Ik ben geen theoloog. Wel houd ik mij al langere tijd bezig met Bijbelse teksten over oordeel, straf, herstel en de uiteindelijke reikwijdte van het heil in Christus. Vanuit die zoektocht las ik Huijgens boek. Niet om mijn eigen visie bevestigd te...
Mij is gevraagd een recensie te schrijven over het pas gepubliceerde boek van Arnold Huijgen: Inferno. De ontdekking van de hel. Binnen de beperkt toegemeten ruimte draagt deze recensie het karakter van een impressie. Wellicht nodigt ze uit tot...
In de eerste twee delen van dit drieluik vertelde theoloog Arnold Huijgen dat veel populaire voorstellingen van de hel niet rechtstreeks uit de Bijbel komen en dat de kern van het oordeel uiteindelijk ligt in het gescheiden zijn van Christus. Maar...
In het eerste deel van dit drieluik vertelde theoloog Arnold Huijgen dat veel gangbare voorstellingen van de hel sterker zijn gevormd door kunst en kerkgeschiedenis dan door de Bijbel. In dit tweede deel gaat hij dieper in op de kern van het Bijbelse...
Huijgen groeide op binnen de Christelijke Gereformeerde Kerken, met invloeden van de reformatorische wereld. Toch herinnert hij zich niet dat er voortdurend over de hel werd gepreekt. “Het onderwerp zit sterk in de hoofden van mensen, maar in...
Volkomen terecht wijdt Arnold Huijgen er daarom een heel boek aan. Enkele observaties. 1. Sober loopt Huijgen de oorsprong van ons begrip van de hel langs in de klassieke oudheid, de Tenach en het Nieuwe Testament. Hij observeert en duwt het geheel...
Meer gesprek over de hel is gewenstVolgens De Groot is de hel een onderwerp dat in veel kerken grotendeels van de radar is verdwenen. Tegelijkertijd merkt hij op dat het in gesprekken over koetjes en kalfjes regelmatig ter sprake komt. “Je hebt het...
De meningen over de hel lopen sterk uiteen, zelfs na bestudering van het tekstmateriaal. Een eerste groep leert, in navolging van de kerkvader Origenes, de alverzoening. De hel is dan een louterend vuur dat reinigt van alle zonden en...
Ik begrijp het goed. Twintig jaar geleden stond ik voor dezelfde vraag, en besloot ik mijn eindscriptie voor de theologiestudie aan dit onderwerp te wijden. Het christelijke dogma van de hel levert al sinds de eerste eeuwen na Christus discussies op....
Bovenstaand artikel kwam in 2021 tot stand. Vanwege de themadag ‘Het einde van de hel?’ is interview opnieuw relevant en actueel. Maar wat is de hel precies? Onbewust denk ik aan karikaturen uit de middeleeuwen, waarbij duiveltjes met prikstokken...
* Dit artikel kwam in 2023 tot stand. Vanwege de themadag ‘Het einde van de hel?’ is het interview opnieuw relevant en actueel. Om die reden is het artikel opnieuw gepubliceerd. U schrijft dat ‘het beeld van God humaner en vriendelijker is...
Dit artikel kwam in 2021 tot stand. Vanwege de themadag ‘Het einde van de hel?’ is interview opnieuw relevant en actueel. Om die reden is het artikel opnieuw gepubliceerd. “Geloof is zeker belangrijk, maar Jezus spreekt niet alleen over het...
Tijdelijke hel?Reinier Sonneveld poneert in zijn boek Het einde van de hel met overtuiging dat er leven is na de dood en dat er zowel een hemel is als een hel. Oprechte gelovigen gaan na hun dood direct naar de hemel, maar voor vele mensen wacht de...
Sinds mijn boek Het einde van de hel is het duidelijk dat ik universalist ben en dus in een rechtvaardige, tijdelijke hel geloof. En ik ben bepaald niet de enige. Inmiddels gelooft een kwart van de evangelische voorgangers in alverzoening en dit...
Daarom is het nu niet mijn bedoeling om de goede intenties van Reinier Sonneveld of Tom de Wal ter discussie te stellen. Sterker nog: ik denk dat Reinier oprecht een pastorale houding heeft naar ‘nog-niet-gelovigen’ en wie kampt met schrikbeelden van...
Er is wel degelijk naast de hemel ook de hel, maar deze kan nooit een laatste realiteit zijn. Mensen verblijven na hun dood korter of langer tijd (in het geval van iemand als Adolf Hitler een bijzonder lange tijd) in een plaats waar ze met de...
Sonneveld zag hoe 'hel-en-verdoemenispreken' mensen de stuipen op het lijf jagen, maar nog veel meer zag hij er een aanleiding tot kerkverlating in. Vooral dat eerste was aanleiding tot het schrijven van het boek Het einde van de hel. We hebben het...
Een recent voorbeeld is de Bijbels gezien niet heel sterk gefundeerde Woord van Geloof (Word of Faith) beweging, in ons land geleid door een aantal opkomende jongere leiders. Ik heb daar zo mijn zorgen over. Een andere wind die waait in ons land,...
De apologeet merkt op dat Sonneveld gelooft dat mensen die in dit leven niet in Jezus Christus geloven, weliswaar naar de hel zullen gaan, maar daar slechts een tijdelijke straf zullen ondergaan. Na het ondergaan van die straf zullen ze niet...
Als het zo overduidelijk is 'dat alle mensen uiteindelijk worden gered', zou je verwachten dat unaniem te horen in de Bijbelgelovige, academische commentaren over deze passages. Maar dat is niet het geval. Neem bijvoorbeeld 1 Timotheüs 4:10. Hierover...
Sonnevelds boek is een introductie op de theologische overtuiging die ook wel het universalisme wordt genoemd. In de vroege kerk was deze volgens Sonneveld wijdverspreid en stond ze bekend onder het begrip apokatastasis. Die term is direct ontleend...
Misverstanden over alverzoeningIk merk dat er veel misverstanden over de alverzoening zijn. Dat merk ik aan hoe mensen erop reageren. Ze wijzen bijvoorbeeld op allerlei bijbelteksten waarin God oordeelt of waarin het over een hel gaat. Maar die...
Omdat ik niet zomaar wilde aannemen dat hij gelijk had, onderzocht ik zelf de Bijbel. Ik ben systematisch door elk woord gegaan dat in onze Bijbel als ‘hel’ wordt vertaald. Ook keek ik naar andere woorden die mogelijk met hetzelfde idee te maken...
"Mijn collega kwam op een dag bij me. Hij vroeg: 'Geloof je dat ik naar de hel ga?' Ik stond met mijn mond vol tanden. Hoe moet je in zo’n geval reageren?" Deze vraag werd me gesteld tijdens een avond over evangelisatie. Ik stelde een wedervraag:...
Het ís ook geen gemakkelijke kwestie, want de Vulgata (de antieke Latijnse bijbelvertaling) gebruikt vaak de term infernum (ook bijv. in Luk. 16:22), en die heeft al aan die verwarring bijgedragen doordat infernum in de Romaanse talen het woord...
Blijf nog even lezen. Wat Jezus hier te zeggen heeft, kan je helpen los te komen van een dogmatische kijk op dit onderwerp en tegelijk recht te doen aan de wereld die op zoveel plekken hard en verscheurd is.Laten we eens goed kijken naar wat Jezus...
Eén zo’n ‘bewijs’ wordt gevormd door de manier waarop het Oude Testament de dood van bepaalde gelovigen beschrijft als een ‘verzameld worden tot hun vaderen’ (Gen. 49:20; Richt. 2:10; 2 Kon. 22:20; 2 Kron. 34:28) of als een ‘slapen bij de vaderen...
Zijn rede baarde het nodige opzien. Het stond weldra in de spotlights. Het werd bediscussieerd, omarmd of verworpen, soms zelfs zonder kennis genomen te hebben van de inhoud. Al met al is het is een gedurfde onderneming om in een postchristelijke...
“Angst voor de hel heb ik niet gekend”, maakt Hoek duidelijk, als hem wordt gevraagd of hij in zijn jonge jaren bang voor de hel is geweest. “De ernst dat het niet vanzelfsprekend is dat je gered bent, heb ik wél meegekregen. Mijn oma citeerde vaak...
“Ik was zeker bang voor de hel”, vertelt Gerco Limburg, opgegroeid binnen de reformatorische gezindte en in het dagelijks leven als leerkrachtondersteuner actief is. “Wanneer ik over de dood nadacht, dan dacht ik aan wat ik had geleerd over de hel:...
De laatste tijd is ‘de hel’ een heet onderwerp in de christelijke pers. De theoloog Arnold Huijgen wijdde onlangs zijn inauguratie hieraan. We spreken er te weinig over, zo meent hij, en in preken zou het vaker aan bod moeten komen. Het Nederlands...
Durf en dapperheid kan prof. dr. Arnold Huijgen niet ontzegd worden als hij in zijn tweede oratie het thema van de hel agendeert. Het thema is existentieel geladen en het vraagt academische precisie om hier publiek over te oreren. Gevraagd naar een...
Prof. dr. Arnold Huijgen hield vorige week een opmerkelijke inaugurale rede over de hel. Een rede die - en dat is misschien wel het grootste compliment dat theologen elkaar kunnen maken - mij opnieuw theologisch aan het denken zette. Dat wil...
'De hel is niet bedoeld om mensen bang te maken, maar om te troosten', stelt collega Arnold Huijgen in gesprek met het Nederlands Dagblad. Desgevraagd plaats ik een aantal vraagtekens, maar dat doe ik heel behoedzaam omdat het een interview...
'Niemand sprak zoveel over de hel als de Heer Jezus Christus. Het is dan ook verbazingwekkend hoe weinig in de evangelische wereld over de realiteit van de hel gesproken wordt', stelt Chris Verhagen, initiatiefnemer van YouTube-kanaal Christelijke...
De realiteit dat de hel bestaat mag best mensen dichterbij God brengen, zegt dr. C.A. van der Sluijs in een reactie op het lezersonderzoek dat Rik.Marketing voor CIP.nl uitvoerde. De stelling ‘Zonder levend geloof in Jezus ga je naar de hel’ zou...
Toen ik als kind door onchristelijke vriendjes weleens te horen kreeg dat ik een domme kerkganger was, antwoordde ik met: "Maar jullie gaan lekker naar de hel!" Dat was toen nog een mooi weerwoord, maar gelukkig ben ik er later achtergekomen dat...
Wie gelooft er Anno Domini 2021 nog in het bestaan van een hel …? Enkele jaren geleden gold dat voor nog slechts vier procent van de bevolking. Dit percentage zal intussen niet zijn toegenomen. In 1967 antwoordde zevenendertig procent van de...
De hel. Het is een onderwerp waar we het liefst niet over spreken. Toch denkt 66 procent van de Nederlandse christenen dat je zonder een levend geloof in Jezus naar de hel gaat. Dat blijkt uit het lezersonderzoek dat Rik.Marketing eind vorig jaar...
Uit onderzoek van Rik.Marketing in opdracht van CIP.nl blijkt dat 66 procent van de Nederlandse christenen denkt dat je zonder een levend geloof in Jezus naar de hel gaat. Met name reformatorische christenen zijn overtuigd van die stelling. CIP.nl...
Uit onderzoek van Rik.Marketing in opdracht van CIP.nl blijkt dat 66 procent van de Nederlandse christenen denkt dat je zonder een levend geloof in Jezus naar de hel gaat. Met name reformatorische christenen zijn overtuigd van die stelling. CIP.nl...
"Jezus zei tegen de bokken aan zijn linkerhand: “Ga weg van Mij, vervloekten, in het eeuwige vuur, dat voor de duivel en zijn engelen bestemd is” (Matth. 25:41 HSV). In Openbaring 20:10 werd de duivel “in de poel van vuur en zwavel” geworpen. Maar...
‘Is het vuur van de hel uitgedoofd?’ Deze vraag is de kop boven het artikel waarmee De Nieuwe Koers haar enquête over het denken aangaande de hel aankondigt. Over een beladen thema als dit kun je slechts met ingehouden adem spreken. En tóch, juist de...
“Als je wilt weten hoe erg de zonde is, zou je moeten kijken naar het kruis van Jezus en niet naar wat de Bijbel over de hel zegt.” Arco den Heijer sprak op een studiedag over de hel. Wat zegt de Bijbel over Gods straf in het hiernamaals? Die...
Thijs Amersfoort gelooft in tegenstelling tot ikzelf dat mensen die Jezus verwerpen toch voor eeuwig zijn gered. In dit vervolgartikel gaat hij uitgebreid op mijn reactie in. Dat is fijn en kan in de verduidelijking van elkaars standpunten helpen....
Naar aanleiding van mijn eerdere artikel op Cvandaag waarin ik betoogde dat de Bijbel leert dat uiteindelijk iedereen gered wordt, verscheen een reactie van Raymond R. Hausoul. Graag zet ik met dit artikel het gesprek voort. Hoe lang is eeuwig?Een...
Thijs Amersfoort beschreef op CIP.nl het pijnpunt van het eeuwige oordeel. Samen met Gods omgang met Adam en Eva, de Kanaänieten en het lijden, is dit een thema dat moeilijk in relatie is te brengen met Gods liefde. In de kerkgeschiedenis hoopten...
“Ik spreek ook over het eeuwig verderf om mensen aan te sporen om hun leven met God in orde te maken. Bankmakerij is niet aan de orde.” Ds. P. den Butter spreekt in zijn nieuwe uitgave ‘Bestemming bereikt’ over hemel, hel en de reis daarheen. “De hel...
We hebben het gehad over mensen die verbeten vasthouden aan een hel als een echte locatie waar verlorenen eeuwig gemarteld worden. We hebben het ook gehad over mensen die met vergelijkbare heftigheid zo’n hel verwerpen met beroep op de God die liefde...
De hel is geen leuke plek om te zijn. Als het echt is tenminste. In de middeleeuwen geloofden mensen dat de hel een of andere ondergronds plaats is waar mensen gekweld zouden worden in overeenkomst met de ernst van hun zonden. Het huidige idee van de...
