Prof. Peels neemt afscheid van TUA: "Door Gods genade heb ik het geloof behouden"

God 2 februari 2023 TUA Connect
Prof. Peels

In 1993 werd hij hoogleraar Oude Testament aan de Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA), daarvoor was hij al docent in datzelfde vakgebied, en dáárvoor predikant in de christelijke gereformeerde kerk van Zoetermeer. Vanwege zijn emeritaat blikt prof. Peels terug en vooruit.

"Toen ik met mijn werk aan de TUA begon, in 1986, was ik 30 jaar. Eén gemeente heb ik slechts mogen dienen, Zoetermeer, in een korte periode van goed vier jaar. Teruggaan naar de TUA was voor mijn vrouw en mij niet makkelijk. Maar in de jaren daarna ben ik steeds meer ingegroeid in het werk, en met veel vreugde heb ik me gewijd aan de bestudering van het Oude Testament, en het doorgeven van alle moois wat ik daarin vond, aan wijsheid, schoonheid en waarheid.

Hoogtepunten waren niet alleen de vele mooie colleges, maar in het bijzonder ook de perioden van gastcollege geven in het buitenland, vooral in Afrika en in Azië. Het is zó bemoedigend om van dichtbij mee te maken hoe de Geest over alle grenzen heen het Koninkrijk bouwt. Dieptepunten waren er natuurlijk ook. Dat begon al snel, in 1987: het plotselinge overlijden van prof. Versteeg, voor mij de verbindingspersoon met de oudere generatie hoogleraren waar ik als “jonkie” tussen moest opereren.

Een dieptepunt vond ik vele jaren later de grote misser om niet samen met andere opleidingen één Gereformeerde Theologische Universiteit te willen vormen. Dwars door alles heen heb ik de transitie meegemaakt van een hogeschool met beperkte actieradius tot een volwaardige theologische universiteit met een bredere uitstraling tot ver over de grenzen heen. Het was en is een voorrecht om daaraan te hebben mogen bijdragen."

"De Schrift mag het zeggen, ook als dat mij weleens verwart."

Stil
Prof. Peels heeft zich in de loop der jaren vooral veel beziggehouden met vragen rondom het beeld van God in het Oude Testament, en daarnaast, met name de laatste jaren, ook met het intrigerende Bijbelboek Jeremia. Daarnaast verdiepte hij zich in een keur van thema’s: eschatologie, Bijbelvertaling, geweld in het Oude Testament, verbond, ‘struikelteksten’, hermeneutiek, wordingsgeschiedenis van het Oude Testament, psalmenexegese, enzovoorts.

Waar hij het meest van heeft geleerd? "Die “donkere” teksten in het Oude Testament, de “schaduwzijden” van het Godsbeeld, die steeds weer nieuw licht werpen op wie de HERE is, Hij die in Zijn heiligheid en Zijn liefde Zich niet laat tegenhouden. Een korte studie waar ik misschien nog de meeste vreugde aan beleefde was het onderzoek naar de notie van de lankmoedigheid van God. Zó mooi! Daar werd ik al biddend en onderzoekend zelf steeds weer stil van."

Gesloten denksystemen
Zelf heeft prof. Peels als student college gehad van prof. Oosterhoff, van wie hij vooral heeft meegekregen dat je je in de bestudering van de Schriften eerbiedig luisterend moet opstellen: de Schrift is altijd weer rijker dan je ooit dacht. Van hem erfde hij ook het verzet tegen gesloten denksystemen, of die nu liberaal of conservatief zijn. "De Schrift mag het zeggen, ook als dat mij weleens verwart. Wijze lessen kreeg ik genoeg mee, maar niet de minst wijze les was die over de vrijheid van de exegese. Dat is en blijft een aangevochten zaak."

Van prof. Oosterhoff erfde hij ook zijn Jeremia-onderzoek, dat eerstgenoemde begonnen was, maar niet heeft kunnen voltooien. Uiteindelijk concentreerde prof. Peels zich op het laatste deel van het boek Jeremia, de volkenprofetieën in Jeremia 46-51. "Die mag je gerust rekenen tot de moeilijkste teksten van het Oude Testament. De studie daarvan heb ik nu afgerond. In januari 2023 komt bij KokBoekencentrum het boek uit."

Na zijn emeritaat wil prof. Peels samen met zijn vrouw Janine in retraite te gaan: een reis van enkele maanden langs de Middellandse Zee, langs plaatsen van de klassieke oudheid.

Terugkijkend op al die voorbije jaren is prof. Peels vooral dankbaar. "Door Gods genade heb ik, als oudtestamenticus geconfronteerd met grote hermeneutische en theologische vragen, het geloof mogen behouden. Dat geloof is zelfs verdiept en nog meer verankerd in wie Hij naar Zijn beloften voor ons minimensjes wil zijn."

Zoals prof. Peels destijds de opvolger was van prof. Oosterhoff, zo is dr. Versluis de opvolger van prof. Peels. Wat wil hij zijn opvolger vooral meegeven? "Zo ongeveer hetzelfde als ik van mijn voorganger heb meegekregen. Kort gezegd: eerbied voor de Schriften, bescheidenheid in je eigen meningsvorming, zachtmoedigheid in de omgang met anderen, beslistheid in het opkomen voor de prioriteit van het Woord. Een eindje verderop komen dan onze tradities vanzelf wel. En besef bij dit alles dat we maar gewone kleine mensen zijn, met een beperkte blik, en dat Gods Koninkrijk al onze grenzen transcendeert, in de loop der tijden."

Plannen
Na zijn emeritaat wil prof. Peels samen met zijn vrouw Janine in retraite te gaan: een reis van enkele maanden langs de Middellandse Zee, langs plaatsen van de klassieke oudheid. "Gewoon met ons tentje achterin de auto, en al verder trekkend iets opvangen van wat Gods werk in mensenlevens en culturen de eeuwen door teweeg heeft gebracht. Even weg van het hier-en-nu dus. Op enige afstand naar onszelf, onze kerk, en het moderne leven kijken.

Daarna weer terug, en ja, dan heb ik van alles en nog wat aan moois te doen. Onder meer een boek schrijven over beelden van God in het Oude Testament, niet op academisch niveau, maar iets bevattelijker. Het is altijd mijn drive geweest om in mijn theologisch bezig zijn mij niet te verliezen in details en marginale kwesties, maar te denken en te schrijven over de kernvraag wie de HERE is, zoals we Hem leren kennen in Zijn Woord."

Het afscheidscollege van prof. Peels stond gepland voor vrijdagmiddag 27 januari 2023 om 15.00 uur in de Grote Kerk aan de Loolaan in Apeldoorn.

Bovenstaand artikel verscheen in het magazine van de TUA en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#400 Jeffrey & Paulien Vervoorn over preekstress, kunstmatige intelligentie en plagiaat
Of beluister op:

Meerartikelen

Nicaragua
Nieuws

Nieuw rapport: onderdrukking van christenen in Nicaragua flink toegenomen

Nicaraguaanse christenen zijn in 2025 geconfronteerd met toenemende onderdrukking. Een recent rapport documenteerde in dat jaar 309 overtredingen van de vrijheid van godsdienst of levensovertuiging in het Midden-Amerikaanse land. Van de 309 geregistr

Dina-Perla Portnaar
Column

Nieuwe roman stelt vragen over waarheid en identiteit

De Nederlandse auteur Dina-Perla Portnaar lanceert op vandaag haar nieuwe filosofische roman Memos from the Edge. In het boek onderzoekt zij thema’s als identiteit, waarheid en morele moed in een samenleving die volgens haar steeds sterker onder druk

Vrouw werkt 's avonds laat/inzet: Geerten van Breugel
Nieuws

De kerk heeft een grotere rol in AI-evangelisatie dan ze nu beseft

Hoe prachtig zou het zijn als het Evangelie door kunstmatige intelligentie in de verste uithoeken van deze aarde klinkt, ook daar waar christenen niet present zijn? Kerken en christelijke organisaties hebben hier een grotere rol in dan ze tot op hede

En voort wentelen de eeuwen
Persbericht

Heruitgave klassieker over Openbaring centraal op symposium in Apeldoorn

Uitgeverij De Banier organiseert op 16 april een symposium rond de heruitgave van het boek En voort wentelen de eeuwen van theoloog J.H. Bavinck. De bijeenkomst vindt plaats in de Apeldoornse Victorkerk en staat in het teken van de betekenis van het

missiereis CAMA
Persbericht

Jongvolwassenen op missiereis naar Barcelona: ‘God aan het werk zien in de stad’

CAMA Zending organiseert dit voorjaar opnieuw een short-term mission trip naar Barcelona voor jongvolwassenen. Na de impactvolle reis van vorig jaar krijgen jongeren opnieuw de kans om hun geloof in praktijk te brengen in een van de meest seculiere s

Het Omega Project
Verdieping

Tutorial: Hoe leef je als christen in de wereld terwijl je niet van de wereld bent?

Hoe leef je als christen midden in een samenleving die steeds verder afstand neemt van haar christelijke wortels, zonder je terug te trekken of juist volledig op te gaan in de omgeving? Over dat en meer gaat het in een boeiende en prikkelende tutoria

Bijbel in het Marokkaans-Arabisch
Positief nieuws

Historische mijlpaal: de eerste complete Bijbel in het Marokkaans-Arabisch

Marokkanen hebben voor het eerst een complete Bijbel in hun eigen taal. De Bijbel in het Marokkaans-Arabisch werd op 17 en 24 januari gelanceerd. Aan de vertaling is bijna drie decennia gewerkt. De lancering was de bekroning van bijna drie decennia l

Operatie Mobilisatie
Positief nieuws

Hoe God één man gebruikt voor explosieve groei

“Wat wij in zes maanden tijd zagen gebeuren; het was een wonder. De levens van volwassenen en kinderen worden voor de eeuwigheid veranderd.” Twee OM’ers*, werkzaam in het Nabije Oosten, willen niets liever dan het Evangelie delen met mensen die Jezus

Meerartikelen

SGP-jongerendag
Persbericht

SGP-jongeren organiseren tweejaarlijkse SGP-jongerendag in Barneveld

Op D.V. zaterdag 11 april 2026 organiseert SGP-jongeren haar tweejaarlijkse SGP-jongerendag in Barneveld. Het belooft een dag te worden vol interessante sprekers, interactie en gezelligheid met honderden jongeren uit het hele land. Het programma is a

Crew The Chosen
Nieuws

Nieuw seizoen The Chosen start in november, slot krijgt wereldwijde bioscooprelease

De populaire serie The Chosen, waarin Jezus' leven en bediening getoond worden, krijgt een zesde seizoen. Prime Video en 5&2 Studios maken bekend dat het zesde seizoen vanaf 15 november in première gaat. Opvallend is dat de laatste aflevering niet di

Maanfoto
Nieuws

CU-Kamerlid enthousiast over maanfoto’s Artemis II: ‘Wees zuinig op dat blauwige bolletje’

Tweede Kamerlid Pieter Grinwis heeft met verwondering gereageerd op nieuwe beelden van de aarde en de maan, gedeeld door NASA. De foto’s zijn gemaakt tijdens de historische Artemis II-missie, waarbij astronauten voor het eerst in ruim vijftig jaar we

ChatGPT
Nieuws

Onderzoek: meerderheid Amerikaanse predikanten gebruikt AI bij preekvoorbereiding

Een meerderheid van Amerikaanse predikanten maakt gebruik van kunstmatige intelligentie (AI). Dat blijkt uit onderzoek van onderzoeksbureau Barna en technologiebedrijf Pushpay. Tegelijkertijd zijn er ook zorgen over de invloed van kunstmatige intelli

Kanye West
Nieuws

ChristenUnie en CDA willen optreden tegen komst Kanye West

ChristenUnie-leider Mirjam Bikker heeft schriftelijke vragen gesteld aan de minister van Justitie en Veiligheid over de mogelijke komst van rapper Kanye West naar Nederland. Aanleiding is het besluit van het Verenigd Koninkrijk om de artiest de toega

Ds. W. Visscher
Video

GerGem-predikant wijst in catechismuspreek op de sterke eigen wil van mensen

'Uw wil geschiede, gelijk in den hemel, alzo ook op de aarde', zo luidt de derde bede uit het onder vele christenen bekende Onze Vader. Ds. W. Visscher, predikant van de gereformeerde gemeente Amersfoort, stond in een recente preek bij de derde bede

Pakistan
Nieuws

Christelijke vader sterft na arrestatie in Pakistan: familie spreekt van marteling

In Pakistan is grote verontwaardiging ontstaan na de dood van de 42-jarige christen Iftikhar Masih. Volgens zijn familie is hij door de politie gemarteld en gedood, kort nadat hij was opgepakt op verdenking van ontvoering, zo meldt Morning Star News.

Domkerk
Nieuws

Micha Nederland organiseert gebedsdienst in aanloop naar debat over asielwetten

In aanloop naar de behandeling van nieuwe asielwetten in de Eerste Kamer komen christenen samen op 12 april bij een landelijke gebedsdienst in de Domkerk in Utrecht. Initiatiefnemer Micha Nederland zegt daarmee aandacht te willen vragen voor de gevol

Gerard en Lydia de Groot
Persbericht

Themadag over geestelijke autoriteit in Nieuwegein: ‘Leef in vrijheid en overwinning’

Op zaterdag 18 april organiseert Heart2Heart een landelijke themadag over geestelijke autoriteit. De bijeenkomst vindt plaats in De Bazuin Familiekerk en richt zich op christenen die verlangen naar meer geestelijke verdieping en kracht in het dagelij

Koran
Nieuws

In deze kerken klinkt wél de betwiste islamitische passage uit omstreden muziekstuk

Vorige week annuleerde de NGK te Bunschoten-Spakenburg een concert vanwege een islamitische passage in een muziekstuk. Het betreffende muziekstuk, The Armed Man: A Mass For Peace, zou op 18 april tijdens een concert uitgevoerd worden. Maar daar ging

muziek
Analyse

AI als hulpmiddel of grens: het debat in de christelijke muziek

Kunstmatige intelligentie doet in rap tempo zijn intrede in allerlei sectoren, en ook de muziekwereld blijft daarin niet achter. Programma’s die teksten schrijven, melodieën genereren en complete nummers produceren, zijn voor steeds meer mensen toega

David ten Voorde en Jonathan Nolan
Podcast

David en Jonathan: “Een kerk die niet vermenigvuldigt, is niet gezond”

"Als je discipelen maakt, krijg je vanzelf kerken", zegt David ten Voorde. Terwijl kerken in Nederland krimpen, maakt de kerk wereldwijd een ongekende groei door. Wat kunnen wij daarvan leren? In een boeiend gesprek met David ten Voorde, initiatiefne