‘Baas in eigen buik’ is een extreem standpunt: waar blijven de gematigden?

Dagelijks leven 2 november 2020 Chris Develing
Chris Develing

Vanaf eind september klom een aantal feministische opiniemakers in de pen om het vermeende recht op abortus te verdedigen. De aanleiding was deze keer niet het demonstreren bij abortuscentra of de Mars voor het Leven. Het ging om een stukje voorzichtige kritiek vanuit de pro-choice hoek zelf die de strijdkrachten deed verzamelen. Zo werd de abortusgrens met fluwelen handschoenen onder de loep genomen door abortusvoorstanders zelf, maar zelfs dát was voor de extremere kant van de pro-choice beweging, die met name bestaat uit feministen, teveel gezonde discussie.

Het begon toen Rebecca Gomperts te gast was bij tv-programma De Vooravond. Renze Klamer en Fidan Ekiz waren vol lof over haar opname in de Time Magazine lijst van 100 meest invloedrijke personen van 2020. Na een hoop complimenten voor Gomperts veranderde het gesprek op natuurlijke wijze in een wat meer kritisch interview. Renze Klamer begon erover dat extremen vaak de toon zetten in het abortusdebat. Aan de ene kant heb je, volgens Klamer, het schreeuwen bij abortuscentra en het door de brievenbus gooien van plastic foetussen, maar bij de andere kant ziet hij een soort “feest van de progressie”. Over Klamers pro-life voorbeelden kan ik kort zijn: Het schreeuwen bij abortuscentra is nooit bewezen en de brievenbusactie met modelletjes van foetussen betreft een hardnekkige mythe die de media jaren geleden zelf verzonnen. Maar wat Klamer waarschijnlijk ook niet besefte is dat de vereenzelviging van de volgens hem extreme pro-choice houding recht voor hem zat, hetgeen zorgde voor een ongemakkelijke voortzetting van het programma. Mede-presentatrice Ekiz viel Klamer bij: “die feestelijke stemming eromheen voelt gek, omdat je het wel hebt over het leven”.

Het schreeuwen bij abortuscentra is nooit bewezen en de brievenbusactie met modelletjes van foetussen betreft een hardnekkige mythe die de media jaren geleden zelf verzonnen.

Dat er een bepaalde feestelijkheid rond abortus bestaat, wordt regelmatig duidelijk. Feministische pro-choicers hebben tot op het hoogste politieke niveau gelachen en gejuicht om het bereiken van een stukje extra abortusmogelijkheden. Een voorbeeld is het moment waarop New York de abortusgrens verlegde tot aan het moment van geboorte, mits er sprake is van bijvoorbeeld mentale problemen. Op die bewuste dag was er onder Democraten niet alleen sprake van een feestelijke stemming, ook werd de naald van het World Trade Center door hen als trofee gebruikt door die felroze te laten verlichten. Er bestaan verder allerlei bewegingen zoals Shout Your Abortion (Schreeuw het uit over je abortus) die oproepen tot het vieren van je abortus. De Satanistentempel (het zullen je medestanders maar zijn) heeft een abortusritueel op haar website met affirmaties over het gebruiken van je vrouwenrecht. En je hoeft niet lang op TikTok te zoeken om video’s te vinden van jonge meiden die lachend een story online zetten over hun feestelijke uitje naar het abortuscentrum. Was de vraag van Ekiz terecht? Dat lijkt me wel!

24 weken: een extreme abortusgrens
Later in het NPO-gesprek werd op pijnlijke wijze duidelijk dat ‘baas in eigen buik’ inderdaad een extreem standpunt is. Dat gebeurde toen tafelgast Martin Koolhoven uit het niets vroeg tot welke leeftijd van de foetus het een recht van de vrouw is om abortus te plegen. “Dat vind ik ook een beslissing die aan de vrouw is”, antwoordde Gomperts. Koolhoven pakte verrassend door en vroeg wat iedere pro-lifer op dat moment zou vragen: “Dus dat zou zelfs tot 9 maanden kunnen, wat jou betreft?” Gomperts dacht na en antwoordde gewiekst: “Nee, niet ‘wat mij betreft’”. Koolhoven doorzag de semantische twist en herformuleerde: “Zolang het kind in het lijf zit van de vrouw, vind jij het ’t recht van de vrouw?” Gomperts zal op dat moment hebben beseft dat Nederland nog niet klaar is voor het echte doel van feministen wereldwijd en begon weer te draaien: “Nou, in Nederland is het zo dat we het hebben tot levensvatbaarheid….” “Maar dat vroeg ik niet, hè…” kapte Koolhoven af. Ik had het zelf niet beter kunnen doen. Want ‘baas in eigen buik’ betekent toch niet dat de overheid na vijf en een halve maand alsnog de baas wordt over het lichaam van de vrouw? Dat is geen logisch gevolg van de leus én niet wat de pro-choice filosofie sinds de jaren zeventig leert.

Toen Renze de vraag van Koolhoven warm hield, greep Gomperts toch weer terug naar de Nederlandse wet. Die vond ze voor Nederland goed. Maar ze weet in haar achterhoofd dat er met name in andere landen regelmatig vraag is naar abortus voorbij de grens van 24 weken. Niet voor niets heeft de door haar geprezen WHO officiële richtlijnen opgesteld voor het ná die grens innemen van abortuspillen.

‘Baas in eigen buik’ betekent toch niet dat de overheid na vijf en een halve maand alsnog de baas wordt over het lichaam van de vrouw?

Onjuiste cijfers
Vervolgens ging Gomperts de mist in met feiten, toen ze onjuiste statistieken aanhaalde tijdens het zichtbaar ongemakkelijke vragenvuurtje. In de discussie over de abortusgrens benadrukte ze dat “bijna alle abortussen binnen de eerste twaalf weken plaatsvinden.” Dat is simpelweg niet waar. In het meest recente jaarrapport staat dat 17 procent van alle abortussen na twaalf weken plaatsvond. Dat komt niet in de buurt van wat Gomperts schetste. Dat zijn immers op jaarbasis 5.447 abortussen.

Het verbaasde me niet dat Gomperts bij dit onderwerp het gebruikelijke praatje over medische abortus afstak. Volgens haar betreft een abortus na twaalf weken namelijk vaak een medische noodzaak tijdens een gewenste zwangerschap. Ook dat is echter onwaar. In het genoemde rapportagejaar werden 1.211 abortussen uitgevoerd “op basis van resultaten uit prenatale diagnostiek”. Dit alles betekent dat minstens 4.236 abortussen na week twaalf zijn uitgevoerd zonder medische aanleiding. Dat zijn gemiddeld zestien abortussen per werkdag. Dus “bijna nooit” of iedere dag een half klaslokaal? Zegt u het maar.

Feministen in de tegenaanval
De voorzichtige kritiek aan tafel bij De Vooravond werd slecht ontvangen door feministische opiniemakers. Zo schreef Arjen Fortuin in de NRC: “…door welke tijdmachine waren we in een gesprek beland waarin ‘baas in eigen buik’ als een ‘extreem’ standpunt werd geduid?” Loes Reijmer kopte in de Volkskrant dat het verzet tegen abortus de vooravond was binnengeslopen. Het is opvallend dat de meest voorzichtige kritiek al wordt weggehoond als zijnde een vorm van verzet tegen vrouwenrechten. Welk inhoudelijk debat proberen feministen hiermee af te houden?

Nu gebleken is dat zelfs pro-choicers geen kritische vragen mogen stellen, wordt zichtbaar hoezeer feministen legale abortus zien als hun verdienste waar niemand z’n mond over mag openen.

Deze reacties bieden wat mij betreft een aantal interessante inzichten. Als pro-lifer ervaar ik dagelijks dat onze mening onder feministen zeer ongewenst is, hoe liefdevol deze ook wordt gegeven. Nu gebleken is dat zelfs pro-choicers geen kritische vragen mogen stellen, wordt zichtbaar hoezeer feministen legale abortus zien als hun verdienste waar niemand z’n mond over mag openen. Zelfs niet als progressieve abortuswetten wereldwijd steeds verder worden opgerekt tot aan dodelijke behandelingen op ongeboren baby’s van 9 maanden. Zelfs niet als blijkt dat Nederland het enige EU-land is met een abortusgrens van 24 weken, terwijl TNS-NIPO in 2016 publiceerde dat maar liefst 88% van de Nederlanders een abortus rond die tijd ongeoorloofd vindt. Bij 12 weken was dit percentage nog steeds opmerkelijk hoog: 86%.

Opiniemaakster Saskia Noort spande de kroon met haar stuk in het AD: “Ik zou wel een debat willen, maar dan zonder mannelijke egotrippers erbij. Niet over ons recht op abortus …” Frank Bosman, cultuurtheoloog, had namelijk opgeroepen tot discussie over abortus. “…een man nota bene, waar haalt hij het lef vandaan?”, klaagde Noort. Daarmee hebben we een veelgehoord praktijkvoorbeeld te pakken van een extreme houding ten opzichte van het abortusdebat. Als man zou je niet mogen meepraten over abortus, omdat het gaat om het recht van de vrouw en haar lichaam. Dit laat zien hoe groot de blinde feministische vlek is aangaande het debat. De kritiek op abortus is dat het een menselijk wezen doodt. Een intellectueel antwoord daarop kan nooit zijn dat iemand het verkeerde geslacht heeft om daar iets van te vinden. Bovendien hebben we aan de reacties op Fidan Ekiz kunnen zien dat ook een vrouw niet mag meepraten over abortus, al is haar kritiek nog zo mild.

Gemiste kans
Wat jammer dat met name de feministische pro-choice beweging het abortusdebat blijft vermaken tot een karikatuur, zonder inhoudelijk om de tafel te willen met andersdenkenden. Want het gaat critici niet om vrouwenrechten, daar zijn ze voor. Het gaat niet om het recht om te beslissen over je eigen lichaam, daar is iedereen het mee eens. De centrale vraag binnen het abortusdebat is: “Wat is het ongeboren leven?”
Hoewel ik grote problemen heb met de rechts-liberale pro-choice visie, erken ik dat deze in de meeste gevallen minder extreem is dan die van de feministische lobby die al zoveel jaren het woord voert. Daarom juich ik de kritische houding van Klamer en Ekiz van harte toe. Sterker nog, ze mogen nog meer hun tanden laten zien. Voor goede, niet-religieuze argumenten, kunnen ze mij altijd bellen.

Chris Develing is communicatiemedewerker bij Stichting Schreeuw om Leven. Bovenstaand artikel verscheen eerder in het magazine Leef van de stichting.

ChristenvervolgingIsraëlOpvoedenGeloofszekerheidDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #19: Jack van der Tang lag op het randje van de dood
Of beluister op:

Meerartikelen

Issa Thaljieh
Nieuws

VS weigeren Palestijnse priester visum te verlenen

De Amerikaanse regering heeft een visum geweigerd aan Issa Thaljieh, een Palestijnse priester die werkzaam is in de Geboortekerk in Bethlehem. De geestelijke wilde in Washington aandacht vragen voor de moeilijke omstandigheden waaronder Palestijnse...

India
Nieuws

Zes vermoorde christenen in India na maanden wachten begraven

Zes christelijke mannen die in mei werden ontvoerd en vermoord in de Indiase deelstaat Manipur, zijn maandag 16 november begraven. Hun lichamen lagen vijf maanden in een mortuarium. Nabestaanden weigerden hen te begraven zolang de autoriteiten...

Bert-Jan Ruissen
Nieuws

SGP'er Bert-Jan Ruissen tweede op ranglijst meest actieve Europarlementariërs

SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen staat in de nieuwste ranking van meest actieve Europarlementariërs op plek 2 van de 720. Dat meldt de SGP op sociale media. Ruissen, die sinds 2019 in het Europees Parlement zit, maakt zich onder meer sterk...

CGK-synode
Nieuws

CGK-synode Hoogeveen bespreekt toekomst kerkverband: ook convenant met Rijnsburg op tafel

De generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) gaat van 8 tot en met 11 december uitgebreid spreken over de toekomst van het verdeelde kerkverband. Daarbij komt ook de vraag aan de orde of een convenant mogelijk is met de gemeenten...

Charles
Nieuws

Koning Charles over christelijk geloof: “Het kompas dat al mijn handelen als vorst leidt”

Het christelijke geloof geeft richting aan het koningschap van Charles III. Dat zei de Britse vorst dinsdag bij de opening van de nieuwe General Synode van de Church of England. In Church House in Londen sprak hij over een geloof dat gedurende zijn...

Matt Chandler
Nieuws

Predikant zag dochter jaren afdwalen van God: 'Ik kan haar niet van Jezus laten houden'

De Amerikaanse predikant Matt Chandler heeft openhartig verteld over de acht jaar waarin zijn dochter Audrey zich afkeerde van het christelijk geloof en in opstand kwam tegen haar ouders. De voorganger van The Village Church in Texas noemt die...

Paul Coakley
Nieuws

Amerikaanse aartsbisschop waarschuwt eigen kerk voor politieke verdeeldheid

De politieke strijd tussen Republikeinen en Democraten mag de Amerikaanse Rooms-Katholieke Kerk niet verdelen. Daarvoor waarschuwt aartsbisschop Paul Coakley, voorzitter van de Amerikaanse bisschoppenconferentie. Tijdens een bijeenkomst van...

Doug Wilson
Nieuws

Gereformeerde predikant preekt opnieuw in Pentagon: 'Geen hoop voor Amerika buiten Jezus'

De gereformeerde predikant Doug Wilson heeft gisteren op uitnodiging van Pete Hegseth, de Amerikaanse minister van Defensie, opnieuw in het Pentagon gepreekt. Tijdens de maandelijkse kerkdienst stelde Wilson dat Amerika alleen hoop heeft door het...

Meerartikelen

John en Carla Offutt
Nieuws

Predikant en vrouw doodgereden na bruiloft kleinzoon; familie vergeeft bestuurster

Een Amerikaanse predikant en zijn vrouw zijn zaterdag om het leven gekomen bij een verkeersongeval, kort nadat de predikant het huwelijk van zijn kleinzoon had ingezegend. John en Carla Offutt (beiden 74) werden aangereden toen ze op weg waren naar...

Homokoppel
Nieuws

Zweedse kerk verplicht predikanten voorlopig niet om homostellen te trouwen

Predikanten binnen de Zweedse Kerk mogen voorlopig blijven weigeren om homostellen te trouwen als dat tegen hun geloofsovertuiging ingaat. Het kerkparlement heeft dinsdag een omstreden voorstel verworpen dat een einde moest maken aan die...

Schalk
Nieuws

SGP wil Belastingplan ook in senaat niet steunen: zorgen over eenverdieners

De SGP ziet in het Belastingplan voor 2027 onvoldoende terug van de beloofde aanpak van de belastingkloof tussen een- en tweeverdieners. Senator Peter Schalk kondigde dinsdag tijdens de Algemene Financiële Beschouwingen aan dat zijn fractie het...

nigeria
Nieuws

Open Doors: nog eens zeventien ontvoerde christenen overleden in Nigeria

Nog eens zeventien christenen uit de Nigeriaanse dorpen Ariko en Awon zijn volgens Open Doors in gevangenschap overleden. Zij werden eerder dit jaar ontvoerd door vermoedelijk islamitische Fulani-militanten. Vrijgekomen gijzelaars vertellen over...

paus
Nieuws

Paus krijgt rozenkrans tegen gezicht en reageert met een grap

Paus Leo XIV kreeg maandag 16 november een rozenkrans tegen zijn gezicht tijdens zijn bezoek aan de Peruaanse hoofdstad Lima. Een bezoeker gooide het gebedssnoer naar hem toe toen hij in de pausmobiel langs de menigte reed. De paus reageerde later...

Erik-Jan Verbruggen
Opinie

Pornografie is geen onschuldige snack, maar een bedreiging voor je geloof

Pornografie is voor veel christenen een verborgen worsteling. Het beïnvloedt hun kijk op seksualiteit, kan relaties beschadigen en zet het geloofsleven onder druk. Toch blijft het onderwerp in kerken vaak moeilijk bespreekbaar. Volgens Erik-Jan...

Jerke
Column

Het leukste buurtje van Assen heeft geen schuttingen

Mijn broertjes wonen antikraak. Voor wie dat niet kent: je woont tijdelijk en goedkoop in een pand dat anders leeg zou staan, met als voorwaarde dat je vertrekt zodra de eigenaar het nodig heeft. Je weet dus van tevoren dat je weggaat, alleen niet...

Kamer
Nieuws

Bikker hekelt "vechthuwelijk” kabinet, Stoffer ziet wagen van Staat tegen linkervangrail tot stilstand komen

Het kabinet gaat verder, maar de ChristenUnie en de SGP zijn nog niet gerustgesteld. Tijdens het Kamerdebat over de politieke crisis op dinsdag 17 november waarschuwde Mirjam Bikker voor een "vechthuwelijk” waarvan volgende generaties de rekening...

Creaton
Persbericht

Amerikaanse topchirurg Michael Egnor zoekt antwoord op ‘het moeilijke probleem’ van het menselijk bewustzijn tijdens congres in Apeldoorn

Stichting Creaton organiseert op zaterdag 21 november 2026 het landelijke congres ‘De Mens en zijn Maker 2’ in Apeldoorn. Centraal staat een van de grootste mysteries in de moderne wetenschap: het menselijk bewustzijn. De hoofdspreker van de dag is...

Palestijnse christenen
Nieuws

Recordaantal Palestijnse christenen verlaat Israël: ruim duizend emigranten in 2025

Steeds meer Palestijnse christenen met de Israëlische nationaliteit verlaten hun geboorteland. In 2025 emigreerden 1.023 christenen, het hoogste aantal in de onderzochte periode. Dat is ruim twee keer zoveel als in 2019. Niet hun geloof, maar...

Pines Church
Nieuws

School weert kerk om visie op abortus en homohuwelijk: rechter grijpt in

Een Amerikaanse kerk die ruimte wilde huren in een openbare school, werd geweigerd nadat bestuursleden vragen hadden gesteld over haar standpunten over homoseksualiteit, het huwelijk en abortus. Een federale rechter heeft nu geoordeeld dat het...

Voorgangers Anglicaanse Kerk Engeland
Nieuws

Zweedse predikanten moeten mogelijk verplicht homostellen trouwen

Moeten predikanten verplicht worden om homostellen te trouwen, ook als dat tegen hun geloofsovertuiging ingaat? Die vraag zorgt voor grote verdeeldheid binnen de Zweedse Kerk, de evangelisch-lutherse kerk die tot 2000 de staatskerk van Zweden was....