Prof. Peels neemt afscheid van TUA: "Door Gods genade heb ik het geloof behouden"

God 2 februari 2023 TUA Connect
Prof. Peels

In 1993 werd hij hoogleraar Oude Testament aan de Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA), daarvoor was hij al docent in datzelfde vakgebied, en dáárvoor predikant in de christelijke gereformeerde kerk van Zoetermeer. Vanwege zijn emeritaat blikt prof. Peels terug en vooruit.

"Toen ik met mijn werk aan de TUA begon, in 1986, was ik 30 jaar. Eén gemeente heb ik slechts mogen dienen, Zoetermeer, in een korte periode van goed vier jaar. Teruggaan naar de TUA was voor mijn vrouw en mij niet makkelijk. Maar in de jaren daarna ben ik steeds meer ingegroeid in het werk, en met veel vreugde heb ik me gewijd aan de bestudering van het Oude Testament, en het doorgeven van alle moois wat ik daarin vond, aan wijsheid, schoonheid en waarheid.

Hoogtepunten waren niet alleen de vele mooie colleges, maar in het bijzonder ook de perioden van gastcollege geven in het buitenland, vooral in Afrika en in Azië. Het is zó bemoedigend om van dichtbij mee te maken hoe de Geest over alle grenzen heen het Koninkrijk bouwt. Dieptepunten waren er natuurlijk ook. Dat begon al snel, in 1987: het plotselinge overlijden van prof. Versteeg, voor mij de verbindingspersoon met de oudere generatie hoogleraren waar ik als “jonkie” tussen moest opereren.

Een dieptepunt vond ik vele jaren later de grote misser om niet samen met andere opleidingen één Gereformeerde Theologische Universiteit te willen vormen. Dwars door alles heen heb ik de transitie meegemaakt van een hogeschool met beperkte actieradius tot een volwaardige theologische universiteit met een bredere uitstraling tot ver over de grenzen heen. Het was en is een voorrecht om daaraan te hebben mogen bijdragen."

"De Schrift mag het zeggen, ook als dat mij weleens verwart."

Stil
Prof. Peels heeft zich in de loop der jaren vooral veel beziggehouden met vragen rondom het beeld van God in het Oude Testament, en daarnaast, met name de laatste jaren, ook met het intrigerende Bijbelboek Jeremia. Daarnaast verdiepte hij zich in een keur van thema’s: eschatologie, Bijbelvertaling, geweld in het Oude Testament, verbond, ‘struikelteksten’, hermeneutiek, wordingsgeschiedenis van het Oude Testament, psalmenexegese, enzovoorts.

Waar hij het meest van heeft geleerd? "Die “donkere” teksten in het Oude Testament, de “schaduwzijden” van het Godsbeeld, die steeds weer nieuw licht werpen op wie de HERE is, Hij die in Zijn heiligheid en Zijn liefde Zich niet laat tegenhouden. Een korte studie waar ik misschien nog de meeste vreugde aan beleefde was het onderzoek naar de notie van de lankmoedigheid van God. Zó mooi! Daar werd ik al biddend en onderzoekend zelf steeds weer stil van."

Gesloten denksystemen
Zelf heeft prof. Peels als student college gehad van prof. Oosterhoff, van wie hij vooral heeft meegekregen dat je je in de bestudering van de Schriften eerbiedig luisterend moet opstellen: de Schrift is altijd weer rijker dan je ooit dacht. Van hem erfde hij ook het verzet tegen gesloten denksystemen, of die nu liberaal of conservatief zijn. "De Schrift mag het zeggen, ook als dat mij weleens verwart. Wijze lessen kreeg ik genoeg mee, maar niet de minst wijze les was die over de vrijheid van de exegese. Dat is en blijft een aangevochten zaak."

Van prof. Oosterhoff erfde hij ook zijn Jeremia-onderzoek, dat eerstgenoemde begonnen was, maar niet heeft kunnen voltooien. Uiteindelijk concentreerde prof. Peels zich op het laatste deel van het boek Jeremia, de volkenprofetieën in Jeremia 46-51. "Die mag je gerust rekenen tot de moeilijkste teksten van het Oude Testament. De studie daarvan heb ik nu afgerond. In januari 2023 komt bij KokBoekencentrum het boek uit."

Na zijn emeritaat wil prof. Peels samen met zijn vrouw Janine in retraite te gaan: een reis van enkele maanden langs de Middellandse Zee, langs plaatsen van de klassieke oudheid.

Terugkijkend op al die voorbije jaren is prof. Peels vooral dankbaar. "Door Gods genade heb ik, als oudtestamenticus geconfronteerd met grote hermeneutische en theologische vragen, het geloof mogen behouden. Dat geloof is zelfs verdiept en nog meer verankerd in wie Hij naar Zijn beloften voor ons minimensjes wil zijn."

Zoals prof. Peels destijds de opvolger was van prof. Oosterhoff, zo is dr. Versluis de opvolger van prof. Peels. Wat wil hij zijn opvolger vooral meegeven? "Zo ongeveer hetzelfde als ik van mijn voorganger heb meegekregen. Kort gezegd: eerbied voor de Schriften, bescheidenheid in je eigen meningsvorming, zachtmoedigheid in de omgang met anderen, beslistheid in het opkomen voor de prioriteit van het Woord. Een eindje verderop komen dan onze tradities vanzelf wel. En besef bij dit alles dat we maar gewone kleine mensen zijn, met een beperkte blik, en dat Gods Koninkrijk al onze grenzen transcendeert, in de loop der tijden."

Plannen
Na zijn emeritaat wil prof. Peels samen met zijn vrouw Janine in retraite te gaan: een reis van enkele maanden langs de Middellandse Zee, langs plaatsen van de klassieke oudheid. "Gewoon met ons tentje achterin de auto, en al verder trekkend iets opvangen van wat Gods werk in mensenlevens en culturen de eeuwen door teweeg heeft gebracht. Even weg van het hier-en-nu dus. Op enige afstand naar onszelf, onze kerk, en het moderne leven kijken.

Daarna weer terug, en ja, dan heb ik van alles en nog wat aan moois te doen. Onder meer een boek schrijven over beelden van God in het Oude Testament, niet op academisch niveau, maar iets bevattelijker. Het is altijd mijn drive geweest om in mijn theologisch bezig zijn mij niet te verliezen in details en marginale kwesties, maar te denken en te schrijven over de kernvraag wie de HERE is, zoals we Hem leren kennen in Zijn Woord."

Het afscheidscollege van prof. Peels stond gepland voor vrijdagmiddag 27 januari 2023 om 15.00 uur in de Grote Kerk aan de Loolaan in Apeldoorn.

Bovenstaand artikel verscheen in het magazine van de TUA en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#392 Jeffrey & mr. Lineke Blijdorp over Tom de Wal, Onno Hoes en godsdienstvrijheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Myanmar vlag
Nieuws

Rapport onthult zware vervolging van christenen in Myanmar

Christelijke organisaties slaan alarm over de situatie van gelovigen in Myanmar. Volgens een nieuw rapport van het Burma Research Institute worden christenen sinds de militaire staatsgreep in 2021 op grote schaal vervolgd. Kerken zijn verwoest, gelov

Gaza
Persbericht

Global Aid Network (GAiN) brengt hulpgoederen naar Gaza en start campagne ‘Geef om Gaza’

Sinds oktober 2025 heeft GAiN een opening in Gaza dankzij jarenlange samenwerking met betrouwbare partners in de regio. Van november 2025 t/m januari 2026 stuurde GAiN meer dan 170 hulptransporten naar Gaza, goed voor ruim 4.000 ton aan hulpgoederen.

Christentoerisme Israël
Nieuws

Israël mikt op christenen voor herstel toerismesector

Israël zet vol in op een ambitieuze strategie om zijn door conflicten geteisterde toerisme-industrie nieuw leven in te blazen. Dit laat de Israëlische krant The Times of Israel weten. MiljoeneninvesteringMet een specifieke focus op christelijke pelgr

Minister David van Weel
Nieuws

Meerderheid Tweede Kamer wil religiegezant behouden ondanks kabinetsplannen

Een meerderheid van de Tweede Kamer wil dat Nederland een speciaal gezant voor vrijheid van religie en levensovertuiging behoudt. Een motie hierover van de drie christelijke partijen ChristenUnie, SGP en CDA werd gisterenmiddag aangenomen. Ook de aan

Kerkgebouw
Nieuws

Nieuwe predikant voor protestantse gemeente Heerenveen: proponent R. N. van der Lest

De protestantse gemeente te Heerenveen beschikt binnenkort over een nieuwe dominee. Proponent R. N. van der Lest uit Ureterp heeft het op hem uitgebrachte beroep aangenomen. De proponent gaat in Heerenveen voor het eerst als gemeentepredikant aan de

gokken
Nieuws

ChristenUnie vraagt met succes debat over online gokken aan

De Tweede Kamer heeft met ruime meerderheid ingestemd met een debat over online gokken, naar aanleiding van een verzoek van de ChristenUnie. De aanleiding voor het debat ligt in de toename van maatschappelijke problematiek sinds de invoering van de W

India
Nieuws

Christenen in India vrijgesproken in antibekeringzaken

In het Noord-Indiase deelstaat Uttarakhand zijn vijf rechtszaken tegen christenen rond zogenoemde 'anti-conversiewetten' recentelijk afgesloten zonder veroordelingen. Uit gerechtelijke documenten blijkt dat de aanklachten in al deze zaken sneuvelden

Worship
Persbericht

TPZ-conferentie in Houten over innerlijke genezing en leven uit de Geest

Stichting Toerusting Pastorale Zorg (TPZ) organiseert op 13 en 14 februari een conferentie over innerlijke genezing. Het thema van de bijeenkomst is Stromen van levend water, leef in de kracht van de Geest. De conferentie vindt plaats in De Lichtboog

Meerartikelen

Wilmert en Julia
Interview

Wilmert en Julia hoorden Gods stem: “God roept ons naar Sittard”

Het is september 2025. Wilmert en Julia Bontenbal bezoeken zoals altijd een dienst in De Ark, het gebouw van de CGK in Spijkenisse. Het is de kerk waar ze zich helemaal thuis voelen. Ze hebben er hun geloof beleden, zijn er getrouwd en mogen er meedr

Gavin Ortlund
Boekfragment

Jezus volgen in het sociale media-tijdperk: Waarheid zonder liefde is lelijk

Soms lijkt het alsof we van de ene controverse naar de andere springen. Ze spelen zich bijna allemaal af op sociale media, onder het oog van de wereld. Elke week lijkt er wel weer iets nieuws naar boven te komen. Het heeft geen zin om voorbeelden te

Nieuw-Zeeland
Positief nieuws

Nieuw-Zeelandse jongeren omarmen het geloof: kerken zien sterke groei

Terwijl de secularisatie in het Westen voortduurt, verschijnen er verrassende berichten over een groeiende interesse in geloof onder jonge mensen. Na een eerder rapport over de ‘Quiet Revival’ in het Verenigd Koninkrijk, lijkt dit fenomeen, hoewel vo

Pakistan
Nieuws

Pakistaanse rechtbank kent voogdij 13-jarig christelijk meisje toe aan islamitische ontvoerder

Federale rechters in Pakistan hebben op dinsdag 3 februari het gezag over een 13-jarig christelijk meisje toegewezen aan haar islamitische ontvoerder. Dit gebeurde ondanks eerdere bevindingen dat de ontvoering en gedwongen bekering net als het huweli

Nigeria
Nieuws

Nigeriaanse politie meldt terugkeer 80 ontvoerde kerkgangers, christelijke organisatie ontkent

Volgens de Nigeriaanse politie zijn inmiddels tachtig van de 177 ontvoerde kerkgangers die recent in het noorden van het land ontvoerd werden weer thuis. De Christian Association of Nigeria (CAN) stelt echter geen informatie te hebben die dat bevesti

Rotskoepel
Nieuws

Islamitische geestelijke vindt Rotskoepel in Jeruzalem een belemmering voor vrede

Imam Mohammad Tawhidi van de Global Imams Council sprak recent over de positie van de Rotskoepel op de Tempelberg. Dat deed hij in een gesprek met de Israëlische Midden-Oostenexpert dr. Mordechai Kedar, waarin ook de rol van de Rotskoepel in het vred

Britse parlement
Nieuws

Gelovigen bezorgd nu Britse overheid definitie islamofobie wil aanpassen

Vertegenwoordigers van alle grote religies in Groot-Brittannië zijn bezorgd om nieuwe plannen die de overheid smeedt. De Britse overheid werkt namelijk aan een officiële richtlijn die uitlegt wat zij ziet als ‘anti-moslimhaat'. Gelovigen vrezen op hu

Ds. A. C. Uitslag
Video

CGK-predikant vertelt hoe twintiger na een nachtje stappen tot inkeer kwam

"Op zijn zondeweg kreeg hij met Gods Woord van doen. Het is in de confrontatie met Gods Woord dat God zondaren wil bekeren", aldus ds. A. C. Uitslag. De CGK-predikant uit Urk deelde in een preek een indringend verhaal over een jonge man die bewust af

Ds. W. L. van der Staaij
Nieuws

CGK Kerkwerve hoopt op komst ds. W. L. van der Staaij

De CGK te Kerkwerve hoopt op de komst van ds. W. L. van der Staaij (foto). Op de predikant werd afgelopen week een beroep uitgebracht. In het Zeeuwse dorpje zoeken de christelijke gereformeerden naar een nieuwe gemeentepredikant sinds het vertrek van

Joas Vlieland0
Video

Psalm 101 klinkt op indrukwekkende wijze op Katwijks orgel

Een prachtig fragment voor de liefhebbers van orgelmuziek! Organist Joas Vlieland speelt het voorspel en koraal van Psalm 101 op het grote Van den Heuvel orgel in de Nieuwe Kerk in Katwijk. De muziek ademt rust en eerbied en nodigt uit tot luisteren

Stoffer
Nieuws

Debat coalitieakkoord: de 5 meest opvallende interrupties van CU en SGP

Dinsdag debatteerde de Tweede Kamer over het coalitieakkoord dat D66, VVD en CDA vrijdag presenteerden. ChristenUnie en SGP waren daarbij kritisch maar spraken ook hun steun uit voor delen van het akkoord. Naast de bijdragen van Mirjam Bikker (CU) en

New Wine Zomerconferentie
Persbericht

New Wine Zomerconferentie 2026 staat in het teken van ‘voor de goede vrede’

De New Wine Zomerconferentie 2026 in Liempde krijgt als thema voor de goede vrede. Dat heeft New Wine-directeur Bart Visser bekendgemaakt. Met dit thema wil de organisatie inspelen op het groeiende verlangen naar vrede in een wereld die steeds vaker