Archeologen vinden sporen van kerk die Hiëronymus 1600 jaar geleden beschreef

Nieuws 27 oktober 2026 2 minuten Redactie
Resten kerk
Ca’ Foscari University of Venice

Archeologen hebben bij Venetië de resten gevonden van een vroegchristelijke kerk die vermoedelijk al in het jaar 396 werd beschreven door kerkvader Hiëronymus. Volgens de Universiteit Ca' Foscari, die de vondst op 15 oktober bekendmaakte, komt het gebouw overeen met een kerk waarover Hiëronymus ruim 1600 jaar al geleden schreef. "De geschreven bronnen vertelden ons dat deze kerk moest bestaan. Nu hebben we archeologisch bewijs", zegt opgravingsleider Diego Calaon.

De ontdekking werd gedaan in Altino, een voormalige Romeinse stad aan de lagune van Venetië. Uit historische documenten was al bekend dat hier een bisschop woonde en een belangrijke kerk stond. Tot nu toe waren er echter geen resten van het gebouw gevonden. Volgens de onderzoekers gaat het zeer waarschijnlijk om de voormalige bisschopskerk van Altino. Het gebouw was ongeveer dertig meter lang en twintig meter breed en lag met de voorzijde naar het oosten.

Kerk beschreven door Hiëronymus
De vondst is bijzonder vanwege een brief die Hiëronymus in het jaar 396 schreef aan Heliodorus, de bisschop van Altino. Hiëronymus (circa 347-420) was een invloedrijke kerkvader. Hij is vooral bekend vanwege zijn Latijnse bijbelvertaling, de Vulgaat.

In de brief troost hij Heliodorus na het overlijden van diens neef Nepotianus, een jonge priester. Daarbij beschrijft hij hoe zorgvuldig Nepotianus met het kerkgebouw omging. 'Hij zorgde ervoor dat het altaar glansde, de kerkmuren vrij bleven van roet en de vloer goed werd geveegd. Ook hield hij het heiligdom schoon en zorgde hij dat de heilige voorwerpen blonken', schreef Hiëronymus.

Volgens de universiteit past de datering van de opgegraven kerk bij de periode waarin Hiëronymus zijn brief schreef. Daarmee krijgt een beschrijving uit een eeuwenoude christelijke bron een mogelijke archeologische bevestiging.

Ook bisschoppelijk paleis gevonden
Naast de kerk ontdekten archeologen een groot gebouw met een zuilengang. Mogelijk gaat het om het voormalige paleis van de bisschop. Opvallend is dat voor de fundering van de kerk stenen uit oude Romeinse wegen werden hergebruikt. Volgens de onderzoekers wijst dat op de belangrijke positie die de bisschop destijds in de stad innam.

De kerk werd vermoedelijk in de zevende eeuw afgebroken. De stenen werden hergebruikt voor gebouwen op de eilanden in de lagune, waaronder Torcello. Daarheen verhuisde ook de bisschopszetel.

'Geschiedenis krijgt tastbare vorm'
Volgens opgravingsleider Calaon helpt de ontdekking om de vroegchristelijke geschiedenis van de regio beter te begrijpen. "Voor het eerst kunnen we met grote waarschijnlijkheid aanwijzen waar de kerk en het paleis van de bisschop van Altino stonden."

Ook medeopgravingsleider Elisa Possenti spreekt van een bijzondere vondst. Wat onderzoekers tot nu toe alleen uit oude geschriften konden afleiden, krijgt volgens haar eindelijk tastbare vorm.

De archeologen zetten hun onderzoek voort. Daarbij willen ze nauwkeuriger vaststellen hoe oud de gebouwen zijn en onderzoeken of er ook resten van een doopkapel aanwezig zijn.

Wij vragen ons af...

Vindt u archeologische vondsten uit de vroege kerk belangrijk voor uw geloof?

ChristenvervolgingGeloofszekerheidIsraëlOpvoedenDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #5: Ds. T. A. Bakker promoveerde op homoseksualiteit en hermeneutiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Yaroslav
Nieuws

Oekraïense vrijwilliger (25) van Christenen voor Israël omgekomen aan het front

De 25-jarige Oekraïense christen Yaroslav, die als vrijwilliger betrokken was bij het hulpverleningswerk van Christenen voor Israël, is op 20 oktober omgekomen tijdens zware beschietingen aan het front in Oost-Oekraïne. De jonge man hielp...

Rellen Parijs
Nieuws

Duitse christenen opgeroepen om bij stadhuizen te bidden uit vrees voor rellen bij protesten

Terwijl jongeren in tientallen Duitse steden zich voorbereiden op grootschalige protesten, roepen christelijke organisaties op tot gebed. Op zaterdag 31 oktober, Hervormingsdag, worden christenen gevraagd om met hun Bijbel naar het plaatselijke...

Hervormd Rijssen
Nieuws

Ds. Elsman legt werkzaamheden neer na conflict binnen hervormde gemeente Rijssen

Binnen de hervormde gemeente Rijssen is onrust ontstaan door een conflict tussen ds. D.M. (Domus) Elsman en de kerkenraad van wijkgemeente 6. De 65-jarige predikant heeft zijn werkzaamheden neergelegd, omdat hij naar eigen zeggen onder de huidige...

Erika Kirk
Nieuws

Erika Kirk waarschuwt voor namaakchristendom: 'Ook het kwaad citeert de Bijbel'

Je kunt elke zondag naar de kerk gaan, de Bijbel uit je hoofd kennen en jezelf een overtuigd christen noemen. Toch betekent dat niet automatisch dat je leeft zoals Jezus het bedoeld heeft. Die waarschuwing gaf Erika Kirk tijdens haar speech op de...

Pastor Israel Ford
Nieuws

Amerikaanse voorganger heeft al drie jaar twee vrouwen: 'Eén vrouw hebben is onbijbels'

Een Amerikaanse voorganger verraste zijn gemeente zondag met een opmerkelijke bekendmaking. Pastor Israel Ford uit Cleveland, Ohio, vertelde namelijk dat hij al drie jaar lang met twee vrouwen samenleeft. Volgens hem staat de Bijbel dat toe....

Iran
Nieuws

Ernstig zieke christen mag Iraanse cel tien dagen verlaten: Mahshar dreigt blind te worden

De ernstig zieke Iraanse christen Mahshar Parandin heeft tien dagen medisch verlof gekregen uit de Evin-gevangenis in Teheran. Ze kampt met lymfeklierkanker en andere gezondheidsproblemen, maar kreeg lange tijd niet de behandeling die ze nodig had....

Kerstboom
Nieuws

Almere haalt kerstboom terug naar stadscentrum: verrassing verklapt tijdens raadsdebat

Na jaren van afwezigheid keert de kerstboom terug in het centrum van Almere. Dat liet wethouder Jan-Bert Vroege tijdens een raadsdebat doorschemeren, meldt de lokale nieuwssite 1Almere. Vooral het CDA drong aan op de terugkeer van de boom. Vorige...

southwell
Nieuws

Eeuwenoude Engelse kathedraal dreigt te sluiten door financiële problemen

De ruim 900 jaar oude kathedraal van Southwell in Engeland dreigt haar deuren te sluiten. Het kerkgebouw kampt met een enorme onderhoudsachterstand en het geld raakt op. “We hebben geen 20 miljoen pond”, zegt deken Stephen Evans, die leiding geeft...

Meerartikelen

Wilfred Kols bij Hour of Power
Interview

Van zware crimineel tot gevangenisevangelist: “Vier woorden veranderden mijn leven”

Drugsdeals, inbraken en geweld: Wilfred Kols had naar eigen zeggen 110 delicten op zijn naam staan en bracht zes jaar in de gevangenis door. In een donkere isoleercel veranderde zijn leven door vier eenvoudige woorden: “Ik hou van jou.” Inmiddels...

piano
Nieuws

Ruzie over pianospel in Spaanse kerk eindigt met dodelijke steekpartij: 32 jaar cel geëist

In de Spaanse stad Valencia is maandag het proces begonnen tegen een pianist van een evangelische kerk en twee van zijn familieleden. Zij staan terecht voor een dodelijke steekpartij in de kerk. Volgens de aanklacht ontstond de ruzie nadat een...

kerk
Nieuws

Vijf kerken in Leipzig beschadigd: politie onderzoekt mogelijk verband

In de Duitse stad Leipzig zijn binnen enkele dagen vijf kerken beschadigd. Onbekenden vernielden ramen en beschadigden deuren en gevels. De politie onderzoekt de zaken en zoekt getuigen. De beschadigingen vonden plaats tussen woensdag 21 oktober en...

N.T. Wright
Persbericht

Theoloog N.T. Wright spreekt op conferentie over interculturele kerk in Veenendaal

Hoe kunnen christenen met verschillende culturele achtergronden samen één geloofsgemeenschap vormen? Die vraag staat centraal tijdens de One Church Conference, die op vrijdag 20 november plaatsvindt in Veenendaal. De Britse theoloog N.T. Wright...

Prof. W. H. Th. (Wim) Moehn
Persbericht

Hoe las Luther de Bijbel? Hoogleraar legt het uit in Apeldoorn

Welke betekenis had de Bijbel voor Maarten Luther? Welk gezag kende hij daaraan toe? Die vragen zijn het startpunt voor de Reformatieherdenking in Apeldoorn op vrijdag 30 oktober. "Maarten Luther heeft het volk de Bijbel teruggegeven.” Dat leren...

bikker
Nieuws

CU-leider haalt fel uit: "Wie met Hamasvlaggen zwaait, is een vijand van de vrijheid"

ChristenUnie-leider Mirjam Bikker wil dat de overheid harder optreedt tegen antisemitisme en demonstraties waarbij met Hamasvlaggen wordt gezwaaid. Ook moeten scholen die geen lesgeven over de Holocaust volgens haar worden aangepakt. Dat zei ze...

India
Nieuws

Juridisch gevecht om godsdienstvrijheid in Indiase deelstaat Chhattisgarh

In maart 2026 wijzigde de regering van de Indiase deelstaat Chhattisgarh de wet op godsdienstvrijheid van de deelstaat. Sinds de wijzigingen van kracht zijn geworden, worden christenen in Chhattisgarh geconfronteerd met toenemend heftige tegenstand...

Ethiopie
Nieuws

Kerk luidt noodklok na nieuw bloedbad Ethiopië: 60 christenen omgekomen

Bij twee gewelddadige aanvallen in de Ethiopische regio Oromia zijn zeker zestig christenen om het leven gekomen. Dat maakte de Ethiopisch-Orthodoxe Kerk maandag bekend. Onder de slachtoffers zijn volgens een ooggetuige vijf kinderen. “Ze omsingelden...

Dr. C. A. van der Sluijs
Column

Waarom zetten christenen hun leiders zo graag op een voetstuk?

Een paus die honderdduizenden mensen trekt. Een populaire dominee voor wie gelovigen massaal samenkomen. Maar draait het in de kerk nog om Gods Woord of steeds meer om de persoon die het verkondigt? Dr. C. A. van der Sluijs waarschuwt voor de...

Prof. dr. Maarten Kater
Boekfragment

Kunnen we onze verlangens veranderen zonder ze te onderdrukken?

Hoe ga je als pastor in gesprek met iemand die worstelt met genderidentiteit en tegenstrijdige verlangens? Volgens prof. dr. Maarten Kater vraagt dat om meer dan een gesprek over gevoelens of lichamelijkheid. In dit boekfragment verkent hij hoe de...

Chris Verhagen, Elise van Hoek en Diederik van Dijk (SGP)
Nieuws

‘Waarden op hun kop’: SGP houdt congres over groeiende acceptatie abortus

De SGP organiseert op vrijdag 4 december een najaarscongres in Gouda over de politieke en maatschappelijke ontwikkelingen rond abortus. Onder het thema ‘Waarden op hun kop: abortus is zorg?’ wil de partij aandacht vragen voor de bescherming van het...

Kerk
Persbericht

Nieuwe single ‘Uw huis’ van Delise ft. Elisa Krijgsman

“We komen naar de kerk om God te aanbidden en te ontmoeten. Maar ergens tussen alle activiteiten, goede bedoelingen en soms ook ‘kerkpijn' kan de kern soms uit beeld raken.” Dat is de gedachte achter Uw huis, de nieuwe single van Delise en zanger...