Prof. Peels neemt afscheid van TUA: "Door Gods genade heb ik het geloof behouden"

God 2 februari 2023 TUA Connect
Prof. Peels

In 1993 werd hij hoogleraar Oude Testament aan de Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA), daarvoor was hij al docent in datzelfde vakgebied, en dáárvoor predikant in de christelijke gereformeerde kerk van Zoetermeer. Vanwege zijn emeritaat blikt prof. Peels terug en vooruit.

"Toen ik met mijn werk aan de TUA begon, in 1986, was ik 30 jaar. Eén gemeente heb ik slechts mogen dienen, Zoetermeer, in een korte periode van goed vier jaar. Teruggaan naar de TUA was voor mijn vrouw en mij niet makkelijk. Maar in de jaren daarna ben ik steeds meer ingegroeid in het werk, en met veel vreugde heb ik me gewijd aan de bestudering van het Oude Testament, en het doorgeven van alle moois wat ik daarin vond, aan wijsheid, schoonheid en waarheid.

Hoogtepunten waren niet alleen de vele mooie colleges, maar in het bijzonder ook de perioden van gastcollege geven in het buitenland, vooral in Afrika en in Azië. Het is zó bemoedigend om van dichtbij mee te maken hoe de Geest over alle grenzen heen het Koninkrijk bouwt. Dieptepunten waren er natuurlijk ook. Dat begon al snel, in 1987: het plotselinge overlijden van prof. Versteeg, voor mij de verbindingspersoon met de oudere generatie hoogleraren waar ik als “jonkie” tussen moest opereren.

Een dieptepunt vond ik vele jaren later de grote misser om niet samen met andere opleidingen één Gereformeerde Theologische Universiteit te willen vormen. Dwars door alles heen heb ik de transitie meegemaakt van een hogeschool met beperkte actieradius tot een volwaardige theologische universiteit met een bredere uitstraling tot ver over de grenzen heen. Het was en is een voorrecht om daaraan te hebben mogen bijdragen."

"De Schrift mag het zeggen, ook als dat mij weleens verwart."

Stil
Prof. Peels heeft zich in de loop der jaren vooral veel beziggehouden met vragen rondom het beeld van God in het Oude Testament, en daarnaast, met name de laatste jaren, ook met het intrigerende Bijbelboek Jeremia. Daarnaast verdiepte hij zich in een keur van thema’s: eschatologie, Bijbelvertaling, geweld in het Oude Testament, verbond, ‘struikelteksten’, hermeneutiek, wordingsgeschiedenis van het Oude Testament, psalmenexegese, enzovoorts.

Waar hij het meest van heeft geleerd? "Die “donkere” teksten in het Oude Testament, de “schaduwzijden” van het Godsbeeld, die steeds weer nieuw licht werpen op wie de HERE is, Hij die in Zijn heiligheid en Zijn liefde Zich niet laat tegenhouden. Een korte studie waar ik misschien nog de meeste vreugde aan beleefde was het onderzoek naar de notie van de lankmoedigheid van God. Zó mooi! Daar werd ik al biddend en onderzoekend zelf steeds weer stil van."

Gesloten denksystemen
Zelf heeft prof. Peels als student college gehad van prof. Oosterhoff, van wie hij vooral heeft meegekregen dat je je in de bestudering van de Schriften eerbiedig luisterend moet opstellen: de Schrift is altijd weer rijker dan je ooit dacht. Van hem erfde hij ook het verzet tegen gesloten denksystemen, of die nu liberaal of conservatief zijn. "De Schrift mag het zeggen, ook als dat mij weleens verwart. Wijze lessen kreeg ik genoeg mee, maar niet de minst wijze les was die over de vrijheid van de exegese. Dat is en blijft een aangevochten zaak."

Van prof. Oosterhoff erfde hij ook zijn Jeremia-onderzoek, dat eerstgenoemde begonnen was, maar niet heeft kunnen voltooien. Uiteindelijk concentreerde prof. Peels zich op het laatste deel van het boek Jeremia, de volkenprofetieën in Jeremia 46-51. "Die mag je gerust rekenen tot de moeilijkste teksten van het Oude Testament. De studie daarvan heb ik nu afgerond. In januari 2023 komt bij KokBoekencentrum het boek uit."

Na zijn emeritaat wil prof. Peels samen met zijn vrouw Janine in retraite te gaan: een reis van enkele maanden langs de Middellandse Zee, langs plaatsen van de klassieke oudheid.

Terugkijkend op al die voorbije jaren is prof. Peels vooral dankbaar. "Door Gods genade heb ik, als oudtestamenticus geconfronteerd met grote hermeneutische en theologische vragen, het geloof mogen behouden. Dat geloof is zelfs verdiept en nog meer verankerd in wie Hij naar Zijn beloften voor ons minimensjes wil zijn."

Zoals prof. Peels destijds de opvolger was van prof. Oosterhoff, zo is dr. Versluis de opvolger van prof. Peels. Wat wil hij zijn opvolger vooral meegeven? "Zo ongeveer hetzelfde als ik van mijn voorganger heb meegekregen. Kort gezegd: eerbied voor de Schriften, bescheidenheid in je eigen meningsvorming, zachtmoedigheid in de omgang met anderen, beslistheid in het opkomen voor de prioriteit van het Woord. Een eindje verderop komen dan onze tradities vanzelf wel. En besef bij dit alles dat we maar gewone kleine mensen zijn, met een beperkte blik, en dat Gods Koninkrijk al onze grenzen transcendeert, in de loop der tijden."

Plannen
Na zijn emeritaat wil prof. Peels samen met zijn vrouw Janine in retraite te gaan: een reis van enkele maanden langs de Middellandse Zee, langs plaatsen van de klassieke oudheid. "Gewoon met ons tentje achterin de auto, en al verder trekkend iets opvangen van wat Gods werk in mensenlevens en culturen de eeuwen door teweeg heeft gebracht. Even weg van het hier-en-nu dus. Op enige afstand naar onszelf, onze kerk, en het moderne leven kijken.

Daarna weer terug, en ja, dan heb ik van alles en nog wat aan moois te doen. Onder meer een boek schrijven over beelden van God in het Oude Testament, niet op academisch niveau, maar iets bevattelijker. Het is altijd mijn drive geweest om in mijn theologisch bezig zijn mij niet te verliezen in details en marginale kwesties, maar te denken en te schrijven over de kernvraag wie de HERE is, zoals we Hem leren kennen in Zijn Woord."

Het afscheidscollege van prof. Peels stond gepland voor vrijdagmiddag 27 januari 2023 om 15.00 uur in de Grote Kerk aan de Loolaan in Apeldoorn.

Bovenstaand artikel verscheen in het magazine van de TUA en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#293 Jeffrey & Farshid Seyed Mehdi over massamoord in Iran, het regime & Jeremia 49
Of beluister op:

Meerartikelen

Martin Tensen, TPZ
God

Genezing van je ziel: we verliezen zo snel wat God ons geeft

We vragen God vaak om meer kracht, meer vrede en liefde, meer genezing en zegen, en meer van de Geest. En natuurlijk – Hij geeft dat graag. Ons probleem is vaak: we verliezen weer zo snel wat Hij geeft. Ons systeem lijkt het onvoldoende te kunnen bev

Grace
Nieuws

Dochter gearresteerde Chinese predikant: "God houdt ons overeind."

Grace Jin Drexel, de dochter van de in China gevangengenomen voorganger Ezra Jin, heeft haar vertrouwen geuit tijdens de zesde jaarlijkse Internationale Top voor Religieuze Vrijheid. Ze verklaarde maandag dat "zelfs onderdrukking het geloof niet kan

Kerk in het Zwitserse Lugano
Nieuws

Nieuwe studie: bijna vier op de tien Zwitsers noemen zich ongelovig

Bijna vier op de tien Zwitsers noemen zich ongelovig. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Zwitserse federale statistiekbureau. Zo'n 37 procent van de Zwitserse bevolking maakt kenbaar zich niet meer tot een religie te verhouden. Tien jaar geleden l

Korea
Nieuws

Pastor Hyun-Bo Son vrij na omstreden arrestatie in Zuid-Korea

Dominee Hyun-Bo Son van de Busan Segyeoro Kerk in Zuid-Korea is deze week vrijgelaten uit de gevangenis. Hij werd in september 2025 gearresteerd op beschuldiging van verkiezingsfraude en inmenging in het verkiezingssysteem. De vrijlating van dominee

Pakistan
Nieuws

Twee christelijke verpleegkundigen na vier jaar onderduiken in Pakistan vrijgesproken van blasfemie

Twee christelijke verpleegkundigen in Pakistan zijn vrijgesproken van blasfemiebeschuldigingen. Maryam Lal en Navish Arooj, die bijna vier jaar ondergedoken zaten, werden op 29 november 2025 vrijgesproken door een rechtbank in Lahore. De vrijspraak w

Jeffrey Sarpong
Video

Zondag is ex-profvoetballer Jeffrey Sarpong te gast in Hour of Power

In de voetbalwereld draait veel om prestaties, status en geld, maar voor Jeffrey Sarpong ligt het fundament van zijn leven ergens anders. Voor hem is zijn relatie met God allesbepalend. "God is belangrijk voor mij omdat Hij de basis is, het Begin en

Bezoek aan de Torajakerk in Indonesië
Persbericht

Zendingsorganisatie GZB viert 125-jarig bestaan

Vandaag bestaat de GZB 125 jaar! Wat klein begon, groeide uit tot een organisatie die wereldwijd werkt. De missie bleef al die jaren hetzelfde: mensen bereiken met het Evangelie, in woorden én daden. Zodat mensen God leren kennen en groeien in geloof

Peter van der Weerd
Video

'Waarom is er zoveel ellende in de wereld als God liefde is?' Bekijk de Upstream-podcast

In de podcast Waarom zou ik in GodsNaam geloven? worden de meest complexe levensvragen vanuit Bijbels perspectief onder de loep genomen. In elke aflevering stelt presentator Guido Roorda enkele prikkelende vragen die bij veel mensen leven, zoals: waa

Meerartikelen

kruis
Nieuws

Aantal moorden op katholieke geestelijken stijgt wereldwijd aanzienlijk

Wereldwijd zijn in 2025 minder katholieke priesters en religieuzen gearresteerd dan in het voorgaande jaar, maar het aantal moorden op geestelijken is aanzienlijk gestegen. Dit blijkt uit cijfers van de organisatie Kerk in Nood (ACN). Ondanks een dal

Iran
Nieuws

Iran straft en vermoordt ook hulpverleners; oplopend aantal christenen komt om het leven

Tijdens de aanhoudende protesten in Iran is een pijnlijk patroon zichtbaar geworden. De mensen die zich inzetten om het leven en recht te beschermen, zoals artsen, verpleegkundigen, advocaten en brandweerlieden, worden gearresteerd, gevangengezet en

Els van Dijk
Column

Jongeren met idealen lopen niet uit de rails 

Als je denkt de jongerenfase in beeld te hebben en er alweer een zoveelste rapport over is geschreven, zijn jongeren alweer van kleur verschoten. Dat heeft te maken met het feit dat er zóveel gebeurt in die periode van een mensenleven. Allereerst ont

David van Weel
Nieuws

Minister ziet geen structurele jihadistische dreiging voor bekeerlingen in asielopvang

c Volgens de minister vormt de nationale aanpak overlast een belangrijke basis om onrust en bedreigingen in de opvang tegen te gaan. Gemeenten kunnen overlastgevers sneller uit het systeem halen of apart plaatsen. Ook kan bewaring worden ingezet. Het

Middelburg
Nieuws

Van ontucht verdachte kerkorganist A.N. voorlopig op vrije voeten

Organist A.N., die wordt verdacht van seksueel misbruik en verkrachting, komt in afwachting van zijn inhoudelijke rechtszaak op vrije voeten. Dat bepaalde de rechter donderdag tijdens een pro-formazitting in Middelburg. De 34-jarige A.N. zit inmiddel

Myanmar vlag
Nieuws

Rapport onthult zware vervolging van christenen in Myanmar

Christelijke organisaties slaan alarm over de situatie van gelovigen in Myanmar. Volgens een nieuw rapport van het Burma Research Institute worden christenen sinds de militaire staatsgreep in 2021 op grote schaal vervolgd. Kerken zijn verwoest, gelov

Gaza
Persbericht

Global Aid Network (GAiN) brengt hulpgoederen naar Gaza en start campagne ‘Geef om Gaza’

Sinds oktober 2025 heeft GAiN een opening in Gaza dankzij jarenlange samenwerking met betrouwbare partners in de regio. Van november 2025 t/m januari 2026 stuurde GAiN meer dan 170 hulptransporten naar Gaza, goed voor ruim 4.000 ton aan hulpgoederen.

Christentoerisme Israël
Nieuws

Israël mikt op christenen voor herstel toerismesector

Israël zet vol in op een ambitieuze strategie om zijn door oorlogen geteisterde toerisme-industrie nieuw leven in te blazen. Dit laat de Israëlische krant The Times of Israel weten. MiljoeneninvesteringMet een specifieke focus op christenen, gelovige

Minister David van Weel
Nieuws

Meerderheid Tweede Kamer wil religiegezant behouden ondanks kabinetsplannen

Een meerderheid van de Tweede Kamer wil dat Nederland een speciaal gezant voor vrijheid van religie en levensovertuiging behoudt. Een motie hierover van de drie christelijke partijen ChristenUnie, SGP en CDA werd gisterenmiddag aangenomen. Ook de aan

Kerkgebouw
Nieuws

Nieuwe predikant voor protestantse gemeente Heerenveen: proponent R. N. van der Lest

De protestantse gemeente te Heerenveen beschikt binnenkort over een nieuwe dominee. Proponent R. N. van der Lest uit Ureterp heeft het op hem uitgebrachte beroep aangenomen. De proponent gaat in Heerenveen voor het eerst als gemeentepredikant aan de

gokken
Nieuws

ChristenUnie vraagt met succes debat over online gokken aan

De Tweede Kamer heeft met ruime meerderheid ingestemd met een debat over online gokken, naar aanleiding van een verzoek van de ChristenUnie. De aanleiding voor het debat ligt in de toename van maatschappelijke problematiek sinds de invoering van de W

India
Nieuws

Christenen in India vrijgesproken in antibekeringzaken

In het Noord-Indiase deelstaat Uttarakhand zijn vijf rechtszaken tegen christenen rond zogenoemde 'anti-conversiewetten' recentelijk afgesloten zonder veroordelingen. Uit gerechtelijke documenten blijkt dat de aanklachten in al deze zaken sneuvelden