Video: wat iedere christen zou moeten weten over sjabbat

Video 26 februari 2025 4 minuten Redactie
sjabbat

‘Sjabbat sjalom!’ Zo groeten veel Joden elkaar aan het einde van de week en tijdens sjabbat. Als ik een Joodse jongen of meisje zou vragen: ‘Wat is de fijnste dag van de week?’ dan zullen ze bijna allemaal zeggen: de sjabbat, de Joodse rustdag! 

Joden houden van de sjabbat. Het is daarom niet zo vreemd dat het eeuwige leven in Joodse bronnen wordt vergeleken met een ‘jom shekulo sjabbat’; ‘een oneindige sjabbat’.

Waarschuwing
De sjabbat begint op vrijdagavond en duurt tot zaterdagavond. In Genesis lees je namelijk dat een nieuwe dag in de Bijbel begint bij zonsondergang (Gen. 1:5).

Op de sjabbat mag het Joodse volk niet werken. Totaal zijn 39 soorten werkzaamheden verboden op sjabbat; de zogenaamde ‘melachot’. Veel van deze werkzaamheden hebben te maken met het dagelijks werk of vragen veel lichamelijke inspanning.

Om te voorkomen dat je per ongeluk de sjabbat ontheiligd, kun je in Israël in de krant of op de kalender precies zien hoe laat de sjabbat begint. In de stad Jeruzalem klinkt vlak voordat de sjabbat begint zelfs een harde sirene als waarschuwing.

Bekijk de video:

Schepping
Waarom vinden veel Joden de sjabbat zo’n fijne dag? Dat heeft alles te maken met de twee redenen die God Zelf geeft voor de sjabbat. 

In Exodus 20 lezen we dat de sjabbat herinnert aan de schepping (Ex. 20:8-11). God rustte op de zevende dag. Door dat als schepsel ook te doen, eer je je Schepper. Je laat zien dat je beseft dat je niet zelf altijd en overal uitmaakt wat je doet. En het is echt waar: gehoorzaamheid aan dit gebod geeft vreugde in je hart. 

In Deuteronomium 5 wordt de sjabbat verbonden aan de slavernij in Egypte (Deut. 5:12-15). Een slaaf heeft geen vrije dag, maar God heeft het Joodse volk bevrijd. Ze zijn vrij. En als je echt beseft hoe waardevol vrijheid is, dan gun je het ook de ander, ja zelfs de os en de ezel in de stal.

Genadedag
Soms verbaast het me een beetje hoe nonchalant christenen omgaan met de zondag. Ik denk dat we veel van de Joden kunnen leren. Is er voor ons geen reden om onze Schepper een dag in de week te eren door gehoorzaam ons werk neer te leggen?

En is er, als je de Heere Jezus persoonlijk kent, ook niet een overvloed aan redenen om je één dag in de week in het bijzonder te verblijden over de vrijheid die je in Hem hebt ontvangen? 

De rustdag is een genadedag; geniet ervan!

De sjabbatsmaaltijd
Hoe ziet een gemiddelde sjabbat van een religieuze Jood er ongeveer uit? De sjabbat begint op vrijdagavond met het aansteken van twee sjabbatskaarsen. Dat gebeurt meestal door de moeder vlak voordat de sjabbat begint. Want het maken van vuur op sjabbat is verboden.

De vader is ondertussen in de synagoge. Daar is op vrijdagavond een korte, vreugdevolle dienst waar de sjabbat wordt verwelkomd. Deze dienst heet ‘kabbalath sjabbat’.

Na de dienst volgt er thuis een uitgebreide maaltijd. Voor die maaltijd geldt één verplichting: het moet de lekkerste maaltijd van de week zijn. Moeders zijn daarom vaak heel de vrijdag druk met alle voorbereidingen. 

Vaste gerechten zijn de sjabbatsbroden, de ‘challot’, en de sjabbatswijn. De twee challa’s symboliseren de dubbele hoeveelheid manna dat de Israëlieten mochten verzamelen voor de sjabbat. De wijn symboliseert de vreugde van de sjabbat.

Het bijwonen van een sjabbatsmaaltijd is een hele belevenis. Er wordt gezongen, gezellig bijgepraat en genoten van het heerlijke eten. En een groot voordeel: je hoeft de afwas niet te doen, want op sjabbat mag je niet werken!

Vreugde
Veel Joden gaan zaterdagmorgens en ’s -middags naar de synagoge. Tussendoor doet men samen spelletjes, bijvoorbeeld een Bijbelse quiz, bestudeert men religieuze boeken en rust uit (de vrijdagavond is vaak de opblijfavond in Joodse gezinnen). Ook maken veel gezinnen een wandeling.

Als de zon op zaterdagmiddag ondergaat, eindigt de sjabbat met de havdalah-ceremonie. Tijdens die ceremonie wordt er een zegen uitgesproken over een glas wijn, enkele geurige kruiden en het licht van een kaars.

Het is opnieuw een handeling vol symboliek. De geur van de kruiden helpt je om de vreugde van de sjabbat mee te nemen de nieuwe week in. Het aansteken van een kaars herinnert aan wat God deed op de eerste dag van de week: het scheppen van licht.

Het uitzien naar de volgende sjabbat kan beginnen! Sjabbat sjalom!

Deze informatie is afkomstig uit het informatieblad dat hoort bij deze video van De Verkenners. Klik hier voor meer informatie. De Verkenners is een gezamenlijk initiatief van Steunfonds Israël / Isaac da Costa, Stichting Steun Messiasbelijdende Joden en het Centrum voor Israëlstudies.

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #4: Ds. Egas over roeping, predikantschap en emeritaat
Of beluister op:

Meerartikelen

rice
Nieuws

Voorzitter grootste protestantse kerkverband VS wil scherpere belijdenis: "Er zijn maar twee geslachten"

De voorzitter van de Southern Baptist Convention (SBC) wil dat het grootste protestantse kerkverband van de Verenigde Staten zijn belijdenis uitbreidt met een afzonderlijk artikel over gender en seksualiteit. Daarin moet onder meer duidelijker...

flynn
Nieuws

Voormalig worshipleader in Verenigde Staten voor rechter om moord op vrouw

De Amerikaanse worshipleader en voormalig American Idol-deelnemer Caleb Flynn (40) staat terecht voor de moord op zijn vrouw Ashley. De aanklager stelt dat hij haar in februari in hun woning in Tipp City, Ohio, doodschoot en daarna deed alsof er...

Stoffer
Nieuws

SGP steunt begroting niet als kabinet doorgaat met late abortussen

SGP-leider Chris Stoffer wil de begroting van het kabinet niet steunen als de plannen voor abortussen bij 22 en 23 weken zwangerschap in ziekenhuizen doorgaan. Het stoppen van die ontwikkeling is voor hem een breekpunt in de onderhandelingen met...

Paus Leo XIV
Nieuws

Paus Leo spreekt twee uur met Franse misbruikslachtoffers

Paus Leo XIV heeft tijdens zijn bezoek aan Frankrijk uitgebreid gesproken met zeven slachtoffers van seksueel misbruik binnen de Rooms-Katholieke Kerk. Tijdens de twee uur durende ontmoeting in Lourdes sprak hij ieder van hen afzonderlijk. De paus...

Ds. A. I. Kazen
Video

Ds. Kazen gebruikt bijzonder levensverhaal William Colgate bij bevestiging ds. Van Vugt

Ds. A. I. Kazen gebruikte tijdens de bevestiging van ds. J. R. van Vugt als predikant van de hersteld hervormde gemeente te Soest het bijzondere levensverhaal van William Colgate. Kazen vertelde hoe Colgate een deel van zijn inkomsten bestemde voor...

Verpleegkundige
Nieuws

Verpleegkundige klaagt vakbond aan na conflict over transgenderarts in vrouwenkleedkamer

De Schotse verpleegkundige Sandie Peggie heeft haar eigen vakbond aangeklaagd. Volgens haar weigerde de Royal College of Nursing (RCN) juridische hulp te bieden nadat zij bezwaar had gemaakt tegen de aanwezigheid van een transgenderarts in de...

MemberCare-dag
Persbericht

MemberCare-dag richt zich op missionair werk in complexe gebieden

Hoe kunnen missionair werkers goed worden voorbereid op uitzending naar gebieden met politieke spanningen, conflicten of beperkingen rond het delen van het christelijk geloof? Die vraag staat centraal tijdens de jaarlijkse MemberCare-dag, die op...

Walk of Hope
Nieuws

Honderden christenen lopen in Utrecht Walk of Hope voor vervolgde kerk

Honderden christenen hebben zaterdag deelgenomen aan de Walk of Hope in Utrecht. De stille tocht, gevolgd door een podiumprogramma op het Moreelsepark, werd georganiseerd om aandacht te vragen voor de 388 miljoen christenen die wereldwijd vervolgd...

Meerartikelen

Marijn Burkunk
Column

De Heilige Geest is geen plaatsvervanger van Jezus

Spreken of schrijven over God is een gewaagde onderneming. Vooral als het gaat over de Heilige Geest. Hoe kun je als simpel mens iets waarachtigs brengen over een onderwerp dat je beperkte verstand oneindig ver te boven gaat? Vierdelige serie over de...

Bijbel in Iran
Levensverhaal

Hij opende de Bijbel om de verkeerde reden, maar zijn hele gezin veranderde

Jarenlang zocht Siroos naar de waarheid. Hij groeide op in een toegewijd islamitisch gezin in Iran, maar kon zich nooit verzoenen met het beeld van God dat hij binnen de islam had leren kennen. Zelfs als kind verzette hij zich op school tegen het uit...

David ten Voorde
Interview

David ten Voorde: “De kerk groeit als gewone mensen doen wat Jezus zegt”

In Iran, India en delen van Afrika groeit de kerk sneller dan ooit, ondanks vervolging en maatschappelijke druk. Niet door grote campagnes of indrukwekkende gebouwen, maar door eenvoudige gelovigen die anderen leren Jezus te volgen. Tegenover...

Ds. A. van Duijn
Video

HHK-predikant over beladen begrip ‘aannemen’: ‘Laten we niet gelijk in een kramp schieten’

Het woord 'aannemen' ligt in een deel van de reformatorische gezindte gevoelig. Ds. A. van Duijn waarschuwt ervoor de zaligheid afhankelijk te maken van de mens die Christus 'maar moet aannemen' maar benadrukt tegelijk dat aannemen voluit Bijbelse...

Mozaiek Worship
Nieuws

Mozaiek Worship trekt door Nederland met ‘Jezus Messias Tour’

Mozaiek Worship gaat dit najaar op tournee door Nederland. Na de verschijning van het album Jezus Messias brengt de worshipformatie de nieuwe liederen tijdens acht avonden op verschillende plaatsen in het land. De tour begint op 1 oktober in...

Willem Lingeman
Video

Willem Lingeman over Mattheüs 19:9: wat betekent de uitzonderingsregel?

Wat bedoelt Jezus met de uitzonderingsregel rond echtscheiding in Mattheüs 19:9? Willem Lingeman van Verbonden voor het Leven behandelt die vraag in een college over huwelijk, echtscheiding en hertrouwen. In deze video richt hij zich vooral op de...

Weet Magazine
Persbericht

Weet Magazine viert honderdste editie: "We tellen onze zegeningen"

Het christelijke populairwetenschappelijke tijdschrift Weet Magazine heeft onlangs een bijzondere mijlpaal gevierd. Het honderdste nummer van het blad verscheen afgelopen zomer. Wat in 2010 begon als een initiatief rond vragen over schepping,...

klink
Nieuws

Priester noemt Jezus transgender en beschrijft opstanding als transitie

Een episcopaalse priester uit New York zorgt voor grote ophef met de bewering dat God non-binair en transgender is. Volgens Flourish Klink zou ook Jezus na Zijn opstanding zijn "getransitioneerd” naar Zijn ware identiteit. Een fragment van de preek...

Taybeh
Nieuws

Wereldwijde evangelicale koepel roept Israël bij VN op kolonistengeweld te stoppen

De World Evangelical Alliance (WEA) heeft Israël bij de Verenigde Naties opgeroepen harder op te treden tegen geweld van Israëlische kolonisten op de Westelijke Jordaanoever. De evangelicale koepel maakt zich vooral zorgen over Taybeh, een vrijwel...

Aslan
Nieuws

Familie C.S. Lewis bezorgd over vrouwelijke Aslan in nieuwe Narnia-film

De nabestaanden van de christelijke schrijver C.S. Lewis zouden zeer ontstemd zijn over de keuze van Meryl Streep als stem van Aslan in de nieuwe Narnia-film van Netflix. Volgens een vriend van de familie vrezen zij dat de makers niet alleen het...

Marzban
Nieuws

Iraanse christen in hongerstaking nadat gevangenis haar Bijbel weigert

De Iraanse christen Ghazal Marzban is in de beruchte Evin-gevangenis opnieuw in hongerstaking gegaan. De 43-jarige bekeerlinge krijgt geen Bijbel en zou zijn bedreigd met de doodstraf als zij haar christelijke geloof niet afzweert. Marzban weigert...

Nigeria
Nieuws

Opnieuw vijftien christenen gedood in Nigeria na moord op baptistenpredikant

Bij nieuwe aanvallen in de Nigeriaanse deelstaat Plateau zijn in vijf dagen tijd minstens vijftien christenen gedood. Het geweld vond plaats in hetzelfde gebied waar enkele dagen eerder al acht christenen werden vermoord, onder wie een...