Prof. Peels neemt afscheid van TUA: "Door Gods genade heb ik het geloof behouden"

God 2 februari 2023 TUA Connect
Prof. Peels

In 1993 werd hij hoogleraar Oude Testament aan de Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA), daarvoor was hij al docent in datzelfde vakgebied, en dáárvoor predikant in de christelijke gereformeerde kerk van Zoetermeer. Vanwege zijn emeritaat blikt prof. Peels terug en vooruit.

"Toen ik met mijn werk aan de TUA begon, in 1986, was ik 30 jaar. Eén gemeente heb ik slechts mogen dienen, Zoetermeer, in een korte periode van goed vier jaar. Teruggaan naar de TUA was voor mijn vrouw en mij niet makkelijk. Maar in de jaren daarna ben ik steeds meer ingegroeid in het werk, en met veel vreugde heb ik me gewijd aan de bestudering van het Oude Testament, en het doorgeven van alle moois wat ik daarin vond, aan wijsheid, schoonheid en waarheid.

Hoogtepunten waren niet alleen de vele mooie colleges, maar in het bijzonder ook de perioden van gastcollege geven in het buitenland, vooral in Afrika en in Azië. Het is zó bemoedigend om van dichtbij mee te maken hoe de Geest over alle grenzen heen het Koninkrijk bouwt. Dieptepunten waren er natuurlijk ook. Dat begon al snel, in 1987: het plotselinge overlijden van prof. Versteeg, voor mij de verbindingspersoon met de oudere generatie hoogleraren waar ik als “jonkie” tussen moest opereren.

Een dieptepunt vond ik vele jaren later de grote misser om niet samen met andere opleidingen één Gereformeerde Theologische Universiteit te willen vormen. Dwars door alles heen heb ik de transitie meegemaakt van een hogeschool met beperkte actieradius tot een volwaardige theologische universiteit met een bredere uitstraling tot ver over de grenzen heen. Het was en is een voorrecht om daaraan te hebben mogen bijdragen."

"De Schrift mag het zeggen, ook als dat mij weleens verwart."

Stil
Prof. Peels heeft zich in de loop der jaren vooral veel beziggehouden met vragen rondom het beeld van God in het Oude Testament, en daarnaast, met name de laatste jaren, ook met het intrigerende Bijbelboek Jeremia. Daarnaast verdiepte hij zich in een keur van thema’s: eschatologie, Bijbelvertaling, geweld in het Oude Testament, verbond, ‘struikelteksten’, hermeneutiek, wordingsgeschiedenis van het Oude Testament, psalmenexegese, enzovoorts.

Waar hij het meest van heeft geleerd? "Die “donkere” teksten in het Oude Testament, de “schaduwzijden” van het Godsbeeld, die steeds weer nieuw licht werpen op wie de HERE is, Hij die in Zijn heiligheid en Zijn liefde Zich niet laat tegenhouden. Een korte studie waar ik misschien nog de meeste vreugde aan beleefde was het onderzoek naar de notie van de lankmoedigheid van God. Zó mooi! Daar werd ik al biddend en onderzoekend zelf steeds weer stil van."

Gesloten denksystemen
Zelf heeft prof. Peels als student college gehad van prof. Oosterhoff, van wie hij vooral heeft meegekregen dat je je in de bestudering van de Schriften eerbiedig luisterend moet opstellen: de Schrift is altijd weer rijker dan je ooit dacht. Van hem erfde hij ook het verzet tegen gesloten denksystemen, of die nu liberaal of conservatief zijn. "De Schrift mag het zeggen, ook als dat mij weleens verwart. Wijze lessen kreeg ik genoeg mee, maar niet de minst wijze les was die over de vrijheid van de exegese. Dat is en blijft een aangevochten zaak."

Van prof. Oosterhoff erfde hij ook zijn Jeremia-onderzoek, dat eerstgenoemde begonnen was, maar niet heeft kunnen voltooien. Uiteindelijk concentreerde prof. Peels zich op het laatste deel van het boek Jeremia, de volkenprofetieën in Jeremia 46-51. "Die mag je gerust rekenen tot de moeilijkste teksten van het Oude Testament. De studie daarvan heb ik nu afgerond. In januari 2023 komt bij KokBoekencentrum het boek uit."

Na zijn emeritaat wil prof. Peels samen met zijn vrouw Janine in retraite te gaan: een reis van enkele maanden langs de Middellandse Zee, langs plaatsen van de klassieke oudheid.

Terugkijkend op al die voorbije jaren is prof. Peels vooral dankbaar. "Door Gods genade heb ik, als oudtestamenticus geconfronteerd met grote hermeneutische en theologische vragen, het geloof mogen behouden. Dat geloof is zelfs verdiept en nog meer verankerd in wie Hij naar Zijn beloften voor ons minimensjes wil zijn."

Zoals prof. Peels destijds de opvolger was van prof. Oosterhoff, zo is dr. Versluis de opvolger van prof. Peels. Wat wil hij zijn opvolger vooral meegeven? "Zo ongeveer hetzelfde als ik van mijn voorganger heb meegekregen. Kort gezegd: eerbied voor de Schriften, bescheidenheid in je eigen meningsvorming, zachtmoedigheid in de omgang met anderen, beslistheid in het opkomen voor de prioriteit van het Woord. Een eindje verderop komen dan onze tradities vanzelf wel. En besef bij dit alles dat we maar gewone kleine mensen zijn, met een beperkte blik, en dat Gods Koninkrijk al onze grenzen transcendeert, in de loop der tijden."

Plannen
Na zijn emeritaat wil prof. Peels samen met zijn vrouw Janine in retraite te gaan: een reis van enkele maanden langs de Middellandse Zee, langs plaatsen van de klassieke oudheid. "Gewoon met ons tentje achterin de auto, en al verder trekkend iets opvangen van wat Gods werk in mensenlevens en culturen de eeuwen door teweeg heeft gebracht. Even weg van het hier-en-nu dus. Op enige afstand naar onszelf, onze kerk, en het moderne leven kijken.

Daarna weer terug, en ja, dan heb ik van alles en nog wat aan moois te doen. Onder meer een boek schrijven over beelden van God in het Oude Testament, niet op academisch niveau, maar iets bevattelijker. Het is altijd mijn drive geweest om in mijn theologisch bezig zijn mij niet te verliezen in details en marginale kwesties, maar te denken en te schrijven over de kernvraag wie de HERE is, zoals we Hem leren kennen in Zijn Woord."

Het afscheidscollege van prof. Peels stond gepland voor vrijdagmiddag 27 januari 2023 om 15.00 uur in de Grote Kerk aan de Loolaan in Apeldoorn.

Bovenstaand artikel verscheen in het magazine van de TUA en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#398 David ten Voorde & Jonathan Nolan over kerkgroei in onbereikte gebieden
Of beluister op:

Meerartikelen

ds. J. R. van Vugt
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Soest mag nieuwe predikant verwelkomen: ds. J. R. van Vugt

De hersteld hervormde kerk te Soest mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen: ds. J. R. van Vugt (foto). De predikant volgt in de Ichthuskerk ds. R. C. Boogaard op. Laatstgenoemde predikant nam eind 2025 afscheid van de gemeente en ontving toe

Jeruzalem
Opinie

Plotseling ontdekt de wereld christelijk leed...

Wereldwijd worden maar liefst 388 miljoen christenen vervolgd. En daar is structureel veel te weinig aandacht voor in de Nederlandse politiek, media en maatschappij. Maar dit weekend is er plotseling wél wereldwijd aandacht voor christelijk leed in d

Generaal Muhoozi Kainerugaba
Nieuws

Oegandese legerchef steunt als christen Israël in oorlog met Iran: "Wij staan aan hun kant"

De legerleider van Oeganda, generaal Muhoozi Kainerugaba, sprak afgelopen week duidelijk zijn steun uit voor Israël. Zijn woorden verrasten veel mensen, juist in een tijd waarin de kritiek op Israëls oorlogsvoering toeneemt. Kainerugaba schreef op so

Jürgen Tholel
Video

Voorganger wijst op onderwerping aan de overheid en waarschuwt voor zwart werken

"Als je hier zit en je werkt zwart, ben je een zondaar. Hoeveel christenen werken niet zwart? Dat is zonde! Niet enkel zwart werken is zonde, maar ook als je iemand betaalt die zwart werkt", aldus Jürgen Tholel. In een recente preek waarschuwde de vo

Jeruzalem
Nieuws

Wereldwijde ophef nadat kardinaal kerk Jeruzalem niet in mag op Palmzondag

Kardinaal Pierbattista Pizzaballa mocht op Palmzondag de mis in de Heilig Grafkerk in Jeruzalem niet ingaan, nadat de Israëlische politie hem de toegang weigerde. Deze ingreep vond plaats omdat de autoriteiten de samenkomst te risicovol achtten, mede

paus
Nieuws

Paus spreekt zich hard uit tegen oorlog en lijkt VS terecht te wijzen

Paus Leo XIV heeft op Palmzondag een krachtige veroordeling uitgesproken tegen oorlog en het gebruik van religie om geweld te rechtvaardigen. Tijdens de mis op het Sint-Pietersplein in Vaticaanstad verklaarde de paus dat God "niet luistert naar de ge

Ds. S. Maljaars
Nieuws

Nieuwe predikant voor gereformeerde gemeente Middelburg-Centrum: ds. S. Maljaars

De gereformeerde gemeente te Middelburg-Centrum mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. S. Maljaars (foto) aanvaardde het op hem uitgebrachte beroep. In de Zeeuwse stad volgt Maljaars ds. J. M. D. de Heer op. Laatstgenoemde predikant ver

Kees van der Knijff
Video

GZB-zendingswerkers vertellen over humanitaire crisis in Libanon

In Libanon zien GZB-zendingswerkers Kees & Esther van der Knijff van dichtbij wat het geweld in het Midden-Oosten teweegbrengt. Honderdduizenden mensen zijn op de vlucht geslagen en hebben alles achtergelaten. Voor veel gezinnen is de toekomst onzeke

Meerartikelen

Anita Burggraaf
Interview

Anita Burggraaf hervond haar identiteit in God: "Gezond zelfbeeld komt voort uit genade"

Ze noemt zichzelf "gewoon lekker moeder", huisvrouw, iemand die van alles doet en sinds kort ook schrijver. Maar wie Anita Burggraaf is, wil ze niet langer laten bepalen door wat ze presteert of hoe de buitenwereld haar ziet. In haar boek SUPERjij! s

Bethlehem Church
Positief nieuws

Massadoopdienst in Amerikaanse megakerk: 400 mensen gedoopt

In de Amerikaanse staat Georgia zijn onlangs in één weekend maar liefst vierhonderd mensen gedoopt in een megakerk. De doopdiensten vonden plaats op drie locaties van Bethlehem Church, waar wekelijks ongeveer zevenduizend mensen samenkomen. De massad

Hans Borghuis
Column

De perfecte kerk bestaat niet (en dat is misschien maar goed ook)

Onlangs realiseerde ik me dat ik de afgelopen jaren in bijna tweehonderd verschillende kerken en christelijke contexten heb gesproken of ben voorgegaan. In Nederland, maar ook in andere Europese landen. In dorpen en in steden. In kerken met nog geen

Sarah Mullally
Nieuws

Eerste vrouwelijke aartsbisschop van Canterbury ingezegend

In de Canterbury Cathedral werd Sarah Mullally woensdag als aartsbisschop ingezegend. Daarmee is zij de eerste vrouw ooit die leiding geeft aan de Anglicaanse Kerk en de wereldwijde Anglicaanse Gemeenschap. Tijdens haar inzegening sprak de 64-jarige

Amerikaanse school
Nieuws

Christelijke docente geschorst na vieren Loofhuttenfeest, school draait besluit terug

Een docente in de Amerikaanse staat Ohio werd vorig jaar geschorst nadat zij zonder toestemming afwezig was om het Loofhuttenfeest te vieren. Shawnae Carlisle vroeg vooraf onbetaald verlof aan, maar zag haar verzoek door haar werkgever afgewezen word

Canterbury
Nieuws

Bible Society trekt rapport over stille opwekking onder Britse jongeren in

Het Bible Society heeft zijn veelbesproken rapport Quiet Revival ingetrokken. In dat rapport werd onder meer gesteld dat er onder Britse jongeren hernieuwde belangstelling is voor het christelijk geloof én kerkbezoek toeneemt. Volgens Christian Today

LHBTI-vlag
Nieuws

Kerkorgaan steunt verruiming medische zorg voor transgender jongeren

Een organisatie binnen de United Methodist Church heeft steun uitgesproken voor nieuwe wetgeving in de Verenigde Staten. Deze wet moet beperkingen op medische behandelingen voor transgender jongeren wegnemen. Het kerkorgaan stuit daarbij op felle kri

Wimco Ester
Video

Europese Unie stelt nieuwe gezant godsdienstvrijheid aan; Open Doors-medewerker reageert

De Europese Unie heeft Mairead McGuinness aangesteld als de nieuwe speciaal gezant voor godsdienstvrijheid. McGuiness volgt daarmee Frans van Daele op. Family7-programma Uitgelicht! meldde woensdag al tijdens haar uitzending dat de Europese Unie een

Ds. W. A. Zondag
Video

Ds. Zondag: "Laat je zaligheid niet afhangen van een bijzondere openbaring"

"Laat je zaligheid niet afhangen van een bijzondere openbaring", die oproep deed ds. W. A. Zondag in een recente preek aan zijn toehoorders. De predikant van de gereformeerde gemeente Dordrecht preekte over hoofdstuk 5 uit de Dordtse Leerregels. In z

Gemeente van God
Persbericht

Wat bedoelt God met de gemeente? Tiendelige Bijbelserie geeft uitleg

Bijbelleraar Dirk-Jan Jansen is gestart met een nieuwe tiendelige videoserie over de betekenis van de gemeente volgens de Bijbel. De serie, getiteld ‘De Gemeente van God’, wordt gemaakt in samenwerking met Stichting The Gospel Guardians. De eerste af

Rosanne van Dam
Persbericht

Verloskundige Rosanne van Dam spreekt openhartig over abortus en echo’s

In deze aflevering van De Podcast van je Leven! is verloskundige en arts Rosanne van Dam te gast. In een open gesprek komen thema’s als anticonceptie, prenatale screening en de waarde van nieuw leven aan bod. Van Dam runt een verloskundige praktijk i

Paasshows
Persbericht

Paasshows in Apeldoorn brengen paasverhaal dichtbij

In aanloop naar Pasen organiseert stichting Upstream opnieuw groots opgezette paasshows in Apeldoorn. De voorstellingen, die jaarlijks duizenden bezoekers trekken, worden dit jaar gehouden op 4 en 5 april in theaterzaal Gebouw 055. Volgens organisato