Prof. Peels neemt afscheid van TUA: "Door Gods genade heb ik het geloof behouden"

God 2 februari 2023 TUA Connect
Prof. Peels

In 1993 werd hij hoogleraar Oude Testament aan de Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA), daarvoor was hij al docent in datzelfde vakgebied, en dáárvoor predikant in de christelijke gereformeerde kerk van Zoetermeer. Vanwege zijn emeritaat blikt prof. Peels terug en vooruit.

"Toen ik met mijn werk aan de TUA begon, in 1986, was ik 30 jaar. Eén gemeente heb ik slechts mogen dienen, Zoetermeer, in een korte periode van goed vier jaar. Teruggaan naar de TUA was voor mijn vrouw en mij niet makkelijk. Maar in de jaren daarna ben ik steeds meer ingegroeid in het werk, en met veel vreugde heb ik me gewijd aan de bestudering van het Oude Testament, en het doorgeven van alle moois wat ik daarin vond, aan wijsheid, schoonheid en waarheid.

Hoogtepunten waren niet alleen de vele mooie colleges, maar in het bijzonder ook de perioden van gastcollege geven in het buitenland, vooral in Afrika en in Azië. Het is zó bemoedigend om van dichtbij mee te maken hoe de Geest over alle grenzen heen het Koninkrijk bouwt. Dieptepunten waren er natuurlijk ook. Dat begon al snel, in 1987: het plotselinge overlijden van prof. Versteeg, voor mij de verbindingspersoon met de oudere generatie hoogleraren waar ik als “jonkie” tussen moest opereren.

Een dieptepunt vond ik vele jaren later de grote misser om niet samen met andere opleidingen één Gereformeerde Theologische Universiteit te willen vormen. Dwars door alles heen heb ik de transitie meegemaakt van een hogeschool met beperkte actieradius tot een volwaardige theologische universiteit met een bredere uitstraling tot ver over de grenzen heen. Het was en is een voorrecht om daaraan te hebben mogen bijdragen."

"De Schrift mag het zeggen, ook als dat mij weleens verwart."

Stil
Prof. Peels heeft zich in de loop der jaren vooral veel beziggehouden met vragen rondom het beeld van God in het Oude Testament, en daarnaast, met name de laatste jaren, ook met het intrigerende Bijbelboek Jeremia. Daarnaast verdiepte hij zich in een keur van thema’s: eschatologie, Bijbelvertaling, geweld in het Oude Testament, verbond, ‘struikelteksten’, hermeneutiek, wordingsgeschiedenis van het Oude Testament, psalmenexegese, enzovoorts.

Waar hij het meest van heeft geleerd? "Die “donkere” teksten in het Oude Testament, de “schaduwzijden” van het Godsbeeld, die steeds weer nieuw licht werpen op wie de HERE is, Hij die in Zijn heiligheid en Zijn liefde Zich niet laat tegenhouden. Een korte studie waar ik misschien nog de meeste vreugde aan beleefde was het onderzoek naar de notie van de lankmoedigheid van God. Zó mooi! Daar werd ik al biddend en onderzoekend zelf steeds weer stil van."

Gesloten denksystemen
Zelf heeft prof. Peels als student college gehad van prof. Oosterhoff, van wie hij vooral heeft meegekregen dat je je in de bestudering van de Schriften eerbiedig luisterend moet opstellen: de Schrift is altijd weer rijker dan je ooit dacht. Van hem erfde hij ook het verzet tegen gesloten denksystemen, of die nu liberaal of conservatief zijn. "De Schrift mag het zeggen, ook als dat mij weleens verwart. Wijze lessen kreeg ik genoeg mee, maar niet de minst wijze les was die over de vrijheid van de exegese. Dat is en blijft een aangevochten zaak."

Van prof. Oosterhoff erfde hij ook zijn Jeremia-onderzoek, dat eerstgenoemde begonnen was, maar niet heeft kunnen voltooien. Uiteindelijk concentreerde prof. Peels zich op het laatste deel van het boek Jeremia, de volkenprofetieën in Jeremia 46-51. "Die mag je gerust rekenen tot de moeilijkste teksten van het Oude Testament. De studie daarvan heb ik nu afgerond. In januari 2023 komt bij KokBoekencentrum het boek uit."

Na zijn emeritaat wil prof. Peels samen met zijn vrouw Janine in retraite te gaan: een reis van enkele maanden langs de Middellandse Zee, langs plaatsen van de klassieke oudheid.

Terugkijkend op al die voorbije jaren is prof. Peels vooral dankbaar. "Door Gods genade heb ik, als oudtestamenticus geconfronteerd met grote hermeneutische en theologische vragen, het geloof mogen behouden. Dat geloof is zelfs verdiept en nog meer verankerd in wie Hij naar Zijn beloften voor ons minimensjes wil zijn."

Zoals prof. Peels destijds de opvolger was van prof. Oosterhoff, zo is dr. Versluis de opvolger van prof. Peels. Wat wil hij zijn opvolger vooral meegeven? "Zo ongeveer hetzelfde als ik van mijn voorganger heb meegekregen. Kort gezegd: eerbied voor de Schriften, bescheidenheid in je eigen meningsvorming, zachtmoedigheid in de omgang met anderen, beslistheid in het opkomen voor de prioriteit van het Woord. Een eindje verderop komen dan onze tradities vanzelf wel. En besef bij dit alles dat we maar gewone kleine mensen zijn, met een beperkte blik, en dat Gods Koninkrijk al onze grenzen transcendeert, in de loop der tijden."

Plannen
Na zijn emeritaat wil prof. Peels samen met zijn vrouw Janine in retraite te gaan: een reis van enkele maanden langs de Middellandse Zee, langs plaatsen van de klassieke oudheid. "Gewoon met ons tentje achterin de auto, en al verder trekkend iets opvangen van wat Gods werk in mensenlevens en culturen de eeuwen door teweeg heeft gebracht. Even weg van het hier-en-nu dus. Op enige afstand naar onszelf, onze kerk, en het moderne leven kijken.

Daarna weer terug, en ja, dan heb ik van alles en nog wat aan moois te doen. Onder meer een boek schrijven over beelden van God in het Oude Testament, niet op academisch niveau, maar iets bevattelijker. Het is altijd mijn drive geweest om in mijn theologisch bezig zijn mij niet te verliezen in details en marginale kwesties, maar te denken en te schrijven over de kernvraag wie de HERE is, zoals we Hem leren kennen in Zijn Woord."

Het afscheidscollege van prof. Peels stond gepland voor vrijdagmiddag 27 januari 2023 om 15.00 uur in de Grote Kerk aan de Loolaan in Apeldoorn.

Bovenstaand artikel verscheen in het magazine van de TUA en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#401 Jeffrey & Hans Maat over spanning rond charismatische vernieuwing: herstel of ontsporing?
Of beluister op:

Meerartikelen

Andre
Nieuws

Dirigent en organist André van Vliet (56) overleden

Dirigent, organist en pianist André van Vliet is woensdag op 56-jarige leeftijd overleden. Hij was al enkele jaren ernstig ziek. Dat meldt het Reformatorisch Dagblad. Van Vliet maakte twee jaar geleden zelf bekend ernstig ziek te zijn. Hij vertelde d

CGK-synode
Nieuws

CGK-synode komt vervroegd bij elkaar vanwege breuk in kerkverband

De generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) komt waarschijnlijk al kort na de zomer bijeen. Dat is ongeveer negen maanden eerder dan gepland. Dat meldt het Nederlands Dagblad. De vervroegde vergadering komt er vanwege de grote s

Ark
Nieuws

Ark van Noach mogelijk naar pretpark in Rotterdamse havens

De Ark van Noach komt mogelijk in een Rotterdams pretpark te liggen. Dat zegt ondernemer en eigenaar van de Ark Wim Beelen in gesprek met het Algemeen Dagblad. Hij kocht deze week het mislukte attractiepark Rivoli dat in het Rotterdamse havengebied l

John Piper
Nieuws

John Piper kritisch op AI: "AI kan denken, maar nooit God liefhebben"

Volgens John Piper kan kunstmatige intelligentie nooit kan doen wat een mens wel kan: God liefhebben. Daarmee laat de opkomst van AI volgens de bekende Amerikaanse predikant juist zien wat de mens uniek maakt. De Amerikaanse predikant Ray Miller waar

Irene
Getuigenis

Irene Klein Haneveld overleden: "Ik ben niet bang om naar de hemel te gaan"

Irene Klein Haneveld was meer dan vijftig jaar het gezicht van Bijbelshop Samma in Gouda. Ze kreeg begin dit jaar de diagnose alvleesklierkanker. Ondanks die zware boodschap bleef haar verlangen hetzelfde: mensen dichter bij God brengen. Met liefde s

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden vertelt over predikant die gedwongen werd om mee te gaan naar de kroeg

"Er komt een soldaat naast hem lopen en die zegt: 'Zo dominee, jij hebt karakter.' Die krijgsmachtpredikant antwoordt en zegt: 'Hoezo dan?' 'Nou', antwoordt die soldaat, 'de vorige predikant moesten we naar huis dragen, want die dronk al die glaasjes

Kees Boele
Persbericht

Kees Boele stopt als bestuurder Protestantse Theologische Universiteit

Dr. Kees Boele stopt per 1 september 2026 als voorzitter van het college van bestuur van de Protestantse Theologische Universiteit (PThU). Daarmee komt een einde aan zijn tweede termijn én aan een loopbaan van 25 jaar in het hoger onderwijs. Boele tr

Gert Jan en Tinet de Jonge
Interview

Burgermeester Tinet de Jonge over geloof en tegenslag: “We hebben gezien welke kracht er in ons huwelijk zit”

Wat begint als een droom om burgemeester te worden, krijgt in het leven van Tinet de Jonge-Ruitenbeek een diepere laag wanneer haar man tijdens zijn werk als politieagent zwaar mishandeld wordt. In Hour of Power vertelde ze afgelopen zondag openharti

Meerartikelen

Nigeri
Nieuws

Minstens acht dodelijke slachtoffers bij aanval op christelijk dorp in Nigeria

In de centraal-Nigeriaanse deelstaat Plateau zijn opnieuw christenen het doelwit geworden van geweld. Bij nachtelijke aanvallen op meerdere dorpen zijn afgelopen weekend minstens acht christenen om het leven gekomen. Tien anderen raakten gewond. Dat

Bikker van Dijk
Nieuws

Openlijk gif op Nederlandse straten? Lees de bijdrages van CU en SGP aan antisemitismedebat

Dinsdag vond in de Tweede Kamer een debat over antisemitisme plaats. Daarbij stelde CU-leider Mirjam Bikker dat antisemitisme een gif is dat diep in onze samenleving is doorgedrongen. SGP-Kamerlid Diederik van Dijk zei dat "de vijand uit zijn hol is

Dr. C. A. van der Sluijs
Column

Terug naar het fundament: wat wordt bedoeld met 'de kerk'?

De kerk staat opnieuw volop in de belangstelling, onder andere door spanningen en dreigende scheuringen. Maar wat bedoelen we eigenlijk als we spreken over ‘de kerk’? In dit artikel wordt vanuit de Bijbel en de belijdenis nagedacht over de kerk als l

India
Nieuws

Tienduizenden Indiase christenen protesteren tegen nieuwe antibekeringswet

Meer dan 30.000 mensen hebben op 13 april in Jagdalpur, het hoofdkwartier van het Bastar-district in de Indiase deelstaat Chhattisgarh, gedemonstreerd tegen de antibekeringswet. De actie vond plaats als reactie op de in maart aangenomen wet die volge

Het Omega Project
Verdieping

Hoe leef je als christen in de wereld terwijl je niet van de wereld bent?

Hoe leef je als christen midden in een samenleving die steeds verder afstand neemt van haar christelijke wortels, zonder je terug te trekken of juist volledig op te gaan in de omgeving? Over dat en meer gaat het in een boeiende en prikkelende tutoria

solidariteitsavond voor Israël
Video

Grote solidariteitsavond voor Israël: kijk hier live mee

Op dinsdagavond 21 april om 19.30 uur is live een solidariteitsavond voor Israël te volgen. Tijdens deze avond wordt stilgestaan bij het 78-jarig bestaan van de staat Israël. Vanuit het midden van Nederland klinkt samenzang tot eer van de God van Isr

Israël en de Bijbel
Persbericht

Israël en de Bijbel organiseert Ontmoetingsdag 2026: 'Levende woorden voor Israël'

Op Hemelvaartsdag, donderdag 14 mei 2026, organiseert Stichting Israël en de Bijbel een landelijke ontmoetingsdag in Veenendaal. Het thema van de dag is ‘Levende woorden voor Israël’. Gastspreker is Victor Kalisher, directeur van het Israëlisch Bijbe

Ds. A. van der Zwan
Video

CGK Damwoude brengt beroep uit op ds. A. van der Zwan uit Dordrecht

De christelijke gereformeerde kerk (CGK) te Damwoude heeft een beroep uitgebracht op ds. A. van der Zwan (foto). In het Friese dorp zoeken de christelijke gereformeerden naar een nieuwe gemeentepredikant vanwege het eerdere vertrek van ds. A. A. Egas

Nigeriaanse kinderen
Nieuws

Nigeriaanse overheid weigert weggehaalde kinderen terug te laten keren naar christelijk weeshuis

Zeven kinderen die eind 2019 door agenten werden weggehaald uit een christelijk weeshuis in Noord-Nigeria, zijn nog altijd niet terug bij de familie die voor hen zorgde. Sinds hun gedwongen vertrek verblijven zij in een overheidsweeshuis in de staat

LHBTI
Nieuws

Baptistenorganisatie overweegt samenwerking met universiteit te schrappen vanwege LHBTI-event

De Amerikaanse baptistenorganisatie Baptist General Convention of Texas overweegt eventueel haar samenwerking met Baylor University te schrappen. Aanleiding is een bijeenkomst op de universiteit waarbij sprekers aanwezig zijn die zich inzetten voor a

Steve Maile
Nieuws

Britse straatprediker opgepakt tijdens evangelisatie in Watford

Een christelijke straatprediker is zaterdag opgepakt in Watford. Op internet gaan beelden rond van de arrestatie van Steve Maile. Op de video is te zien hoe drie agenten Maile meenemen terwijl hij op straat preekt. De straatprediker werd ervan verdac

Pakistan
Nieuws

'Pakistaanse politie weigert 15-jarig christelijk meisje te redden van islamitische ontvoerders'

De Pakistaanse politie heeft nagelaten actie te ondernemen toen een 15-jarig christelijk meisje onder dreiging van een wapen is ontvoerd, gedwongen bekeerd tot de islam en uitgehuwelijkt aan haar ontvoerder. Dit meldt haar vader tegenover Morning Sta