Dr. P. de Vries over aanbod van genade: 'Prediking is allereerst proclamatie van Christus'

De recente overeenstemming tussen de Gereformeerde Gemeenten (GerGem) en de Gereformeerde Gemeenten in Nederland (GGiN) over het aanbod van genade blijft de gemoederen bezighouden. Na de kritische reactie van emeritus-predikant C. Harinck spreekt nu ook dominee P. de Vries (foto) zich uit. In een uitgebreide beschouwing verdedigt hij het onderscheid tussen voorwaardelijke en onvoorwaardelijke beloften, maar pleit hij er tegelijkertijd voor dat de prediking boven alles Christus moet verkondigen.
Aanleiding voor zijn bijdrage is de gezamenlijke verklaring die GerGem en GGiN dit voorjaar opstelden over het aanbod van genade. Daarin wordt gesproken over voorwaardelijke en onvoorwaardelijke beloften, een onderscheid waarover De Vries zich naar eigen zeggen al enige tijd vragen kreeg.
Volgens De Vries is het uitgangspunt van de Schrift helder: 'Christus kwam in de wereld om zondaren zalig te maken.' Daarom 'mag en moet aan alle volkeren het Evangelie verkondigd worden met het appel van geloof en bekering'. Tegelijk benadrukt hij dat niemand deelt in de vergeving van zonden en het eeuwige leven zonder geloof en bekering. 'Geloven wil zeggen dat wij onszelf veroordelen, dat wij erkennen dat we schuldig staan voor God en zo op Christus als volkomen Zaligmaker leunen.'
De Vries waarschuwt ervoor dat zowel Wet als Evangelie volledig moeten klinken. 'De Wet is bedoeld om ons uit te drijven tot Christus.' Omgekeerd mag volgens hem ook het Evangelie nooit ontbreken. 'Waar dat wel gebeurt, maakt de prediking van de Wet óf wanhopig (...) óf eigengerechtig.'
De theoloog schrijft dat hij liever spreekt over de 'oproep tot geloof en bekering' dan over de 'eis van geloof en bekering'. 'Het woord eis past veel meer bij de Wet dan bij het Evangelie. Alleen is de oproep tot geloof en bekering niet vrijblijvend.' Als beeld gebruikt hij een huwelijksaanzoek. 'In de naam van Christus komt in de prediking (...) het appel tot ons om ons aan Christus te verbinden als Bruidegom van onze ziel.'
Voorwaardelijke en onvoorwaardelijke beloften
Volgens De Vries is er vanuit de gereformeerde traditie wel degelijk aanleiding om onderscheid te maken tussen voorwaardelijke en onvoorwaardelijke beloften. Voorwaardelijke beloften zijn volgens hem verbonden aan de oproep tot geloof en bekering. Hij noemt onder meer de woorden van Jezus uit Mattheüs 11:28: "Komt herwaarts tot Mij, allen die vermoeid en belast zijt."
Onvoorwaardelijke beloften zijn daarentegen de beloften waarmee God gelovigen verzekert van Zijn vergevende liefde en trouw, zoals: "Uw zonden zijn u vergeven" en "Vrees niet, want Ik heb u verlost." De predikant waarschuwt ervoor dat Gods verkiezing nooit gebruikt mag worden om de oproep tot geloof af te zwakken. 'De uitverkiezing mogen we ook niet in mindering brengen op de oproep tot geloof en bekering die tot allen komt die met het Evangelie in aanraking komen.'
Reactie op discussie
De beschouwing verschijnt enkele maanden nadat GerGem en GGiN overeenstemming bereikten over de uitleg van het aanbod van genade. Beide kerkverbanden spraken toen uit dat de begrippen algemeen, welmenend en onvoorwaardelijk gebruikt kunnen worden, mits zij Schriftuurlijk worden ingevuld en niet leiden tot de gedachte van een algemene verzoening.
De gezamenlijke verklaring werd door velen gezien als een belangrijke stap in de toenadering tussen beide kerkverbanden, die sinds de kerkscheuring van 1953 gescheiden optrekken. Tegelijk klonk er kritiek. Zo waarschuwde ds. C. Harinck eerder dat het Evangelie 'de grote verliezer' dreigt te worden als de vrije aanbieding van Gods genade te veel wordt ingeperkt. Volgens hem moet de prediking blijven uitgaan naar alle hoorders 'zonder voorwaarden en eisen'.
De Vries benadrukt in zijn bijdrage dat prediking uiteindelijk meer is dan het beschrijven van geestelijke ervaringen of geloofskenmerken. 'Prediking is allereerst proclamatie', schrijft hij. Volgens hem moet iedere prediking uitlopen op de verkondiging van Christus als de volkomen Zaligmaker, met een dringende oproep tot geloof en bekering.










































Praatmee