Veel christenen hebben het niet over de angst der hel

Nieuws 4 oktober 2023 3 minuten Ds. Arie van der Veer
Ds. Arie van der Veer
Ds. Arie van der Veer

Hoewel het meer dan vijftig jaar geleden is, zitten de oude psalmen er bij mij nog altijd goed in. Wat ik me nu vooral realiseer is, dat het vooral psalmen waren ‘op donkere toon’.

Onder de lange lijst van oude psalmen die ik uit mijn hoofd ken, staan bijvoorbeeld Psalm 51 en Psalm 116 hoog genoteerd. 

Het zijn de psalmen die mijn moeder zong.
Zo heb ik de psalmen mede door haar geleerd.

Diep in mijn gedachten hoor ik haar nog zingen.
Moeder zong langzaam, niet ritmisch. Op een wat klagerige toon. 
Wat het uit eerbied? Of was het echte angst?
Dat laatste was het echt niet altijd maar soms wel.

Waar ik absoluut niet aan twijfel is dat wij allen bewust of onbewust betrokken zijn bij een grote, geestelijke strijd, die in de wereld woedt.

Meerdere van mijn ooms van vaders kant, die een soortgelijke opvoeding kregen, 
hebben met dit geloof gebroken. Toch, en dat is heel apart, vonden zij het geloof van opa wel echt.
Maar zo geloven wilden ze niet.

Een van die donkere psalmen was Psalm 116. Althans de eerste verzen. Ik schrijf ze even voor je uit: 

vers 2
Ik lag gekneld in banden van den dood,
Daar d' angst der hel mij allen troost deed missen;
Ik was benauwd, omringd door droefenissen;
Maar riep den HEER dus aan in al mijn nood:

vers 3
"Och HEER, och, wierd mijn ziel door U gered!" 

Ik heb het geloof mogen behouden. Maar over dat aspect heb ik met mijn kinderen weinig gesproken. En helemaal niet met mijn kleinkinderen.

Nee, je kunt er niet omheen. We zijn betrokken bij een enorme geestelijke strijd.

‘De angst der hel’
Vele christenen hebben er niet over. Of zij hebben met dat element van het christelijk geloof gebroken. “De hel bestaat. Niet!" Maar er zijn er ook legio die er gewoon niet aan willen denken.

Ik ken het persoonlijk niet. Ik had een vader die anders was, veel blijmoediger. Maar ik tob er wel over als ik aan de ander denk. Die om die ervaringen van het hele christelijk geloof afstand deden. 

Waar ik absoluut niet aan twijfel is dat wij allen bewust of onbewust betrokken zijn bij een grote, geestelijke strijd, die in de wereld woedt. Het voelt misschien niet zo. Die strijd kan net zo’n plek hebben als de oorlog in Oekraïne. Je weet dat die oorlog er is, maar het raakt je nauwelijks. Je ligt er niet om wakker.

En toch?!

De hel is een realiteit. Als er één is geweest die het vaak daar over heeft gehad is het Jezus.

De Bijbel zegt: ‘Wee de aarde en de zee: de duivel is naar jullie afgedaald! Hij is woedend, want hij weet dat hij geen tijd te verliezen heeft.'

Nee, je kunt er niet omheen. We zijn betrokken bij een enorme geestelijke strijd. Ik sprak eerder over Genesis 3. Daar kondigt God na de zondeval die strijd zelf aan. ‘Ik zal vijandschap zetten.’ Jezus begon Zijn werk op aarde met de botsing tussen Hem en de satan.

In de apostolische geloofsbelijdenis staat al eeuwenlang dat Jezus is neergedaald naar de hel. En wie het 'Onze Vader' bidt zal dat ‘en verlos ons van de boze’ al vele malen gebeden hebben.

Welke rol speelt die strijd bij jou?
Je kent het wel, maar het speelt nauwelijks een rol.

De strijd is niet voorbij.

“Verlos ons van de boze.” Deze zinnen kunnen fungeren net als regels uit het Wilhelmus. We zingen het uit volle borst. Maar het is louter traditie.

Het kan ook anders.
We geloven het wel, maar praten er liever niet over.

Ik wil het er toch wel met jullie over hebben.
Je kunt toch niet doen alsof er niets aan de hand is.

De hel is een realiteit.
Als er één is geweest die het vaak daar over heeft gehad is het Jezus.
En Hij kan het weten.

De strijd is niet voorbij.

Deze overdenking verscheen eerder op de Facebookpagina van ds. Arie van der Veer.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #5: de dominee als alleskunner?
Of beluister op:

Meerartikelen

Koert van Bekkum
Persbericht

Koert van Bekkum nieuwe rector van Theologische Universiteit Utrecht

De Raad van Toezicht van de Theologische Universiteit Utrecht heeft prof. dr. Koert van Bekkum benoemd tot nieuwe rector. Hij treedt op 8 december 2026 aan en volgt daarmee George Harinck op, die het rectoraat na vier jaar overdraagt tijdens de vieri

Henri Bontenbal
Nieuws

CDA-leider Bontenbal over kerkasiel: geen uitzondering voor gezin Babayants

CDA-leider Henri Bontenbal vindt dat er geen uitzondering moet worden gemaakt voor het gezin Babayants, dat al ruim anderhalf jaar verblijft in kerkelijke gemeente Open Hof in Kampen. Ook blijft het CDA tegen een nieuw kinderpardon voor gewortelde ki

Ds. K. J. Kaptein
Nieuws

Nieuwe predikant voor hersteld hervormde gemeente Urk: ds. K. J. Kaptein

De hersteld hervormde gemeente op Urk (Moria) mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. K. J. Kaptein (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. Op Urk volgt Kaptein ds. M. van Reenen op. Laatstgenoemde predikant is sinds vorig jaar al

Seksueel misbruik
Video

Expert bespreekt onderzoek seksueel grensoverschrijdend gedrag in geloofsgemeenschappen

Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) heeft voor het eerst op grote schaal onderzoek gedaan naar seksueel grensoverschrijdend gedrag binnen geloofsgemeenschappen. Uit het onderzoek blijkt dat er de afgelopen jaren meer aandacht is gek

Jin
Nieuws

Chinese voorganger na acht maanden cel herenigd met gezin in VS

De Chinese voorganger Ezra Jin Mingri is na acht maanden gevangenschap vrijgelaten en aangekomen in de Verenigde Staten. Dat meldt International Christian Concern (ICC). Jin, oprichter van de onafhankelijke Zion Church, werd in oktober 2025 gearreste

Aardbeving Venezuela
Nieuws

Christenen in Venezuela helpen na zware aardbevingen: "De kerk is overweldigd"

Kerken in Venezuela proberen slachtoffers van de zware aardbevingen te helpen, terwijl zij zelf ook hard zijn getroffen. Volgens hulporganisatie Open Doors komt de ramp boven op de moeilijke situatie waarin veel kerken al verkeerden door overheidsdru

kist
Nieuws

Priester die zich inzette voor vrede doodgeschoten in Centraal-Afrikaanse Republiek

De rooms-katholieke priester Crépin Martial Monga is doodgeschoten in de Centraal-Afrikaanse Republiek. Volgens The Christian Post stond hij bekend om zijn inzet voor vrede en verzoening tussen strijdende groepen in het onrustige zuidoosten van het l

Ds. D. J. Budding
Video

Ds. Budding: "Bekering begint en eindigt als je je laatste adem uitblaast"

"Bekering begint en eindigt pas als je je laatste adem uitblaast. In de hemel ben je pas helemaal bekeerd. Daarom verlangt elk bekeerd mens naar Huis, naar de plaats waar ik nooit meer kan en hoef te zondigen", aldus ds. D. J. Budding. In een recente

Meerartikelen

Theoloog Wim Dekker
Interview

Theoloog Wim Dekker: “Wie zich vandaag apostel noemt, claimt een gezag dat hem niet toekomt”

Binnen delen van de evangelische en charismatische beweging klinkt de laatste jaren opnieuw de roep om apostolisch leiderschap. Sommige kerken spreken over moderne apostelen en beroepen zich op de zogenoemde vijfvoudige bediening uit Efeze 4. Theoloo

Mirjam van der Vegt
Column

Tot hier en niet verder: christelijke liefde heeft grenzen nodig

Als christenmeisje leerde ik mee te bewegen met mensen. Keer de ander je andere wang toe. Wees liefdevol, zachtmoedig en barmhartig. Over die zachte krachten werd erg veel gepreekt. Het was zachtheid tegenover hardheid. Natuurlijk, af en toe een nuan

Hans Reinders
Column

Jobs vrienden maakten zijn lijden alleen maar zwaarder

Waarom moest Job zo zwaar lijden? Als lezers kennen wij het antwoord al, maar Job zelf wist van niets. Het waren juist zijn vrienden die Jobs lijden alleen maar zwaarder maakten. Toch blijkt juist in die diepe crisis hoe zijn geloof wordt gelouterd.

Israël en de Bijbel
Podcast

Wat zegt de Bijbel over de laatste zeven jaar vóór Jezus' wederkomst? Beluister deze podcast

De Bijbel spreekt over een laatste periode van zeven jaar vóór de wederkomst van Jezus. Deze periode, ook wel bekend als de 70e jaarweek uit Daniël, vormt een belangrijk onderdeel van de Bijbelse profetieën over de eindtijd. In deze aflevering van de

Herman van Wijngaarden
Dagelijks leven

Hoe leef je als christenhomo tot eer van God? Herman van Wijngaarden antwoordt

Hoe kan een christen die homoseksuele gevoelens heeft leven tot eer van God? Die vraag stelde een jongvolwassen man uit reformatorische kring onlangs op Refoweb. In zijn antwoord benadrukt Herman van Wijngaarden dat hij, ondanks de vele uiteenlopende

New Wine Zomerconferentie
Persbericht

Programma New Wine Zomerconferentie bekend: 'Voor de goede vrede'

Het programma van de New Wine Zomerconferentie 2026 is bekend. Van zaterdag 18 tot en met vrijdag 24 juli komen duizenden christenen samen in Liempde voor een week vol aanbidding, Bijbelonderwijs, ontmoeting en toerusting. Dit jaar staat de conferent

Arie de Rover
Preekverslag

Arie de Rover over gebroken afgoden: “Je verkeerde dingen staan niet tussen God en jou in”

“Ik zou wel kunnen stellen dat ik inmiddels een obsessie heb met het thema afgoden”, zei Arie de Rover aan het begin van zijn lezing. Hij sprak bij Stichting Jij daar! in Apeldoorn over 'gebroken afgoden'. Volgens hem is afgoderij geen verouderd them

Erik Bakker
Column

Nederlanders staan in het buitenland verrassend open voor het evangelie

Ze zijn overal de laatste tijd: Nederlanders die hun biezen pakken. Niet de gepensioneerde stelletjes die naar de Spaanse costa's verhuizen voor de zon en de lage belastingdruk. Dat fenomeen kennen we al decennia. Nee, ik heb het over een jongere, on

Demonstratie Pakistaanse christenen
Nieuws

Pakistaanse christenen laten stem horen in Den Haag voor vervolgde broeders en zusters

Zo'n 170 Pakistaanse christenen verzamelden zich woensdagmiddag in Den Haag om aandacht te vragen voor de vervolging van christenen in Pakistan en de positie van christelijke asielzoekers in Nederland. "We willen een stem zijn voor de christenen die

Preekstoel
Nieuws

Kandidaat H. R. Keurhorst volgt ds. G. W. S. Mulder op in gereformeerde gemeente Ridderkerk

De gereformeerde gemeente te Ridderkerk beschikt binnenkort weer over een eigen predikant. Kandidaat H. R. Keurhorst nam het onlangs op hem uitgebrachte beroep aan en volgt in de Bethelkerk ds. G. W. S. Mulder op. Laatstgenoemde predikant nam half ap

Tweede Kamer
Nieuws

Tweede Kamer steunt motie over religieuze minderheden in Egypte

Verschillende religieuze minderheden in Egypte hebben te maken met discriminatie, beperkingen van hun vrijheid van godsdienst en levensovertuiging en met onvoldoende rechtsbescherming. Op 11 juni nam een meerderheid van de Tweede Kamer een motie aan,

Reenen
Opinie

Christenen, wees zuinig op de landbouwgrond

De plannen van het kabinet rond stikstof zorgen voor nieuwe onrust en onzekerheid. Ze zullen ook zorgen voor nóg meer druk op landbouwgrond. Reden voor christenen om die landbouwgrond hoog te waarderen, zo stelt ds. M. van Reenen in onderstaande opin