Video: wat iedere christen zou moeten weten over sjabbat

Video 26 februari 2025 4 minuten Redactie
sjabbat

‘Sjabbat sjalom!’ Zo groeten veel Joden elkaar aan het einde van de week en tijdens sjabbat. Als ik een Joodse jongen of meisje zou vragen: ‘Wat is de fijnste dag van de week?’ dan zullen ze bijna allemaal zeggen: de sjabbat, de Joodse rustdag! 

Joden houden van de sjabbat. Het is daarom niet zo vreemd dat het eeuwige leven in Joodse bronnen wordt vergeleken met een ‘jom shekulo sjabbat’; ‘een oneindige sjabbat’.

Waarschuwing
De sjabbat begint op vrijdagavond en duurt tot zaterdagavond. In Genesis lees je namelijk dat een nieuwe dag in de Bijbel begint bij zonsondergang (Gen. 1:5).

Op de sjabbat mag het Joodse volk niet werken. Totaal zijn 39 soorten werkzaamheden verboden op sjabbat; de zogenaamde ‘melachot’. Veel van deze werkzaamheden hebben te maken met het dagelijks werk of vragen veel lichamelijke inspanning.

Om te voorkomen dat je per ongeluk de sjabbat ontheiligd, kun je in Israël in de krant of op de kalender precies zien hoe laat de sjabbat begint. In de stad Jeruzalem klinkt vlak voordat de sjabbat begint zelfs een harde sirene als waarschuwing.

Bekijk de video:

Schepping
Waarom vinden veel Joden de sjabbat zo’n fijne dag? Dat heeft alles te maken met de twee redenen die God Zelf geeft voor de sjabbat. 

In Exodus 20 lezen we dat de sjabbat herinnert aan de schepping (Ex. 20:8-11). God rustte op de zevende dag. Door dat als schepsel ook te doen, eer je je Schepper. Je laat zien dat je beseft dat je niet zelf altijd en overal uitmaakt wat je doet. En het is echt waar: gehoorzaamheid aan dit gebod geeft vreugde in je hart. 

In Deuteronomium 5 wordt de sjabbat verbonden aan de slavernij in Egypte (Deut. 5:12-15). Een slaaf heeft geen vrije dag, maar God heeft het Joodse volk bevrijd. Ze zijn vrij. En als je echt beseft hoe waardevol vrijheid is, dan gun je het ook de ander, ja zelfs de os en de ezel in de stal.

Genadedag
Soms verbaast het me een beetje hoe nonchalant christenen omgaan met de zondag. Ik denk dat we veel van de Joden kunnen leren. Is er voor ons geen reden om onze Schepper een dag in de week te eren door gehoorzaam ons werk neer te leggen?

En is er, als je de Heere Jezus persoonlijk kent, ook niet een overvloed aan redenen om je één dag in de week in het bijzonder te verblijden over de vrijheid die je in Hem hebt ontvangen? 

De rustdag is een genadedag; geniet ervan!

De sjabbatsmaaltijd
Hoe ziet een gemiddelde sjabbat van een religieuze Jood er ongeveer uit? De sjabbat begint op vrijdagavond met het aansteken van twee sjabbatskaarsen. Dat gebeurt meestal door de moeder vlak voordat de sjabbat begint. Want het maken van vuur op sjabbat is verboden.

De vader is ondertussen in de synagoge. Daar is op vrijdagavond een korte, vreugdevolle dienst waar de sjabbat wordt verwelkomd. Deze dienst heet ‘kabbalath sjabbat’.

Na de dienst volgt er thuis een uitgebreide maaltijd. Voor die maaltijd geldt één verplichting: het moet de lekkerste maaltijd van de week zijn. Moeders zijn daarom vaak heel de vrijdag druk met alle voorbereidingen. 

Vaste gerechten zijn de sjabbatsbroden, de ‘challot’, en de sjabbatswijn. De twee challa’s symboliseren de dubbele hoeveelheid manna dat de Israëlieten mochten verzamelen voor de sjabbat. De wijn symboliseert de vreugde van de sjabbat.

Het bijwonen van een sjabbatsmaaltijd is een hele belevenis. Er wordt gezongen, gezellig bijgepraat en genoten van het heerlijke eten. En een groot voordeel: je hoeft de afwas niet te doen, want op sjabbat mag je niet werken!

Vreugde
Veel Joden gaan zaterdagmorgens en ’s -middags naar de synagoge. Tussendoor doet men samen spelletjes, bijvoorbeeld een Bijbelse quiz, bestudeert men religieuze boeken en rust uit (de vrijdagavond is vaak de opblijfavond in Joodse gezinnen). Ook maken veel gezinnen een wandeling.

Als de zon op zaterdagmiddag ondergaat, eindigt de sjabbat met de havdalah-ceremonie. Tijdens die ceremonie wordt er een zegen uitgesproken over een glas wijn, enkele geurige kruiden en het licht van een kaars.

Het is opnieuw een handeling vol symboliek. De geur van de kruiden helpt je om de vreugde van de sjabbat mee te nemen de nieuwe week in. Het aansteken van een kaars herinnert aan wat God deed op de eerste dag van de week: het scheppen van licht.

Het uitzien naar de volgende sjabbat kan beginnen! Sjabbat sjalom!

Deze informatie is afkomstig uit het informatieblad dat hoort bij deze video van De Verkenners. Klik hier voor meer informatie. De Verkenners is een gezamenlijk initiatief van Steunfonds Israël / Isaac da Costa, Stichting Steun Messiasbelijdende Joden en het Centrum voor Israëlstudies.

Praatmee

Beluister onze podcast

#394 Jeffrey & Erik Bakker over huiskerken en de Nederlandse kerkcultuur
Of beluister op:

Meerartikelen

India
Nieuws

India: christelijk gezin afgeslacht door eigen familie na bekering tot christendom

Drie leden van een christelijke familie, waaronder een 15-jarig meisje, zijn vorige maand gedood in de Indiase deelstaat Odisha. Familieleden geloofden dat hun bekering tot het christendom de oorzaak was van ziekte binnen de familie en pleegden de mo

Mexico onrust
Nieuws

Mexicaanse kerkleiders roepen op tot gebed na geweld en onrust

De Mexicaanse bisschoppenconferentie heeft gelovigen opgeroepen tot gebed, voorzichtigheid en onderlinge solidariteit na de recente geweldsgolf in verschillende delen van het land. Aanleiding is de militaire operatie waarbij drugsbaron Nemesio Osegue

Turkije
Nieuws

Kritiek op Turkije na uitzetten christenen zwelt aan

De christelijke mensenrechtenorganisatie ADF International heeft kritiek geuit op de reactie van Turkije, inzake een resolutie van het Europees Parlement over de uitzetting van buitenlandse christenen. Volgens critici betreft het Turkse beleid een "a

Ds. G. P. van Nieuw Amerongen
Nieuws

Ds. G. P. van Nieuw Amerongen (GerGem Nijkerk) aanvaardt beroep uit Canada 

Ds. G. P. van Nieuw Amerongen (foto) gaat de gereformeerde gemeente te Nijkerk verlaten. De predikant aanvaardde afgelopen week een beroep dat door de Netherlands Reformed Congregation (NRC) te Nobleford (Canada) op hem was uitgebracht. De predikant

Pro-abortusdemonstranten
Nieuws

Christelijke organisatie waarschuwt tegen gesubsidieerd abortustoerisme

Een christelijke juridische organisatie is bezorgd over het Europese burgerinitiatief My Voice, My Choice. Dit plan moet vrouwen de mogelijkheid geven om in een ander EU-land een abortus te ondergaan wanneer dat in eigen land niet of alleen onder bep

Ds. A. A. Egas
Video

Ds. Egas vreest dat de christelijke gemeente gewend raakt aan seksuele zonden

'Raakt de christelijke gemeente niet gewend aan seksuele zonden?' Die indringende vraag stelde ds. J. A. W. Verhoeven in een recente lezing. Volgens hem heeft de kerk de strijd tegen de seksuele moraal van deze tijd mogelijk zelfs al 'half verloren'.

Anouk Dorfmann
Video

Anouk Dorfmann zingt het prachtige 'Met open armen'

In een recente uitzending van Petrus in het land op KRO-NCRV sloot zangeres Anouk Dorfmann af met het lied 'Met open armen'. Het lied, dat in 2013 werd uitgebracht door het christelijke gelegenheidscollectief Schrijvers Voor Gerechtigheid, nodigt je

Petrina Haak
Interview

Petrina Haak had van kinds af aan een trauma: “Ik dacht dat God nooit voor mij zou kiezen”

Jarenlang geloofde ze niet dat God haar zou kiezen. Het gevoel nooit goed genoeg te zijn wortelde in een jeugd zonder veiligheid, waarin ze te vroeg verantwoordelijkheid droeg. In 'Voorbij de schaduw van mijn jeugd' vertelt Petrina Haak over het opgr

Meerartikelen

Ethische dilemma's
Verdieping

Wat als de Bijbel embryoselectie niet expliciet verbiedt?

In elke generatie wordt de kerk geconfronteerd met specifieke uitdagingen. In onze tijd draaien de grote vragen om nieuwe technologieën en hun betekenis voor wat het is om mens te zijn. Gesprekken onder christenen richten zich terecht op digitale tec

Timon
Getuigenis

Timon herkent zich in 'verloren zoon' en getuigt over zijn weg terug naar God

Op het YouTube-kanaal van Xpedition Glory deelt de jonge Timon zijn persoonlijke geloofsverhaal. Ondanks zijn jonge leeftijd zegt hij “een beetje te veel” te hebben meegemaakt in korte tijd. Zijn getuigenis gaat over weglopen, een heftige worsteling

pro life
Nieuws

Kies Leven vraagt uw hulp!

Het Europees burgerinitiatief “My Voice, My Choice” (MVMC) duwt de Europese Unie richting een “solidariteitsmechanisme” dat er in de praktijk op neerkomt dat lidstaten zouden worden gedwongen om abortus in het buitenland mee te financieren, zodat men

Lee Greenwood
Nieuws

Amerikaanse countryzanger onder vuur na promoten ‘Trump-bijbel’ tijdens tv-optreden

De Amerikaanse countryzanger Lee Greenwood ligt onder vuur na een recent optreden bij het programma Fox & Friends van Fox News. In de uitzending van 16 februari promootte hij tijdens een interview een speciale Bijbeluitgave die ook wel bekendstaat al

Eline
Video

Terugkijken: Zangeres ELINE vertelt over haar nieuwe theatervoorstelling 'Zielsgeluk'

Zielsgeluk, zo heet de nieuwe theatervoorstelling van de christelijke zangeres Eline, ook wel bekend als Eline van Dijk. De zangeres, onder meer bekend van het lied Jezus Overwinnaar, zingt in deze persoonlijke voorstelling betekenisvolle liedjes, af

Ds. W. A. Zondag
Video

Ds. Zondag wijst op films en muziek die niet tot Gods eer zijn: "Stop ermee"

"Terecht is er nu veel aandacht voor de streamingsdiensten. Laten we daarbij ook eerlijk naar onszelf en onze gezinnen kijken: hoe ver zijn we hier al in meegegaan en vinden we het normaal om naar films te kijken waarin seks voorkomt, God gelasterd w

NET Foundation
Persbericht

NET Foundation benoemt nieuwe directeur en voorzitter

NET Foundation heeft per 1 februari een wijziging doorgevoerd in de directie. Willem Baarssen is benoemd tot Algemeen Directeur en wordt daarmee eindverantwoordelijk voor de dagelijkse leiding en bedrijfsvoering van de organisatie. Hij vervulde deze

Myanmar
Nieuws

Wereldraad van Kerken veroordeelt geweld tegen burgers in Myanmar

De Wereldraad van Kerken (WRK) heeft onlangs een scherpe veroordeling uitgesproken tegen het voortdurende geweld tegen burgers in Myanmar. Deze veroordeling volgt op een bomaanslag eerder deze maand op een overwegend mennonitisch dorp in het westen v

Bijbel in een jaar
Persbericht

'Bijbel in een jaar' trekt duizenden nieuwe lezers

Steeds meer christenen kiezen ervoor om de Bijbel van kaft tot kaft te lezen. Het initiatief Bijbel in een jaar zit duidelijk in de lift. Sinds 1 januari zijn duizenden mensen gestart met dit leesprogramma. Dat blijkt uit cijfers van het Nederlands-V

Martien Timmer
Interview

"Nieuwe christenen vallen snel van geloof af": 3xM directeur Martien Timmer

Na vier jaar bidden krijgt hij duidelijkheid over zijn weg naar 3xM. Martien Timmer, directeur-bestuurder van zendingsorganisatie 3xM: “Het geloof heeft mijn keuzes altijd bepaald.” Inmiddels is hij 37 jaar directeur en leert hij steeds weer opnieuw

Hans Reinders
Column

Wat Korinthe ons leert over zonde, tucht en genade

In de gemeente van Korinthe speelde er ook heel wat. Dat hoor je nogal eens zeggen. Deze uitspraak wordt dan gebruikt om een ontspoorde gemeente te legitimeren. Inderdaad speelde er in de gemeente van Korinthe veel. Korinthe was een havenstad. Dat ha

Roelof Ham
Preekverslag

Roelof Ham over spanningen Amerika en Iran: “Het past allemaal in Gods plan”

In een wereld vol geopolitieke spanningen en ontwikkelingen rijst de vraag: hoe moeten we dit alles duiden in het licht van Gods Woord? Roelof Ham staat stil bij de onrust in Iran en de veranderende rol van de Verenigde Staten op het wereldtoneel. Wa