Prof. Peels neemt afscheid van TUA: "Door Gods genade heb ik het geloof behouden"

God 2 februari 2023 TUA Connect
Prof. Peels

In 1993 werd hij hoogleraar Oude Testament aan de Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA), daarvoor was hij al docent in datzelfde vakgebied, en dáárvoor predikant in de christelijke gereformeerde kerk van Zoetermeer. Vanwege zijn emeritaat blikt prof. Peels terug en vooruit.

"Toen ik met mijn werk aan de TUA begon, in 1986, was ik 30 jaar. Eén gemeente heb ik slechts mogen dienen, Zoetermeer, in een korte periode van goed vier jaar. Teruggaan naar de TUA was voor mijn vrouw en mij niet makkelijk. Maar in de jaren daarna ben ik steeds meer ingegroeid in het werk, en met veel vreugde heb ik me gewijd aan de bestudering van het Oude Testament, en het doorgeven van alle moois wat ik daarin vond, aan wijsheid, schoonheid en waarheid.

Hoogtepunten waren niet alleen de vele mooie colleges, maar in het bijzonder ook de perioden van gastcollege geven in het buitenland, vooral in Afrika en in Azië. Het is zó bemoedigend om van dichtbij mee te maken hoe de Geest over alle grenzen heen het Koninkrijk bouwt. Dieptepunten waren er natuurlijk ook. Dat begon al snel, in 1987: het plotselinge overlijden van prof. Versteeg, voor mij de verbindingspersoon met de oudere generatie hoogleraren waar ik als “jonkie” tussen moest opereren.

Een dieptepunt vond ik vele jaren later de grote misser om niet samen met andere opleidingen één Gereformeerde Theologische Universiteit te willen vormen. Dwars door alles heen heb ik de transitie meegemaakt van een hogeschool met beperkte actieradius tot een volwaardige theologische universiteit met een bredere uitstraling tot ver over de grenzen heen. Het was en is een voorrecht om daaraan te hebben mogen bijdragen."

"De Schrift mag het zeggen, ook als dat mij weleens verwart."

Stil
Prof. Peels heeft zich in de loop der jaren vooral veel beziggehouden met vragen rondom het beeld van God in het Oude Testament, en daarnaast, met name de laatste jaren, ook met het intrigerende Bijbelboek Jeremia. Daarnaast verdiepte hij zich in een keur van thema’s: eschatologie, Bijbelvertaling, geweld in het Oude Testament, verbond, ‘struikelteksten’, hermeneutiek, wordingsgeschiedenis van het Oude Testament, psalmenexegese, enzovoorts.

Waar hij het meest van heeft geleerd? "Die “donkere” teksten in het Oude Testament, de “schaduwzijden” van het Godsbeeld, die steeds weer nieuw licht werpen op wie de HERE is, Hij die in Zijn heiligheid en Zijn liefde Zich niet laat tegenhouden. Een korte studie waar ik misschien nog de meeste vreugde aan beleefde was het onderzoek naar de notie van de lankmoedigheid van God. Zó mooi! Daar werd ik al biddend en onderzoekend zelf steeds weer stil van."

Gesloten denksystemen
Zelf heeft prof. Peels als student college gehad van prof. Oosterhoff, van wie hij vooral heeft meegekregen dat je je in de bestudering van de Schriften eerbiedig luisterend moet opstellen: de Schrift is altijd weer rijker dan je ooit dacht. Van hem erfde hij ook het verzet tegen gesloten denksystemen, of die nu liberaal of conservatief zijn. "De Schrift mag het zeggen, ook als dat mij weleens verwart. Wijze lessen kreeg ik genoeg mee, maar niet de minst wijze les was die over de vrijheid van de exegese. Dat is en blijft een aangevochten zaak."

Van prof. Oosterhoff erfde hij ook zijn Jeremia-onderzoek, dat eerstgenoemde begonnen was, maar niet heeft kunnen voltooien. Uiteindelijk concentreerde prof. Peels zich op het laatste deel van het boek Jeremia, de volkenprofetieën in Jeremia 46-51. "Die mag je gerust rekenen tot de moeilijkste teksten van het Oude Testament. De studie daarvan heb ik nu afgerond. In januari 2023 komt bij KokBoekencentrum het boek uit."

Na zijn emeritaat wil prof. Peels samen met zijn vrouw Janine in retraite te gaan: een reis van enkele maanden langs de Middellandse Zee, langs plaatsen van de klassieke oudheid.

Terugkijkend op al die voorbije jaren is prof. Peels vooral dankbaar. "Door Gods genade heb ik, als oudtestamenticus geconfronteerd met grote hermeneutische en theologische vragen, het geloof mogen behouden. Dat geloof is zelfs verdiept en nog meer verankerd in wie Hij naar Zijn beloften voor ons minimensjes wil zijn."

Zoals prof. Peels destijds de opvolger was van prof. Oosterhoff, zo is dr. Versluis de opvolger van prof. Peels. Wat wil hij zijn opvolger vooral meegeven? "Zo ongeveer hetzelfde als ik van mijn voorganger heb meegekregen. Kort gezegd: eerbied voor de Schriften, bescheidenheid in je eigen meningsvorming, zachtmoedigheid in de omgang met anderen, beslistheid in het opkomen voor de prioriteit van het Woord. Een eindje verderop komen dan onze tradities vanzelf wel. En besef bij dit alles dat we maar gewone kleine mensen zijn, met een beperkte blik, en dat Gods Koninkrijk al onze grenzen transcendeert, in de loop der tijden."

Plannen
Na zijn emeritaat wil prof. Peels samen met zijn vrouw Janine in retraite te gaan: een reis van enkele maanden langs de Middellandse Zee, langs plaatsen van de klassieke oudheid. "Gewoon met ons tentje achterin de auto, en al verder trekkend iets opvangen van wat Gods werk in mensenlevens en culturen de eeuwen door teweeg heeft gebracht. Even weg van het hier-en-nu dus. Op enige afstand naar onszelf, onze kerk, en het moderne leven kijken.

Daarna weer terug, en ja, dan heb ik van alles en nog wat aan moois te doen. Onder meer een boek schrijven over beelden van God in het Oude Testament, niet op academisch niveau, maar iets bevattelijker. Het is altijd mijn drive geweest om in mijn theologisch bezig zijn mij niet te verliezen in details en marginale kwesties, maar te denken en te schrijven over de kernvraag wie de HERE is, zoals we Hem leren kennen in Zijn Woord."

Het afscheidscollege van prof. Peels stond gepland voor vrijdagmiddag 27 januari 2023 om 15.00 uur in de Grote Kerk aan de Loolaan in Apeldoorn.

Bovenstaand artikel verscheen in het magazine van de TUA en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#396 Jeffrey, Marloes & Liduin over leven met een onvervulde kinderwens
Of beluister op:

Meerartikelen

Geen school door regen in Ghana
Nieuws

Geen school door regen: hoe een kerk in Ghana in actie kwam

Regen. Meestal geen reden om thuis te blijven van school. Voor veel kinderen betekent een buitje hooguit lekker binnen spelen of buiten in de plassen stampen. Voor leerlingen van de enige openbare basisschool in Sawer, Ghana, betekende regen jarenlan

Proponent G. T. van Lingen
Nieuws

Hervormde gemeente Rijsoord ontvangt nieuwe dominee: proponent G. T. van Lingen

De hervormde gemeente te Rijsoord mag een nieuwe dominee verwelkomen. Proponent G. T. van Lingen (foto) aanvaardde het beroep dat onlangs op hem werd uitgebracht. In het Zuid-Hollandse dorp, dat officieel deel uitmaakt van de gemeente Ridderkerk, vol

Kees van Helden
Opinie

Feminist March in Amsterdam: welke vrouwen worden verdedigd?

Tijdens de Feminist March op 8 maart in Amsterdam liepen duizenden mensen mee om aandacht te vragen voor vrouwenrechten, veiligheid en gelijkheid. Terwijl sommige demonstranten spraken over geweld tegen vrouwen en femicide, ontstond er spanning bij e

Francis Chan
Nieuws

Predikant biedt excuses aan na steun aan kerkleiders die bij misstanden betrokken waren

Predikant en auteur Francis Chan heeft excuses aangeboden voor zijn eerdere steun aan kerkleiders die later betrokken bleken bij ernstige misstanden in de kerk. Eén van hen is Mike Bickle, oprichter van International House of Prayer Kansas City, tege

David Harper
Getuigenis

BBC-presentator David Harper: “Het was Jezus die mijn dochter redde”

De Britse televisiepersoonlijkheid David Harper, bekend als antiekexpert bij de BBC, beschouwde zichzelf jarenlang als agnost. God speelde geen rol in zijn leven. Toch gaf hij zijn leven aan Jezus Christus. Wat begon als een intellectueel onderzoek n

Ds. P. den Ouden
Video

HHK-predikant wijst op mensen die twijfelen over het stichten van een gezin

"Is het verantwoord om in deze tijd nog kinderen te krijgen?", het is een vraag die zowel binnen christelijke als niet-christelijke kringen leeft. Waar christenen zich zorgen maken om een steeds meer seculariserende maatschappij, zijn niet-christenen

Het Omega Project
Verdieping

Tutorial: waarom de christelijke gemeente de oefenplaats is voor betrokken relaties

In een tijd waarin autonomie bijna heilig verklaard wordt, groeit tegelijkertijd het verlangen naar verbondenheid en gemeenschap. In een nieuwe tutorial van het Omega Project laat Johan Vink echter zien dat echte vrijheid alleen binnen betrokken rela

Delise
Persbericht

Singer-songwriter Delise start crowdfunding voor nieuwe christelijke liedjes

De Nederlandse christelijke singer-songwriter Delise is een crowdfunding gestart voor een nieuw muziekproject. Met steun van luisteraars wil zij acht nieuwe Nederlandstalige liedjes opnemen en uitbrengen. De nummers moeten in maart 2027 live worden g

Meerartikelen

Esther en Arash
Interview

Esther voelt zich verbonden met Iran: “Jezus’ woorden brachten een revolutie teweeg”

Wat begint met een onverwachte ontmoeting in Nederland groeit uit tot een leven lang verbondenheid met Iran. Al meer dan dertig jaar is Esther* getrouwd met haar Iraanse man Arash*. Door hem leerde ze het land, de cultuur en de mensen van dichtbij ke

Ds. M. van Reenen
Opinie

Waarom ik voor mijn preken geen gebruik maak van AI

Nee, ik maak geen gebruik van AI voor mijn preek. Nooit gedaan. Niet van plan. Er staat geestelijk leven op het spel. Eerst een bekentenis. Ik heb afgesproken om sowieso niet actief gebruik te maken van ‘generatieve AI’ (ChatGPT enzo). Het AI-zoekres

Marziyeh Amirizadeh
Column

Waarom de strijd tegen het Iraanse regime bittere noodzaak is

De recente aanvallen op het Iraanse regime hebben wereldwijd discussie losgemaakt. Sommigen spreken over een nieuwe oorlog, anderen over noodzakelijke verdediging. Marziyeh Amirizadeh bekijkt deze gebeurtenissen vanuit een persoonlijk perspectief. Al

Martin Koornstra
Podcast

Martin Koornstra in Cvandaag podcast: “Laat elke plek een plaats van genezing zijn”

Volgens Martin Koornstra is het begrijpelijk dat kerkleiders voorzichtig zijn als het gaat om genezing. “Het onderwerp raakt aan het diepste van wie mensen zijn. Het gaat niet over een liedkeuze, maar over gezondheid, over je bestaan.” Juist daarom v

de wal
Nieuws

Rechter tikt Tilburgse burgemeester op de vingers voor nalatigheid na arrestatie Tom de Wal

De rechter heeft de destijds waarnemend burgemeester van Tilburg, Onno Hoes, nalatigheid verweten na de arrestatie van gebedsgenezer Tom de Wal. Deze uitspraak volgt nadat eerder de politie al tot de conclusie kwam dat de arrestatie van De Wal ontere

cel
Nieuws

Arrestaties treffen de ondergrondse kerk in Jemen

De druk op christenen in Jemen is de afgelopen maanden opnieuw toegenomen. Sinds eind 2025 worden in gebieden die onder controle staan van de Houthi’s – een gewapende beweging die grote delen van het land beheerst – met regelmaat gelovigen opgepakt.

merwede
Nieuws

In water gevonden schoen met stoffelijk overschot is van vermiste christelijke tiener Yoran Krol

In de Beneden-Merwede is maandag een schoen aangetroffen die van de vermiste christelijk tiener Yoran Krol is. Dat blijkt uit politieonderzoek. Yoran wordt sinds december 2023 vermist. De destijds 16-jarige tiener kwam op zaterdagavond na een bezoek

Doekes
Column

Hoe ik steeds bozer werd op God en me moest bekeren

Het herstel na de verwijdering van de tumor (zie eerdere column) gaat verre van vlekkeloos. Ik heb veel rust nodig gehad en heb meerdere bezoekjes aan de spoedpost moeten doen, omdat er complicaties waren. Het vele in bed liggen zorgt er mede voor da

Kerkgebouw in Amerika
Nieuws

Onderzoek: slechts 4 procent van de Amerikanen leeft volledig volgens Bijbelse principes

Uit een nieuw onderzoek blijkt dat maar weinig Amerikanen hun leven volledig baseren op Bijbelse principes. Vooral onder jongeren zijn de cijfers zeer laag. Dat schrijft The Christian Post. Het onderzoek werd in januari uitgevoerd door de Arizona Chr

Amerikaanse christenen zat dagen lang vast in Israël
Nieuws

Amerikaanse christenen zaten dagen vast in Israël na uitbreken oorlog met Iran

Een groep van 41 leden van een kerk uit de Amerikaanse staat South Carolina is veilig teruggekeerd naar de Verenigde Staten. De groep zat dagenlang in Israël vast vanwege de uitgebroken oorlog met Iran. Dat meldt The Christian Post. De 41 Amerikanen

Ds. A. Simons
Video

Ds. Simons zag bedenkelijke en sombere gezichten tijdens de samenzang

"Tijdens het zingen keek ik even naar uw gezicht. De een pakte een zakdoek, de ander keek somber en weer een ander bedenkelijk. Met geld of prestaties kunt u het niet goedmaken, maar u kunt wél opgebeurd worden door het Woord. Ik hoop dat u er allema

Zangeres Eline Segers
Video

Eline Segers zingt het prachtige 'Mijn Jezus, mijn Redder' in video Open Doors

'Juich voor de Heer, heel de aarde wees blij. Zingt van de Koning, en Zijn heerschappij. Bergen aanbidden, de zee juicht mee bij het horen van Uw naam', deze woorden zijn afkomstig uit het lied 'Mijn Jezus, mijn Redder.' Het voor veel christenen beke