Prof. Peels neemt afscheid van TUA: "Door Gods genade heb ik het geloof behouden"

God 2 februari 2023 TUA Connect
Prof. Peels

In 1993 werd hij hoogleraar Oude Testament aan de Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA), daarvoor was hij al docent in datzelfde vakgebied, en dáárvoor predikant in de christelijke gereformeerde kerk van Zoetermeer. Vanwege zijn emeritaat blikt prof. Peels terug en vooruit.

"Toen ik met mijn werk aan de TUA begon, in 1986, was ik 30 jaar. Eén gemeente heb ik slechts mogen dienen, Zoetermeer, in een korte periode van goed vier jaar. Teruggaan naar de TUA was voor mijn vrouw en mij niet makkelijk. Maar in de jaren daarna ben ik steeds meer ingegroeid in het werk, en met veel vreugde heb ik me gewijd aan de bestudering van het Oude Testament, en het doorgeven van alle moois wat ik daarin vond, aan wijsheid, schoonheid en waarheid.

Hoogtepunten waren niet alleen de vele mooie colleges, maar in het bijzonder ook de perioden van gastcollege geven in het buitenland, vooral in Afrika en in Azië. Het is zó bemoedigend om van dichtbij mee te maken hoe de Geest over alle grenzen heen het Koninkrijk bouwt. Dieptepunten waren er natuurlijk ook. Dat begon al snel, in 1987: het plotselinge overlijden van prof. Versteeg, voor mij de verbindingspersoon met de oudere generatie hoogleraren waar ik als “jonkie” tussen moest opereren.

Een dieptepunt vond ik vele jaren later de grote misser om niet samen met andere opleidingen één Gereformeerde Theologische Universiteit te willen vormen. Dwars door alles heen heb ik de transitie meegemaakt van een hogeschool met beperkte actieradius tot een volwaardige theologische universiteit met een bredere uitstraling tot ver over de grenzen heen. Het was en is een voorrecht om daaraan te hebben mogen bijdragen."

"De Schrift mag het zeggen, ook als dat mij weleens verwart."

Stil
Prof. Peels heeft zich in de loop der jaren vooral veel beziggehouden met vragen rondom het beeld van God in het Oude Testament, en daarnaast, met name de laatste jaren, ook met het intrigerende Bijbelboek Jeremia. Daarnaast verdiepte hij zich in een keur van thema’s: eschatologie, Bijbelvertaling, geweld in het Oude Testament, verbond, ‘struikelteksten’, hermeneutiek, wordingsgeschiedenis van het Oude Testament, psalmenexegese, enzovoorts.

Waar hij het meest van heeft geleerd? "Die “donkere” teksten in het Oude Testament, de “schaduwzijden” van het Godsbeeld, die steeds weer nieuw licht werpen op wie de HERE is, Hij die in Zijn heiligheid en Zijn liefde Zich niet laat tegenhouden. Een korte studie waar ik misschien nog de meeste vreugde aan beleefde was het onderzoek naar de notie van de lankmoedigheid van God. Zó mooi! Daar werd ik al biddend en onderzoekend zelf steeds weer stil van."

Gesloten denksystemen
Zelf heeft prof. Peels als student college gehad van prof. Oosterhoff, van wie hij vooral heeft meegekregen dat je je in de bestudering van de Schriften eerbiedig luisterend moet opstellen: de Schrift is altijd weer rijker dan je ooit dacht. Van hem erfde hij ook het verzet tegen gesloten denksystemen, of die nu liberaal of conservatief zijn. "De Schrift mag het zeggen, ook als dat mij weleens verwart. Wijze lessen kreeg ik genoeg mee, maar niet de minst wijze les was die over de vrijheid van de exegese. Dat is en blijft een aangevochten zaak."

Van prof. Oosterhoff erfde hij ook zijn Jeremia-onderzoek, dat eerstgenoemde begonnen was, maar niet heeft kunnen voltooien. Uiteindelijk concentreerde prof. Peels zich op het laatste deel van het boek Jeremia, de volkenprofetieën in Jeremia 46-51. "Die mag je gerust rekenen tot de moeilijkste teksten van het Oude Testament. De studie daarvan heb ik nu afgerond. In januari 2023 komt bij KokBoekencentrum het boek uit."

Na zijn emeritaat wil prof. Peels samen met zijn vrouw Janine in retraite te gaan: een reis van enkele maanden langs de Middellandse Zee, langs plaatsen van de klassieke oudheid.

Terugkijkend op al die voorbije jaren is prof. Peels vooral dankbaar. "Door Gods genade heb ik, als oudtestamenticus geconfronteerd met grote hermeneutische en theologische vragen, het geloof mogen behouden. Dat geloof is zelfs verdiept en nog meer verankerd in wie Hij naar Zijn beloften voor ons minimensjes wil zijn."

Zoals prof. Peels destijds de opvolger was van prof. Oosterhoff, zo is dr. Versluis de opvolger van prof. Peels. Wat wil hij zijn opvolger vooral meegeven? "Zo ongeveer hetzelfde als ik van mijn voorganger heb meegekregen. Kort gezegd: eerbied voor de Schriften, bescheidenheid in je eigen meningsvorming, zachtmoedigheid in de omgang met anderen, beslistheid in het opkomen voor de prioriteit van het Woord. Een eindje verderop komen dan onze tradities vanzelf wel. En besef bij dit alles dat we maar gewone kleine mensen zijn, met een beperkte blik, en dat Gods Koninkrijk al onze grenzen transcendeert, in de loop der tijden."

Plannen
Na zijn emeritaat wil prof. Peels samen met zijn vrouw Janine in retraite te gaan: een reis van enkele maanden langs de Middellandse Zee, langs plaatsen van de klassieke oudheid. "Gewoon met ons tentje achterin de auto, en al verder trekkend iets opvangen van wat Gods werk in mensenlevens en culturen de eeuwen door teweeg heeft gebracht. Even weg van het hier-en-nu dus. Op enige afstand naar onszelf, onze kerk, en het moderne leven kijken.

Daarna weer terug, en ja, dan heb ik van alles en nog wat aan moois te doen. Onder meer een boek schrijven over beelden van God in het Oude Testament, niet op academisch niveau, maar iets bevattelijker. Het is altijd mijn drive geweest om in mijn theologisch bezig zijn mij niet te verliezen in details en marginale kwesties, maar te denken en te schrijven over de kernvraag wie de HERE is, zoals we Hem leren kennen in Zijn Woord."

Het afscheidscollege van prof. Peels stond gepland voor vrijdagmiddag 27 januari 2023 om 15.00 uur in de Grote Kerk aan de Loolaan in Apeldoorn.

Bovenstaand artikel verscheen in het magazine van de TUA en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#394 Jeffrey & Erik Bakker over huiskerken en de Nederlandse kerkcultuur
Of beluister op:

Meerartikelen

Near East Ministry
Nieuws

Tegen polarisatie in: Hemelvaartconferentie voor Joden, Arabieren en Iraniërs

Het thema Israël polariseert en het Midden-Oosten is verscheurd door oorlog. De Near East Ministry gelooft dat alleen Jezus Messias eenheid en vrede kan brengen. Deze eenheid wordt zichtbaar van 13 tot en met 17 mei tijdens hun unieke interculturele

Jesse Jackson
Nieuws

Bekende Amerikaanse dominee en activist Jesse Jackson (84) overleden

De Amerikaanse predikant en burgerrechtenactivist Jesse Jackson is op 84-jarige leeftijd overleden. Zijn familie maakte bekend dat hij vredig is ingeslapen, omringd door zijn dierbaren. Jackson verwierf bekendheid door zijn onvermoeibare inzet voor g

Mirjam Bikker
Nieuws

Kabinet ziet geen reden tot actie na Kamervragen CU over klacht van vrouw na abortus

CU-leider Mirjam Bikker stelde onlangs Kamervragen over de zorgvuldigheid rond abortusuitvoeringen. Aanleiding daarvoor was berichtgeving over een vrouw die in paniekerige toestand bij een abortuskliniek aanklopte en, terwijl ze nog twijfelde, direct

Kerk-onderzoek
Nieuws

Bible Society verdedigt rapport over stille opwekking onder Britse jongeren

De resultaten van het rapport 'Quiet Revival', waarin een toegenomen interesse in het christendom binnen de seculiere samenleving wordt geschetst, worden door de onderzoeksleiders verdedigd. Rhiannon McAleer, directeur Research en Impact bij de Bible

Hugo de Jonge
Interview

Hugo de Jonge over roeping en verantwoordelijkheid: “Geboren worden is een opdracht”

“Mijn vader was dominee. De kerk hoorde bij ons leven.” Met die woorden blikt voormalig vicepremier Hugo de Jonge afgelopen zondag in Hour of Power terug op zijn jeugd. Hij groeit op in een pastorie waar geloof en kerkelijk leven vanzelfsprekend zijn

Dia Moodley
Nieuws

Britse straatpredikant aangehouden na 'beledigende uitspraken' over islam

Een Britse straatpredikant is in Bristol aangehouden nadat omstanders hadden geklaagd over uitspraken die hij tijdens een evangelisatieactie over de islam gedaan zou hebben. De politie hield hem aan op verdenking van 'religieus beledigende intimidati

Ds. L. A. den Butter
Video

CGK-predikant waarschuwt vaders die mogelijk misbruik van hun kinderen maken

Veel christenen kennen God als hun Vader, maar er zijn er ook die door diverse redenen het moeilijk vinden om deze aanspreektitel te gebruiken. Denk maar aan mensen die door hun vader lichamelijk, geestelijk of mentaal misbruikt zijn. Ds. L. A. den B

Marco Rubio
Nieuws

Amerikaanse minister oogst lof na pleidooi voor christelijk geloof in toespraak

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft op de Veiligheidsconferentie in München een krachtig pleidooi gehouden voor het christelijk erfgoed van het Westen. Zijn woorden konden op een langdurig applaus rekenen. Rubio waarschuw

Meerartikelen

Ramadan
Persbericht

Oproep Evangelie & Moslims: Bid tijdens ramadan voor moslims in Nederland

Moslims hebben als regel om in de islamitische maanmaand ramadan, dit jaar van 18 februari tot en met 19 maart, van zonsopgang tot zonsondergang te vasten. Voor veel moslims heeft de ramadan iets feestelijks: een maand van intensief contact met elkaa

Herstelteam Nederland
Nieuws

Herstelteam Nederland maakt doorstart: herstelbediening keert terug

Herstelteam Nederland maakt doorstart: bekende herstelbediening keert terugNa jaren van afwezigheid is Herstelteam Nederland terug. In oktober 2025 is Stichting Herstelteam Nederland officieel opnieuw opgericht. Sinds 5 januari 2026 is ook de website

Pakistan
Nieuws

Blinde christen in Pakistan blijft vastzitten na beschuldiging godslastering

Een rechtbank in Pakistan heeft in februari een verzoek om borgtocht afgewezen voor een blinde christelijke man, Nadeem Masih (49), die beschuldigd wordt van blasfemie. Ondanks tegenstrijdigheden in het politierapport en de getuigenverklaringen in de

Iran
Nieuws

Iraanse veiligheidstroepen doodden minstens 19 christenen tijdens protesten

In Iran zijn tijdens de grootschalige anti-regeringsprotesten minstens negentien christenen gedood, zegt een organisatie die de godsdienstvrijheid in het land monitort. Onder hen bevinden zich zowel kerkleden uit erkende christelijke gemeenschappen a

Marieke Foppen
Interview

Marieke Foppen over leven na zelfdoding van haar partner: “De dood heeft niet het laatste woord”

Acht jaar geleden kon ze het zich niet voorstellen. Dat er weer gewone dagen zouden komen, gevuld met broodtrommels, tropentijden en de drukte van een gezin. Na de zelfdoding van haar man Keesjan leefde Marieke Foppen door een periode heen waarin wan

Ds. Tim Schakel
Column

De les van Habakuk: roerige tijden vragen om christenen die verbinden

Roerige tijden zijn van alle eeuwen. In de dagen van Habakuk werd Gods volk verscheurd door politieke verdeeldheid, angst en beschuldigingen over en weer. Ook vandaag verketteren christenen elkaar om hun politieke standpunten. Wat vraagt dat van ons?

Willem Glashouwer
Verdieping

'Zijn bloed kome over ons': een misbruikt Bijbelvers?

Eén van de teksten uit de Bijbel die door de eeuwen heen door de kerk gebruikt wordt om de leer te ondersteunen dat Israël verworpen is en onder de eeuwige vloek en het eeuwige oordeel van God valt, en dat de kerk in de plaats van Israël gekomen is a

Ds. L. van Rikxoort
Nieuws

Hervormde gemeente Puttershoek mag nieuwe dominee verwelkomen: ds. L. van Rikxoort

De hervormde gemeente te Puttershoek beschikt binnenkort weer over een eigen predikant. Ds. L. van Rikxoort (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In het Zuid-Hollandse dorp volgt Van Rikxoort ds. A. A. van den Berg op. Laatstgenoemde predika

Delft
Nieuws

PKN geeft kerkelijk werker nieuwe positie

De kerkelijk werker (nieuwe stijl) in de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) krijgt een civielrechtelijke rechtspositie. Dat heeft de generale synode vrijdag besloten. Ze mogen niet preken binnen de kerk, maar kunnen daarvoor wel toestemming krijgen

David Boogerd
Nieuws

Opiniemaker pleit voor christelijk FVD, EO-presentator waarschuwt

Publicist en jurist Sietske Bergsma 'misbruikt het christendom als instrument in de cultuurstrijd'. Dit stelt David Boogerd, presentator van 'De Ongelooflijke Podcast' (NPO Radio 1/EO). Bergsma, een in rechtse kringen prominent figuur met 80.000 volg

Nigeria
Nieuws

Nieuwe Amerikaanse wet moet christenvervolging in Nigeria tegengaan

De godsdienstvrijheid in Nigeria staat onder druk. De Verenigde Staten willen daar nu harder tegen optreden. Een nieuw wetsvoorstel in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden vraagt om een strengere aanpak van schendingen van religieuze vrijheden in

Paus Franciscus
Nieuws

Ex-adviseur Witte Huis sprak met Epstein over 'ten val brengen' paus Franciscus

Recent vrijgegeven documenten van het Amerikaanse ministerie van Justitie laten zien dat voormalig Witte Huis-adviseur Steve Bannon in 2019 contact had met de veroordeelde zedendelinquent Jeffrey Epstein. In berichten tussen beiden sprak Bannon over