Video: wat iedere christen zou moeten weten over sjabbat

Video 26 februari 2025 4 minuten Redactie
sjabbat

‘Sjabbat sjalom!’ Zo groeten veel Joden elkaar aan het einde van de week en tijdens sjabbat. Als ik een Joodse jongen of meisje zou vragen: ‘Wat is de fijnste dag van de week?’ dan zullen ze bijna allemaal zeggen: de sjabbat, de Joodse rustdag! 

Joden houden van de sjabbat. Het is daarom niet zo vreemd dat het eeuwige leven in Joodse bronnen wordt vergeleken met een ‘jom shekulo sjabbat’; ‘een oneindige sjabbat’.

Waarschuwing
De sjabbat begint op vrijdagavond en duurt tot zaterdagavond. In Genesis lees je namelijk dat een nieuwe dag in de Bijbel begint bij zonsondergang (Gen. 1:5).

Op de sjabbat mag het Joodse volk niet werken. Totaal zijn 39 soorten werkzaamheden verboden op sjabbat; de zogenaamde ‘melachot’. Veel van deze werkzaamheden hebben te maken met het dagelijks werk of vragen veel lichamelijke inspanning.

Om te voorkomen dat je per ongeluk de sjabbat ontheiligd, kun je in Israël in de krant of op de kalender precies zien hoe laat de sjabbat begint. In de stad Jeruzalem klinkt vlak voordat de sjabbat begint zelfs een harde sirene als waarschuwing.

Bekijk de video:

Schepping
Waarom vinden veel Joden de sjabbat zo’n fijne dag? Dat heeft alles te maken met de twee redenen die God Zelf geeft voor de sjabbat. 

In Exodus 20 lezen we dat de sjabbat herinnert aan de schepping (Ex. 20:8-11). God rustte op de zevende dag. Door dat als schepsel ook te doen, eer je je Schepper. Je laat zien dat je beseft dat je niet zelf altijd en overal uitmaakt wat je doet. En het is echt waar: gehoorzaamheid aan dit gebod geeft vreugde in je hart. 

In Deuteronomium 5 wordt de sjabbat verbonden aan de slavernij in Egypte (Deut. 5:12-15). Een slaaf heeft geen vrije dag, maar God heeft het Joodse volk bevrijd. Ze zijn vrij. En als je echt beseft hoe waardevol vrijheid is, dan gun je het ook de ander, ja zelfs de os en de ezel in de stal.

Genadedag
Soms verbaast het me een beetje hoe nonchalant christenen omgaan met de zondag. Ik denk dat we veel van de Joden kunnen leren. Is er voor ons geen reden om onze Schepper een dag in de week te eren door gehoorzaam ons werk neer te leggen?

En is er, als je de Heere Jezus persoonlijk kent, ook niet een overvloed aan redenen om je één dag in de week in het bijzonder te verblijden over de vrijheid die je in Hem hebt ontvangen? 

De rustdag is een genadedag; geniet ervan!

De sjabbatsmaaltijd
Hoe ziet een gemiddelde sjabbat van een religieuze Jood er ongeveer uit? De sjabbat begint op vrijdagavond met het aansteken van twee sjabbatskaarsen. Dat gebeurt meestal door de moeder vlak voordat de sjabbat begint. Want het maken van vuur op sjabbat is verboden.

De vader is ondertussen in de synagoge. Daar is op vrijdagavond een korte, vreugdevolle dienst waar de sjabbat wordt verwelkomd. Deze dienst heet ‘kabbalath sjabbat’.

Na de dienst volgt er thuis een uitgebreide maaltijd. Voor die maaltijd geldt één verplichting: het moet de lekkerste maaltijd van de week zijn. Moeders zijn daarom vaak heel de vrijdag druk met alle voorbereidingen. 

Vaste gerechten zijn de sjabbatsbroden, de ‘challot’, en de sjabbatswijn. De twee challa’s symboliseren de dubbele hoeveelheid manna dat de Israëlieten mochten verzamelen voor de sjabbat. De wijn symboliseert de vreugde van de sjabbat.

Het bijwonen van een sjabbatsmaaltijd is een hele belevenis. Er wordt gezongen, gezellig bijgepraat en genoten van het heerlijke eten. En een groot voordeel: je hoeft de afwas niet te doen, want op sjabbat mag je niet werken!

Vreugde
Veel Joden gaan zaterdagmorgens en ’s -middags naar de synagoge. Tussendoor doet men samen spelletjes, bijvoorbeeld een Bijbelse quiz, bestudeert men religieuze boeken en rust uit (de vrijdagavond is vaak de opblijfavond in Joodse gezinnen). Ook maken veel gezinnen een wandeling.

Als de zon op zaterdagmiddag ondergaat, eindigt de sjabbat met de havdalah-ceremonie. Tijdens die ceremonie wordt er een zegen uitgesproken over een glas wijn, enkele geurige kruiden en het licht van een kaars.

Het is opnieuw een handeling vol symboliek. De geur van de kruiden helpt je om de vreugde van de sjabbat mee te nemen de nieuwe week in. Het aansteken van een kaars herinnert aan wat God deed op de eerste dag van de week: het scheppen van licht.

Het uitzien naar de volgende sjabbat kan beginnen! Sjabbat sjalom!

Deze informatie is afkomstig uit het informatieblad dat hoort bij deze video van De Verkenners. Klik hier voor meer informatie. De Verkenners is een gezamenlijk initiatief van Steunfonds Israël / Isaac da Costa, Stichting Steun Messiasbelijdende Joden en het Centrum voor Israëlstudies.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #14: Is de hemel het einddoel? In gesprek met Sebastiaan
Of beluister op:

Meerartikelen

Russische uitgave Nieuw Testament
Nieuws

Rusland vernietigt Nieuwe Testamenten en zet christelijke organisatie op zwarte lijst

De Russische overheid heeft de christelijke organisatie Mission Eurasia bestempeld als een 'ongewenste organisatie'. Daardoor kunnen Russische christenen worden bestraft als zij met Mission Eurasia samenwerken of materiaal van de organisatie...

Ds. J. R. van Vugt
Video

HHK-predikant tijdens preek: "Het liefste wat ik doe is Jezus presenteren"

Wat komt een dominee eigenlijk doen? Die vraag stelde ds. J. R. van Vugt (HHK) zichzelf toen hij zich voorbereidde op een preek die hij onlangs hield. In de preek ging het over de verheerlijking van Jezus op de berg. Zijn antwoord luidde: "Wat ik het...

Pakistan
Nieuws

EU waarschuwt Pakistan: handelsvoordelen op het spel door schending mensenrechten

Pakistan moet de rechten van religieuze minderheden beter beschermen om zijn gunstige handelsstatus bij de Europese Unie te behouden. Vooral het grote aantal godslasteringszaken baart Brussel zorgen. Dat zegt EU-ambassadeur Raimundas Karoblis....

Zohran Mamdani
Nieuws

Nabestaanden 9/11 willen islamitische burgemeester weren van herdenking in New York

Een groep nabestaanden van slachtoffers van 9/11 wil niet dat de islamitische burgemeester van New York, Zohran Mamdani, vrijdag aanwezig is bij de herdenking op Ground Zero. Een petitie met die oproep is inmiddels ruim 100.000 keer ondertekend. De...

Nepal overstroming
Nieuws

Veel christenen omgekomen en vermist na overstromingen Nepal

De zware overstromingen die Nepal eind augustus troffen, hebben ook onder christenen veel slachtoffers gemaakt. Tientallen gelovigen zouden zijn omgekomen en verschillende voorgangers en gemeenteleden worden nog vermist. Complete kerkgebouwen zijn...

Brits parlement
Nieuws

Britse christenen houden hun adem bij nieuwe stemming over hulp bij zelfdoding

Britse christenen worden opgeroepen om te bidden nu het Lagerhuis vandaag opnieuw stemt over een wetsvoorstel rond hulp bij zelfdoding. Tegenstanders waarschuwen dat de wet, mocht deze doorgang vinden, grote gevolgen kan hebben voor ouderen, mensen...

Ds. D.M. Elsman
God

Ds. Elsman via Refoweb: ‘Wonderen bewijzen niet dat iemand Christus kent’

Een vraagsteller op Refoweb worstelt met een Bijbels spanningsveld: hoe kunnen mensen die niet werkelijk in Christus geloven toch demonen uitdrijven in Zijn naam? In Mattheüs 7 spreekt Jezus immers over mensen die zeggen dat zij in Zijn naam krachten...

Jan van den Bosch en Tainá Monteiro
Nieuws

Tainá Monteiro aanstaande zondag te gast bij Hour of Power

Ze worstelde, maar kwam boven. Tainá Monteiro vond haar weg in Jezus, vertelt ze komende zondag om 8 en 9 uur op RTL5 en om 17 uur op Family7 bij Hour of Power.

Meerartikelen

Sabine Netters
Persbericht

Internist-oncoloog waarschuwt: "Palliatieve zorg in Nederland is onderontwikkeld"

Palliatieve zorg krijgt in Nederland nog niet de aandacht en deskundigheid die nodig zijn. Dat stelt internist-oncoloog Sabine Netters in een aflevering van De Podcast van je Leven!. Ze pleit voor betere begeleiding in de laatste levensfase en...

Alpha Nederland
Persbericht

Lunchmeeting richt zich op ontwikkelen van nieuwe leiders in kerken

In veel kerken en geloofsgemeenschappen komt een groot deel van het werk terecht bij een relatief kleine groep mensen. Hoe kunnen gemeenten meer gemeenteleden betrekken en hen helpen groeien in leiderschap? Die vraag staat centraal tijdens de...

Richard Groenenboom
Video

SDOK-woordvoerder Richard Groenenboom: "Situatie christenen in China sterk verslechterd"

Richard Groenenboom, woordvoerder van Stichting De Ondergrondse Kerk (SDOK), maakt zich grote zorgen over de situatie van christenen in China. In het programma Uitgelicht! van Family7 vertelt hij dat de druk op zowel geregistreerde als...

Sebastiaan van Wessem
Column

Christelijke hoop draait niet om ontsnapping uit deze wereld

Wanneer christenen over de eindtijd spreken, gaat het vaak over hoe uitzichtloos en bedreigend de wereld voelt. Hoe lang kan dit nog doorgaan? Hoeveel ellende, oorlog en ontwrichting staat ons nog te wachten? En vooral: hoe komen we hier weg...

Jane Haining
Nieuws

Schotse christen bleef bij Joodse kinderen en stierf in Auschwitz: nu wordt ze geëerd

De Schotse christen Jane Haining weigerde tijdens de Tweede Wereldoorlog Joodse kinderen in de steek te laten. Ze bleef voor hen zorgen, ondanks het gevaar dat ze zelf liep. Uiteindelijk werd ze opgepakt en naar Auschwitz gedeporteerd. Daar stierf ze...

Martin Mans & Ds. K. H. Bogerd
Persbericht

Mannenzang met Martin Mans en ds. K. H. Bogerd in hervormde kerk Jaarsveld

Op Monumentendag, aanstaande zaterdag, zal er mannenzang in de kerk van Jaarsveld te horen zijn. Van 15.00 tot 15.45 uur worden geliefde psalmen en liederen gezongen rond het thema ‘De Heer is mijn Herder’. De muzikale leiding is in handen van ds. K....

LHBTI'ers
Nieuws

Britse christen vrijgesproken na uitdelen evangelisatiefolder in 'LHBTI-veilige' wijk

De christelijke evangelist Richard Johnson (72) is vrijgesproken nadat hij een evangelisatiefolder had uitgedeeld in de Londense wijk Soho. Twee mannen vonden de inhoud van de folder kwetsend vanwege de boodschap over homoseksualiteit en dienden...

Brazilië
Nieuws

Aandeel protestantse en evangelicale christenen groeit in Brazilië

Meer dan acht op de tien Brazilianen rekenen zichzelf nog altijd tot het christendom. Binnen die grote christelijke meerderheid vinden echter flinke verschuivingen plaats, merkt Evangelical Focus op. De groep die in Brazilië wordt aangeduid als...

Ulrich Siegmund
Nieuws

Een op de drie protestanten en katholieken stemde AfD, ondanks fel verzet van Duitse kerken

Een op de drie protestanten en katholieken in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt heeft zondag op de AfD gestemd. Dat is opvallend, omdat diverse protestantse en katholieke kerken hun leden probeerden te overtuigen niet op de partij te stemmen. De...

Chris Stoffer
Nieuws

SGP-leider Stoffer stelt Kamervragen over risico’s geavanceerde AI

SGP-leider Chris Stoffer wil van het kabinet weten of Nederland voldoende is voorbereid op de risico’s van steeds krachtigere kunstmatige intelligentie. In schriftelijke Kamervragen vraagt hij onder meer aandacht voor cyberaanvallen, beïnvloeding van...

Polen vlag
Nieuws

Poolse kerk introduceert opvallend parkeertarief: betalen met gebed

Wie zijn auto bij een kerk in het westen van Polen wil parkeren, hoeft geen munten, pinpas of parkeerapp tevoorschijn te halen. De plaatselijke parochie heeft een bijzondere betaalmethode bedacht: automobilisten voldoen hun ‘parkeerkosten’ door te...

Israël-manifestatie
Nieuws

Landelijke Israël-manifestatie op de Dam: ‘Hoop en verbinding’

Op de Dam in Amsterdam vindt donderdag 17 september een landelijke manifestatie plaats om steun te betuigen aan Israël en het Joodse volk. De bijeenkomst wordt georganiseerd door de werkgroep Op de bres voor Israël en staat in het teken van...