Veel christenen hebben het niet over de angst der hel

Nieuws 4 oktober 2023 3 minuten Ds. Arie van der Veer
Ds. Arie van der Veer
Ds. Arie van der Veer

Hoewel het meer dan vijftig jaar geleden is, zitten de oude psalmen er bij mij nog altijd goed in. Wat ik me nu vooral realiseer is, dat het vooral psalmen waren ‘op donkere toon’.

Onder de lange lijst van oude psalmen die ik uit mijn hoofd ken, staan bijvoorbeeld Psalm 51 en Psalm 116 hoog genoteerd. 

Het zijn de psalmen die mijn moeder zong.
Zo heb ik de psalmen mede door haar geleerd.

Diep in mijn gedachten hoor ik haar nog zingen.
Moeder zong langzaam, niet ritmisch. Op een wat klagerige toon. 
Wat het uit eerbied? Of was het echte angst?
Dat laatste was het echt niet altijd maar soms wel.

Waar ik absoluut niet aan twijfel is dat wij allen bewust of onbewust betrokken zijn bij een grote, geestelijke strijd, die in de wereld woedt.

Meerdere van mijn ooms van vaders kant, die een soortgelijke opvoeding kregen, 
hebben met dit geloof gebroken. Toch, en dat is heel apart, vonden zij het geloof van opa wel echt.
Maar zo geloven wilden ze niet.

Een van die donkere psalmen was Psalm 116. Althans de eerste verzen. Ik schrijf ze even voor je uit: 

vers 2
Ik lag gekneld in banden van den dood,
Daar d' angst der hel mij allen troost deed missen;
Ik was benauwd, omringd door droefenissen;
Maar riep den HEER dus aan in al mijn nood:

vers 3
"Och HEER, och, wierd mijn ziel door U gered!" 

Ik heb het geloof mogen behouden. Maar over dat aspect heb ik met mijn kinderen weinig gesproken. En helemaal niet met mijn kleinkinderen.

Nee, je kunt er niet omheen. We zijn betrokken bij een enorme geestelijke strijd.

‘De angst der hel’
Vele christenen hebben er niet over. Of zij hebben met dat element van het christelijk geloof gebroken. “De hel bestaat. Niet!" Maar er zijn er ook legio die er gewoon niet aan willen denken.

Ik ken het persoonlijk niet. Ik had een vader die anders was, veel blijmoediger. Maar ik tob er wel over als ik aan de ander denk. Die om die ervaringen van het hele christelijk geloof afstand deden. 

Waar ik absoluut niet aan twijfel is dat wij allen bewust of onbewust betrokken zijn bij een grote, geestelijke strijd, die in de wereld woedt. Het voelt misschien niet zo. Die strijd kan net zo’n plek hebben als de oorlog in Oekraïne. Je weet dat die oorlog er is, maar het raakt je nauwelijks. Je ligt er niet om wakker.

En toch?!

De hel is een realiteit. Als er één is geweest die het vaak daar over heeft gehad is het Jezus.

De Bijbel zegt: ‘Wee de aarde en de zee: de duivel is naar jullie afgedaald! Hij is woedend, want hij weet dat hij geen tijd te verliezen heeft.'

Nee, je kunt er niet omheen. We zijn betrokken bij een enorme geestelijke strijd. Ik sprak eerder over Genesis 3. Daar kondigt God na de zondeval die strijd zelf aan. ‘Ik zal vijandschap zetten.’ Jezus begon Zijn werk op aarde met de botsing tussen Hem en de satan.

In de apostolische geloofsbelijdenis staat al eeuwenlang dat Jezus is neergedaald naar de hel. En wie het 'Onze Vader' bidt zal dat ‘en verlos ons van de boze’ al vele malen gebeden hebben.

Welke rol speelt die strijd bij jou?
Je kent het wel, maar het speelt nauwelijks een rol.

De strijd is niet voorbij.

“Verlos ons van de boze.” Deze zinnen kunnen fungeren net als regels uit het Wilhelmus. We zingen het uit volle borst. Maar het is louter traditie.

Het kan ook anders.
We geloven het wel, maar praten er liever niet over.

Ik wil het er toch wel met jullie over hebben.
Je kunt toch niet doen alsof er niets aan de hand is.

De hel is een realiteit.
Als er één is geweest die het vaak daar over heeft gehad is het Jezus.
En Hij kan het weten.

De strijd is niet voorbij.

Deze overdenking verscheen eerder op de Facebookpagina van ds. Arie van der Veer.

Praatmee

Beluister onze podcast

#391 Patrick, Jeffrey & Bart Jan Spruyt over cultuurchristenen, Wierd Duk en seculiere bondgenoten
Of beluister op:

Meerartikelen

Opperrabbijn Jacobs
Column

We zijn dankbaar dat onze zoon 47 jaar zoveel voor anderen betekende

Hoewel opperrabbijn Jacobs zich normaal gesproken niet vaak uitlaat over zijn privéleven vertelt hij in zijn nieuwste dagboek over het overlijden van zijn zoon enkele jaren geleden. Ook doet hij uit de doeken hoe hij als een VVV-informatiepaal bij ee

bijbel
Nieuws

Bijbel brak in 2025 records op social media

De Bijbel brak in 2025 records in de sociale media. Dat laten de kijkcijfers van het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap en Zij Lacht zien. Het bereik van Bijbelfilmpjes op TikTok verdrievoudigde ten opzichte van 2024. De groei is vooral te danken aa

Verwoeste kerk
Nieuws

Twintig predikanten overleven Russische drone-aanval op evangelische kerk in Kiev

Een Russische droneaanval op een evangelische kerk in Kiev heeft eind september wonderbaarlijk genoeg geen slachtoffers gemaakt. Dat schrijft The Christian Post. In het gebouw sliepen namelijk op dat moment twintig predikanten. De aanval vond plaats

Kerk
Nieuws

Onderzoek: steeds meer Amerikaanse kerken sluiten de deuren

In de Verenigde Staten sloten in 2024 meer protestantse kerken de deuren dan in datzelfde jaar geopend werden. Dat blijkt uit een nieuwe analyse van Lifeway Research. Toch is er volgens de onderzoekers ook reden om hoopvol te zijn.   Volgens het onde

Hoes
Nieuws

Burgemeester Tilburg heeft "totaal" geen spijt van arrestatie Tom de Wal: "Zou het morgen weer doen"

De Tilburgse burgemeester heeft geen spijt van de arrestatie van Tom de Wal. Volgens hem was er geen sprake van een kerkdienst of een een religieuze bijeenkomst, zo zei hij in het televisieprogramma Café Kockelmann op WNL. “Ik zou het morgen weer doe

china
Nieuws

Chinese christenen in VS bidden en vasten voor vervolgde kerken in China

Honderden Chinese christenen in de Verenigde Staten hebben begin januari samen gebeden en gevast voor vervolgde kerken in China. Aanleiding was de nieuwe overheidsactie tegen huiskerken, waaronder de inval op 6 januari bij de Early Rain Covenant Chur

Ds. G. van Zanden
Video

Predikant wijst kerkgangers op sterfelijkheid: "Niemand van ons zit hier over 100 jaar"

"Niemand van ons, op misschien de allerkleinsten na, zal dan nog zitten waar hij of zij nu zit. Dan zijn we er niet meer", aldus ds. G. van Zanden. De hervormde predikant uit Katwijk aan Zee wees zijn toehoorders in een recente preek op onze sterfeli

Arda’s Nonnen
Video

Arda’s Nonnen zingen 'Wat de toekomst brenge moge'

Een bekend lied in een nieuw muzikaal jasje raakt soms extra diep. In deze video zingen Arda’s Nonnen het lied Wat de toekomst brenge moge op de melodie van The Rose. Het optreden vond plaats tijdens een bijeenkomst voor ouderen in Dennenheul in Erme

Meerartikelen

Werelddag
Persbericht

Van doodsangst naar herstel: Oegandees deelt levensverhaal op Werelddag

“Iedere nacht opnieuw die angst: zouden veedieven onze kudde roven, rebellen onze kerk aanvallen?” In de jaren negentig leefde James Alex Adima in de ban van dood en terreur. Het liet diepe sporen na. Toch bleef hij overeind en hervond hoop. Daarover

Marta
Boekfragment

Geloof in de schaduw van de dood: Marta’s krachtige getuigenis

In het rustige Betanië, waar verdriet het huis van Marta, Maria en Lazarus overschaduwde, vond een bijzonder moment plaats. Toen Marta hoorde dat Jezus in de buurt was, droogde ze haar tranen en ging Hem alleen tegemoet. Jezus zei tegen haar: ‘Ik ben

ds. Mark de Jager
Interview

Ds. Mark de Jager waarschuwt: “Biblebelt gaat grote klappen van secularisatie krijgen”

Missionair werk wordt soms gezien als iets dat bij de predikant hoort. Een taak voor iemand met een titel, een studie en een preekstoel. Maar volgens ds. Mark de Jager is dat beeld achterhaald én schadelijk voor de toekomst van de kerk. “Een dominee

spruyt
Podcast

Cvandaag Podcast: Bart Jan Spruyt over cultuurchristendom, Wierd Duk en seculiere bondgenoten

Wat is de plek van conservatisme binnen de christelijke roeping? En is het cultuurchristendom een bondgenoot of juist een bedreiging? In deze aflevering van de Cvandaag podcast gaat Bart Jan Spruyt, historicus, publicist en conservatief denker, in ge

nigeria
Nieuws

Twaalf christenen gedood bij reeks aanvallen in centraal Nigeria

Minstens twaalf christenen zijn begin januari om het leven gekomen bij gewelddadige aanvallen in de centrale Nigeriaanse deelstaat Plateau. Volgens lokale bronnen gaat het om een reeks gerichte aanvallen door gewapende Fulani-herders op overwegend ch

Iran
Nieuws

Iran in duisternis gehuld

De landelijke protesten die op 28 december 2025 in Iran begonnen, doen ons denken aan hartverscheurende beelden die wij de afgelopen jaren hebben gezien. Eerdere protesten die vaak heel snel keihard werden neergeslagen door het Iraanse regime. Nu vin

Stoffer
Opinie

Stijgende christenvervolging vraagt om actie

De nieuwste ranglijst over christenvervolging van Open Doors laat geen ruimte voor vrijblijvendheid. Wereldwijd worden meer dan 388 miljoen christenen vervolgd of gediscrimineerd vanwege hun geloof. Dat is geen statistiek, maar een harde werkelijkhei

Ds. P. W. J. van der Toorn
Nieuws

CGK Doornspijk hoopt op komst ds. P. W. J. van der Toorn

De christelijke gereformeerde kerk (CGK) te Doornspijk heeft een beroep uitgebracht op ds. P. W. J. van der Toorn (foto). De predikant moet in het Veluwse dorp ds. B. L. C. Aarnoudse opvolgen. Laatstgenoemde predikant ging eind 2023 met emeritaat. Va

Sela
Video

Sela brengt in paar dagen tijd tweede single van nieuw album uit: 'Leve de Koning'

Leve de Koning, zo heet de allernieuwste single van de christelijke zanggroep Sela. Het lied maakt deel uit van het nieuwe paasalbum dat eind deze maand verschijnt. Eerder deze week verscheen ook al de eerste single van het album: Met Christus opgest

Ds. J. Koppelaar
Video

HHK-predikant deelt onverwachte ontmoeting tussen Peter ten Boom en Joodse cardioloog

De meeste mensen kennen de Nederlandse verzetsheldin Corrie ten Boom wel, maar een stuk minder bekend is haar familielid Peter ten Boom. Peter hielp als jonge man mee om Joodse kinderen aan een onderduikplaats te helpen en dus uit de handen van de SS

Worstelende LHBTI'er
Dagelijks leven

Biseksuele gevoelens en geloof: Refoweb-vragensteller zoekt rust

Openheid over seksuele gevoelens groeit, ook binnen christelijke kringen. Toch blijven sommige thema’s moeilijk bespreekbaar. Dat blijkt uit een recente vraag op Refoweb van een jongeman die zich al sinds zijn tienertijd aangetrokken voelt tot zowel

Elise van Hoek
Nieuws

Sociologe Elise van Hoek waarschuwt in podcast voor normalisering van draagmoederschap

In een recente aflevering van De Podcast van je Leven! uit sociologe Elise van Hoek stevige zorgen over de praktijk van draagmoederschap, zowel in Nederland als internationaal. Zij pleit ervoor om draagmoederschap niet wettelijk te regelen, omdat dit