GerGem-predikant worstelt met verdeeldheid: "Soms denk ik wel eens: waar zijn we mee bezig?"

God
Ds. J. J. van Eckeveld

Een steen in de kerkelijke vijver van de Gereformeerde Gemeenten. Dat is wat een nieuw boek van ds. G. Hoogerland in 2020 losmaakte. De GerGem-predikant riep zijn kerkverband op om kerkelijke verdeeldheid te belijden als zonde en eindelijk eens écht werk te maken van eenheid. Ds. J. J. van Eckeveld constateert dat zijn oproep mede door corona uit beeld is verdwenen. Ten onrechte, stelde de voorzitter van het deputaatschap Kerkelijke Eenheid binnen de GerGem in gesprek (dat plaatsvond in 2020, red.) met Cvandaag.

“De nood die dominee Hoogerland voelt, voel ik ook”, maakt Van Eckeveld duidelijk. “Kinderen van God zijn door kerkmuren van elkaar gescheiden. Soms wantrouwen ze zelfs elkaar. Hoogerland riep ons eerder dit jaar op om alles te doen wat in ons vermogen ligt om elkaar te vinden. Niemand kan tegen die oproep zijn, maar de werkelijkheid is weerbarstig.”

"We hebben niet alleen te maken met de gecompliceerdheid van verschillende kerken, maar ook met bepaalde stromingen binnen één kerk."

Wat maakt die praktijk zo weerbarstig?
“Het onderlinge vertrouwen is onvoldoende”, antwoordt de emeritus-predikant. “Voor een deel herkent de Gereformeerde Gemeente in Nederland (GGiN) zich in ons kerkverband. Maar een deel van de GerGem staat te ver van hen vandaan. En er zouden meer voorbeelden te noemen zijn. Dit maakt duidelijk hoe gecompliceerd het ligt. Dat kunnen we allemaal constateren, maar daar zou het niet bij mogen blijven. Daarom vind ik het zo indringend dat ds. Hoogerland zich afvraagt of we de verdeeldheid als schuld beleven. Zijn boek heb ik gelezen als een oproep om dat in het oog te houden. We mogen nooit wennen aan het feit dat we elkaar erkennen als medechristenen, maar op zondag toch weer naar onze eigen kerk gaan.”

Het lijkt erop dat er op zondag andere wetten dan doordeweeks. In interkerkelijke bijeenkomsten is het op een dinsdag- of vrijdagavond heel goed mogelijk om samen te bidden en te zingen. Maar op zondag geldt een andere meetlat.
“Ik heb als voorzitter van het deputaatschap Kerkelijke Eenheid talloze gesprekken over kerkelijke eenheid gevoerd. We begrijpen en respecteren elkaar. Maar kerkelijke eenheid is een brug te ver. Dan wordt gesteld dat men met bepaalde predikanten niet in één kerk zou kunnen zitten. We hebben niet alleen te maken met de gecompliceerdheid van verschillende kerken, maar ook met bepaalde stromingen binnen één kerk. Dat maakt het heel erg ingewikkeld.

Laten we niet vergeten dat er na de kerkscheuring in 1953, waaruit de GGiN ontstond, veel is veranderd. De verhoudingen met hen stonden enorm op scherp. Inmiddels gaat het er veel vriendelijker aan toe. Denk ook aan onze relatie met de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK). Daar zijn broeders met wie we ons verbonden voelen. Maar anderen staan te ver van ons vandaan vanwege te grote verschillen. Het laatste wat ik wil is dat we dingen gaan forceren, maar laten we bidden dat we die schuld waar ds. Hoogerland het over heeft als schuld gaan beleven.”

"Ik zie wel degelijk de meerwaarde van onze gesprekken. Er is meer begrip ontstaan voor elkaar."

Er zijn nog heel wat stappen die voorafgaan aan kerkelijke eenheid. Zo zijn er dominees uit de CGK die zich voor een groot deel geestelijk herkennen in broeders uit de GerGem. Zij zouden dan toch ook kunnen preken op kansels binnen de GerGem?
“Kanselruil is voor de kerk waartoe ik behoor een brug te ver. Men is bang dat bepaalde gemeenten vervolgens predikanten uitnodigen die in andermans ogen niet bij ons thuis horen. Dan zou er een ontwikkeling op gang komen waar je als kerk geen grip op hebt. Daarom is de tijd nu nog niet rijp voor kanselruil.”

Maar hoe kan de oproep van ds. Hoogerland dan wél concreet gemaakt worden?
“Dan kom ik toch uit bij het deputaatschap Kerkelijke Eenheid. Dat is de plek om daarmee bezig te zijn en daar wordt ervaren hoe ingewikkeld deze situatie is. Hoogerland weet dit ook, maar vanwege de nood voelde hij zich geroepen om er door middel van een boek en interview uiting aan te geven. In de hoop dat God het zegent en mensen zich afvragen waar we mee bezig zijn. Net na het verschijnen van zijn boek was het een onderwerp van gesprek in de GerGem. En nu hoor ik er geen woord meer over.”

Hebben de gesprekken over eenheid met de GGiN, CGK en HHK eigenlijk wel zin?
“Jazeker! Door gesprekken worden misverstanden en vooroordelen weggenomen. Zo denken sommigen dat er in de GerGem voortdurend vanuit de uitverkiezing wordt gepreekt zonder aanbod van genade. Nog niet zo lang geleden heb ik namens ons deputaatschap een lezing gehouden over Schriftuurlijk-bevindelijke prediking. Ook broeders uit andere kerken konden daarmee in grote lijnen instemmen. Als het gaat over de kerkleer zijn de verschillen niet zo groot. De publicaties van ds. M. Golverdingen hebben er ten aanzien van de GGiN daaraan bijgedragen. Van beide kanten werd erkend dat dit een eerlijke weergave van de kerkscheuring in 1953 is geweest. Daarom is het zo verdrietig dat we zoekend naar eenheid niet verder komen.”

"Generaliserend gesproken wordt er in de GerGem vlugger gezongen dan in de GGiN. Voor veel mensen is dit iets heel wezenlijks."

Maakt dit u wanhopig of gefrustreerd?
“Soms denk ik wel eens: waar zijn we mee bezig? Maar ik zie wel degelijk de meerwaarde van onze gesprekken. Er is meer begrip ontstaan voor elkaar. We denken milder over elkaar dan vroeger het geval was.”

Verschillen tussen kerken gaan vaak ook over sociaal-culturele aspecten. Speelt de kerkelijke sfeer ook mee?
“Dat klopt. Denk aan het zangtempo. Generaliserend gesproken wordt er in de GerGem vlugger gezongen dan in de GGiN. Voor veel mensen is dit iets heel wezenlijks. Als sommige kerkgangers in een dienst komen waar te snel gezongen wordt, krabt men algauw achter de oren. Denk ook aan hoe men gekleed gaat. In de GerGem ziet men meer kleuren dan bijvoorbeeld bij de Oud Gereformeerden. Natuurlijk is dit niet de kern van de zaak, maar dit soort verschillen spelen op de achtergrond wel degelijk mee. Ook al is de prediking niet wezenlijk anders, een andere sfeer leidt tot een unheimisch gevoel.”

Ds. A. A. Egas zou graag eens op een kansel in de GerGem preken. Geldt dat andersom ook? Zou u in de CGK willen preken?
Ter illustratie verwijst Van Eckeveld naar de christelijke gereformeerde kerk in Driebergen. “Mijn opa was daar jarenlang ouderling en als kind heb ik daar veel in de kerk gezeten. Ik draag die gemeente een warm hart toe. Voor mezelf zou ik het prachtig vinden om daar tijdens een kerkdienst voor te gaan. Maar dat doe ik niet omdat het tegen alle kerkelijke regelingen in zou gaan en dat is het laatste wat ik wil.”

Ook aan het einde van het interview benadrukt Van Eckeveld de noodzaak van de kerkelijke verdeeldheid beleven als “schuld”. “De nood moet op ons hart gebonden worden. Ook bij mezelf.”

Bovenstaand artikel kwam in 2020 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

ChristenvervolgingDuurzaamheidOpvoedenIsraëlGeloofszekerheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Reinier Blijleven
Persbericht

Compassion Nederland krijgt nieuwe COO: Reinier Blijleven volgt Wietse Kooistra op

Per 1 december 2026 treedt Reinier Blijleven toe tot het leiderschapsteam van Compassion Nederland als Chief Operating Officer (COO). Hij volgt Wietse Kooistra op die per 1 januari 2027, na tien jaar, afscheid neemt van de christelijke...

André Flach
Nieuws

SGP-Kamerlid André Flach: "Islam eist steeds meer publieke ruimte op"

Volgens SGP-Kamerlid André Flach eist de islam steeds meer publieke ruimte op in Nederland. Dat stelde de christenpoliticus maandag tijdens een debat over integratie in de Tweede Kamer. Hij wees daarbij op de versterkte islamitische gebedsoproep in...

Krakau
Nieuws

Schutter van Krakau krijgt mogelijk kerkelijke begrafenis: 'Hij was gedoopt'

De 24-jarige Michał Oksiński, die begin november negen mensen doodschoot in Krakau, krijgt mogelijk een kerkelijke begrafenis. Priester en hoogleraar ethiek Andrzej Kobyliński vindt dat de kerk de overleden schutter niet mag uitsluiten. Volgens de...

Gaza
Nieuws

Kardinaal spreekt met christenen in Gaza: ‘Een hoekje paradijs, omringd door de hel’

Terwijl het geweld in Gaza ondanks het staakt-het-vuren voortduurt, probeert een kleine christelijke gemeenschap overeind te blijven. Kardinaal Claudio Gugerotti sprak deze week via een videoverbinding met de katholieke parochie van de Heilige...

Iran
Nieuws

Kerst onder druk in Iran: gelekt document noemt vergaande maatregelen

Een gelekt document wijst volgens mensenrechtenorganisatie Article18 op Iraanse plannen om kerstvieringen en de verkoop van christelijke artikelen te beperken. Scholen zouden geen kerstvieringen mogen houden en hotels geen kerstbomen mogen...

Amerikaanse pro-abortusdemonstranten
Nieuws

Amerikaanse bisschoppen vrezen verruiming abortuswetgeving na winst Democraten

Amerikaanse katholieke bisschoppen vrezen dat de abortuswetgeving wordt verruimd nu de Democraten vanaf 2027 de meerderheid krijgen in beide Kamers van het Amerikaanse Congres. Bisschop Daniel Thomas, voorzitter van de pro-lifecommissie van de...

Vluchtelingen
Nieuws

Nederland wil met vier andere landen asielzoekers naar Rwanda sturen, bisschop bezorgd

Nederland en vier andere Europese landen willen een uitzetcentrum voor afgewezen asielzoekers openen in Rwanda. Dat meldt het Katholiek Nieuwsblad. Bisschop Gerard de Korte deelt in gesprek met datzelfde medium zijn zorgen en benadrukt dat de...

Christian Emmanuel Sanon
Nieuws

Amerikaanse voorganger betrokken bij moordcomplot tegen Haïtiaanse president

De Amerikaans-Haïtiaanse voorganger Christian Emmanuel Sanon (68) is schuldig bevonden aan betrokkenheid bij het complot rond de moord op de Haïtiaanse president Jovenel Moïse in 2021. Dat meldt persbureau Associated Press (AP). Sanon was...

Meerartikelen

Toren van Babel – Nieuwe Verhalen
Persbericht

Bijbelverhaal over Toren van Babel centraal in nieuwe tentoonstelling in Breda

Hoe kunnen mensen elkaar nog begrijpen in een samenleving waarin meningen steeds verder uiteenlopen? En welke rol speelt taal bij het verbinden of verdelen van mensen? In Stedelijk Museum Breda opent op 21 november de tentoonstelling Toren van...

aartsbisschop
Nieuws

Aartsbisschop vastgebonden en beroofd in Syrië: kerkleiders eisen bescherming voor christenen

Een aartsbisschop die in zijn kantoor wordt vastgebonden en beroofd. Een christelijke juwelier die wordt ontvoerd en gemarteld. Syrische kerkleiders slaan alarm over de veiligheid van christenen in hun land. Ook SGP en ChristenUnie vragen om...

Notre Dam
Nieuws

Wereldsteden kleuren rood voor vervolgde christenen, maar Salzburg weigert verlichting stadhuis

Van de Notre-Dame in Parijs tot kerken in Londen en Madrid: op tal van plaatsen kleurden woensdag gebouwen rood om aandacht te vragen voor vervolgde christenen. In Salzburg ontstond juist ophef. De communistische locoburgemeester wees een verzoek...

Walid Alasaad
Interview

Syrische voorganger houdt Nederlandse kerken spiegel voor: "Hier is het vaak meer ik dan wij"

Als de Syrische Walid Alasaad (49) terugkijkt op zijn leven, ziet hij hoe God hem stap voor stap heeft voorbereid op zijn roeping. Via een twaalf jaar durende ‘woestijnperiode’ en een vlucht naar Nederland kwam hij uiteindelijk terecht bij de...

John
Levensverhaal

John vond Jezus en raakte zijn dochters kwijt: "Ik verloor alles voor Christus"

Zijn twee dochters weer in zijn armen sluiten. Dat verlangen draagt John uit Jemen met zich mee. Sinds hij openlijk over Jezus vertelt, ontvangt hij doodsbedreigingen en moet hij zijn gezin missen. Zaterdag deelde hij tijdens de Open Doors-dag zijn...

Cvandaag
Opinie

Ik snap wel iets van die omgekeerde vlaggen

Omgekeerde vlaggen als symbool van boerenprotesten zijn sinds een paar jaar gemeengoed geworden. Veel mensen verafschuwen het. Dat begrijp ik. Maar ik ben milder geworden. Die vlaggen kloppen wel, maar toch niet helemaal. Als je honderden trekkers...

Zuid Soedan
Nieuws

Predikant in Zuid-Soedan veroordeeld om muziekinstrumenten bij uitvaart

Een anglicaanse predikant in Zuid-Soedan is volgens Morning Star News veroordeeld tot acht maanden cel omdat tijdens een rouwdienst een christelijk lied met muziekinstrumenten klonk. Zijn gemeente betaalde een deel van de opgelegde boete, waardoor...

Bartow
Nieuws

Bezoekers onderbreken openingsgebed imam met Onze Vader in Florida

Bezoekers van een vergadering van het stadsbestuur van Bartow, in de Amerikaanse staat Florida, hebben maandag 16 november het openingsgebed van een imam onderbroken door hardop het Onze Vader te bidden. De politie begeleidde verschillende aanwezigen...

Marjolein Kooistra
Boekfragment

Ik had mijn zoon eindelijk in mijn armen, maar hij leefde niet meer

Na veertig weken zwangerschap keek Marjolein Kooistra vol verwachting uit naar de geboorte van haar zoontje Mattanja. Maar toen de verloskundige zijn hartje niet meer kon vinden, veranderde alles. In het ziekenhuis kregen Marjolein en haar man Harold...

NPV - Zorg voor het Leven
Nieuws

NPV overhandigt ruim 79.000 handtekeningen aan Tweede Kamer tegen late abortussen

De NPV - Zorg voor het Leven heeft woensdag ruim 79.000 handtekeningen overhandigd aan de Tweede Kamer. Met de petitie roept de organisatie de politiek op om abortussen bij gezonde ongeboren kinderen tussen de 22 en 24 weken zwangerschap in...

Ds. B. D. Bouman
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Stolwijk brengt beroep uit op ds. B. D. Bouman

De hersteld hervormde gemeente te Stolwijk heeft een beroep uitgebracht op ds. B. D. Bouman (foto). De predikant moet in de Zuid-Hollandse plaats ds. W. van Klinken opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in augustus 2022 naar Andelst-Zetten. Ruim...

Issa Thaljieh
Nieuws

VS weigeren Palestijnse priester visum te verlenen

De Amerikaanse regering heeft een visum geweigerd aan Issa Thaljieh, een Palestijnse priester die werkzaam is in de Geboortekerk in Bethlehem. De geestelijke wilde in Washington aandacht vragen voor de moeilijke omstandigheden waaronder Palestijnse...