GerGem-predikant worstelt met verdeeldheid: "Soms denk ik wel eens: waar zijn we mee bezig?"

God
Ds. J. J. van Eckeveld

Een steen in de kerkelijke vijver van de Gereformeerde Gemeenten. Dat is wat een nieuw boek van ds. G. Hoogerland in 2020 losmaakte. De GerGem-predikant riep zijn kerkverband op om kerkelijke verdeeldheid te belijden als zonde en eindelijk eens écht werk te maken van eenheid. Ds. J. J. van Eckeveld constateert dat zijn oproep mede door corona uit beeld is verdwenen. Ten onrechte, stelde de voorzitter van het deputaatschap Kerkelijke Eenheid binnen de GerGem in gesprek (dat plaatsvond in 2020, red.) met Cvandaag.

“De nood die dominee Hoogerland voelt, voel ik ook”, maakt Van Eckeveld duidelijk. “Kinderen van God zijn door kerkmuren van elkaar gescheiden. Soms wantrouwen ze zelfs elkaar. Hoogerland riep ons eerder dit jaar op om alles te doen wat in ons vermogen ligt om elkaar te vinden. Niemand kan tegen die oproep zijn, maar de werkelijkheid is weerbarstig.”

"We hebben niet alleen te maken met de gecompliceerdheid van verschillende kerken, maar ook met bepaalde stromingen binnen één kerk."

Wat maakt die praktijk zo weerbarstig?
“Het onderlinge vertrouwen is onvoldoende”, antwoordt de emeritus-predikant. “Voor een deel herkent de Gereformeerde Gemeente in Nederland (GGiN) zich in ons kerkverband. Maar een deel van de GerGem staat te ver van hen vandaan. En er zouden meer voorbeelden te noemen zijn. Dit maakt duidelijk hoe gecompliceerd het ligt. Dat kunnen we allemaal constateren, maar daar zou het niet bij mogen blijven. Daarom vind ik het zo indringend dat ds. Hoogerland zich afvraagt of we de verdeeldheid als schuld beleven. Zijn boek heb ik gelezen als een oproep om dat in het oog te houden. We mogen nooit wennen aan het feit dat we elkaar erkennen als medechristenen, maar op zondag toch weer naar onze eigen kerk gaan.”

Het lijkt erop dat er op zondag andere wetten dan doordeweeks. In interkerkelijke bijeenkomsten is het op een dinsdag- of vrijdagavond heel goed mogelijk om samen te bidden en te zingen. Maar op zondag geldt een andere meetlat.
“Ik heb als voorzitter van het deputaatschap Kerkelijke Eenheid talloze gesprekken over kerkelijke eenheid gevoerd. We begrijpen en respecteren elkaar. Maar kerkelijke eenheid is een brug te ver. Dan wordt gesteld dat men met bepaalde predikanten niet in één kerk zou kunnen zitten. We hebben niet alleen te maken met de gecompliceerdheid van verschillende kerken, maar ook met bepaalde stromingen binnen één kerk. Dat maakt het heel erg ingewikkeld.

Laten we niet vergeten dat er na de kerkscheuring in 1953, waaruit de GGiN ontstond, veel is veranderd. De verhoudingen met hen stonden enorm op scherp. Inmiddels gaat het er veel vriendelijker aan toe. Denk ook aan onze relatie met de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK). Daar zijn broeders met wie we ons verbonden voelen. Maar anderen staan te ver van ons vandaan vanwege te grote verschillen. Het laatste wat ik wil is dat we dingen gaan forceren, maar laten we bidden dat we die schuld waar ds. Hoogerland het over heeft als schuld gaan beleven.”

"Ik zie wel degelijk de meerwaarde van onze gesprekken. Er is meer begrip ontstaan voor elkaar."

Er zijn nog heel wat stappen die voorafgaan aan kerkelijke eenheid. Zo zijn er dominees uit de CGK die zich voor een groot deel geestelijk herkennen in broeders uit de GerGem. Zij zouden dan toch ook kunnen preken op kansels binnen de GerGem?
“Kanselruil is voor de kerk waartoe ik behoor een brug te ver. Men is bang dat bepaalde gemeenten vervolgens predikanten uitnodigen die in andermans ogen niet bij ons thuis horen. Dan zou er een ontwikkeling op gang komen waar je als kerk geen grip op hebt. Daarom is de tijd nu nog niet rijp voor kanselruil.”

Maar hoe kan de oproep van ds. Hoogerland dan wél concreet gemaakt worden?
“Dan kom ik toch uit bij het deputaatschap Kerkelijke Eenheid. Dat is de plek om daarmee bezig te zijn en daar wordt ervaren hoe ingewikkeld deze situatie is. Hoogerland weet dit ook, maar vanwege de nood voelde hij zich geroepen om er door middel van een boek en interview uiting aan te geven. In de hoop dat God het zegent en mensen zich afvragen waar we mee bezig zijn. Net na het verschijnen van zijn boek was het een onderwerp van gesprek in de GerGem. En nu hoor ik er geen woord meer over.”

Hebben de gesprekken over eenheid met de GGiN, CGK en HHK eigenlijk wel zin?
“Jazeker! Door gesprekken worden misverstanden en vooroordelen weggenomen. Zo denken sommigen dat er in de GerGem voortdurend vanuit de uitverkiezing wordt gepreekt zonder aanbod van genade. Nog niet zo lang geleden heb ik namens ons deputaatschap een lezing gehouden over Schriftuurlijk-bevindelijke prediking. Ook broeders uit andere kerken konden daarmee in grote lijnen instemmen. Als het gaat over de kerkleer zijn de verschillen niet zo groot. De publicaties van ds. M. Golverdingen hebben er ten aanzien van de GGiN daaraan bijgedragen. Van beide kanten werd erkend dat dit een eerlijke weergave van de kerkscheuring in 1953 is geweest. Daarom is het zo verdrietig dat we zoekend naar eenheid niet verder komen.”

"Generaliserend gesproken wordt er in de GerGem vlugger gezongen dan in de GGiN. Voor veel mensen is dit iets heel wezenlijks."

Maakt dit u wanhopig of gefrustreerd?
“Soms denk ik wel eens: waar zijn we mee bezig? Maar ik zie wel degelijk de meerwaarde van onze gesprekken. Er is meer begrip ontstaan voor elkaar. We denken milder over elkaar dan vroeger het geval was.”

Verschillen tussen kerken gaan vaak ook over sociaal-culturele aspecten. Speelt de kerkelijke sfeer ook mee?
“Dat klopt. Denk aan het zangtempo. Generaliserend gesproken wordt er in de GerGem vlugger gezongen dan in de GGiN. Voor veel mensen is dit iets heel wezenlijks. Als sommige kerkgangers in een dienst komen waar te snel gezongen wordt, krabt men algauw achter de oren. Denk ook aan hoe men gekleed gaat. In de GerGem ziet men meer kleuren dan bijvoorbeeld bij de Oud Gereformeerden. Natuurlijk is dit niet de kern van de zaak, maar dit soort verschillen spelen op de achtergrond wel degelijk mee. Ook al is de prediking niet wezenlijk anders, een andere sfeer leidt tot een unheimisch gevoel.”

Ds. A. A. Egas zou graag eens op een kansel in de GerGem preken. Geldt dat andersom ook? Zou u in de CGK willen preken?
Ter illustratie verwijst Van Eckeveld naar de christelijke gereformeerde kerk in Driebergen. “Mijn opa was daar jarenlang ouderling en als kind heb ik daar veel in de kerk gezeten. Ik draag die gemeente een warm hart toe. Voor mezelf zou ik het prachtig vinden om daar tijdens een kerkdienst voor te gaan. Maar dat doe ik niet omdat het tegen alle kerkelijke regelingen in zou gaan en dat is het laatste wat ik wil.”

Ook aan het einde van het interview benadrukt Van Eckeveld de noodzaak van de kerkelijke verdeeldheid beleven als “schuld”. “De nood moet op ons hart gebonden worden. Ook bij mezelf.”

Bovenstaand artikel kwam in 2020 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

ChristenvervolgingDuurzaamheidGeloofszekerheidIsraëlOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

kamp
Nieuws

Twee voorgangers gewond bij aanval op kerkdienst in vluchtelingenkamp Zuid-Soedan

Islamitische vluchtelingen uit Soedan hebben zondag 15 november een kerkdienst in het Zuid-Soedanese vluchtelingenkamp Gorom aangevallen, zeggen de getroffen voorgangers tegen Morning Star News. Twee voorgangers en verschillende gemeenteleden raakten...

Red Light District Amsterdam
Nieuws

SGP en ChristenUnie willen structureel geld voor vrouwen die uit prostitutie willen stappen

De SGP en ChristenUnie willen dat er structureel geld beschikbaar komt voor vrouwen die uit de prostitutie willen stappen. De partijen hebben daarvoor samen een amendement ingediend bij de begroting van Justitie en Veiligheid. Ook wil...

Pakistan
Nieuws

Als tiener opgepakt voor godslastering, negen jaar later dreigt nog altijd de strop

Hij was zestien toen hij werd opgepakt wegens godslastering. Inmiddels zit de Pakistaanse christen Shahzad Masih al ruim negen jaar gevangen en hangt hem de doodstraf boven het hoofd. Zijn advocaten vragen opnieuw om ingrijpen: het hoger beroep tegen...

Duitsland
Nieuws

Duitse vreemdelingendienst breekt kerkelijk gebouw open om vrouw uit kerkasiel te halen

In het Duitse Bremerhaven hebben medewerkers van de vreemdelingendienst woensdagmorgen een deur van een kerkelijk gebouw laten openbreken om een 62-jarige Syrische vrouw uit kerkasiel te halen. De vrouw moest naar Polen worden overgebracht, maar werd...

Oud-president George W. Bush
Nieuws

George Bush steunt vertrek gemeente uit methodistenkerk en krijgt lof

De Amerikaanse evangelist Franklin Graham prijst oud-president George W. Bush vanwege zijn steun voor het vertrek van een kerkelijke gemeente uit de United Methodist Church. Dat meldt Baptist News Global. Volgens Graham is de kerk daarmee 'trouw...

Europees Parlement
Nieuws

Ruim miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen aangeboden aan Europarlementariërs

Een petitie met meer dan een miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen in Afrika is woensdag aangeboden aan Europarlementariërs in Brussel. Onder de ontvangers was SGP’er Bert-Jan Ruissen. De oproep van Open Doors vraagt om bescherming,...

Brooke Rollins
Nieuws

Rechter tikt Amerikaanse minister op de vingers: geen e-mails over Jezus naar personeel

De Amerikaanse landbouwminister Brooke Rollins mag haar medewerkers niet langer via officiële kanalen religieuze boodschappen sturen. Dat heeft een federale rechter donderdag bepaald, meldt Politico. De minister stuurde eerder kerst- en paasmails...

Taybeh
Nieuws

Priester waarschuwt voor vertrek christenen uit Westelijke Jordaanoever door kolonistengeweld

De Palestijnse priester Bashar Fawadleh vreest dat het christelijke leven op de Westelijke Jordaanoever langzaam verdwijnt. Door aanhoudend geweld van Israëlische kolonisten en toenemende onveiligheid verlaten steeds meer christelijke families hun...

Meerartikelen

Kerkgebouw
Nieuws

Protestantse Kerk verwacht kwart minder kerkgebouwen binnen tien jaar

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) staat voor ingrijpende keuzes over de toekomst van haar kerkgebouwen. Naar verwachting zal over tien jaar een kwart van de kerkgebouwen verdwenen zijn. Een landelijke projectgroep werkt daarom aan een...

Slachtoffer van misbruik
Nieuws

Twee arrestaties bij politieonderzoek naar seksueel misbruik in Presbyteriaanse Kerk Ierland

Bij een politieonderzoek naar seksueel misbruik binnen de Presbyterian Church in Ireland (PCI) hebben zich inmiddels 168 mensen gemeld. Ook zijn twee verdachten aangehouden. Dat meldt de BBC. Het onderzoek startte een jaar geleden, nadat er binnen de...

begrafenis
Persbericht

Verandert de reformatorische begrafenis? Biblebelt-bijeenkomst bespreekt opvallende ontwikkeling

Binnen bevindelijk-gereformeerde kringen staat bij een begrafenis van oudsher niet de overledene centraal, maar de ernst van de dood en de oproep tot bekering. Toch lijken persoonlijke wensen en herinneringen aan de overledene steeds vaker een plaats...

Hour of Power
Nieuws

Strafrechtadvocaat Willem Jan Ausma te gast bij Hour of Power

Een zeer gevreesde strafrechtadvocaat, die criminelen verdedigde tot de laatste snik toe. Willem Jan Ausma veranderde echter. Wat is voor hem Bijbelse rechtvaardigheid? "Ook als mensen vreselijke dingen hebben gedaan, kunnen ze verder met hun leven."...

Berg
Nieuws

SGP-wethouder Wouter van den Berg voorgedragen als burgemeester van Reimerswaal

Wouter van den Berg (40) is voorgedragen als nieuwe burgemeester van Reimerswaal. De gemeenteraad koos donderdagavond tijdens een besloten vergadering voor de SGP-wethouder uit Houten. Als de benoemingsprocedure volgens planning verloopt, wordt hij...

Brink
Nieuws

Minister Van den Brink wil snelrecht inzetten tegen religieus geweld in azc’s

Minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie wil de bestaande mogelijkheden voor snelrecht gebruiken bij religieus geweld in de asielopvang. Ook steunt hij betere kennis van religie bij COA-medewerkers. Dat zei hij donderdag tijdens het...

Christian Verwoerd
Video

Christian Verwoerd schrijft zegenlied voor gezin dat naar Israël vertrekt

Hoe wens je vrienden Gods zegen toe wanneer zij met hun gezin naar Israël verhuizen om daar hun geloof in de praktijk te brengen? Zanger Christian Verwoerd besloot er een lied voor te schrijven. Speciaal voor de uitzenddienst van Gert en Janine van...

Eunice van Zomeren en Tobias Cinjee
Interview

Auteurs over de toekomst van christelijke zorg: "De zorg is eigenlijk 'gekaapt' van de kerk"

Veel Nederlandse ziekenhuizen en zorginstellingen hebben christelijke wortels. Maar wat betekent die identiteit nog in een tijd van secularisatie, personeelstekorten en toenemende werkdruk? In het boek Blijvend Bezield onderzoeken Eunice van...

Gerrit Jan en Shannon Dekker
Column

Een gemeente kan zich familie noemen, maar functioneren als een personeelsbestand

Na 28 jaar actief gemeenteleven gingen Gerrit Jan en Shannon Dekker op zoek naar een eenvoudigere vorm van kerk-zijn. Minder nadruk op programma's en structuren, meer ruimte voor gemeenschap en gedeelde verantwoordelijkheid. Maar hun onderzoek...

Reinier Blijleven
Persbericht

Compassion Nederland krijgt nieuwe COO: Reinier Blijleven volgt Wietse Kooistra op

Per 1 december 2026 treedt Reinier Blijleven toe tot het leiderschapsteam van Compassion Nederland als Chief Operating Officer (COO). Hij volgt Wietse Kooistra op die per 1 januari 2027, na tien jaar, afscheid neemt van de christelijke...

André Flach
Nieuws

SGP-Kamerlid André Flach: "Islam eist steeds meer publieke ruimte op"

Volgens SGP-Kamerlid André Flach eist de islam steeds meer publieke ruimte op in Nederland. Dat stelde de christenpoliticus maandag tijdens een debat over integratie in de Tweede Kamer. Hij wees daarbij op de versterkte islamitische gebedsoproep in...

Krakau
Nieuws

Schutter van Krakau krijgt mogelijk kerkelijke begrafenis: 'Hij was gedoopt'

De 24-jarige Michał Oksiński, die begin november negen mensen doodschoot in Krakau, krijgt mogelijk een kerkelijke begrafenis. Priester en hoogleraar ethiek Andrzej Kobyliński vindt dat de kerk de overleden schutter niet mag uitsluiten. Volgens de...