De opgraving vond plaats bij kibboets Ramat Rachel, ten zuiden van Jeruzalem. De Israëlische Oudheidkundige Dienst (IAA) voerde het onderzoek uit vanwege de bouw van een nieuwe woonwijk. Daarbij worden historische overblijfselen onderzocht en beschermd.

Het ontdekte gedeelte maakt deel uit van het zogenoemde Beneden-Aquaduct van Jeruzalem. Dit waterstelsel werd vermoedelijk aangelegd tijdens de Hasmonese dynastie, die van ongeveer 140 tot 37 voor Christus regeerde. Het aquaduct bestond dus al vóór de tijd van koning Herodes de Grote.

Water voor de tempel
Het water kwam uit de Ein Eitam-bron, ten zuiden van Bethlehem. Via een reeks waterbekkens, bekend als de Vijvers van Salomo, stroomde het richting Jeruzalem. Het aquaduct was ongeveer 21 kilometer lang. Omdat de bron hoger lag dan de Tempelberg, kon het water door de zwaartekracht naar de stad stromen.

De bouwers moesten daarvoor bijzonder nauwkeurig werken. Het aquaduct daalde gemiddeld slechts één meter per kilometer. Ook volgde het de natuurlijke vormen van het landschap. Het water werd onder meer gebruikt voor rituele reinigingen in de tempel. Volgens de Jeruzalemse Talmoed werd het ook gebruikt om de marmeren vloer schoon te spoelen na het brengen van offers.

'Een technisch wonder'
De archeologen Benyamin Storchan en Gil Freid zijn onder de indruk van het eeuwenoude bouwwerk. "Het systeem was zo goed ontworpen dat het tot ongeveer honderd jaar geleden nog af en toe werd gebruikt", vertellen ze.

Oorspronkelijk stroomde het water door een stenen kanaal. Tijdens de Ottomaanse periode werd een aardewerken leiding aangebracht om het water beter te beschermen. Ook waren er op verschillende plaatsen openingen gemaakt, zodat verstoppingen konden worden verholpen en onderhoud mogelijk bleef.

Dr. Amit Re'em, archeoloog bij de Israëlische Oudheidkundige Dienst, noemt het aquaduct een technisch wonder. "Zelfs met onze moderne technologie zou de aanleg van zo'n systeem veel planning en inspanning vragen. Het is verbazingwekkend dat men ongeveer 2.000 jaar geleden op deze manier water naar Jeruzalem wist te brengen."

Mogelijk toegankelijk voor bezoekers
De Israëlische Oudheidkundige Dienst hoopt het aquaduct in de toekomst toegankelijk te maken voor het publiek. Er zijn plannen voor een park langs het historische waterstelsel, van het zuiden van Jeruzalem richting de Tempelberg.

Volgens de Israëlische minister van Erfgoed, Amichai Eliyahu, laat de ontdekking zien hoe de vroegere bestuurders vooruitdachten. Dankzij het aquaduct kon Jeruzalem groeien en meer inwoners en pelgrims ontvangen.

Door het bouwwerk in de nieuwe woonwijk op te nemen, blijft dit bijzondere stukje geschiedenis ook voor toekomstige generaties zichtbaar.