‘Baas in eigen buik’ is een extreem standpunt: waar blijven de gematigden?

Dagelijks leven 2 november 2020 Chris Develing
Chris Develing

Vanaf eind september klom een aantal feministische opiniemakers in de pen om het vermeende recht op abortus te verdedigen. De aanleiding was deze keer niet het demonstreren bij abortuscentra of de Mars voor het Leven. Het ging om een stukje voorzichtige kritiek vanuit de pro-choice hoek zelf die de strijdkrachten deed verzamelen. Zo werd de abortusgrens met fluwelen handschoenen onder de loep genomen door abortusvoorstanders zelf, maar zelfs dát was voor de extremere kant van de pro-choice beweging, die met name bestaat uit feministen, teveel gezonde discussie.

Het begon toen Rebecca Gomperts te gast was bij tv-programma De Vooravond. Renze Klamer en Fidan Ekiz waren vol lof over haar opname in de Time Magazine lijst van 100 meest invloedrijke personen van 2020. Na een hoop complimenten voor Gomperts veranderde het gesprek op natuurlijke wijze in een wat meer kritisch interview. Renze Klamer begon erover dat extremen vaak de toon zetten in het abortusdebat. Aan de ene kant heb je, volgens Klamer, het schreeuwen bij abortuscentra en het door de brievenbus gooien van plastic foetussen, maar bij de andere kant ziet hij een soort “feest van de progressie”. Over Klamers pro-life voorbeelden kan ik kort zijn: Het schreeuwen bij abortuscentra is nooit bewezen en de brievenbusactie met modelletjes van foetussen betreft een hardnekkige mythe die de media jaren geleden zelf verzonnen. Maar wat Klamer waarschijnlijk ook niet besefte is dat de vereenzelviging van de volgens hem extreme pro-choice houding recht voor hem zat, hetgeen zorgde voor een ongemakkelijke voortzetting van het programma. Mede-presentatrice Ekiz viel Klamer bij: “die feestelijke stemming eromheen voelt gek, omdat je het wel hebt over het leven”.

Het schreeuwen bij abortuscentra is nooit bewezen en de brievenbusactie met modelletjes van foetussen betreft een hardnekkige mythe die de media jaren geleden zelf verzonnen.

Dat er een bepaalde feestelijkheid rond abortus bestaat, wordt regelmatig duidelijk. Feministische pro-choicers hebben tot op het hoogste politieke niveau gelachen en gejuicht om het bereiken van een stukje extra abortusmogelijkheden. Een voorbeeld is het moment waarop New York de abortusgrens verlegde tot aan het moment van geboorte, mits er sprake is van bijvoorbeeld mentale problemen. Op die bewuste dag was er onder Democraten niet alleen sprake van een feestelijke stemming, ook werd de naald van het World Trade Center door hen als trofee gebruikt door die felroze te laten verlichten. Er bestaan verder allerlei bewegingen zoals Shout Your Abortion (Schreeuw het uit over je abortus) die oproepen tot het vieren van je abortus. De Satanistentempel (het zullen je medestanders maar zijn) heeft een abortusritueel op haar website met affirmaties over het gebruiken van je vrouwenrecht. En je hoeft niet lang op TikTok te zoeken om video’s te vinden van jonge meiden die lachend een story online zetten over hun feestelijke uitje naar het abortuscentrum. Was de vraag van Ekiz terecht? Dat lijkt me wel!

24 weken: een extreme abortusgrens
Later in het NPO-gesprek werd op pijnlijke wijze duidelijk dat ‘baas in eigen buik’ inderdaad een extreem standpunt is. Dat gebeurde toen tafelgast Martin Koolhoven uit het niets vroeg tot welke leeftijd van de foetus het een recht van de vrouw is om abortus te plegen. “Dat vind ik ook een beslissing die aan de vrouw is”, antwoordde Gomperts. Koolhoven pakte verrassend door en vroeg wat iedere pro-lifer op dat moment zou vragen: “Dus dat zou zelfs tot 9 maanden kunnen, wat jou betreft?” Gomperts dacht na en antwoordde gewiekst: “Nee, niet ‘wat mij betreft’”. Koolhoven doorzag de semantische twist en herformuleerde: “Zolang het kind in het lijf zit van de vrouw, vind jij het ’t recht van de vrouw?” Gomperts zal op dat moment hebben beseft dat Nederland nog niet klaar is voor het echte doel van feministen wereldwijd en begon weer te draaien: “Nou, in Nederland is het zo dat we het hebben tot levensvatbaarheid….” “Maar dat vroeg ik niet, hè…” kapte Koolhoven af. Ik had het zelf niet beter kunnen doen. Want ‘baas in eigen buik’ betekent toch niet dat de overheid na vijf en een halve maand alsnog de baas wordt over het lichaam van de vrouw? Dat is geen logisch gevolg van de leus én niet wat de pro-choice filosofie sinds de jaren zeventig leert.

Toen Renze de vraag van Koolhoven warm hield, greep Gomperts toch weer terug naar de Nederlandse wet. Die vond ze voor Nederland goed. Maar ze weet in haar achterhoofd dat er met name in andere landen regelmatig vraag is naar abortus voorbij de grens van 24 weken. Niet voor niets heeft de door haar geprezen WHO officiële richtlijnen opgesteld voor het ná die grens innemen van abortuspillen.

‘Baas in eigen buik’ betekent toch niet dat de overheid na vijf en een halve maand alsnog de baas wordt over het lichaam van de vrouw?

Onjuiste cijfers
Vervolgens ging Gomperts de mist in met feiten, toen ze onjuiste statistieken aanhaalde tijdens het zichtbaar ongemakkelijke vragenvuurtje. In de discussie over de abortusgrens benadrukte ze dat “bijna alle abortussen binnen de eerste twaalf weken plaatsvinden.” Dat is simpelweg niet waar. In het meest recente jaarrapport staat dat 17 procent van alle abortussen na twaalf weken plaatsvond. Dat komt niet in de buurt van wat Gomperts schetste. Dat zijn immers op jaarbasis 5.447 abortussen.

Het verbaasde me niet dat Gomperts bij dit onderwerp het gebruikelijke praatje over medische abortus afstak. Volgens haar betreft een abortus na twaalf weken namelijk vaak een medische noodzaak tijdens een gewenste zwangerschap. Ook dat is echter onwaar. In het genoemde rapportagejaar werden 1.211 abortussen uitgevoerd “op basis van resultaten uit prenatale diagnostiek”. Dit alles betekent dat minstens 4.236 abortussen na week twaalf zijn uitgevoerd zonder medische aanleiding. Dat zijn gemiddeld zestien abortussen per werkdag. Dus “bijna nooit” of iedere dag een half klaslokaal? Zegt u het maar.

Feministen in de tegenaanval
De voorzichtige kritiek aan tafel bij De Vooravond werd slecht ontvangen door feministische opiniemakers. Zo schreef Arjen Fortuin in de NRC: “…door welke tijdmachine waren we in een gesprek beland waarin ‘baas in eigen buik’ als een ‘extreem’ standpunt werd geduid?” Loes Reijmer kopte in de Volkskrant dat het verzet tegen abortus de vooravond was binnengeslopen. Het is opvallend dat de meest voorzichtige kritiek al wordt weggehoond als zijnde een vorm van verzet tegen vrouwenrechten. Welk inhoudelijk debat proberen feministen hiermee af te houden?

Nu gebleken is dat zelfs pro-choicers geen kritische vragen mogen stellen, wordt zichtbaar hoezeer feministen legale abortus zien als hun verdienste waar niemand z’n mond over mag openen.

Deze reacties bieden wat mij betreft een aantal interessante inzichten. Als pro-lifer ervaar ik dagelijks dat onze mening onder feministen zeer ongewenst is, hoe liefdevol deze ook wordt gegeven. Nu gebleken is dat zelfs pro-choicers geen kritische vragen mogen stellen, wordt zichtbaar hoezeer feministen legale abortus zien als hun verdienste waar niemand z’n mond over mag openen. Zelfs niet als progressieve abortuswetten wereldwijd steeds verder worden opgerekt tot aan dodelijke behandelingen op ongeboren baby’s van 9 maanden. Zelfs niet als blijkt dat Nederland het enige EU-land is met een abortusgrens van 24 weken, terwijl TNS-NIPO in 2016 publiceerde dat maar liefst 88% van de Nederlanders een abortus rond die tijd ongeoorloofd vindt. Bij 12 weken was dit percentage nog steeds opmerkelijk hoog: 86%.

Opiniemaakster Saskia Noort spande de kroon met haar stuk in het AD: “Ik zou wel een debat willen, maar dan zonder mannelijke egotrippers erbij. Niet over ons recht op abortus …” Frank Bosman, cultuurtheoloog, had namelijk opgeroepen tot discussie over abortus. “…een man nota bene, waar haalt hij het lef vandaan?”, klaagde Noort. Daarmee hebben we een veelgehoord praktijkvoorbeeld te pakken van een extreme houding ten opzichte van het abortusdebat. Als man zou je niet mogen meepraten over abortus, omdat het gaat om het recht van de vrouw en haar lichaam. Dit laat zien hoe groot de blinde feministische vlek is aangaande het debat. De kritiek op abortus is dat het een menselijk wezen doodt. Een intellectueel antwoord daarop kan nooit zijn dat iemand het verkeerde geslacht heeft om daar iets van te vinden. Bovendien hebben we aan de reacties op Fidan Ekiz kunnen zien dat ook een vrouw niet mag meepraten over abortus, al is haar kritiek nog zo mild.

Gemiste kans
Wat jammer dat met name de feministische pro-choice beweging het abortusdebat blijft vermaken tot een karikatuur, zonder inhoudelijk om de tafel te willen met andersdenkenden. Want het gaat critici niet om vrouwenrechten, daar zijn ze voor. Het gaat niet om het recht om te beslissen over je eigen lichaam, daar is iedereen het mee eens. De centrale vraag binnen het abortusdebat is: “Wat is het ongeboren leven?”
Hoewel ik grote problemen heb met de rechts-liberale pro-choice visie, erken ik dat deze in de meeste gevallen minder extreem is dan die van de feministische lobby die al zoveel jaren het woord voert. Daarom juich ik de kritische houding van Klamer en Ekiz van harte toe. Sterker nog, ze mogen nog meer hun tanden laten zien. Voor goede, niet-religieuze argumenten, kunnen ze mij altijd bellen.

Chris Develing is communicatiemedewerker bij Stichting Schreeuw om Leven. Bovenstaand artikel verscheen eerder in het magazine Leef van de stichting.

ChristenvervolgingGeloofszekerheidIsraëlOpvoedenDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #19: Jack van der Tang lag op het randje van de dood
Of beluister op:

Meerartikelen

Creaton
Persbericht

Amerikaanse topchirurg Michael Egnor zoekt antwoord op ‘het moeilijke probleem’ van het menselijk bewustzijn tijdens congres in Apeldoorn

DOORN, 17 november 2026 – Stichting Creaton organiseert op zaterdag 21 november 2026 het landelijke congres ‘De Mens en zijn Maker 2’ in Apeldoorn. Centraal staat een van de grootste mysteries in de moderne wetenschap: het menselijk bewustzijn. De...

Palestijnse christenen
Nieuws

Recordaantal Palestijnse christenen verlaat Israël: ruim duizend emigranten in 2025

Steeds meer Palestijnse christenen met de Israëlische nationaliteit verlaten hun geboorteland. In 2025 emigreerden 1.023 christenen, het hoogste aantal in de onderzochte periode. Dat is ruim twee keer zoveel als in 2019. Niet hun geloof, maar...

Pines Church
Nieuws

School weert kerk om visie op abortus en homohuwelijk: rechter grijpt in

Een Amerikaanse kerk die ruimte wilde huren in een openbare school, werd geweigerd nadat bestuursleden vragen hadden gesteld over haar standpunten over homoseksualiteit, het huwelijk en abortus. Een federale rechter heeft nu geoordeeld dat het...

Voorgangers Anglicaanse Kerk Engeland
Nieuws

Zweedse predikanten moeten mogelijk verplicht homostellen trouwen

Moeten predikanten verplicht worden om homostellen te trouwen, ook als dat tegen hun geloofsovertuiging ingaat? Die vraag zorgt voor grote verdeeldheid binnen de Zweedse Kerk, de evangelisch-lutherse kerk die tot 2000 de staatskerk van Zweden was....

Nigeria
Nieuws

Opnieuw dodelijke aanvallen op christelijke dorpen in Nigeria

Bij aanvallen in de Nigeriaanse deelstaat Plateau zijn zondag en maandag volgens lokale bronnen zeker veertien mensen gedood. Het geweld trof overwegend christelijke gemeenschappen. Onder de slachtoffers zouden een echtpaar met hun tweeling en een...

Abortuswetgeving Georgia
Nieuws

Democraten willen abortuswet in Georgia schrappen, Republikeinen verzetten zich

De Democraten in de Amerikaanse staat Georgia willen een einde maken aan de wet die abortus vanaf ongeveer zes weken zwangerschap grotendeels verbiedt. Na hun verkiezingswinst zien zij mogelijkheden om de regels te veranderen. Maar de...

Judith Pen
Persbericht

Amerikaanse Bijbelleraar Andy Woods brengt boek over Daniël uit met Nederlandse uitgever

De Amerikaanse theoloog en Bijbelleraar dr. Andy Woods brengt samen met de Nederlandse uitgever Judith Pen een uitgebreide Bijbelstudie over het boek Daniël uit. Het boek, Daniël – Verzegeld tot de eindtijd, bestemd om ontdekt te worden behandelt...

Oostenrijk
Nieuws

Onderzoek: katholieke kerk brengt Oostenrijkse overheid meer op dan zij kost

De katholieke kerk levert de Oostenrijkse overheid volgens nieuw onderzoek meer op dan zij ontvangt. Onderzoeksinstituut Joanneum Research berekent een positief saldo van ongeveer 890 miljoen euro. Daarbij tellen ook de economische effecten van...

Meerartikelen

Kevin Doran
Nieuws

Ierse bisschop verdedigt bedenktijd bij abortus: 'Heeft veel jonge levens gered'

De Ierse bisschop Kevin Doran roept politici op de verplichte bedenktijd van drie dagen bij abortus te behouden. Volgens hem biedt die periode vrouwen gelegenheid om hun besluit te overwegen en hulp te zoeken. 'Uw moedige optreden heeft veel jonge...

doop
Nieuws

Bijna 10.000 volwassenen gedoopt in Church of England in 2025: mogelijk hoogste aantal ooit

In de Church of England zijn vorig jaar 9.900 volwassenen gedoopt. Dat zijn er ongeveer 1.300 meer dan in 2024. Volgens het kerkverband ligt het aantal mogelijk hoger dan ooit, al ontbreken de gegevens om dat met zekerheid vast te stellen. De cijfers...

Hoskin
Nieuws

Oprichter Book of Hope overleden: Bob Hoskins bracht miljoenen kinderen het Evangelie

Bob Hoskins, oprichter van de christelijke zendingsorganisatie OneHope, is zaterdag 14 november op 90-jarige leeftijd overleden. Met het werk dat begon onder de naam Book of Hope wilde hij kinderen wereldwijd in aanraking brengen met het Evangelie....

zwart
Nieuws

Rapport: 44 procent meer aanvallen en bedreigingen tegen christenen in Europa

Het aantal geregistreerde christenvijandige incidenten gericht tegen personen in Europa is in 2025 met 44 procent gestegen. Dat meldt OIDAC Europe in het maandag verschenen jaarrapport. De organisatie registreerde minstens 395 incidenten die...

Rosaline Ratering-McDonald
Column

Wat zou Jezus doen in de supermarkt?

We vertellen elkaar dat we gezonder moeten eten, meer moeten bewegen en moeten stoppen met roken. Maar hoe eerlijk is die boodschap als onze omgeving ons voortdurend verleidt tot ongezonde keuzes? Volgens leefstijltrainer en stoppen-met-roken-coach...

Sarina Kriek
Column

We willen kinderen beschermen, maar maken we ouders vooral bang?

We willen kinderen beschermen en geen enkel signaal van onveiligheid missen. Maar wat gebeurt er als die zorg omslaat in angst en controle? Sarina Kriek ziet hoe ouders en professionals daardoor soms tegenover elkaar komen te staan, terwijl juist...

Jeroen
Getuigenis

Jeroen verloor zijn moeder en vluchtte in het uitgaansleven: "Toen kwam Jezus dichtbij"

Jeroen Timmermans groeit op in een warm katholiek gezin in Midden-Limburg. Maar wanneer zijn moeder overlijdt, raakt hij als twintigjarige student de weg kwijt. Hij probeert zijn verdriet te verdringen met feesten en alcohol. Tot hij na een nacht...

wout
Analyse

Zorgen voetballers als Wout Weghorst voor een herleving van het christelijke geloof?

Wout Weghorst bidt na een wedstrijd op het veld en krijgt daar felle kritiek op. De Duitse international Felix Nmecha legt na een doelpunt symbolisch zijn kroon voor Jezus neer en ziet na overleg met zijn bondscoach af van dat gebaar. Tegelijk...

Johan van Heuven
Interview

Johan brak met jarenlange pornoverslaving: “God hielp mij moedig te zijn”

“Je schaamt je oog uit je kop, maar je durft het niet op te biechten", vertelt Johan van Heuven. Jarenlang zat hij gevangen in een pornoverslaving die hem twee huwelijken kostte. Ook zijn geloofsleven stond op losse schroeven. Maar toen het niet...

Mirjam Moolhuizen
Nieuws

Mirjam Moolhuizen heeft een zeldzame auto-immuunziekte: "Ik kan niet genezen; mijn toekomst ligt in Gods handen"

Jarenlang stond Mirjam Moolhuizen (56) met plezier in een drogisterij. Ze hield ervan om mensen te helpen, een luisterend oor te bieden en tijd voor klanten te nemen. Tot een ziekte haar leven ingrijpend veranderde. Door systemische sclerose, een...

Kerk wint prijs
Persbericht

Kerk redt dak met gesponsorde dakpannen en wint prijs voor creatieve geldwerving

Een kerkdak redden door dakpannen te laten sponsoren, honderden dorpsbewoners samenbrengen tijdens een maaltijd en kinderen enthousiast maken voor Bijbelverhalen met een spaaralbum. Drie kerkelijke initiatieven zijn zaterdag 14 november in Nijkerk...

Ds. W. J. Westland
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Papendrecht: ds. W. J. Westland

De hervormde gemeente te Papendrecht mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen: ds. W. J. Westland (foto). De predikant nam het op hem uitgebrachte beroep aan en volgt in wijk Oost ds. C. H. Bijl op. Laatstgenoemde predikant is sinds april 2025...