Een ongemakkelijke waarheid over de hel

Column 20 november 2024 4 minuten Arjanne Holsappel
Arjanne Holsappel

Onlangs luisterde ik naar een preek van een predikant die ik al jaren volg. Wat hij toen zei, bracht me echter totaal van mijn stuk. Hij beweerde dat de hel, zoals wij die traditioneel kennen, niet zou bestaan. Dit klonk voor mij als een enorme afwijking van wat ik altijd had geloofd. Hoe kon zoiets fundamenteels als de hel, waar ik mijn hele leven mee ben opgegroeid, niet bestaan?

Omdat ik niet zomaar wilde aannemen dat hij gelijk had, onderzocht ik zelf de Bijbel. Ik ben systematisch door elk woord gegaan dat in onze Bijbel als ‘hel’ wordt vertaald. Ook keek ik naar andere woorden die mogelijk met hetzelfde idee te maken hebben. Tot mijn verbazing en schok ontdekte ik dat veel van de traditionele leer over de hel eigenlijk anders is dan ik dacht, als je de originele woorden goed bekijkt.

Een van de woorden die vaak wordt vertaald als ‘hel’ is het Griekse hades. Dit betekent letterlijk ‘het rijk van de doden’. In de Griekse vertaling van het Oude Testament, de septuagint, wordt hades gebruikt als vertaling van het Hebreeuwse woord sheol. Beide woorden verwijzen niet naar een plaats van straf, maar eerder naar een plek waar de doden verblijven. Het is een neutrale term, zonder de connotatie van eeuwige kwelling die wij vaak aan de hel toeschrijven.

Historisch gezien heeft het dus veel meer te maken met vernietiging en reiniging, dan met eeuwige straf.

In sommige Nederlandse Bijbelvertalingen wordt het woord gehenna ook vertaald als ‘hel’. Maar gehenna is in werkelijkheid geen bovennatuurlijke plek van straf, zoals we vaak denken. Het verwijst naar een fysiek dal buiten Jeruzalem, het dal van Hinnom. Dit dal stond bekend als een plek waar afval werd verbrand. Historisch gezien heeft het dus veel meer te maken met vernietiging en reiniging, dan met eeuwige straf.

Dan is er nog het Hebreeuwse woord sheol, dat vooral in het Oude Testament voorkomt. Sheol wordt vaak vertaald als ‘plaats van de doden’. Het wordt beschreven als een donkere, stille plek waar zielen verblijven na de dood, zonder onderscheid te maken tussen goed of slecht. Het idee van een plek van eeuwige pijn of straf is hier afwezig.

Daarnaast is er nog het Griekse woord tartarus, dat slechts één keer in de Bijbel voorkomt. Dit woord wordt gebruikt om de plek te beschrijven waar gevallen engelen vastzitten tot de dag van het oordeel. Het komt ook uit de Griekse mythologie en verwijst helemaal niet naar een plek waar menselijke zielen zouden verblijven na de dood.

Het was een ongemakkelijke waarheid om te accepteren. Als dat niet waar was, wat betekende dit dan voor de rest van mijn geloof?

Deze ontdekkingen hebben me behoorlijk in de war gebracht. Mijn hele leven heb ik geloofd dat de hel een cruciaal onderdeel was van het evangelie. Het was een plek van eeuwige straf voor ongelovigen, een plek waaruit je verlost kon worden door je tot Christus te keren. Maar wat moest ik nu met dit nieuwe inzicht? Hoe kon ik omgaan met het feit dat dit traditionele beeld van de hel misschien niet juist is?

Het voelde alsof mijn wereld op zijn kop stond. Het was een ongemakkelijke waarheid om te accepteren. Als dat niet waar was, wat betekende dit dan voor de rest van mijn geloof?

Een vraag die daardoor steeds terugkomt, is: wat betekent het om ‘verloren te gaan’? In de Bijbel staat vaak dat degenen die niet geloven, ‘verloren gaan’. Maar wat betekent dat precies? Misschien betekent het ophouden te bestaan, of misschien betekent het dat iemand zijn waarde verliest, net als een voorwerp dat verloren is. Maar ook dat voelt niet goed voor mij. Ik geloof immers dat elk mens waardevol is, gemaakt naar het beeld van God. Hoe kunnen mensen, die kostbaar zijn in de ogen van God, simpelweg verdwijnen of hun waarde verliezen?

Wat deze nieuwe kijk op de hel wel doet, is het wegnemen van de angst die zo vaak verbonden is aan geloof.

Wat deze nieuwe kijk op de hel wel doet, is het wegnemen van de angst die zo vaak verbonden is aan geloof. Ik besef steeds meer dat angst geen drijfveer hoeft te zijn om tot Jezus te komen. Jezus is goed, en dat op zichzelf is reden genoeg om Hem te volgen. Er is geen dreiging van eeuwige pijn nodig om mensen naar Hem toe te trekken.

Tegelijk roept dit weer nieuwe vragen op. Als de hel niet is wat we dachten, wat betekent het dan dat Jezus voor ons moest sterven? Het roept vragen op over Gods karakter en over wat er werkelijk gebeurde aan het kruis. Is God een boze God die een bloedig offer nodig had om ons te vergeven? Of laat Jezus’ sterven ons eerder zien hoe diep de mensheid gevallen is, dat we zelfs in staat waren om God zelf te doden? En wat zegt dat over onze relatie met God en hoe wij Hem zien?

Ik heb nog geen definitieve antwoorden op deze vragen, en misschien is dat ook niet nodig. Soms kan het juist rust geven om te accepteren dat we niet alles hoeven te weten. Dit geeft me de ruimte om open te staan voor andere visies, zonder meteen een oordeel te vellen.

Ik ben op een reis van ontdekking, en ik nodig jou uit om met me mee te gaan. Wil je mijn bevindingen zelf checken? Kijk dan eens naar de grondtekst van de Bijbel via Biblehub, en ontdek wat deze woorden werkelijk betekenen.

Samen kunnen we een diepere waarheid vinden, die ons helpt om het geloof in Christus beter te begrijpen, zonder dat angst daar een rol in speelt.

Arjanne Holsappel is kunstenaar en schrijfster. Neem hier een kijkje op haar website.

Praatmee

Beluister onze podcast

#402 Patrick & Don Ceder over christenvervolging en politiek
Of beluister op:

Meerartikelen

ethiopie
Nieuws

Zamzam (18) verloor bijna alles: "Maar ik kan Christus niet verloochenen"

Een 18-jarige vrouw in Haroji Wado, Ethiopië, ondervindt zware gevolgen van haar bekering tot het christendom. Zamzam Addaamaa, geboren in een vrome moslimfamilie in deze grensplaats met Soedan, wordt sinds ze tot geloof kwam in Jezus geconfronteerd

Opperrabbijn
Column

De Jood heeft het maar te accepteren

In zijn nieuwe dagboek geeft opperrabbijn Jacobs enkele schokkende voorbeelden van antisemitisme waar een gast van hem mee te maken kreeg toen hij op bezoek kwam. En het meest zorgwekkende daarbij is misschien nog wel dat er niemand ingreep. 'De Jood

Anne Borkent
Column

De pijn achter succes in de kerk: Mijn vrouw zat rillend op de achterbank

Wat gebeurt er als toewijding aan de kerk ongemerkt ten koste gaat van je huwelijk? Een pijnlijke ervaring op een regenachtige zondagavond werd voor Anne Borkent een keerpunt. Het confronteerde hem met de vraag: waar begint gezond leiderschap echt? H

pakistan
Nieuws

Pakistaanse provincie Punjab verbiedt kindhuwelijken: "Historische mijlpaal"

In de Pakistaanse provincie Punjab is maandag een wet aangenomen die kindhuwelijken verbiedt. De wet betekent goed nieuws voor meisjes die afkomstig zijn uit minderheden en vaak slachtoffer zijn van gedwongen huwelijken. Ook veel christelijke meisjes

Dader steekpartij aangehouden
Nieuws

Bisschop geschokt door steekpartij op Joodse mannen in Londen

In het noorden van Londen zijn twee Joodse mannen neergestoken. Dat gebeurde in de wijk Golders Green. De slachtoffers zijn 34 en 76 jaar oud. Zij liggen in het ziekenhuis, maar hun toestand is stabiel. De politie spreekt van een terroristische daad.

kampen
Nieuws

Honderden kerken luiden klokken voor asielkinderen

In heel Nederland hebben woensdag honderden kerken hun klokken geluid voor asielkinderen die al lange tijd in onzekerheid leven. Volgens de initiatiefnemers deden meer dan 800 kerken mee aan de actie. De klokken werden om 16.20 uur geluid als gezamen

Stuurman Sjaac van der Plas
Video

Video: zendingsschip Logos Hope keert na 17 jaar terug in Nederland

Op 19 mei hoopt het zendingsschip de Logos Hope na zeventien jaar terug te keren in Nederland. Het immense schip van de organisatie Operatie Mobilisatie zal dan aanmeren in de havens van Scheveningen. In de eerste aflevering van het Logos Hope Journa

Knevel
Persbericht

Apologie Congres brengt geloof, wetenschap en actuele vragen samen

Op zaterdag 26 september 2026 organiseert SHARE apologetics de tweede editie van het NL Apologie Congres. In een tijd waarin vragen rond geloof, wetenschap en zingeving opnieuw volop in de belangstelling staan, wil het congres een platform bieden voo

Meerartikelen

Ds. C. Brouwer
Nieuws

CGK Mussel, Zierikzee en Middelburg beroepen ds. C. Brouwer

Ds. C. Brouwer (foto) mag de komende periode nadenken over een eventuele verhuizing. De predikant ontving liefst drie beroepen. De christelijke gereformeerde kerken (CGK) te Mussel, Zierikzee en Middelburg brachten allemaal een beroep uit op de predi

Indi
Nieuws

Wereldwijde kerk groeit maar Europa en VS blijven achter

Het aantal christenen wereldwijd blijft toenemen. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Center for the Study of Global Christianity in de Verenigde Staten, die recent werden gepubliceerd. Het epicentrum van het christendom verdwijnt echter uit Europe

Studiedag
Persbericht

Studiedag over ‘therapeutisch evangelie’: ‘Alleen het ware Evangelie bevrijdt’

Op donderdag 29 mei organiseert Hart voor de Gemeente een studiedag rond het thema ‘Het nieuwe opium voor de kerk’. Tijdens deze dag staat de invloed van de zogeheten therapeutische cultuur op het christelijk geloof en de kerk centraal. Volgens de or

Voorganger Steve Maile
Nieuws

Politie onderzoekt uitspraken van gearresteerde Britse straatprediker over islam en LHBTI

Voorganger Steve Maile werd vorige maand door de politie in Watford opgepakt. Op beelden was te zien hoe drie agenten de voorganger in de boeien sloegen terwijl hij preekte. De voorganger, verbonden aan de Oasis City Church in Watford, werd er onder

Cairo
Nieuws

Egypte discrimineert religieuze minderheden ondanks tekenen van vooruitgang

Volgens een recent rapport van de Amerikaanse Commissie voor Internationale Religieuze Vrijheid (USCIRF) worden christenen en andere religieuze minderheden in Egypte nog steeds systematisch gediscrimineerd. Hoewel er enige vooruitgang is geboekt, bli

Herman
Column

Christelijke homo's missen vaak een ondersteunende omgeving

Christelijke homo's kunnen voor de kerk een wake-up call zijn, zo stelt Herman van Wijngaarden in onderstaande column. Hij zet daarin uiteen dat christelijke homo's die voor een celibatair leven kiezen, vaak een ondersteunende omgeving missen. En jui

Enoch Burke
Nieuws

Hoorzitting rond christelijke leraar loopt uit de hand en wordt stilgelegd

De hoorzitting van de geschorste christelijke leraar Enoch Burke, over zijn ontslag bij Wilson’s Hospital School, is op vrijdag onverwacht stopgezet. De zitting liep uit de hand toen Burke herhaaldelijk de procedure onderbrak. Hij verzette zich fel t

Lotte Faber
Interview

Lotte hield zich bezig met occulte spiritualiteit: “God heeft mij van de leugen bevrijd”

Spiritualiteit was iets waar Lotte Faber (36) mee opgroeide. Toch gaf het haar nooit echte voldoening en vond ze er niet wat ze zocht. Na een lange zoektocht kwam ze terecht bij Jezus. Haar bekering had grote gevolgen, op allerlei vlakken. Ze besefte

Hans Reinders
Opinie

Honderd jaar strijd om de sprekende slang: beeldspraak of werkelijkheid?

Honderd jaar na de synode van Assen blijft de kwestie rond de sprekende slang verrassend actueel. In 1926 werd dr. J.G. Geelkerken afgezet omdat hij vragen stelde bij de letterlijke betekenis van Genesis 2 en 3. Was dat een achterhaalde discussie, of

The Shelter/Voordewind
Interview

Joël Voordewind liep als jongetje rond bij The Shelter: "Knipoog van boven dat we nu opengaan"

Na zes jaar gesloten te zijn geweest opent hostel The Shelter weer haar deuren. THDV-directeur Joël Voordewind liep er als klein jongetje al rond. “Het is een knipoog van boven dat we nu weer opengaan.” Bijzonder, vindt hij het dat hij betrokken is b

3xm
Persbericht

3xM bereikte in 2025 ruim 95 miljoen mensen online met het Evangelie

Zendingspionier 3xM bereikte in 2025 online ruim 95 miljoen mensen met het Evangelie van Jezus Christus, voornamelijk onder onbereikte volken in landen als Pakistan, Afghanistan, Bangladesh en Somalië. Het aantal volgers op de social media-kanalen st

Rose Docherty
Nieuws

Schotse pro-life demonstrante vrijgesproken na arrestatie bij abortuskliniek

De aanklacht tegen de Schotse pro-life demonstrante Rose Docherty is geseponeerd. Dat meldt Christian Today. De 75-jarige oma werd aangeklaagd nadat ze in september 2023 gearresteerd werd vanwege het 'beïnvloeden' van personen binnen de 'bufferzone'