelen

Paul Coakley
Nieuws

Amerikaanse aartsbisschop waarschuwt eigen kerk voor politieke verdeeldheid

De politieke strijd tussen Republikeinen en Democraten mag de Amerikaanse Rooms-Katholieke Kerk niet verdelen. Daarvoor waarschuwt aartsbisschop Paul Coakley, voorzitter van de Amerikaanse bisschoppenconferentie. Tijdens een bijeenkomst van...

Doug Wilson
Nieuws

Gereformeerde predikant preekt opnieuw in Pentagon: 'Geen hoop voor Amerika buiten Jezus'

De gereformeerde predikant Doug Wilson heeft gisteren op uitnodiging van Pete Hegseth, de Amerikaanse minister van Defensie, opnieuw in het Pentagon gepreekt. Tijdens de maandelijkse kerkdienst stelde Wilson dat Amerika alleen hoop heeft door het...

John en Carla Offutt
Nieuws

Predikant en vrouw doodgereden na bruiloft kleinzoon; familie vergeeft bestuurster

Een Amerikaanse predikant en zijn vrouw zijn zaterdag om het leven gekomen bij een verkeersongeval, kort nadat de predikant het huwelijk van zijn kleinzoon had ingezegend. John en Carla Offutt (beiden 74) werden aangereden toen ze op weg waren naar...

Homokoppel
Nieuws

Zweedse kerk verplicht predikanten voorlopig niet om homostellen te trouwen

Predikanten binnen de Zweedse Kerk mogen voorlopig blijven weigeren om homostellen te trouwen als dat tegen hun geloofsovertuiging ingaat. Het kerkparlement heeft dinsdag een omstreden voorstel verworpen dat een einde moest maken aan die...

Schalk
Nieuws

SGP wil Belastingplan ook in senaat niet steunen: zorgen over eenverdieners

De SGP ziet in het Belastingplan voor 2027 onvoldoende terug van de beloofde aanpak van de belastingkloof tussen een- en tweeverdieners. Senator Peter Schalk kondigde dinsdag tijdens de Algemene Financiële Beschouwingen aan dat zijn fractie het...

nigeria
Nieuws

Open Doors: nog eens zeventien ontvoerde christenen overleden in Nigeria

Nog eens zeventien christenen uit de Nigeriaanse dorpen Ariko en Awon zijn volgens Open Doors in gevangenschap overleden. Zij werden eerder dit jaar ontvoerd door vermoedelijk islamitische Fulani-militanten. Vrijgekomen gijzelaars vertellen over...

paus
Nieuws

Paus krijgt rozenkrans tegen gezicht en reageert met een grap

Paus Leo XIV kreeg maandag 16 november een rozenkrans tegen zijn gezicht tijdens zijn bezoek aan de Peruaanse hoofdstad Lima. Een bezoeker gooide het gebedssnoer naar hem toe toen hij in de pausmobiel langs de menigte reed. De paus reageerde later...

Erik-Jan Verbruggen
Opinie

Pornografie is geen onschuldige snack, maar een bedreiging voor je geloof

Pornografie is voor veel christenen een verborgen worsteling. Het beïnvloedt hun kijk op seksualiteit, kan relaties beschadigen en zet het geloofsleven onder druk. Toch blijft het onderwerp in kerken vaak moeilijk bespreekbaar. Volgens Erik-Jan...

Jerke
Column

Het leukste buurtje van Assen heeft geen schuttingen

Mijn broertjes wonen antikraak. Voor wie dat niet kent: je woont tijdelijk en goedkoop in een pand dat anders leeg zou staan, met als voorwaarde dat je vertrekt zodra de eigenaar het nodig heeft. Je weet dus van tevoren dat je weggaat, alleen niet...

Kamer
Nieuws

Bikker hekelt "vechthuwelijk” kabinet, Stoffer ziet wagen van Staat tegen linkervangrail tot stilstand komen

Het kabinet gaat verder, maar de ChristenUnie en de SGP zijn nog niet gerustgesteld. Tijdens het Kamerdebat over de politieke crisis op dinsdag 17 november waarschuwde Mirjam Bikker voor een "vechthuwelijk” waarvan volgende generaties de rekening...

Creaton
Persbericht

Amerikaanse topchirurg Michael Egnor zoekt antwoord op ‘het moeilijke probleem’ van het menselijk bewustzijn tijdens congres in Apeldoorn

Stichting Creaton organiseert op zaterdag 21 november 2026 het landelijke congres ‘De Mens en zijn Maker 2’ in Apeldoorn. Centraal staat een van de grootste mysteries in de moderne wetenschap: het menselijk bewustzijn. De hoofdspreker van de dag is...

Palestijnse christenen
Nieuws

Recordaantal Palestijnse christenen verlaat Israël: ruim duizend emigranten in 2025

Steeds meer Palestijnse christenen met de Israëlische nationaliteit verlaten hun geboorteland. In 2025 emigreerden 1.023 christenen, het hoogste aantal in de onderzochte periode. Dat is ruim twee keer zoveel als in 2019. Niet hun geloof, maar...