De inscriptie werd gevonden bij de ingang van een ondergrondse Mithras-tempel in het fort Zerzevan, vlak bij de stad Diyarbakır. De tempel werd al in 2017 opgegraven, maar de tekst kon jarenlang niet worden ontcijferd. Pas recent slaagden onderzoekers erin de Aramese inscriptie te lezen.

De tekst werd onderzocht door Mehmet Sait Toprak, hoogleraar Syrische Taal en Letterkunde aan de Mardin Artuklu Universiteit. Hij vergeleek de inscriptie met andere Aramese en Syrische teksten uit de tweede en derde eeuw.

Volgens Toprak verwijst de inscriptie naar het Heilige Kruis en wordt God beschreven als Degene die 'orde brengt, hervormt en liefde verspreidt'. Naast de tekst is ook een uitgehouwen kruis te zien. Samen zouden zij hebben gediend als een religieus zegel dat aangaf dat de tempel was gesloten en niet langer een heilige plaats was.

Opvallend is dat de inscriptie zowel Mithras als Jezus Christus noemt. Volgens de onderzoeker laat dit zien dat beide godsdiensten in die tijd naast elkaar bestonden, maar dat het christendom de plaats van de Mithras-cultus innam.

Populair onder Romeinse soldaten
De Mithras-cultus was een geheime godsdienst die alleen toegankelijk was voor mannen. De verering van de zonnegod Mithras was vooral populair onder Romeinse soldaten en hoge ambtenaren. De bijeenkomsten vonden meestal plaats in ondergrondse heiligdommen.

Toen keizer Constantijn zich in het begin van de vierde eeuw tot het christendom wendde, verloor de Mithras-cultus snel aan invloed. Veel tempels werden verlaten of kregen een andere bestemming.

Volgens de onderzoekers is de vondst in Zerzevan bijzonder, omdat er nu schriftelijk bewijs is dat een Mithras-tempel bewust werd gesloten tijdens de opkomst van het christendom. Bij andere Mithras-heiligdommen ontbreken zulke duidelijke aanwijzingen meestal.

Meer vondsten
De ontdekking past in een reeks recente archeologische vondsten die meer licht werpen op de geschiedenis van het vroege christendom in Klein-Azië. Zo werden het afgelopen jaar resten gevonden van een vijfde-eeuwse kerk in de oude stad Olympus en een Romeins ziekenhuis in Kaunos dat later werd omgebouwd tot een christelijk heiligdom. Ook werd eerder dit jaar in Egypte een ongeveer 1.500 jaar oud kloostercomplex opgegraven.