GerGem-predikant worstelt met verdeeldheid: "Soms denk ik wel eens: waar zijn we mee bezig?"

God
Ds. J. J. van Eckeveld

Een steen in de kerkelijke vijver van de Gereformeerde Gemeenten. Dat is wat een nieuw boek van ds. G. Hoogerland in 2020 losmaakte. De GerGem-predikant riep zijn kerkverband op om kerkelijke verdeeldheid te belijden als zonde en eindelijk eens écht werk te maken van eenheid. Ds. J. J. van Eckeveld constateert dat zijn oproep mede door corona uit beeld is verdwenen. Ten onrechte, stelde de voorzitter van het deputaatschap Kerkelijke Eenheid binnen de GerGem in gesprek (dat plaatsvond in 2020, red.) met Cvandaag.

“De nood die dominee Hoogerland voelt, voel ik ook”, maakt Van Eckeveld duidelijk. “Kinderen van God zijn door kerkmuren van elkaar gescheiden. Soms wantrouwen ze zelfs elkaar. Hoogerland riep ons eerder dit jaar op om alles te doen wat in ons vermogen ligt om elkaar te vinden. Niemand kan tegen die oproep zijn, maar de werkelijkheid is weerbarstig.”

"We hebben niet alleen te maken met de gecompliceerdheid van verschillende kerken, maar ook met bepaalde stromingen binnen één kerk."

Wat maakt die praktijk zo weerbarstig?
“Het onderlinge vertrouwen is onvoldoende”, antwoordt de emeritus-predikant. “Voor een deel herkent de Gereformeerde Gemeente in Nederland (GGiN) zich in ons kerkverband. Maar een deel van de GerGem staat te ver van hen vandaan. En er zouden meer voorbeelden te noemen zijn. Dit maakt duidelijk hoe gecompliceerd het ligt. Dat kunnen we allemaal constateren, maar daar zou het niet bij mogen blijven. Daarom vind ik het zo indringend dat ds. Hoogerland zich afvraagt of we de verdeeldheid als schuld beleven. Zijn boek heb ik gelezen als een oproep om dat in het oog te houden. We mogen nooit wennen aan het feit dat we elkaar erkennen als medechristenen, maar op zondag toch weer naar onze eigen kerk gaan.”

Het lijkt erop dat er op zondag andere wetten dan doordeweeks. In interkerkelijke bijeenkomsten is het op een dinsdag- of vrijdagavond heel goed mogelijk om samen te bidden en te zingen. Maar op zondag geldt een andere meetlat.
“Ik heb als voorzitter van het deputaatschap Kerkelijke Eenheid talloze gesprekken over kerkelijke eenheid gevoerd. We begrijpen en respecteren elkaar. Maar kerkelijke eenheid is een brug te ver. Dan wordt gesteld dat men met bepaalde predikanten niet in één kerk zou kunnen zitten. We hebben niet alleen te maken met de gecompliceerdheid van verschillende kerken, maar ook met bepaalde stromingen binnen één kerk. Dat maakt het heel erg ingewikkeld.

Laten we niet vergeten dat er na de kerkscheuring in 1953, waaruit de GGiN ontstond, veel is veranderd. De verhoudingen met hen stonden enorm op scherp. Inmiddels gaat het er veel vriendelijker aan toe. Denk ook aan onze relatie met de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK). Daar zijn broeders met wie we ons verbonden voelen. Maar anderen staan te ver van ons vandaan vanwege te grote verschillen. Het laatste wat ik wil is dat we dingen gaan forceren, maar laten we bidden dat we die schuld waar ds. Hoogerland het over heeft als schuld gaan beleven.”

"Ik zie wel degelijk de meerwaarde van onze gesprekken. Er is meer begrip ontstaan voor elkaar."

Er zijn nog heel wat stappen die voorafgaan aan kerkelijke eenheid. Zo zijn er dominees uit de CGK die zich voor een groot deel geestelijk herkennen in broeders uit de GerGem. Zij zouden dan toch ook kunnen preken op kansels binnen de GerGem?
“Kanselruil is voor de kerk waartoe ik behoor een brug te ver. Men is bang dat bepaalde gemeenten vervolgens predikanten uitnodigen die in andermans ogen niet bij ons thuis horen. Dan zou er een ontwikkeling op gang komen waar je als kerk geen grip op hebt. Daarom is de tijd nu nog niet rijp voor kanselruil.”

Maar hoe kan de oproep van ds. Hoogerland dan wél concreet gemaakt worden?
“Dan kom ik toch uit bij het deputaatschap Kerkelijke Eenheid. Dat is de plek om daarmee bezig te zijn en daar wordt ervaren hoe ingewikkeld deze situatie is. Hoogerland weet dit ook, maar vanwege de nood voelde hij zich geroepen om er door middel van een boek en interview uiting aan te geven. In de hoop dat God het zegent en mensen zich afvragen waar we mee bezig zijn. Net na het verschijnen van zijn boek was het een onderwerp van gesprek in de GerGem. En nu hoor ik er geen woord meer over.”

Hebben de gesprekken over eenheid met de GGiN, CGK en HHK eigenlijk wel zin?
“Jazeker! Door gesprekken worden misverstanden en vooroordelen weggenomen. Zo denken sommigen dat er in de GerGem voortdurend vanuit de uitverkiezing wordt gepreekt zonder aanbod van genade. Nog niet zo lang geleden heb ik namens ons deputaatschap een lezing gehouden over Schriftuurlijk-bevindelijke prediking. Ook broeders uit andere kerken konden daarmee in grote lijnen instemmen. Als het gaat over de kerkleer zijn de verschillen niet zo groot. De publicaties van ds. M. Golverdingen hebben er ten aanzien van de GGiN daaraan bijgedragen. Van beide kanten werd erkend dat dit een eerlijke weergave van de kerkscheuring in 1953 is geweest. Daarom is het zo verdrietig dat we zoekend naar eenheid niet verder komen.”

"Generaliserend gesproken wordt er in de GerGem vlugger gezongen dan in de GGiN. Voor veel mensen is dit iets heel wezenlijks."

Maakt dit u wanhopig of gefrustreerd?
“Soms denk ik wel eens: waar zijn we mee bezig? Maar ik zie wel degelijk de meerwaarde van onze gesprekken. Er is meer begrip ontstaan voor elkaar. We denken milder over elkaar dan vroeger het geval was.”

Verschillen tussen kerken gaan vaak ook over sociaal-culturele aspecten. Speelt de kerkelijke sfeer ook mee?
“Dat klopt. Denk aan het zangtempo. Generaliserend gesproken wordt er in de GerGem vlugger gezongen dan in de GGiN. Voor veel mensen is dit iets heel wezenlijks. Als sommige kerkgangers in een dienst komen waar te snel gezongen wordt, krabt men algauw achter de oren. Denk ook aan hoe men gekleed gaat. In de GerGem ziet men meer kleuren dan bijvoorbeeld bij de Oud Gereformeerden. Natuurlijk is dit niet de kern van de zaak, maar dit soort verschillen spelen op de achtergrond wel degelijk mee. Ook al is de prediking niet wezenlijk anders, een andere sfeer leidt tot een unheimisch gevoel.”

Ds. A. A. Egas zou graag eens op een kansel in de GerGem preken. Geldt dat andersom ook? Zou u in de CGK willen preken?
Ter illustratie verwijst Van Eckeveld naar de christelijke gereformeerde kerk in Driebergen. “Mijn opa was daar jarenlang ouderling en als kind heb ik daar veel in de kerk gezeten. Ik draag die gemeente een warm hart toe. Voor mezelf zou ik het prachtig vinden om daar tijdens een kerkdienst voor te gaan. Maar dat doe ik niet omdat het tegen alle kerkelijke regelingen in zou gaan en dat is het laatste wat ik wil.”

Ook aan het einde van het interview benadrukt Van Eckeveld de noodzaak van de kerkelijke verdeeldheid beleven als “schuld”. “De nood moet op ons hart gebonden worden. Ook bij mezelf.”

Bovenstaand artikel kwam in 2020 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

ChristenvervolgingDuurzaamheidIsraëlGeloofszekerheidOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #19: Jack van der Tang lag op het randje van de dood
Of beluister op:

Meerartikelen

Johan van Heuven
Interview

Johan brak met jarenlange pornoverslaving: “God hielp mij moedig te zijn”

“Je schaamt je oog uit je kop, maar je durft het niet op te biechten", vertelt Johan van Heuven. Jarenlang zat hij gevangen in een pornoverslaving die hem twee huwelijken kostte. Ook zijn geloofsleven stond op losse schroeven. Maar toen het niet...

Mirjam Moolhuizen
Nieuws

Mirjam Moolhuizen heeft een zeldzame auto-immuunziekte: "Ik kan niet genezen; mijn toekomst ligt in Gods handen"

Jarenlang stond Mirjam Moolhuizen (56) met plezier in een drogisterij. Ze hield ervan om mensen te helpen, een luisterend oor te bieden en tijd voor klanten te nemen. Tot een ziekte haar leven ingrijpend veranderde. Door systemische sclerose, een...

Kerk wint prijs
Persbericht

Kerk redt dak met gesponsorde dakpannen en wint prijs voor creatieve geldwerving

Een kerkdak redden door dakpannen te laten sponsoren, honderden dorpsbewoners samenbrengen tijdens een maaltijd en kinderen enthousiast maken voor Bijbelverhalen met een spaaralbum. Drie kerkelijke initiatieven zijn zaterdag 14 november in Nijkerk...

Ds. W. J. Westland
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Papendrecht: ds. W. J. Westland

De hervormde gemeente te Papendrecht mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen: ds. W. J. Westland (foto). De predikant nam het op hem uitgebrachte beroep aan en volgt in wijk Oost ds. C. H. Bijl op. Laatstgenoemde predikant is sinds april 2025...

Matt Chandler
Nieuws

Predikant zag dochter jaren afdwalen van God: 'Ik kan haar niet van Jezus laten houden'

De Amerikaanse predikant Matt Chandler heeft openhartig verteld over de acht jaar waarin zijn dochter Audrey zich afkeerde van het christelijk geloof en in opstand kwam tegen haar ouders. De voorganger van The Village Church in Texas noemt die...

Wes Huff
Nieuws

Populaire apologeet Wes Huff trekt zich terug na plagiaatbeschuldigingen

De Canadese apologeet Wes Huff, bekend van zijn optreden in de populaire podcast van Joe Rogan, trekt zich voorlopig terug vanwege plagiaatbeschuldigingen. Huff is vicevoorzitter van Apologetics Canada, een organisatie die het christelijk geloof...

Taiwan
Nieuws

Vier eeuwen katholieke missie op Taiwan, met een Nederlands hoofdstuk

Taiwan heeft zaterdag 14 november de komst van de eerste katholieke missionarissen herdacht. Honderden gelovigen kwamen daarvoor samen in de havenstad Keelung. Dat meldt AsiaNews. Het jubileum voert terug naar 1626, toen Spaanse dominicanen in het...

Kerk Bagdad
Nieuws

Irak opent eerste koptische kathedraal en roept gevluchte christenen op terug te keren

In de Iraakse hoofdstad Bagdad is de eerste koptisch-orthodoxe kathedraal van het land ingewijd. Bij de opening riepen verschillende Iraakse bestuurders christenen die vanwege oorlog en vervolging hun thuisland ontvluchtten op om terug te keren....

Meerartikelen

China
Nieuws

China heft beperkingen voor vier leden Zion-kerk op, acht anderen blijven vastzitten

Vier leden van de Chinese Zion-kerk hoeven zich niet langer aan borgtochtvoorwaarden te houden. De autoriteiten hieven de maatregelen op dinsdag 10 november op, meldt de kerk. Acht andere leiders en medewerkers van de gemeente zitten nog altijd...

Jezusbeeld
Nieuws

Brit mag Litouwen niet verlaten na vernieling Jezusbeeld

De Litouwse politie heeft een Britse man opgespoord die wordt verdacht van het vernielen van een Jezusbeeld bij een kerk in Vilnius. Het beeld werd woensdagavond 11 november van een kruis gehaald en brak op straat in stukken. De verdachte is...

Parlementsgebouw Londen
Nieuws

Engeland verleent vrouwen die veroordeeld zijn voor abortus gratie

Vrouwen in Engeland en Wales die in het verleden zijn veroordeeld voor het beëindigen van hun zwangerschap, krijgen vanaf vandaag automatisch gratie. Ook vrouwen die na de wettelijke abortusgrens van 24 weken een zwangerschap beëindigden, vallen...

kerk
Nieuws

Pastoor laat Onze Vader opnieuw bidden omdat het te zacht klinkt

De Oostenrijkse pastoor Marek Ciesielski heeft tijdens een Sint-Maartensviering in Innsbruck het Onze Vader laten herhalen, omdat de aanwezigen nauwelijks hoorbaar meebaden. Volgens een moeder dreigde hij daarbij de kerk op slot te laten doen. De...

Jürgen Klopp
Nieuws

Duitse voetballer stopt na gesprek met bondscoach met christelijk juichgebaar

De Duitse international Felix Nmecha zal zijn manier van juichen, waarmee hij Jezus Christus wil eren, niet herhalen bij het nationale elftal. Dat heeft bondscoach Jürgen Klopp donderdag bekendgemaakt. De trainer sprak uitgebreid met de 26-jarige...

Charleston
Nieuws

Elf jaar na moord op negen kerkgangers opent monument bij kerk in Charleston

Ruim elf jaar na de moord op negen kerkgangers tijdens een Bijbelstudie is zaterdag 14 november naast de Emanuel AME Church in het Amerikaanse Charleston een gedenkteken geopend. Honderden mensen woonden de bijeenkomst bij. Voor nabestaanden biedt...

rd
Nieuws

Kerken kleuren woensdag rood voor vervolgde christenen, ook aandacht in Europees Parlement

Kerken en monumenten kleuren woensdag 18 november rood om aandacht te vragen voor vervolgde christenen. In Nederland doen volgens het bisdom Roermond alleen al zeker 45 Limburgse kerken mee aan RedWednesday. Ook in het Europees Parlement in Brussel...

Studiedag
Persbericht

Moet je als christen altijd vergeven? Studiedag onderzoekt Joodse en christelijke visie

Moet je iemand altijd vergeven, ook als diegene geen berouw toont? En wat betekent vergeving als iemand geen verantwoordelijkheid neemt voor zijn daden? Tijdens een studiedag op maandag 23 november in Bilthoven staan deze vragen centraal. Drie...

Belder
Column

Zeven deugden: De Kerk staat en valt met de liefde

'De Bijbel en de wereld zijn vol van liefde, maar wel heel verschillend', stelt ds. J. Belder in zijn onderstaande nieuwe column. Na de zeven hoofdzonden bespreekt hij in een nieuwe columnserie de zeven deugden. In de eerste twee bijdragen kwamen...

Gerard en Lydia de Groot
Boekfragment

Veel singles gebruiken porno om te leren hoe seks werkt

Het is goed om je eigen lichaam en seksualiteit te ontdekken. Je mag je erover verbazen hoe de Here God je gemaakt heeft en er blij en dankbaar voor zijn. In de boeken die ik [Lydia] voor dit hoofdstuk (uit het boek ‘Gods hart voor singles; compleet,...

Hour of Power - Remco Bastiaansen
Interview

Remco Bastiaansen verloor na ongeluk zijn identiteit als topdanser: “Ik vroeg Jezus: wie ben ik nog?”

Remco Bastiaansen stond jarenlang aan de top van de danswereld. Hij werd vijfvoudig Nederlands kampioen, bereikte zeven keer de finale van het wereldkampioenschap en danste in Dancing with the Stars. Maar in 2010 veranderde een ernstig ongeluk zijn...

Mars
Nieuws

Duizenden lopen in stilte door Den Haag voor ongeboren leven en hulp aan moeders

Duizenden mensen hebben zaterdag 14 november in Den Haag deelgenomen aan de Mars voor het Leven. Volgens organisator Schreeuw om leven liepen ruim 15.000 deelnemers mee met de 34e editie. In toespraken en persoonlijke verhalen vroegen sprekers...