Video: wat iedere christen zou moeten weten over sjabbat

Video 26 februari 2025 4 minuten Redactie
sjabbat

‘Sjabbat sjalom!’ Zo groeten veel Joden elkaar aan het einde van de week en tijdens sjabbat. Als ik een Joodse jongen of meisje zou vragen: ‘Wat is de fijnste dag van de week?’ dan zullen ze bijna allemaal zeggen: de sjabbat, de Joodse rustdag! 

Joden houden van de sjabbat. Het is daarom niet zo vreemd dat het eeuwige leven in Joodse bronnen wordt vergeleken met een ‘jom shekulo sjabbat’; ‘een oneindige sjabbat’.

Waarschuwing
De sjabbat begint op vrijdagavond en duurt tot zaterdagavond. In Genesis lees je namelijk dat een nieuwe dag in de Bijbel begint bij zonsondergang (Gen. 1:5).

Op de sjabbat mag het Joodse volk niet werken. Totaal zijn 39 soorten werkzaamheden verboden op sjabbat; de zogenaamde ‘melachot’. Veel van deze werkzaamheden hebben te maken met het dagelijks werk of vragen veel lichamelijke inspanning.

Om te voorkomen dat je per ongeluk de sjabbat ontheiligd, kun je in Israël in de krant of op de kalender precies zien hoe laat de sjabbat begint. In de stad Jeruzalem klinkt vlak voordat de sjabbat begint zelfs een harde sirene als waarschuwing.

Bekijk de video:

Schepping
Waarom vinden veel Joden de sjabbat zo’n fijne dag? Dat heeft alles te maken met de twee redenen die God Zelf geeft voor de sjabbat. 

In Exodus 20 lezen we dat de sjabbat herinnert aan de schepping (Ex. 20:8-11). God rustte op de zevende dag. Door dat als schepsel ook te doen, eer je je Schepper. Je laat zien dat je beseft dat je niet zelf altijd en overal uitmaakt wat je doet. En het is echt waar: gehoorzaamheid aan dit gebod geeft vreugde in je hart. 

In Deuteronomium 5 wordt de sjabbat verbonden aan de slavernij in Egypte (Deut. 5:12-15). Een slaaf heeft geen vrije dag, maar God heeft het Joodse volk bevrijd. Ze zijn vrij. En als je echt beseft hoe waardevol vrijheid is, dan gun je het ook de ander, ja zelfs de os en de ezel in de stal.

Genadedag
Soms verbaast het me een beetje hoe nonchalant christenen omgaan met de zondag. Ik denk dat we veel van de Joden kunnen leren. Is er voor ons geen reden om onze Schepper een dag in de week te eren door gehoorzaam ons werk neer te leggen?

En is er, als je de Heere Jezus persoonlijk kent, ook niet een overvloed aan redenen om je één dag in de week in het bijzonder te verblijden over de vrijheid die je in Hem hebt ontvangen? 

De rustdag is een genadedag; geniet ervan!

De sjabbatsmaaltijd
Hoe ziet een gemiddelde sjabbat van een religieuze Jood er ongeveer uit? De sjabbat begint op vrijdagavond met het aansteken van twee sjabbatskaarsen. Dat gebeurt meestal door de moeder vlak voordat de sjabbat begint. Want het maken van vuur op sjabbat is verboden.

De vader is ondertussen in de synagoge. Daar is op vrijdagavond een korte, vreugdevolle dienst waar de sjabbat wordt verwelkomd. Deze dienst heet ‘kabbalath sjabbat’.

Na de dienst volgt er thuis een uitgebreide maaltijd. Voor die maaltijd geldt één verplichting: het moet de lekkerste maaltijd van de week zijn. Moeders zijn daarom vaak heel de vrijdag druk met alle voorbereidingen. 

Vaste gerechten zijn de sjabbatsbroden, de ‘challot’, en de sjabbatswijn. De twee challa’s symboliseren de dubbele hoeveelheid manna dat de Israëlieten mochten verzamelen voor de sjabbat. De wijn symboliseert de vreugde van de sjabbat.

Het bijwonen van een sjabbatsmaaltijd is een hele belevenis. Er wordt gezongen, gezellig bijgepraat en genoten van het heerlijke eten. En een groot voordeel: je hoeft de afwas niet te doen, want op sjabbat mag je niet werken!

Vreugde
Veel Joden gaan zaterdagmorgens en ’s -middags naar de synagoge. Tussendoor doet men samen spelletjes, bijvoorbeeld een Bijbelse quiz, bestudeert men religieuze boeken en rust uit (de vrijdagavond is vaak de opblijfavond in Joodse gezinnen). Ook maken veel gezinnen een wandeling.

Als de zon op zaterdagmiddag ondergaat, eindigt de sjabbat met de havdalah-ceremonie. Tijdens die ceremonie wordt er een zegen uitgesproken over een glas wijn, enkele geurige kruiden en het licht van een kaars.

Het is opnieuw een handeling vol symboliek. De geur van de kruiden helpt je om de vreugde van de sjabbat mee te nemen de nieuwe week in. Het aansteken van een kaars herinnert aan wat God deed op de eerste dag van de week: het scheppen van licht.

Het uitzien naar de volgende sjabbat kan beginnen! Sjabbat sjalom!

Deze informatie is afkomstig uit het informatieblad dat hoort bij deze video van De Verkenners. Klik hier voor meer informatie. De Verkenners is een gezamenlijk initiatief van Steunfonds Israël / Isaac da Costa, Stichting Steun Messiasbelijdende Joden en het Centrum voor Israëlstudies.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #13: Theoloog Wim Dekker over wetticisme
Of beluister op:

Meerartikelen

Anne-Marie van de Nieuwendijk
Getuigenis

Anne-Marie werd twee keer overvallen: "God, waarom laat U dit toe?"

Anne-Marie van de Nieuwendijk vertelt in de podcast Ichthus Alive openhartig over haar weg naar geloof, haar jaren in Zuid-Afrika en ingrijpende gebeurtenissen die haar vertrouwen in God op de proef stelden. Ze werd twee keer overvallen en was slacht

Kruisiging
Verdieping

Duisternis op klaarlichte dag: wat gebeurde er tijdens de kruisiging?

Jezus’ leven, sterven en opstanding werden getekend door allerlei wonderen. Een van de meest opmerkelijke vond plaats toen Hij aan het kruis hing. Rond het middaguur werd het donker. Drie uur lang. Drie evangelisten beschrijven deze wonderlijke gebeu

Ds. Ernst Leeftink
Nieuws

Ziekte en handicap: hoe ga je er als christen mee om?

Moet een christen ervan uitgaan dat God iedere ziekte wil genezen? Dominee Ernst Leeftink gelooft daar niets van. Aan de hand van Job, Romeinen 8 en de Heidelbergse Catechismus legt hij uit waarom ziekte en handicap volgens hem ook deel kunnen uitmak

Jannica
Nieuws

Jannica van Barneveld zondag ingezegend als voorganger van Mozaiek010 in Rotterdam

Jannica van Barneveld wordt zondag 6 september officieel ingezegend als voorganger van Mozaiek010. Daarmee treedt zij toe tot het voorgangersteam van de Rotterdamse kerk, dat verder bestaat uit Ies Maaswinkel en Jan-Willem Bosman. Van Barneveld is si

Nigeria
Nieuws

Explosieve stijging van geweld in Nigeria: aantal ontvoeringen ruim verdubbeld

Het aantal ontvoeringen en moorden in Nigeria is eind 2025 opnieuw sterk gestegen. In de laatste drie maanden van het jaar werden 3.415 burgers ontvoerd. Dat waren er tweeënhalf keer zoveel als in dezelfde periode van 2024. Ook het aantal vermoorde b

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp over bijzondere vriend: "Mijn grootste bemoediger"

"Bemoedig elkaar en bouw de één de ander op." Aan de hand van die woorden uit 1 Thessalonicenzen 5 vertelt Wilkin van de Kamp over Jochen, een vriend met een verstandelijke beperking die regelmatig voor hem bidt. In een aflevering van Begin je dag me

Kerk Syrië
Nieuws

SGP-Europarlementariër Ruissen organiseert conferentie over toekomst christenen in Syrië

SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen organiseert op dinsdag 8 september in Brussel een conferentie over de toekomst van christenen in Syrië. In het Europees Parlement spreken kerkelijke leiders, politici en deskundigen over godsdienstvrijheid, pol

Opwekking 916
Video

Opwekking 916 roept op tot dankbaarheid van ochtend tot avond

Stichting Opwekking heeft met Het is zo goed (Opwekking 916) een nieuw lied toegevoegd aan de reeks Opwekkingsliederen. In het aanbiddingslied staan dankbaarheid en lofprijzing centraal. Van de ochtend tot de avond worden gelovigen uitgenodigd om God

Meerartikelen

THDV
Persbericht

Tot Heil des Volks vraagt aandacht voor verborgen prostitutie: ‘Dichterbij dan je denkt’

Prostitutie speelt zich in Nederland lang niet alleen af in bekende prostitutiegebieden. Ook vanuit hotels, garageboxen en vakantieparken bieden mensen seksuele diensten aan, vaak zonder dat omwonenden of hulpverleners daarvan op de hoogte zijn. Met

Bobby en Hannah Schuller bij Hour of Power
Nieuws

Bobby en Hannah Schuller zondag te gast in Hour of Power: "Wij blijven met jou geloven in genezing"

"Wij zijn niet de mensen die zeggen: je hebt niet genoeg geloof." Dat vertellen Bobby en Hannah Schuller aanstaande zondag in Hour of Power. Hannah kampte zelf met auto-immuunziekten en hun zoon Cohen leed ook aan een ziekte. "Nee, we begrijpen het a

Sluijs
Opinie

De rol van ervaring en gevoel binnen de Protestantse Kerk in Nederland

Cvandaag-redacteur Patrick Simons vroeg zich onlangs in een bijdrage hardop af of er nog wel plaats is voor gevoel en ervaring in de protestantse kerk. Dr. C. A. van der Sluijs vrees van niet. In onderstaande bijdrage stelt hij onder meer dat het wer

Jonny Ardavanis
Preekverslag

Jonny Ardavanis bemoedigt christenen: “Niemand kan je vreugde van je afnemen”

“Een christen krijgt geen leven zonder verdriet, vragen of tegenstand beloofd. Wel klinkt midden in die werkelijkheid het bevel van Jezus: 'Heb goede moed.'” Jonny Ardavanis staat in een preek over Johannes 16 stil bij de grond onder die woorden. Chr

Johan Vink
Column

Nuchter blijven in een tijd vol onrust: wat zegt de Bijbel?

Wij hebben de naam nuchtere Hollanders te zijn. Meestal wordt dat uitgelegd als: beide benen op de grond, niet te veel drama, je ‘boerenverstand’ gebruiken, een beetje relativeren, sceptisch, misschien wel cynisch. Maar in deze tijd komt er zoveel op

cronin
Nieuws

Transgender voorganger gaat Amerikaanse kathedraal leiden

De Amerikaanse Micah Cronin is benoemd tot deken van de All Saints’ Cathedral in Milwaukee. Daarmee is de dertigjarige voorganger vermoedelijk de eerste transgender persoon die leidinggeeft aan een kathedraal van The Episcopal Church. Cronin begon op

anglicaans
Nieuws

Anglicaanse bisschop na vijf jaar vrijgelaten uit Venezolaanse cel: “Ze trokken mijn teennagels uit”

De Venezolaanse bisschop Jylman Red Jurado Farfán is na ruim vijf jaar gevangenschap vrijgelaten. De christelijke leider zegt dat hij in de gevangenis zwaar werd gemarteld. Bewakers zouden onder meer zijn teennagels hebben uitgetrokken en met elektri

Marokko
Verdieping

Marokko noemt zichzelf tolerant, maar legt christelijke bekeerlingen grote beperkingen op

Marokko presenteert zich graag als een tolerant islamitisch land, maar voor Marokkanen die christen worden, ziet de werkelijkheid er anders uit. Zij kunnen hun nieuwe geloof nauwelijks officieel laten erkennen, lopen risico wanneer zij het evangelie

Wang
Nieuws

Chinese voorganger al bijna halfjaar spoorloos na jarenlange strijd om kerkgebouw

De 73-jarige Chinese voorganger Wang Sanyuan is al bijna een halfjaar spoorloos nadat hij door de politie werd meegenomen. Zijn vrouw en kinderen hebben nog altijd niet gehoord waar hij wordt vastgehouden, waarvan hij wordt verdacht en of er een aank

Kibirige
Nieuws

Oegandese vader zwaar mishandeld door eigen zoons na bekering

Een vader uit Oeganda is volgens lokale bronnen ernstig mishandeld door zijn vijf volwassen zoons nadat zij ontdekten dat hij christen was geworden. De 52-jarige Kibirige Abumusa liep verwondingen op aan onder meer zijn handen, benen en rug en moest

paki
Nieuws

Pakistaanse rechter: samenleven met minderjarige bruid kan kindermishandeling zijn

Een Pakistaanse rechter heeft bepaald dat een huwelijksrelatie met een minderjarig meisje kan worden beschouwd als kindermishandeling. Christelijke belangenbehartigers zijn blij met de uitspraak, omdat ook christelijke meisjes in Pakistan geregeld wo

Russisch-orthodoxe kerk
Video

EO onderzoekt aantrekkingskracht Nederlandse jongeren tot Russisch-orthodoxe kerk

Nederlandse jongeren voelen zich aangetrokken tot de Russisch-Orthodoxe Kerk vanwege haar tradities, geloof en duidelijke structuur. Tegelijkertijd roept hun keuze een beladen vraag op: hoe ga je als christen om met een kerk waarvan de hoogste leider