Een groep conservatieve katholieken uit Colorado heeft miljoenen dollars uitgegeven om trackinggegevens van mobiele apps te kopen. Daarmee identificeerden ze priesters die homodating- en seksapps gebruikten. Deze gegevens deelden ze vervolgens met bisschoppen in het hele land, meldt The Washington Post, die onderzoek deed naar de activiteiten van de groep.

De spionage-achtige praktijken zijn het werk van een non-profitorganisatie uit Denver, Catholic Laity and Clergy for Renewal genaamd, wiens leden de filantropen Mark Bauman, John Martin en Tim Reichert zijn. Dat blijkt volgens de krant uit openbare registers, een audio-opname van de voorzitter van de non-profitorganisatie en andere documenten.

'Het gebruik van de gegevens is symbolisch voor een nieuwe grens die wordt overschreden', zegt de Post. Het zou gaan om een nieuwe vorm van sociale controle 'waarbij particulieren mogelijkerwijs de locaties en activiteiten van andere Amerikanen kunnen volgen met behulp van commercieel beschikbare informatie.'

Op dit moment is er geen Amerikaanse wetgeving inzake gegevensprivacy die de verkoop van deze gegevens verbiedt.

Trots
Het doel van de Denver-groep, volgens belastinggegevens in handen van de Post, is om 'de kerk in staat te stellen haar missie uit te voeren' door bisschoppen 'evidence-based resources' (op bewijs gebaseerde bronnen) te geven waarmee ze zwakke punten kunnen identificeren bij priesters. Bisschoppen zouden deze zwakke punten vervolgens kunnen gebruiken bij het opleiden van priesters.

In antwoord op verzoek om commentaar en een gedetailleerde lijst met vragen van The Washington Post, zei een woordvoerder van de Catholic Leken en Clergy for Renewal aanvankelijk dat de voorzitter van de groep, Jayd Henricks, op een bepaald moment zou instemmen met een interview. Maar Henricks beantwoordde verschillende verzoeken van de Post tot dusverre niet.

Henricks plaatste woensdag wel zelf een toelichting op de website First Things, waarin hij zei 'er trots op te zijn deel uit te maken van de groep, wiens doel is om van de kerk te houden en de kerk te helpen heilig te zijn, met elk hulpmiddel dat ze kunnen krijgen, inclusief persoonlijke gegevens'.

Seksafspraken
Hij schrijft dat de groep naast de analyse van dating- en seksapps ook nog ander onderzoek heeft gedaan. 'We hebben ook onderzoek gedaan naar de redenen waarom katholieken de kerk verlaten. We hebben gekeken naar de manier waarop katholieken omgaan met social media, we hebben parochianen ondervraagd over hun liturgische leven en behoeften en hebben gewerkt aan het ontwikkelen van plannen voor spirituele vorming. We hebben dit alles gedaan ten dienste van de kerk', schrijft Henricks.

In twee afzonderlijke rapporten die zijn opgesteld voor bisschoppen en die zijn ingezien door The Washington Post, zegt de groep dat het gegevens van priesters heeft verkregen tussen 2018 en 2021. Het gaat hierbij om gegevens van meerdere dating- en seksapps, waaronder Grindr, Scruff, Growlr en Jack'd, die gebruikt worden door homo's om te daten of seksafspraken te maken. Ook de app OkCupid is benaderd, een plek voor mensen met verschillende seksuele voorkeuren.

De meeste gegevens lijken afkomstig te zijn van datingapp Grindr. Degenen die bekend zijn met het project zeggen dat de organisatoren zich in hun zoektocht naar gegevens geconcentreerd hebben op homoseksuele priesters.

Henricks zegt in zijn eigen artikel: 'Het gaat niet om heteroseksuele of homoseksuele priesters en seminaristen. Het gaat om gedrag dat alle betrokkenen schaadt, op een bepaald niveau en op een bepaalde manier, het getuigt tegen de bediening van de kerk.'

Gegevensmakelaars
In een rapport dat is opgesteld voor bisschoppen zegt de groep dat de dataleveranciers van de groep gegevensmakelaars zijn die informatie verkregen via advertentie-uitwisselingen en websites waar advertenties worden gekocht en verkocht.

Hoewel er geen namen in de oorspronkelijke gegevens van de makelaars stonden, bevatten de data voldoende identificatiedetails en locatiegegevens waarmee de groep de priesters die de apps gebruikten kon traceren. De informatie die de groep vervolgens met de bisschoppen deelde, omvatte onder andere: het type apparaat, de locatie, het apparaat-ID en de gebruikte internetprovider, volgens de rapporten.

De groep richtte zich ook op apparaten die zich bijvoorbeeld meerdere nachten in een pastorie bevonden. Ook keken ze of seksapps een bepaald aantal dagen achter elkaar gebruikt werden in andere aan de kerk gerelateerde gebouwen, zoals een seminarie of een administratief kantoor.

Vervolgens traceerden ze de plaatsen waar die apparaten naartoe gingen, op basis van locatie-informatie en openbare informatie van publieke plekken.

Omkering traditionele machtsdynamiek
'Het bestaan van het project weerspiegelt een nieuwe, versterkte Amerikaanse katholieke rechtervleugel die het afdwingen van haar interpretatie van de leer van de kerk met betrekking tot seksualiteit en gender als een existentiële kwestie voor de kerk ziet', schrijft The Washington Post. Een rechtervleugel die volgens de krant 'bisschoppen niet langer vertrouwt om dit te doen'.

Volgens de krant betreft het een 'omkering van de traditionele kerkelijke machtsdynamiek, waarbij leken uit Colorado in staat zijn om bisschoppen onder druk te zetten'.

Henricks zegt in zijn First Things-artikel dat de groep bij zijn onderzoek "nauwgezet" alle bestaande wetten, inclusief gegevens- en privacywetten, heeft nageleefd. De desbetreffende app-bedrijven zeggen inmiddels dat ze hun beleid voor het delen van informatie van gebruikers hebben aangepast.