Video: wat iedere christen zou moeten weten over sjabbat

Video 26 februari 2025 4 minuten Redactie
sjabbat

‘Sjabbat sjalom!’ Zo groeten veel Joden elkaar aan het einde van de week en tijdens sjabbat. Als ik een Joodse jongen of meisje zou vragen: ‘Wat is de fijnste dag van de week?’ dan zullen ze bijna allemaal zeggen: de sjabbat, de Joodse rustdag! 

Joden houden van de sjabbat. Het is daarom niet zo vreemd dat het eeuwige leven in Joodse bronnen wordt vergeleken met een ‘jom shekulo sjabbat’; ‘een oneindige sjabbat’.

Waarschuwing
De sjabbat begint op vrijdagavond en duurt tot zaterdagavond. In Genesis lees je namelijk dat een nieuwe dag in de Bijbel begint bij zonsondergang (Gen. 1:5).

Op de sjabbat mag het Joodse volk niet werken. Totaal zijn 39 soorten werkzaamheden verboden op sjabbat; de zogenaamde ‘melachot’. Veel van deze werkzaamheden hebben te maken met het dagelijks werk of vragen veel lichamelijke inspanning.

Om te voorkomen dat je per ongeluk de sjabbat ontheiligd, kun je in Israël in de krant of op de kalender precies zien hoe laat de sjabbat begint. In de stad Jeruzalem klinkt vlak voordat de sjabbat begint zelfs een harde sirene als waarschuwing.

Bekijk de video:

Schepping
Waarom vinden veel Joden de sjabbat zo’n fijne dag? Dat heeft alles te maken met de twee redenen die God Zelf geeft voor de sjabbat. 

In Exodus 20 lezen we dat de sjabbat herinnert aan de schepping (Ex. 20:8-11). God rustte op de zevende dag. Door dat als schepsel ook te doen, eer je je Schepper. Je laat zien dat je beseft dat je niet zelf altijd en overal uitmaakt wat je doet. En het is echt waar: gehoorzaamheid aan dit gebod geeft vreugde in je hart. 

In Deuteronomium 5 wordt de sjabbat verbonden aan de slavernij in Egypte (Deut. 5:12-15). Een slaaf heeft geen vrije dag, maar God heeft het Joodse volk bevrijd. Ze zijn vrij. En als je echt beseft hoe waardevol vrijheid is, dan gun je het ook de ander, ja zelfs de os en de ezel in de stal.

Genadedag
Soms verbaast het me een beetje hoe nonchalant christenen omgaan met de zondag. Ik denk dat we veel van de Joden kunnen leren. Is er voor ons geen reden om onze Schepper een dag in de week te eren door gehoorzaam ons werk neer te leggen?

En is er, als je de Heere Jezus persoonlijk kent, ook niet een overvloed aan redenen om je één dag in de week in het bijzonder te verblijden over de vrijheid die je in Hem hebt ontvangen? 

De rustdag is een genadedag; geniet ervan!

De sjabbatsmaaltijd
Hoe ziet een gemiddelde sjabbat van een religieuze Jood er ongeveer uit? De sjabbat begint op vrijdagavond met het aansteken van twee sjabbatskaarsen. Dat gebeurt meestal door de moeder vlak voordat de sjabbat begint. Want het maken van vuur op sjabbat is verboden.

De vader is ondertussen in de synagoge. Daar is op vrijdagavond een korte, vreugdevolle dienst waar de sjabbat wordt verwelkomd. Deze dienst heet ‘kabbalath sjabbat’.

Na de dienst volgt er thuis een uitgebreide maaltijd. Voor die maaltijd geldt één verplichting: het moet de lekkerste maaltijd van de week zijn. Moeders zijn daarom vaak heel de vrijdag druk met alle voorbereidingen. 

Vaste gerechten zijn de sjabbatsbroden, de ‘challot’, en de sjabbatswijn. De twee challa’s symboliseren de dubbele hoeveelheid manna dat de Israëlieten mochten verzamelen voor de sjabbat. De wijn symboliseert de vreugde van de sjabbat.

Het bijwonen van een sjabbatsmaaltijd is een hele belevenis. Er wordt gezongen, gezellig bijgepraat en genoten van het heerlijke eten. En een groot voordeel: je hoeft de afwas niet te doen, want op sjabbat mag je niet werken!

Vreugde
Veel Joden gaan zaterdagmorgens en ’s -middags naar de synagoge. Tussendoor doet men samen spelletjes, bijvoorbeeld een Bijbelse quiz, bestudeert men religieuze boeken en rust uit (de vrijdagavond is vaak de opblijfavond in Joodse gezinnen). Ook maken veel gezinnen een wandeling.

Als de zon op zaterdagmiddag ondergaat, eindigt de sjabbat met de havdalah-ceremonie. Tijdens die ceremonie wordt er een zegen uitgesproken over een glas wijn, enkele geurige kruiden en het licht van een kaars.

Het is opnieuw een handeling vol symboliek. De geur van de kruiden helpt je om de vreugde van de sjabbat mee te nemen de nieuwe week in. Het aansteken van een kaars herinnert aan wat God deed op de eerste dag van de week: het scheppen van licht.

Het uitzien naar de volgende sjabbat kan beginnen! Sjabbat sjalom!

Deze informatie is afkomstig uit het informatieblad dat hoort bij deze video van De Verkenners. Klik hier voor meer informatie. De Verkenners is een gezamenlijk initiatief van Steunfonds Israël / Isaac da Costa, Stichting Steun Messiasbelijdende Joden en het Centrum voor Israëlstudies.

Praatmee

Beluister onze podcast

#395 Jeffrey & ds. Bas van der Graaf over een stille opwekking: zijn kerken er klaar voor?
Of beluister op:

Meerartikelen

Kerkgebouw
Nieuws

Nieuwe predikant voor gereformeerde gemeente Oosterland: ds. M. G. van Middendorp

De gereformeerde gemeente te Oosterland mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. M. G. van Middendorp heeft het op hem uitgebrachte beroep aangenomen. In de Zeeuwse gemeente volgt hij ds. J. van Belzen op. Laatstgenoemde predikant overlee

Ds. W. M. Mulder
Nieuws

HHG Nijkerk brengt beroep uit op ds. W. M. Mulder uit Springford

De hersteld hervormde gemeente te Nijkerk, in combinatie met Hoevelaken en Nijkerkerveen, heeft een beroep uitgebracht op ds. W. M. Mulder (foto). In de Veluwse gemeente moet Mulder ds. N. A. Donselaar opvolgen. Laatstgenoemde predikant nam in 2021 a

Iraanse vlag leeuw en zon
Nieuws

Christelijke organisatie Transform Iran hoopt op regimechange: "Gebeden worden verhoord"

De spanningen in het Midden-Oosten zijn opnieuw geëscaleerd nadat Amerikaanse en Israëlische strijdkrachten gecoördineerde aanvallen uitvoerden op Iraanse doelen. Israëlische functionarissen omschrijven de operatie als een preventieve actie, bedoeld

Iran-oorlog
Nieuws

Christenen bidden voor vrijheid na dood Iraanse leider Khamenei

Christenen over de hele wereld bidden voor een nieuwe en betere toekomst voor Iran, een toekomst die religieuze vrijheid garandeert. Aanleiding is de dood van de Opperste Leider van het land, ayatollah Ali Khamenei. Hij werd gedood tijdens een milita

Jan Pool
Podcast

Jan Pool over leven en sterven: "Ik ben voorbereid als genezing niet komt"

Zijn ziekte heeft Jan Pool geleerd om meer te relativeren. Hij leeft alsof hij nog een hele toekomst voor zich heeft, maar weet ook dat die zekerheid er niet is, zo maakt de spreker duidelijk in de Cvandaag podcast. "Ik ben voorbereid als genezing ni

dr. Munther Isaac
Nieuws

Palestijnse predikant kritisch op PKN-bezoek aan Israël

De Palestijnse predikant dr. Munther Isaac (foto) uit scherpe kritiek op de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). In een opiniebijdrage stelt hij dat Europese kerken, waaronder de PKN, wel spreken over luisteren, maar weigeren de werkelijkheid in Gaz

Canadese vlag
Nieuws

Christen krijgt torenhoge boete na online berichten over verschillen man en vrouw

Een christelijke man uit Canada heeft een flinke boete opgelegd gekregen nadat hij zich via sociale media uitsprak over de verschillen tussen man en vrouw. Volgens het tribunaal, die deze kwestie beoordeelde, zou de man met zijn uitspraken meerdere c

Ds. P. de Vries
Video

HHK-predikant wijst op noodzaak avondmaalsdeelname: "Je hebt de Dokter nodig"

"De gang naar het avondmaal is een belijdenis waarmee je belijdt dat je de Heere toekomt. Maar er is ook een andere belijdenis die nog wel eens vergeten wordt: je gaat naar de Dokter", aldus ds. P. de Vries. De emerituspredikant uit de HHK schoof onl

Meerartikelen

Pakistan
Nieuws

14-jarige christelijke jongen in Pakistan ontvoerd en gedwongen bekeerd

In de Pakistaanse hoofdstad Lahore is een 14-jarige christelijke jongen vermoedelijk gedwongen bekeerd tot de islam en tegen zijn wil in vastgehouden. Dat melden bronnen aan Morning Star News. Jameel Masih werd het slachtoffer van zijn eigen baas. Om

prof. dr. M. J. Paul
Nieuws

Refoweb-vragensteller wijst op 'vermoeiende discussie' rondom (Herziene) Statenvertaling

De discussie over Bijbelvertalingen blijft sommige christenen bezighouden. Vooral het gebruik van de Statenvertaling en de Herziene Statenvertaling roept vragen op. Op Refoweb kwam onlangs een vraag binnen van iemand die vermoeid raakt van deze voort

Farshid Seyed Mehdi
Opinie

Nu Khamenei dood is, begint de echte strijd om Iran

De dood van ayatollah Ali Khamenei voelt voor veel mensen als een eindpunt. Voor mij niet. Voor mij is het het begin van iets dat veel dieper gaat. De luchtaanvallen die hem en andere topfiguren van het regime hebben uitgeschakeld, hebben wereldwijd

Ali Khamenei
Analyse

Ondanks Khamenei bekeerden Iraniërs zich massaal tot Jezus: 5 vragen en antwoorden

Iran geldt al decennia als één van de strengste islamitische landen ter wereld. Onder leiding van ayatollah Ali Khamenei werd religie niet alleen een persoonlijke overtuiging, maar ook staatsideologie. Toch gebeurt er iets opmerkelijks. Juist in dit

Jeffrey Schipper
Hoofdredactioneel commentaar

Duivels regime in Iran onder vuur: wat betekent dit voor christenen?

De militaire escalatie in Iran heeft het Midden-Oosten opnieuw in vuur en vlam gezet. De gezamenlijke operatie van Israël en de Verenigde Staten roept politieke én geestelijke vragen op. Voor veel gelovigen raakt dit conflict meer dan alleen geopolit

Oorlog Iran
Nieuws

Hoe ChristenUnie en SGP reageren op oorlog in Iran

De plotselinge militaire escalatie in Iran houdt ook Nederlandse christelijke politici bezig. ChristenUnie-leider Mirjam Bikker en SGP-Kamerleden Diederik van Dijk en Chris Stoffer spraken zich vandaag uit over de situatie, nadat de Verenigde Staten

Martin Mans - ds. K. H. Bogerd - ds. E. Boogert
Video

Zangmiddag voor Jeruzalem met Martin Mans en ds. Bogerd trekt volle kerk in Jaarsveld

Begin deze maand vond in de hervormde kerk van Jaarsveld een zangmiddag plaats voor jong en oud. Tijdens de middag stond het thema 'De vrede van Jeruzalem/Jaarsveld' centraal. Ds. E. Boogert vertelde over zijn werkzaamheden voor de CAMA Zending in Is

Donald Trump
Nieuws

Trump aangespoord tot actie nu Armeense regering druk op Apostolische Kerk opvoert

Internationale mensenrechtenorganisaties roepen president Donald Trump en zijn regering op om in actie te komen tegen de Armeense regering. Zij maken zich zorgen over de toenemende druk op de Armeens-Apostolische Kerk en waarschuwen dat Armenië een a

Jonathan (HVC)
Video

Terugkijken: HVC-medewerker Jonathan over de actie 'Plant een Bijbel'

Ondanks alle fysieke en digitale evangelisatie zijn er nog altijd miljoenen mensen die nog nooit van het evangelie gehoord hebben. Daarom organiseert Stichting Hulp Vervolgde Christenen de actie 'Plant een Bijbel'. Met deze actie worden Bijbels versp

Ds. D. J. Diepenbroek
Video

Ds. Diepenbroek (HHK) vraagt toehoorders of ze een groot ego hebben

Mensen met grote ego's kunnen soms enorme schade aanrichten, zo stelde ds. D. J. Diepenbroek (HHK) in een preek over Richteren 12. Aan de hand van de botsing tussen Jefta en de stam van Efraïm waarschuwde hij voor de gevolgen van gekrenkte eer en tro

Ds. Ron van der Spoel
Video

Ron van der Spoel wijst in gebedsvlog op de aanwezigheid van engelen in ons leven

In deze gebedsvlog behandelt Ron van der Spoel Psalm 91. Deze psalm typeert hij 'als een lied voor onderweg.' De predikant vertelt onder meer dat zijn vader de psalm altijd las voordat het gezin op vakantie ging en hoe de woorden uit diezelfde psalm

Psalm 13
Video

Luister naar deze prachtige pianobewerking van Psalm 13 door Gerrit Koele

'Neen, 't zal zich in Uw heil verblijden. Ik zal den HEER mijn lofzang wij - den, Die mij genadig bijstand biedt.' Deze woorden zijn afkomstig uit het vijfde vers van Psalm 13. Organist, pianist en componist Gerrit Koele deelde onlangs op zijn YouTub