Video: wat iedere christen zou moeten weten over sjabbat

Video 26 februari 2025 4 minuten Redactie
sjabbat

‘Sjabbat sjalom!’ Zo groeten veel Joden elkaar aan het einde van de week en tijdens sjabbat. Als ik een Joodse jongen of meisje zou vragen: ‘Wat is de fijnste dag van de week?’ dan zullen ze bijna allemaal zeggen: de sjabbat, de Joodse rustdag! 

Joden houden van de sjabbat. Het is daarom niet zo vreemd dat het eeuwige leven in Joodse bronnen wordt vergeleken met een ‘jom shekulo sjabbat’; ‘een oneindige sjabbat’.

Waarschuwing
De sjabbat begint op vrijdagavond en duurt tot zaterdagavond. In Genesis lees je namelijk dat een nieuwe dag in de Bijbel begint bij zonsondergang (Gen. 1:5).

Op de sjabbat mag het Joodse volk niet werken. Totaal zijn 39 soorten werkzaamheden verboden op sjabbat; de zogenaamde ‘melachot’. Veel van deze werkzaamheden hebben te maken met het dagelijks werk of vragen veel lichamelijke inspanning.

Om te voorkomen dat je per ongeluk de sjabbat ontheiligd, kun je in Israël in de krant of op de kalender precies zien hoe laat de sjabbat begint. In de stad Jeruzalem klinkt vlak voordat de sjabbat begint zelfs een harde sirene als waarschuwing.

Bekijk de video:

Schepping
Waarom vinden veel Joden de sjabbat zo’n fijne dag? Dat heeft alles te maken met de twee redenen die God Zelf geeft voor de sjabbat. 

In Exodus 20 lezen we dat de sjabbat herinnert aan de schepping (Ex. 20:8-11). God rustte op de zevende dag. Door dat als schepsel ook te doen, eer je je Schepper. Je laat zien dat je beseft dat je niet zelf altijd en overal uitmaakt wat je doet. En het is echt waar: gehoorzaamheid aan dit gebod geeft vreugde in je hart. 

In Deuteronomium 5 wordt de sjabbat verbonden aan de slavernij in Egypte (Deut. 5:12-15). Een slaaf heeft geen vrije dag, maar God heeft het Joodse volk bevrijd. Ze zijn vrij. En als je echt beseft hoe waardevol vrijheid is, dan gun je het ook de ander, ja zelfs de os en de ezel in de stal.

Genadedag
Soms verbaast het me een beetje hoe nonchalant christenen omgaan met de zondag. Ik denk dat we veel van de Joden kunnen leren. Is er voor ons geen reden om onze Schepper een dag in de week te eren door gehoorzaam ons werk neer te leggen?

En is er, als je de Heere Jezus persoonlijk kent, ook niet een overvloed aan redenen om je één dag in de week in het bijzonder te verblijden over de vrijheid die je in Hem hebt ontvangen? 

De rustdag is een genadedag; geniet ervan!

De sjabbatsmaaltijd
Hoe ziet een gemiddelde sjabbat van een religieuze Jood er ongeveer uit? De sjabbat begint op vrijdagavond met het aansteken van twee sjabbatskaarsen. Dat gebeurt meestal door de moeder vlak voordat de sjabbat begint. Want het maken van vuur op sjabbat is verboden.

De vader is ondertussen in de synagoge. Daar is op vrijdagavond een korte, vreugdevolle dienst waar de sjabbat wordt verwelkomd. Deze dienst heet ‘kabbalath sjabbat’.

Na de dienst volgt er thuis een uitgebreide maaltijd. Voor die maaltijd geldt één verplichting: het moet de lekkerste maaltijd van de week zijn. Moeders zijn daarom vaak heel de vrijdag druk met alle voorbereidingen. 

Vaste gerechten zijn de sjabbatsbroden, de ‘challot’, en de sjabbatswijn. De twee challa’s symboliseren de dubbele hoeveelheid manna dat de Israëlieten mochten verzamelen voor de sjabbat. De wijn symboliseert de vreugde van de sjabbat.

Het bijwonen van een sjabbatsmaaltijd is een hele belevenis. Er wordt gezongen, gezellig bijgepraat en genoten van het heerlijke eten. En een groot voordeel: je hoeft de afwas niet te doen, want op sjabbat mag je niet werken!

Vreugde
Veel Joden gaan zaterdagmorgens en ’s -middags naar de synagoge. Tussendoor doet men samen spelletjes, bijvoorbeeld een Bijbelse quiz, bestudeert men religieuze boeken en rust uit (de vrijdagavond is vaak de opblijfavond in Joodse gezinnen). Ook maken veel gezinnen een wandeling.

Als de zon op zaterdagmiddag ondergaat, eindigt de sjabbat met de havdalah-ceremonie. Tijdens die ceremonie wordt er een zegen uitgesproken over een glas wijn, enkele geurige kruiden en het licht van een kaars.

Het is opnieuw een handeling vol symboliek. De geur van de kruiden helpt je om de vreugde van de sjabbat mee te nemen de nieuwe week in. Het aansteken van een kaars herinnert aan wat God deed op de eerste dag van de week: het scheppen van licht.

Het uitzien naar de volgende sjabbat kan beginnen! Sjabbat sjalom!

Deze informatie is afkomstig uit het informatieblad dat hoort bij deze video van De Verkenners. Klik hier voor meer informatie. De Verkenners is een gezamenlijk initiatief van Steunfonds Israël / Isaac da Costa, Stichting Steun Messiasbelijdende Joden en het Centrum voor Israëlstudies.

ChristenvervolgingOpvoedenDuurzaamheidGeloofszekerheidIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

SGP-jongeren Binnenhof
Nieuws

SGP-jongeren zetten timer van bijna 40.000 seconden in tegen abortus

SGP-jongeren houdt donderdag 12 november een opvallende actie bij de Tweede Kamer in Den Haag. Met een grote timer die 39.931 seconden aftelt, wil de politieke jongerenorganisatie aandacht vragen voor de bescherming van ongeboren leven. Iedere...

Reformatorische predikanten
Nieuws

Grote belangstelling voor pastorale Q&A: vier reformatorische dominees opnieuw in gesprek

Op donderdag 12 november vindt in de kapel van het Hoornbeeck College in Amersfoort de derde editie van de pastorale Questions & Answers-avond plaats. Na twee eerdere bijeenkomsten, die zowel in de zaal als online op veel belangstelling konden...

Paus
Nieuws

Paus Leo spreekt ruim een uur met vijf slachtoffers van kerkelijk misbruik

Paus Leo XIV heeft maandag in Buenos Aires vijf slachtoffers van kerkelijk misbruik ontvangen. De besloten ontmoeting duurde ruim een uur. Volgens de Vaticaanse persdienst luisterde de paus naar hun ervaringen en voorstellen om herstel binnen de kerk...

Mozambique
Nieuws

Zes christenen onthoofd bij aanvallen in Noord-Mozambique

Bij verschillende aanvallen in het noorden van Mozambique zijn zes christenen onthoofd. Dat meldt de christelijke hulporganisatie Barnabas Aid. De organisatie schrijft het geweld toe aan terroristen van de lokale tak van Islamitische Staat.   Drie...

Zweden
Nieuws

Zeventig Zweedse christelijke kopstukken willen einde aan militaire samenwerking met Israël

Zeventig Zweedse christelijke kopstukken roepen hun regering op de militaire samenwerking met Israël te beëindigen. In een gezamenlijk opiniestuk, dat op 7 november verscheen in Dagens Nyheter, vragen zij om concrete maatregelen tegen de bezetting...

Pedro
Nieuws

Spaanse regering naar rechter om Valenciaanse bescherming van ongeboren kinderen

De Spaanse regering wil een wettelijke bepaling laten schrappen die de regio Valencia verplicht het leven van ongeboren kinderen te beschermen. De ministerraad besloot dinsdag 10 november de bepaling aan te vechten bij het Constitutioneel Hof....

kerk
Nieuws

DoorBrekers breidt uit naar Den Haag met zesde kerklocatie

De evangelische kerk DoorBrekers krijgt een zesde locatie, in Den Haag. Daniel en Maaike Bruggeman gaan de nieuwe gemeente leiden. Op zondag 22 november vindt om 19.00 uur een kennismakingsavond plaats in het Museon aan de Stadhouderslaan 37. Volgens...

Tweede Kamer
Nieuws

Kamer wil geldschieters van beweging tegen abortus en genderbeleid aanpakken

De Tweede Kamer wil dat het kabinet de financiers van de zogenoemde 'antirechtenbeweging' in kaart brengt en maatregelen neemt om hun geldstromen tegen te gaan. Een motie van SP en PRO hierover werd dinsdag aangenomen. In een Europees...

Meerartikelen

Arenda
Nieuws

Ds. Arenda Haasnoot bekritiseert dominee in toga bij Rode Lijn: ‘Kijk met geestelijke ogen’

Ds. Arenda Haasnoot begrijpt niet dat een collega in toga vooropliep bij de Rode Lijn-demonstratie. In een interview met EO-platform DIT zegt de PKN-predikant uit Spijkenisse dat de kerk naast aandacht voor het leed in Gaza ook haar verbondenheid met...

Kerk
Nieuws

Vier vrouwen beschuldigen voormalig medewerker Amerikaanse megakerk van seksueel misbruik

Vier vrouwen beschuldigen Steve Thomason, een voormalige medewerker van de Amerikaanse megakerk North Point Community Church, van seksueel misbruik. De vermeende gebeurtenissen vonden ongeveer twintig jaar geleden plaats. De vrouwen zouden toen...

Congo
Nieuws

Islamitische terroristen doden tientallen mensen in Oost-Congo, ebolapatiënten op de vlucht

Bij een aanval op het dorp Cantine-Aloya in Oost-Congo zijn volgens lokale bronnen minstens 33 mensen gedood. Aan terreurorganisatie Islamitische Staat gelieerde ADF-terroristen staken donderdagavond 5 november woningen en een gezondheidspost in...

Protestantse Kerk in Nederland (PKN)
Nieuws

PKN roept kerken op om te bidden voor komende synodevergadering

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) roept plaatselijke gemeenten op om te bidden voor de generale synode, die op donderdag 19 en vrijdag 20 november bijeenkomt in Lunteren. Dat meldt het grootste protestantse kerkverband van Nederland op haar...

kerk
Nieuws

Hongaarse lutheranen eisen duidelijkheid over Bijbelgezag en het zegenen van homorelaties

“De eenheid van de kerk is een kostbare schat, maar niet kostbaarder dan het evangelie waarop de kerk is gebouwd.” Met die woorden besluiten Hongaarse lutherse predikanten en gemeenteleden hun open brief aan de bisschoppen. Ze willen binnen een maand...

Zweden stemt over abortus
Nieuws

Zweden stemt vandaag over abortus als grondrecht: 'Treurige stilte in de kerken'

Het Zweedse parlement stemt woensdag voor de tweede en beslissende keer over een grondwetswijziging die abortus grondwettelijke bescherming moet geven. Bijna 12.000 mensen hebben een protest tegen het voorstel ondertekend. Ondertussen klinkt vanuit...

tafelgesprek Royal Mission
Video

Christenen vertellen in dit tafelgesprek hoe zij Gods leiding ervaren in hun leven

Hoe geef je de Heilige Geest ruimte tijdens je werk, in gesprekken met anderen en bij het nemen van dagelijkse beslissingen? Die vraag staat centraal in een nieuw tafelgesprek van Royal Mission. Martin Koornstra spreekt met drie christenen die...

Zeven spiegels
Video

Wim Grandia over zeven brieven van Jezus: ‘Durf je eerlijk in de spiegel te kijken?’

Hoe staat het met je eerste liefde voor Jezus? Ben je trouw gebleven aan Gods Woord, of is je geloof misschien lauw geworden? In de vijfde aflevering van zijn veertigdelige Bijbelstudieserie Zie, Ik kom spoedig 2.0 houdt Wim Grandia zijn kijkers...

Vroege Kerk
Persbericht

Week van de Vroege Kerk: Hoe hield het christendom stand in een heidense wereld?

Hoe gaf keizer Constantijn zijn christelijke overtuiging vorm? Welke invloed heeft de geloofsbelijdenis van Nicea vandaag nog? En waarom staat de nederdaling ter helle wel in de Apostolische Geloofsbelijdenis, maar niet in die van Nicea? Deze...

begrafenis
Nieuws

Twee christelijke meisjes sterven kort na vrijlating uit gevangenschap in Nigeria

Na ruim een halfjaar gevangenschap kwamen de Nigeriaanse meisjes Silvia Samuel en Hasana Bulus op 2 november eindelijk vrij. Beiden waren zo ernstig verzwakt dat zij kort daarna overleden. Silvia was vier jaar oud. Tijdens haar gevangenschap...

Jerk
Column

Scheppingszorg, een karaf met peuken en een plakkende vloer

Een aantal jaar geleden moest ik een korte periode in het buitenland zijn, en mijn huis stond dus een tijdje leeg. Iemand in mijn omgeving woonde nog bij zijn ouders en wilde graag wat onafhankelijkheid. Ik vroeg hem of hij anderhalve maand op mijn...

Youth United
Interview

Joshua en Noah van der Vegt over Youth United: "De uitnodigingscultuur veranderde alles"

Wat begon als een kleine scholenbeweging in Harderwijk, is in 25 jaar uitgegroeid tot een landelijke jongerenbeweging. Iedere week bereiken Joshua en Noah van der Vegt met Youth United honderden jongeren via Alpha-cursussen, discipelschapstrajecten...