Prof. Peels neemt afscheid van TUA: "Door Gods genade heb ik het geloof behouden"

God 2 februari 2023 TUA Connect
Prof. Peels

In 1993 werd hij hoogleraar Oude Testament aan de Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA), daarvoor was hij al docent in datzelfde vakgebied, en dáárvoor predikant in de christelijke gereformeerde kerk van Zoetermeer. Vanwege zijn emeritaat blikt prof. Peels terug en vooruit.

"Toen ik met mijn werk aan de TUA begon, in 1986, was ik 30 jaar. Eén gemeente heb ik slechts mogen dienen, Zoetermeer, in een korte periode van goed vier jaar. Teruggaan naar de TUA was voor mijn vrouw en mij niet makkelijk. Maar in de jaren daarna ben ik steeds meer ingegroeid in het werk, en met veel vreugde heb ik me gewijd aan de bestudering van het Oude Testament, en het doorgeven van alle moois wat ik daarin vond, aan wijsheid, schoonheid en waarheid.

Hoogtepunten waren niet alleen de vele mooie colleges, maar in het bijzonder ook de perioden van gastcollege geven in het buitenland, vooral in Afrika en in Azië. Het is zó bemoedigend om van dichtbij mee te maken hoe de Geest over alle grenzen heen het Koninkrijk bouwt. Dieptepunten waren er natuurlijk ook. Dat begon al snel, in 1987: het plotselinge overlijden van prof. Versteeg, voor mij de verbindingspersoon met de oudere generatie hoogleraren waar ik als “jonkie” tussen moest opereren.

Een dieptepunt vond ik vele jaren later de grote misser om niet samen met andere opleidingen één Gereformeerde Theologische Universiteit te willen vormen. Dwars door alles heen heb ik de transitie meegemaakt van een hogeschool met beperkte actieradius tot een volwaardige theologische universiteit met een bredere uitstraling tot ver over de grenzen heen. Het was en is een voorrecht om daaraan te hebben mogen bijdragen."

"De Schrift mag het zeggen, ook als dat mij weleens verwart."

Stil
Prof. Peels heeft zich in de loop der jaren vooral veel beziggehouden met vragen rondom het beeld van God in het Oude Testament, en daarnaast, met name de laatste jaren, ook met het intrigerende Bijbelboek Jeremia. Daarnaast verdiepte hij zich in een keur van thema’s: eschatologie, Bijbelvertaling, geweld in het Oude Testament, verbond, ‘struikelteksten’, hermeneutiek, wordingsgeschiedenis van het Oude Testament, psalmenexegese, enzovoorts.

Waar hij het meest van heeft geleerd? "Die “donkere” teksten in het Oude Testament, de “schaduwzijden” van het Godsbeeld, die steeds weer nieuw licht werpen op wie de HERE is, Hij die in Zijn heiligheid en Zijn liefde Zich niet laat tegenhouden. Een korte studie waar ik misschien nog de meeste vreugde aan beleefde was het onderzoek naar de notie van de lankmoedigheid van God. Zó mooi! Daar werd ik al biddend en onderzoekend zelf steeds weer stil van."

Gesloten denksystemen
Zelf heeft prof. Peels als student college gehad van prof. Oosterhoff, van wie hij vooral heeft meegekregen dat je je in de bestudering van de Schriften eerbiedig luisterend moet opstellen: de Schrift is altijd weer rijker dan je ooit dacht. Van hem erfde hij ook het verzet tegen gesloten denksystemen, of die nu liberaal of conservatief zijn. "De Schrift mag het zeggen, ook als dat mij weleens verwart. Wijze lessen kreeg ik genoeg mee, maar niet de minst wijze les was die over de vrijheid van de exegese. Dat is en blijft een aangevochten zaak."

Van prof. Oosterhoff erfde hij ook zijn Jeremia-onderzoek, dat eerstgenoemde begonnen was, maar niet heeft kunnen voltooien. Uiteindelijk concentreerde prof. Peels zich op het laatste deel van het boek Jeremia, de volkenprofetieën in Jeremia 46-51. "Die mag je gerust rekenen tot de moeilijkste teksten van het Oude Testament. De studie daarvan heb ik nu afgerond. In januari 2023 komt bij KokBoekencentrum het boek uit."

Na zijn emeritaat wil prof. Peels samen met zijn vrouw Janine in retraite te gaan: een reis van enkele maanden langs de Middellandse Zee, langs plaatsen van de klassieke oudheid.

Terugkijkend op al die voorbije jaren is prof. Peels vooral dankbaar. "Door Gods genade heb ik, als oudtestamenticus geconfronteerd met grote hermeneutische en theologische vragen, het geloof mogen behouden. Dat geloof is zelfs verdiept en nog meer verankerd in wie Hij naar Zijn beloften voor ons minimensjes wil zijn."

Zoals prof. Peels destijds de opvolger was van prof. Oosterhoff, zo is dr. Versluis de opvolger van prof. Peels. Wat wil hij zijn opvolger vooral meegeven? "Zo ongeveer hetzelfde als ik van mijn voorganger heb meegekregen. Kort gezegd: eerbied voor de Schriften, bescheidenheid in je eigen meningsvorming, zachtmoedigheid in de omgang met anderen, beslistheid in het opkomen voor de prioriteit van het Woord. Een eindje verderop komen dan onze tradities vanzelf wel. En besef bij dit alles dat we maar gewone kleine mensen zijn, met een beperkte blik, en dat Gods Koninkrijk al onze grenzen transcendeert, in de loop der tijden."

Plannen
Na zijn emeritaat wil prof. Peels samen met zijn vrouw Janine in retraite te gaan: een reis van enkele maanden langs de Middellandse Zee, langs plaatsen van de klassieke oudheid. "Gewoon met ons tentje achterin de auto, en al verder trekkend iets opvangen van wat Gods werk in mensenlevens en culturen de eeuwen door teweeg heeft gebracht. Even weg van het hier-en-nu dus. Op enige afstand naar onszelf, onze kerk, en het moderne leven kijken.

Daarna weer terug, en ja, dan heb ik van alles en nog wat aan moois te doen. Onder meer een boek schrijven over beelden van God in het Oude Testament, niet op academisch niveau, maar iets bevattelijker. Het is altijd mijn drive geweest om in mijn theologisch bezig zijn mij niet te verliezen in details en marginale kwesties, maar te denken en te schrijven over de kernvraag wie de HERE is, zoals we Hem leren kennen in Zijn Woord."

Het afscheidscollege van prof. Peels stond gepland voor vrijdagmiddag 27 januari 2023 om 15.00 uur in de Grote Kerk aan de Loolaan in Apeldoorn.

Bovenstaand artikel verscheen in het magazine van de TUA en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#398 David ten Voorde & Jonathan Nolan over kerkgroei in onbereikte gebieden
Of beluister op:

Meerartikelen

Pakistan vlag
Nieuws

Zorgen om christen die mogelijk doodstraf krijgt in Pakistan

In Pakistan groeit de zorg om een christelijke man die wordt beschuldigd van godslastering. De 34-jarige Ishtiaq Saleem wacht op de uitspraak van de rechter. Hij riskeert de doodstraf, maakt Morning Star News duidelijk. Saleem werd in 2022 gearrestee

Verwoest Jezusbeeld
Nieuws

Ophef over filmpje waarin Jezusbeeld wordt vernield; presentatoren bieden excuses aan

Een filmpje van de Belgische radiozender Studio Brussel heeft de afgelopen dagen voor flinke ophef gezorgd. In de video, die werd opgenomen rond ‘Blue Monday’, is te zien hoe presentatoren Eva De Roo en Dries Lenaerts in een zogenoemde ‘rage room’ ve

Duizenden kaarsen voor Fins parlement
Nieuws

Duizenden kaarsen aangestoken voor geaborteerde kinderen bij Fins parlement

Bij het Finse parlement in Helsinki zijn zaterdagavond 8.645 kaarsen aangestoken. Elke kaars stond symbool voor een ongeboren leven dat in 2024 door abortus in de moederschoot is afgebroken. De actie werd georganiseerd door de Finse pro-life organisa

Amerikaanse schoolbus
Nieuws

Leerling op het matje geroepen na uitdelen evangeliefolders op Amerikaanse school

Een middelbare scholier in de Amerikaanse staat Washington is berispt omdat zij evangeliefolders uitdeelde op school. Dat melden advocaten van de christelijke organisatie American Center for Law and Justice (ACLJ), die het meisje bijstaan. Het incide

Familierechercheur Marije Janmaat-Versteeg
Interview

Familierechercheur begeleidt families na moord en doodslag: “God is mijn basis”

Ze stond jarenlang naast mensen op de meest rauwe momenten van hun leven. Familierechercheur Marije Janmaat-Versteeg spreekt dagelijks met nabestaanden die geconfronteerd worden met verlies door een misdrijf. In de uitzending van Hour of Power vertel

Ds. W. L. W. Kater
Video

Waarom zijn er twee kerkdiensten op zondag? CGK-predikant antwoordt in preekfragment

Kerkelijke gemeenten binnen de gereformeerde gezindte hebben het gebruik om zondags tweemaal bij elkaar te komen. Veel christenen gaan dan ook twee per zondag naar de kerk. Maar waar komt dat gebruik eigenlijk vandaan? Ds. W. L. W. Kater, CGK-predika

Evangelisch College
Persbericht

Studiedag ‘Raak mijn wonden aan’ over omgaan met verlies in het pastoraat

Op maandag 30 maart 2026 vindt in Amersfoort de studiedag ‘Raak mijn wonden aan: werken met verlies in de pastorale praktijk’ van het Evangelisch College plaats. Tijdens deze dag staan rouw, verlies en pastorale begeleiding centraal. De bijeenkomst r

Ds. M. van Reenen
Opinie

Teloorgang ChristenUnie is een teken van secularisatie

Opnieuw verloor de ChristenUnie, en het was tamelijk dramatisch: van 300 naar 200 zetels in gemeenteraden. Dat is niet alleen een politiek issue. Het zegt ook iets over de situatie van de kerken. Het ziet er niet best uit, zou ik zo zeggen. Over de p

Meerartikelen

Henriëtte Geurtsen
Interview

Henriëtte was depressief: “Na een kerkdienst wilde ik voor de trein springen”

Na een preek stopte Henriëtte Geurtsen bij een spoorwegovergang. Ze was niet van plan om terug te gaan naar huis. Wachtend op een voorbijrazende trein zou ze op dat moment een einde maken aan haar leven. “Ik was van plan om voor de trein te springen.

Reach Cancun
Getuigenis

Opwekking op Mexicaans strand: tientallen geven leven aan Jezus

Wat begon als een evangelisatieactie tussen feestende jongeren, groeide uit tot een krachtige beweging van geloof en bekering. Tijdens de voorjaarsvakantie in het Mexicaanse Cancún en Playa del Carmen kwamen tientallen mensen tot geloof en lieten zic

Drs. Jelte Alma
Column

CGK op een breekpunt: kerkorde wordt een struikelblok

De crisis binnen de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) verdiept zich verder. Na de recente vergadering van de zogenoemde groep-Rijnsburg, waar stappen zijn gezet richting een eigen kerkelijke structuur, lijkt een scheuring steeds dichterbij te k

Joodse ambulance
Nieuws

Christelijke leiders veroordelen brandstichting bij Joodse ambulances

Christelijke leiders in het Verenigd Koninkrijk hebben fel gereageerd op een brandstichting bij ambulances van een Joodse hulporganisatie in Londen. Bij de aanval werden vier ambulances beschadigd. De brand vond plaats in de wijk Golders Green, waar

Linda Hansum
Persbericht

Mercy Ships Nederland stelt Linda Hansum aan als nieuwe directeur

Mercy Ships Nederland krijgt een nieuwe directeur. Linda Hansum volgt Anita Delhaas op, die in september 2026 met pensioen gaat. Hansum brengt ruime ervaring mee uit de zorgsector. De afgelopen 23 jaar was zij werkzaam bij het Leger des Heils, waar z

Rotterdam
Nieuws

'Voorgangersechtpaar mishandeld na kerkdienst in Rotterdam'

Het christelijke nieuwsplatform Revive meldde gisteren dat er in Rotterdam een voorgangersechtpaar mishandeld zou zijn. Het echtpaar zou na een kerkdienst aangevallen zijn door vier mannen. Dat zou gebeurd zijn in de aanwezigheid van hun kinderen, on

abortuspil
Nieuws

SGP en ChristenUnie luiden noodklok over abortuspil: 'Zeer zorgwekkend'

De mogelijkheid om de abortuspil sinds deze week online te bestellen, leidt tot felle politieke en maatschappelijke reacties. Zowel Diederik van Dijk (SGP) als Mirjam Bikker (ChristenUnie) spreken van een 'zeer zorgwekkende ontwikkeling' en hebben Ka

Pakistaanse christen
Nieuws

Pakistan stelt ontruiming van wijken met veel christenen uit, maar onzekerheid blijft

De Pakistaanse overheid heeft plannen om ongeveer 25.000 mensen uit hun woningen in Islamabad te zetten voorlopig stilgelegd. Van deze groep mensen vormen christenen de meerderheid. Omdat de plannen nog niet definitief van tafel zijn, blijft de onzek

Ds. W. J. van de Velde
Video

CGK-predikant over nieuwe hemel en nieuwe aarde: "Geen eeuwige kerkdienst"

"Nee, de hemel en de nieuwe aarde worden niet een eeuwige kerkdienst. Maar daar verdwijnt wel de brok in mijn keel en daar verdwijnt wel alle zonde", aldus ds. W. J. van de Velde. De CGK-predikant blikte in een recente preek onder meer vooruit op het

Matheus Sales de Moura
Column

Tussen iftar en Pasen: jongerenwerk is nooit neutraal

In een samenleving waarin jongeren zoeken naar identiteit, betekenis en richting, staat ook het jongerenwerk onder druk. Hoe ga je om met geloof, zingeving en persoonlijke overtuigingen in een vak dat vaak als neutraal wordt gezien? In deze column re

Brand bij/in kerk
Nieuws

Rapport meldt toename van haatmisdrijven tegen kerken en christenen in Europa

Er heerst een groeiende zorg over haatmisdrijven tegen christenen in Europa. Dat blijkt uit een nieuw rapport van OIDAC Europe. De organisatie zag in februari opnieuw een stijging van het aantal incidenten. In totaal werden 34 gevallen gemeld. Dat zi

Eddy
Interview

Eddy ontworstelde zich aan 'giftige' kerk: "Ik was bang voor de voorganger"

Hij kwam vanuit een leven dat bepaald werd door angst voor God en de hel terecht in het warme bad van een kerkgemeenschap waar hij zich welkom en geliefd voelde. Maar ook dat bleek een vergiftigde gemeenschap. Eddy Vos, auteur van het boek ‘Hij geloo