Prof. Peels neemt afscheid van TUA: "Door Gods genade heb ik het geloof behouden"

God 2 februari 2023 TUA Connect
Prof. Peels

In 1993 werd hij hoogleraar Oude Testament aan de Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA), daarvoor was hij al docent in datzelfde vakgebied, en dáárvoor predikant in de christelijke gereformeerde kerk van Zoetermeer. Vanwege zijn emeritaat blikt prof. Peels terug en vooruit.

"Toen ik met mijn werk aan de TUA begon, in 1986, was ik 30 jaar. Eén gemeente heb ik slechts mogen dienen, Zoetermeer, in een korte periode van goed vier jaar. Teruggaan naar de TUA was voor mijn vrouw en mij niet makkelijk. Maar in de jaren daarna ben ik steeds meer ingegroeid in het werk, en met veel vreugde heb ik me gewijd aan de bestudering van het Oude Testament, en het doorgeven van alle moois wat ik daarin vond, aan wijsheid, schoonheid en waarheid.

Hoogtepunten waren niet alleen de vele mooie colleges, maar in het bijzonder ook de perioden van gastcollege geven in het buitenland, vooral in Afrika en in Azië. Het is zó bemoedigend om van dichtbij mee te maken hoe de Geest over alle grenzen heen het Koninkrijk bouwt. Dieptepunten waren er natuurlijk ook. Dat begon al snel, in 1987: het plotselinge overlijden van prof. Versteeg, voor mij de verbindingspersoon met de oudere generatie hoogleraren waar ik als “jonkie” tussen moest opereren.

Een dieptepunt vond ik vele jaren later de grote misser om niet samen met andere opleidingen één Gereformeerde Theologische Universiteit te willen vormen. Dwars door alles heen heb ik de transitie meegemaakt van een hogeschool met beperkte actieradius tot een volwaardige theologische universiteit met een bredere uitstraling tot ver over de grenzen heen. Het was en is een voorrecht om daaraan te hebben mogen bijdragen."

"De Schrift mag het zeggen, ook als dat mij weleens verwart."

Stil
Prof. Peels heeft zich in de loop der jaren vooral veel beziggehouden met vragen rondom het beeld van God in het Oude Testament, en daarnaast, met name de laatste jaren, ook met het intrigerende Bijbelboek Jeremia. Daarnaast verdiepte hij zich in een keur van thema’s: eschatologie, Bijbelvertaling, geweld in het Oude Testament, verbond, ‘struikelteksten’, hermeneutiek, wordingsgeschiedenis van het Oude Testament, psalmenexegese, enzovoorts.

Waar hij het meest van heeft geleerd? "Die “donkere” teksten in het Oude Testament, de “schaduwzijden” van het Godsbeeld, die steeds weer nieuw licht werpen op wie de HERE is, Hij die in Zijn heiligheid en Zijn liefde Zich niet laat tegenhouden. Een korte studie waar ik misschien nog de meeste vreugde aan beleefde was het onderzoek naar de notie van de lankmoedigheid van God. Zó mooi! Daar werd ik al biddend en onderzoekend zelf steeds weer stil van."

Gesloten denksystemen
Zelf heeft prof. Peels als student college gehad van prof. Oosterhoff, van wie hij vooral heeft meegekregen dat je je in de bestudering van de Schriften eerbiedig luisterend moet opstellen: de Schrift is altijd weer rijker dan je ooit dacht. Van hem erfde hij ook het verzet tegen gesloten denksystemen, of die nu liberaal of conservatief zijn. "De Schrift mag het zeggen, ook als dat mij weleens verwart. Wijze lessen kreeg ik genoeg mee, maar niet de minst wijze les was die over de vrijheid van de exegese. Dat is en blijft een aangevochten zaak."

Van prof. Oosterhoff erfde hij ook zijn Jeremia-onderzoek, dat eerstgenoemde begonnen was, maar niet heeft kunnen voltooien. Uiteindelijk concentreerde prof. Peels zich op het laatste deel van het boek Jeremia, de volkenprofetieën in Jeremia 46-51. "Die mag je gerust rekenen tot de moeilijkste teksten van het Oude Testament. De studie daarvan heb ik nu afgerond. In januari 2023 komt bij KokBoekencentrum het boek uit."

Na zijn emeritaat wil prof. Peels samen met zijn vrouw Janine in retraite te gaan: een reis van enkele maanden langs de Middellandse Zee, langs plaatsen van de klassieke oudheid.

Terugkijkend op al die voorbije jaren is prof. Peels vooral dankbaar. "Door Gods genade heb ik, als oudtestamenticus geconfronteerd met grote hermeneutische en theologische vragen, het geloof mogen behouden. Dat geloof is zelfs verdiept en nog meer verankerd in wie Hij naar Zijn beloften voor ons minimensjes wil zijn."

Zoals prof. Peels destijds de opvolger was van prof. Oosterhoff, zo is dr. Versluis de opvolger van prof. Peels. Wat wil hij zijn opvolger vooral meegeven? "Zo ongeveer hetzelfde als ik van mijn voorganger heb meegekregen. Kort gezegd: eerbied voor de Schriften, bescheidenheid in je eigen meningsvorming, zachtmoedigheid in de omgang met anderen, beslistheid in het opkomen voor de prioriteit van het Woord. Een eindje verderop komen dan onze tradities vanzelf wel. En besef bij dit alles dat we maar gewone kleine mensen zijn, met een beperkte blik, en dat Gods Koninkrijk al onze grenzen transcendeert, in de loop der tijden."

Plannen
Na zijn emeritaat wil prof. Peels samen met zijn vrouw Janine in retraite te gaan: een reis van enkele maanden langs de Middellandse Zee, langs plaatsen van de klassieke oudheid. "Gewoon met ons tentje achterin de auto, en al verder trekkend iets opvangen van wat Gods werk in mensenlevens en culturen de eeuwen door teweeg heeft gebracht. Even weg van het hier-en-nu dus. Op enige afstand naar onszelf, onze kerk, en het moderne leven kijken.

Daarna weer terug, en ja, dan heb ik van alles en nog wat aan moois te doen. Onder meer een boek schrijven over beelden van God in het Oude Testament, niet op academisch niveau, maar iets bevattelijker. Het is altijd mijn drive geweest om in mijn theologisch bezig zijn mij niet te verliezen in details en marginale kwesties, maar te denken en te schrijven over de kernvraag wie de HERE is, zoals we Hem leren kennen in Zijn Woord."

Het afscheidscollege van prof. Peels stond gepland voor vrijdagmiddag 27 januari 2023 om 15.00 uur in de Grote Kerk aan de Loolaan in Apeldoorn.

Bovenstaand artikel verscheen in het magazine van de TUA en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#392 Jeffrey & mr. Lineke Blijdorp over Tom de Wal, Onno Hoes en godsdienstvrijheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. IJ. R. Bijl
Nieuws

Ds. Bijl keert terug als gemeentepredikant: HHK-dominee aanvaardt beroep

Ds. IJ. R. Bijl (foto) keert terug als gemeentepredikant. De hersteld hervormde predikant nam het beroep aan dat de hersteld hervormde gemeente te Waddinxveen (Dorpstraat) op hem uitgebracht heeft. In Waddinxveen volgt Bijl ds. J. G. van Tilburg op.

Hans van de Breevaart
Nieuws

Voormalig SGP-onderzoeker Hans van de Breevaart nu FVD-lijsttrekker in Dordrecht

Dordrecht verwelkomt Hans van de Breevaart als een nieuwe lijsttrekker voor Forum voor Democratie (FVD). Hij verklaarde zich te willen inzetten om "Dordrecht weer terug te geven aan de Dordtenaren". Van de Breevaart bekleedt momenteel de functie van

Ben Verboom
Interview

Ben Verboom zocht liefde en vond God: “Ik kon alleen maar huilen”

Dominee Ben Verboom kwam op een bijzondere manier ter wereld. “Mijn moeder was dakloos. Ik ben op straat geboren en naar het ziekenhuis gebracht”, vertelt hij. Kort daarna werd hij te vondeling gelegd. “Uiteindelijk ben ik op zoek gegaan naar: wie be

Wilkin van de Kamp
Video

Wat als God zwijgt en gebeden niet verhoord worden? Wilkin van de Kamp antwoordt

In deze aflevering van 'Begin je dag met God' behandelt spreker en schrijver Wilkin van de Kamp Gods zwijgen. Wat betekent het wanneer gebeden onbeantwoord lijken te blijven en Gods nabijheid ver weg voelt? Aan de hand van Psalm 37 laat Van de Kamp z

Proponent M. Slingerland
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Kesteren: proponent M. Slingerland

De hervormde gemeente te Kesteren beschikt binnenkort weer over een eigen gemeentepredikant. Proponent M. Slingerland (foto) heeft het op hem uitgebrachte beroep aangenomen. In Kesteren volgt Slingerland ds. A. Snoek op. Laatstgenoemde predikant vert

Ds. M. Klaassen
Video

Hoe weet ik dat God bestaat? Ds. Klaassen antwoordt in Q&A

Een veelgehoorde vraag die mensen stellen is hoe je nu zeker kan weten of God bestaat. Op deze essentiële vraag zijn meerdere antwoorden te geven, zo stelde ds. M. Klaassen tijdens een Q&A van de Family Bible Church in Rotterdam. Bij een van de antwo

Dode Zeerollen
Nieuws

Deel van Dode Zeerollen voor publiek toegankelijk in Washington

In Washington zijn delen van de Dode Zeerollen te zien voor het publiek. De tentoonstelling vindt plaats in het Museum of the Bible. Bezoekers krijgen daar een unieke blik op de oudste bekende handschriften van Bijbelboeken. Dat schrijft CBN News. Vo

Amerikaanse rapper Bad Bunny
Nieuws

Christelijke organisatie roept op tot boycot Super Bowl vanwege optreden omstreden rapper

De Amerikaanse christelijke actiegroep One Million Moms roept christenen op om dit jaar niet naar de Super Bowl te kijken. Aanleiding is de zogeheten halftime show die door de Amerikaanse rapper Bad Bunny ingevuld wordt. Dat schrijft The Christian Po

Meerartikelen

Rogier ter Veer
Video

Onderzoek toont keerzijde van social media: deskundige geeft toelichting

Het gebruik van sociale media blijft toenemen onder Nederlanders. Tegelijk groeit de zorg over de gevolgen ervan. In het programma Uitgelicht! van Family7 spreekt Rogier ter Veer over de uitkomsten van het nieuwste Nationaal Social Media Onderzoek. B

Roll
Getuigenis

Van gevangenis tot wereldpodium: Amerikaanse zanger prijst Jezus bij Grammy's

Tijdens de 68ste jaarlijkse Grammy-uitreiking op 1 februari 2026 in Los Angeles trok de Amerikaanse zanger en songwriter Jelly Roll (echte naam Jason Bradley DeFord) veel aandacht met een openhartige getuigenis van zijn christelijk geloof. Terwijl an

Oekraine
Nieuws

Rusland voert druk op kerken in Oost-Oekraïne steeds verder op

In de door Rusland bezette delen van Oost-Oekraïne zijn christelijke gemeenschappen opnieuw geconfronteerd met intimidatie, invallen en juridische druk tijdens hun kerkdiensten. Dit blijkt uit recente rapporten over het harde optreden van de Russisch

Somalie
Nieuws

Somalisch gezin op de vlucht na wonderlijke bekering tot Christus

Nadat ze tot geloof kwam vanuit de islam, vluchtte de 31-jarige Fatuma samen met haar kinderen weg bij haar man. Maar enkele maanden later kwam ook haar man tot geloof in Jezus Christus. Dat is echter levensgevaarlijk in Somalië en daarom is het hele

Stef Schagen
Opinie

Is Israël slechts een trechter in de heilsgeschiedenis?

Heb je genoten van de recente briefwisseling tussen ds. Ernst Leeftink en prof. dr. Jan Hoek over Israël op Cvandaag? De polemiek is à la Aristoteles: these en antithese. Zal er ooit een synthese komen tussen de gedachtenscholen? Zelf heb ik genoten

Erik Bakker
Opinie

Huiskerken ontmaskeren onze kerkcultuur

Wie in Nederland begint over huiskerken, merkt al snel hoe dun het laagje openheid is. Men knikt beleefd, zegt dat het “interessant” klinkt, maar keert vervolgens weer terug naar de veilige banken van het bestaande kerkmodel. Dat is geen toeval. Huis

Evangelist Zejbel en zijn familie
Interview

Aleksander Zejbel leidde een gemeente van acht leden: "Er is een groot gebrek aan evangelisten"

Duizenden kilometers reisden evangelist Aleksander Zejbel en zijn vrouw Elisabeth om een gemeente van acht leden te leiden in Jakoetië. “De velden zijn wit om te oogsten. Het christendom is er een nieuwe ervaring.” “Ik kom uit Jakoetië, het verre noo

Grote Kerk Alkmaar
Nieuws

ChristenUnie wil opheldering over verbod op paasdienst in Alkmaarse kerk

Het besluit om de Grote Kerk van Alkmaar niet te verhuren aan de Protestantse Gemeente voor een paasdienst, heeft geleid tot Kamervragen van ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De weigering was gebase

Samuel Ketcham
Nieuws

Predikant uit Amerikaans-gereformeerde kerk afgezet na racistische leer

Een predikant van de Reformed Presbyterian Church of North America is uit zijn ambt gezet vanwege het verspreiden van een racistische leer. De kerk heeft besloten hem te excommuniceren omdat zijn opvattingen haaks staan op het Evangelie en de belijde

Kerk-onderzoek
Nieuws

Onderzoek plaatst kanttekeningen bij berichten over geloofsopleving onder Britse jongeren

Berichten over een heropleving van het christelijk geloof onder jongvolwassenen in het Verenigd Koninkrijk geven mogelijk een te rooskleurig beeld. Dat stelt het Pew Research Center volgens Christian Today in een nieuwe analyse over religieonderzoek.

worship
Video

Nieuwe hit Elevation Worship en Chandler Moore stevig in christelijke hitlijsten

De nieuwe worship-single 'God I'm Just Grateful' van Elevation Worship, met zang van Chandler Moore, behoudt begin 2026 zijn positie in de hitlijsten. Het nummer, dat eind 2025 verscheen, scoort sinds de release sterk in met name de Verenigde Staten.

christenvervolging
Nieuws

Geloofsvrijheid wereldwijd steeds meer onder druk

Wereldwijd staat de geloofsvrijheid onder druk, zo blijkt uit een nieuw rapport van het Internationale Instituut voor Godsdienstvrijheid (IIRF), met steun van International Christian Concern (ICC). Tussen juli 2024 en juni 2025 werden christenen op v