Prof. Peels neemt afscheid van TUA: "Door Gods genade heb ik het geloof behouden"

God 2 februari 2023 TUA Connect
Prof. Peels

In 1993 werd hij hoogleraar Oude Testament aan de Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA), daarvoor was hij al docent in datzelfde vakgebied, en dáárvoor predikant in de christelijke gereformeerde kerk van Zoetermeer. Vanwege zijn emeritaat blikt prof. Peels terug en vooruit.

"Toen ik met mijn werk aan de TUA begon, in 1986, was ik 30 jaar. Eén gemeente heb ik slechts mogen dienen, Zoetermeer, in een korte periode van goed vier jaar. Teruggaan naar de TUA was voor mijn vrouw en mij niet makkelijk. Maar in de jaren daarna ben ik steeds meer ingegroeid in het werk, en met veel vreugde heb ik me gewijd aan de bestudering van het Oude Testament, en het doorgeven van alle moois wat ik daarin vond, aan wijsheid, schoonheid en waarheid.

Hoogtepunten waren niet alleen de vele mooie colleges, maar in het bijzonder ook de perioden van gastcollege geven in het buitenland, vooral in Afrika en in Azië. Het is zó bemoedigend om van dichtbij mee te maken hoe de Geest over alle grenzen heen het Koninkrijk bouwt. Dieptepunten waren er natuurlijk ook. Dat begon al snel, in 1987: het plotselinge overlijden van prof. Versteeg, voor mij de verbindingspersoon met de oudere generatie hoogleraren waar ik als “jonkie” tussen moest opereren.

Een dieptepunt vond ik vele jaren later de grote misser om niet samen met andere opleidingen één Gereformeerde Theologische Universiteit te willen vormen. Dwars door alles heen heb ik de transitie meegemaakt van een hogeschool met beperkte actieradius tot een volwaardige theologische universiteit met een bredere uitstraling tot ver over de grenzen heen. Het was en is een voorrecht om daaraan te hebben mogen bijdragen."

"De Schrift mag het zeggen, ook als dat mij weleens verwart."

Stil
Prof. Peels heeft zich in de loop der jaren vooral veel beziggehouden met vragen rondom het beeld van God in het Oude Testament, en daarnaast, met name de laatste jaren, ook met het intrigerende Bijbelboek Jeremia. Daarnaast verdiepte hij zich in een keur van thema’s: eschatologie, Bijbelvertaling, geweld in het Oude Testament, verbond, ‘struikelteksten’, hermeneutiek, wordingsgeschiedenis van het Oude Testament, psalmenexegese, enzovoorts.

Waar hij het meest van heeft geleerd? "Die “donkere” teksten in het Oude Testament, de “schaduwzijden” van het Godsbeeld, die steeds weer nieuw licht werpen op wie de HERE is, Hij die in Zijn heiligheid en Zijn liefde Zich niet laat tegenhouden. Een korte studie waar ik misschien nog de meeste vreugde aan beleefde was het onderzoek naar de notie van de lankmoedigheid van God. Zó mooi! Daar werd ik al biddend en onderzoekend zelf steeds weer stil van."

Gesloten denksystemen
Zelf heeft prof. Peels als student college gehad van prof. Oosterhoff, van wie hij vooral heeft meegekregen dat je je in de bestudering van de Schriften eerbiedig luisterend moet opstellen: de Schrift is altijd weer rijker dan je ooit dacht. Van hem erfde hij ook het verzet tegen gesloten denksystemen, of die nu liberaal of conservatief zijn. "De Schrift mag het zeggen, ook als dat mij weleens verwart. Wijze lessen kreeg ik genoeg mee, maar niet de minst wijze les was die over de vrijheid van de exegese. Dat is en blijft een aangevochten zaak."

Van prof. Oosterhoff erfde hij ook zijn Jeremia-onderzoek, dat eerstgenoemde begonnen was, maar niet heeft kunnen voltooien. Uiteindelijk concentreerde prof. Peels zich op het laatste deel van het boek Jeremia, de volkenprofetieën in Jeremia 46-51. "Die mag je gerust rekenen tot de moeilijkste teksten van het Oude Testament. De studie daarvan heb ik nu afgerond. In januari 2023 komt bij KokBoekencentrum het boek uit."

Na zijn emeritaat wil prof. Peels samen met zijn vrouw Janine in retraite te gaan: een reis van enkele maanden langs de Middellandse Zee, langs plaatsen van de klassieke oudheid.

Terugkijkend op al die voorbije jaren is prof. Peels vooral dankbaar. "Door Gods genade heb ik, als oudtestamenticus geconfronteerd met grote hermeneutische en theologische vragen, het geloof mogen behouden. Dat geloof is zelfs verdiept en nog meer verankerd in wie Hij naar Zijn beloften voor ons minimensjes wil zijn."

Zoals prof. Peels destijds de opvolger was van prof. Oosterhoff, zo is dr. Versluis de opvolger van prof. Peels. Wat wil hij zijn opvolger vooral meegeven? "Zo ongeveer hetzelfde als ik van mijn voorganger heb meegekregen. Kort gezegd: eerbied voor de Schriften, bescheidenheid in je eigen meningsvorming, zachtmoedigheid in de omgang met anderen, beslistheid in het opkomen voor de prioriteit van het Woord. Een eindje verderop komen dan onze tradities vanzelf wel. En besef bij dit alles dat we maar gewone kleine mensen zijn, met een beperkte blik, en dat Gods Koninkrijk al onze grenzen transcendeert, in de loop der tijden."

Plannen
Na zijn emeritaat wil prof. Peels samen met zijn vrouw Janine in retraite te gaan: een reis van enkele maanden langs de Middellandse Zee, langs plaatsen van de klassieke oudheid. "Gewoon met ons tentje achterin de auto, en al verder trekkend iets opvangen van wat Gods werk in mensenlevens en culturen de eeuwen door teweeg heeft gebracht. Even weg van het hier-en-nu dus. Op enige afstand naar onszelf, onze kerk, en het moderne leven kijken.

Daarna weer terug, en ja, dan heb ik van alles en nog wat aan moois te doen. Onder meer een boek schrijven over beelden van God in het Oude Testament, niet op academisch niveau, maar iets bevattelijker. Het is altijd mijn drive geweest om in mijn theologisch bezig zijn mij niet te verliezen in details en marginale kwesties, maar te denken en te schrijven over de kernvraag wie de HERE is, zoals we Hem leren kennen in Zijn Woord."

Het afscheidscollege van prof. Peels stond gepland voor vrijdagmiddag 27 januari 2023 om 15.00 uur in de Grote Kerk aan de Loolaan in Apeldoorn.

Bovenstaand artikel verscheen in het magazine van de TUA en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#395 Jeffrey & ds. Bas van der Graaf over een stille opwekking: zijn kerken er klaar voor?
Of beluister op:

Meerartikelen

Europa
Nieuws

Toename van anti-christelijke haatmisdrijven in Europa

In januari is het aantal anti-christelijke haatmisdrijven in Europa toegenomen, zo blijkt uit gegevens van de Organisatie tegen Intolerantie en Discriminatie van Christenen in Europa (OIDAC). De organisatie registreerde deze maand 39 van dergelijke i

Donald Trump en Pete Hegseth
Nieuws

Amerikaanse minister bidt voor militairen die vechten in oorlog met Iran

De Amerikaanse minister van Defensie, Pete Hegseth, zegt dat hij dagelijks bidt voor Amerikaanse militairen die betrokken zijn bij de oorlog met Iran. Hegseth stelt daarnaast dat het gebed een cruciale rol speelt bij de beslissingen die de regering T

Japan
Nieuws

Japanse aartsbisschop waarschuwt voor 'beleefde vervolging' in zijn land

De katholieke aartsbisschop van Tokio, kardinaal Tarcisio Isao Kikuchi, waarschuwt voor wat hij noemt "beleefde vervolging". Hij maakt zich zorgen over de religieuze vrijheid in zijn land en stelt dat de scheiding tussen kerk en staat ervoor zorgt da

Groenland
Positief nieuws

Hoe de Bijbel uiteindelijk in het Groenlands verscheen

In Groenland wonen al ongeveer duizend jaar christenen. Toch kregen inwoners van het eiland pas in 1900 voor het eerst de volledige Bijbel in hun eigen taal. De geschiedenis van de Bijbel in Groenland laat zien hoe zendelingen, taalkundigen en Bijbel

Matthew Grech
Nieuws

Slepende rechtszaak voorbij: vrijspraak voor christen die op tv bekeringsverhaal deelde

Een rechtbank op Malta heeft Matthew Grech vrijgesproken. De 36-jarige christen werd jarenlang juridisch vervolgd nadat hij op televisie vertelde over zijn bekering tot het christendom en zijn breuk met een homoseksuele levensstijl. De zaak tegen Gre

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden vraagt of er nog zoekers in de kerk zijn: "Of hebt u het allemaal al?"

"Zitten er nog zoekers in de kerk of hebt u het allemaal al?", die vraag stelde ds. G. van Zanden in een recente preek aan zijn toehoorders. In zijn preek over Nicodemus, richtte de hervormde predikant uit Katwijk zich tot diegenen die Jezus nog niet

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp wijst op valkuilen van Nederlandse meningencultuur

"Het is niet voor niets dat de Schepper je twee oren en maar één mond gegeven hebt", aldus Wilkin van de Kamp. In een nieuwe aflevering van de serie 'Begin je dag met God' wijst de bekende spreker en schrijver op de Nederlandse meningencultuur. Van d

India
Nieuws

India: christelijke familie door honderden hindoes aangevallen omdat ze Jezus niet verloochenen

Een christelijke familie in centraal India is op 26 februari op brute wijze aangevallen door een groep hindoe-nationalisten. Dat gebeurde in het dorp Erramangi, gelegen in het Bijapur district van Chhattisgarh. De reden van de aanval was dat de famil

Meerartikelen

speelcafé
Persbericht

IZB stimuleert speelcafés in kerken

In Engeland openen wekelijks duizenden kerken hun deuren voor jonge ouders en peuters in zogeheten ‘moms and toddler groups’. De IZB verkent de mogelijkheden voor Nederlandse kerken en missionaire plekken in de nieuwe brochure ‘Speelcafé - Spelend di

Chris Verhagen
Opinie

Rechtse christenen zijn niet ongehoorzaam aan Jezus

Is links stemmen Bijbelser dan rechts? In het debat rond De Linkse Kerk klinkt steeds vaker de suggestie dat wie Mattheüs 25 serieus neemt, politiek links uitkomt. Maar daarmee wordt een cruciale stap gezet: van persoonlijke gehoorzaamheid naar overh

ds. Ton van der Wekken
Interview

Ds. Van der Wekken zag een doodgevroren baby'tje: “De armen van Jezus, dat zijn wij”

“Als Jezus nood ziet, grijpt het Hem aan tot in Zijn ingewanden. Dat voelde ik ook”, zegt ds. Ton van der Wekken, voorzitter van stichting Gipsy Mission, terwijl hij terugblikt op zijn recente reizen naar Oost-Europa. In januari stond hij oog in oog

Europese Unie
Nieuws

Brussel denkt na over EU-verbod op ‘conversietherapie’

De Europese Commissie wil verder kijken naar een mogelijk verbod op zogenaamde 'conversietherapie' in de hele Europese Unie. Dat zijn behandelingen die bedoeld zijn om iemands seksuele oriëntatie of genderidentiteit te veranderen of te onderdrukken. 

Klaslokaal
Nieuws

Christelijke organisatie kritisch op idee dat jongens jurken mogen dragen op school

Een christelijke organisatie uit het Verenigd Koninkrijk spreekt zich uit tegen het idee dat jongens op de basisschool een jurk zouden moeten kunnen dragen. Deze uitspraak volgt kort na opmerkingen van minister van Onderwijs Bridget Phillipson. Phill

Koe
Nieuws

Deze Zwitserse kerk past tijdstip diensten aan op het werk van de boer

In het oosten van Zwitserland bestaat een bijzondere kerk die speciaal rekening houdt met het boerenbestaan. De zogeheten 'Boerenkerk', ontstaan in 2019, houdt haar diensten aan het einde van de zondagochtend waardoor meer boeren de dienst kunnen bij

Amerika-Iran-oorlog
Nieuws

Klachten over Bijbelse eindtijd-uitspraken van Amerikaanse legercommandanten

Binnen het Amerikaanse leger zijn zorgen ontstaan over religieuze uitspraken, met betrekking tot de Bijbelse eindtijd, van enkele commandanten in verband met de oorlog rond Iran. Volgens een organisatie die opkomt voor de rechten van militairen hebbe

Ds. L. A. den Butter
Video

CGK-predikant doet in preek oproep aan moeders: "Maak geen misbruik van uw kinderen"

"Moeders, u kunt ook misbruik maken van uw kinderen en een sta-in-de-weg zijn. Als dat het geval is onder moeders hier, dan heb ik dezelfde oproep: breek en stop daarmee", aldus ds. L. A. den Butter. De CGK-predikant uit Rijnsburg waarschuwde in een

Bijbel
God

20-jarige vrouw deelt worsteling met zonde en uitverkiezing via Refoweb

Een 20-jarige vrouw deelt op Refoweb haar indringende geloofsworsteling. Ze beschrijft hoe ze werd geconfronteerd met haar zonden, hoe angst voor de wederkomst haar drijft en hoe ze vastloopt in schuldgevoel, onwil en verwarring. “Wat moet je dan doe

D-Day in Almere
Nieuws

D-Day in Almere: dag vol toerusting en aanbidding rond discipelschap

Op zaterdag 14 maart staat Almere in het teken van discipelschap. Verschillende christelijke organisaties slaan de handen ineen voor een zogeheten D-Day (een Discipleship Day) waarin ontmoeting, toerusting en aanbidding centraal staan. De initiatiefn

Wietse van der Hoek
Column

Woelen in de nacht? Psalm 4 wijst de weg

‘Mama, ik kan niet slapen!’ Het is een herkenbaar zinnetje voor menig ouder als hun jonge kroost in pyjama voor de zoveelste keer onder aan de trap staat op een zomerse avond. De warmte, een mug of dorst zijn meestal de aanleiding voor onrustige nach

Oscar Lohuis
Preekverslag

Ds. Oscar Lohuis duidt aanval op Iran: "Alle Hamans zullen roemloos ten onder gaan"

Tijdens een recente samenkomst sprak dominee Oscar Lohuis over de Israëlisch-Amerikaanse aanval op Iran. Volgens hem zijn de gebeurtenissen van de afgelopen dagen niet los te zien van Bijbelse lijnen die al in Genesis beginnen. “Er zijn momenten”, ze