Video: wat iedere christen zou moeten weten over sjabbat

Video 26 februari 2025 4 minuten Redactie
sjabbat

‘Sjabbat sjalom!’ Zo groeten veel Joden elkaar aan het einde van de week en tijdens sjabbat. Als ik een Joodse jongen of meisje zou vragen: ‘Wat is de fijnste dag van de week?’ dan zullen ze bijna allemaal zeggen: de sjabbat, de Joodse rustdag! 

Joden houden van de sjabbat. Het is daarom niet zo vreemd dat het eeuwige leven in Joodse bronnen wordt vergeleken met een ‘jom shekulo sjabbat’; ‘een oneindige sjabbat’.

Waarschuwing
De sjabbat begint op vrijdagavond en duurt tot zaterdagavond. In Genesis lees je namelijk dat een nieuwe dag in de Bijbel begint bij zonsondergang (Gen. 1:5).

Op de sjabbat mag het Joodse volk niet werken. Totaal zijn 39 soorten werkzaamheden verboden op sjabbat; de zogenaamde ‘melachot’. Veel van deze werkzaamheden hebben te maken met het dagelijks werk of vragen veel lichamelijke inspanning.

Om te voorkomen dat je per ongeluk de sjabbat ontheiligd, kun je in Israël in de krant of op de kalender precies zien hoe laat de sjabbat begint. In de stad Jeruzalem klinkt vlak voordat de sjabbat begint zelfs een harde sirene als waarschuwing.

Bekijk de video:

Schepping
Waarom vinden veel Joden de sjabbat zo’n fijne dag? Dat heeft alles te maken met de twee redenen die God Zelf geeft voor de sjabbat. 

In Exodus 20 lezen we dat de sjabbat herinnert aan de schepping (Ex. 20:8-11). God rustte op de zevende dag. Door dat als schepsel ook te doen, eer je je Schepper. Je laat zien dat je beseft dat je niet zelf altijd en overal uitmaakt wat je doet. En het is echt waar: gehoorzaamheid aan dit gebod geeft vreugde in je hart. 

In Deuteronomium 5 wordt de sjabbat verbonden aan de slavernij in Egypte (Deut. 5:12-15). Een slaaf heeft geen vrije dag, maar God heeft het Joodse volk bevrijd. Ze zijn vrij. En als je echt beseft hoe waardevol vrijheid is, dan gun je het ook de ander, ja zelfs de os en de ezel in de stal.

Genadedag
Soms verbaast het me een beetje hoe nonchalant christenen omgaan met de zondag. Ik denk dat we veel van de Joden kunnen leren. Is er voor ons geen reden om onze Schepper een dag in de week te eren door gehoorzaam ons werk neer te leggen?

En is er, als je de Heere Jezus persoonlijk kent, ook niet een overvloed aan redenen om je één dag in de week in het bijzonder te verblijden over de vrijheid die je in Hem hebt ontvangen? 

De rustdag is een genadedag; geniet ervan!

De sjabbatsmaaltijd
Hoe ziet een gemiddelde sjabbat van een religieuze Jood er ongeveer uit? De sjabbat begint op vrijdagavond met het aansteken van twee sjabbatskaarsen. Dat gebeurt meestal door de moeder vlak voordat de sjabbat begint. Want het maken van vuur op sjabbat is verboden.

De vader is ondertussen in de synagoge. Daar is op vrijdagavond een korte, vreugdevolle dienst waar de sjabbat wordt verwelkomd. Deze dienst heet ‘kabbalath sjabbat’.

Na de dienst volgt er thuis een uitgebreide maaltijd. Voor die maaltijd geldt één verplichting: het moet de lekkerste maaltijd van de week zijn. Moeders zijn daarom vaak heel de vrijdag druk met alle voorbereidingen. 

Vaste gerechten zijn de sjabbatsbroden, de ‘challot’, en de sjabbatswijn. De twee challa’s symboliseren de dubbele hoeveelheid manna dat de Israëlieten mochten verzamelen voor de sjabbat. De wijn symboliseert de vreugde van de sjabbat.

Het bijwonen van een sjabbatsmaaltijd is een hele belevenis. Er wordt gezongen, gezellig bijgepraat en genoten van het heerlijke eten. En een groot voordeel: je hoeft de afwas niet te doen, want op sjabbat mag je niet werken!

Vreugde
Veel Joden gaan zaterdagmorgens en ’s -middags naar de synagoge. Tussendoor doet men samen spelletjes, bijvoorbeeld een Bijbelse quiz, bestudeert men religieuze boeken en rust uit (de vrijdagavond is vaak de opblijfavond in Joodse gezinnen). Ook maken veel gezinnen een wandeling.

Als de zon op zaterdagmiddag ondergaat, eindigt de sjabbat met de havdalah-ceremonie. Tijdens die ceremonie wordt er een zegen uitgesproken over een glas wijn, enkele geurige kruiden en het licht van een kaars.

Het is opnieuw een handeling vol symboliek. De geur van de kruiden helpt je om de vreugde van de sjabbat mee te nemen de nieuwe week in. Het aansteken van een kaars herinnert aan wat God deed op de eerste dag van de week: het scheppen van licht.

Het uitzien naar de volgende sjabbat kan beginnen! Sjabbat sjalom!

Deze informatie is afkomstig uit het informatieblad dat hoort bij deze video van De Verkenners. Klik hier voor meer informatie. De Verkenners is een gezamenlijk initiatief van Steunfonds Israël / Isaac da Costa, Stichting Steun Messiasbelijdende Joden en het Centrum voor Israëlstudies.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #16 Refoweb: al 25 jaar luis in de reformatorische pels
Of beluister op:

Meerartikelen

Israëlcentrum
Nieuws

Rechter veroordeelt pro-Palestijnse activisten na bekladding Israëlcentrum

Twee pro-Palestijnse activisten zijn door de rechtbank veroordeeld tot (deels) voorwaardelijke geldboetes vanwege protestacties bij het Israëlcentrum van Christenen voor Israël in Nijkerk. De rechtbank benadrukt dat demonstreren een fundamenteel...

Tom de Wal
Nieuws

Tom de Wal en Frontrunners vechten ingetrokken vergunning aan

Mag Tom de Wal met zijn organisatie Frontrunners Ministries kerkdiensten en conferenties houden in een voormalig partycentrum in Dussen? Die vraag stond vrijdag centraal tijdens een rechtszaak in Breda. Hoewel de gemeente Altena inmiddels een...

Laurenskerk
Nieuws

Halloweenfeest in Rotterdamse kerk gaat voorlopig door ondanks duizenden handtekeningen

Het protest tegen het geplande Halloweenfeest in de Rotterdamse Laurenskerk groeit snel. Inmiddels hebben ruim 16.000 mensen de petitie tegen het evenement ondertekend, zo laat Robbert-Jan van de Werken van Protestants Nederland aan Cvandaag weten....

Aquaduct
Nieuws

Archeologen ontdekken 2.000 jaar oud aquaduct dat water naar Tempelberg bracht

Archeologen hebben ten zuiden van Jeruzalem een ongeveer 300 meter lang deel van een eeuwenoud aquaduct blootgelegd. Dat schrijft All Israel News. De waterleiding werd zo'n 2.000 jaar geleden aangelegd en bracht water naar de Tempelberg. Het water...

Kerstkaart
Nieuws

Schotse basisschool noemt kerstkaarten voortaan 'winterkaarten': "Zo voelt iedereen zich welkom"

Een Schotse basisschool gaat kerstkaarten voortaan 'winterkaarten' noemen. Dat meldt Premier Christian News. De school zegt dat het 'meer rekening' wil houden met leerlingen die een andere culturele of religieuze achtergrond hebben. Tegenstanders...

Yoido Full Gospel Church
Nieuws

Cyberaanvallen op twee megakerken: gegevens van bijna een miljoen leden mogelijk gelekt

Twee grote kerken in Zuid-Korea zijn mogelijk slachtoffer geworden van een cyberaanval. Daarbij kunnen de persoonlijke gegevens van liefst 939.000 kerkgangers zijn buitgemaakt. Een van de getroffen kerken is de Yoido Full Gospel Church in Seoul,...

Wang Yi
Nieuws

Zorgen om gevangen Chinese voorganger Wang Yi: mogelijk vergevorderde leverkanker

De Chinese voorganger Wang Yi heeft mogelijk leverkanker in een vergevorderd stadium. Mensenrechtenorganisatie ChinaAid ontving daarover berichten uit China en vraagt dringend om medisch onderzoek en toegang voor zijn familie. De voorganger van de...

protest
Nieuws

Amerikaanse predikant gearresteerd bij gebedsprotest voor vervolgde christenen in China

De Amerikaanse predikant Patrick Mahoney moet voor de rechter verschijnen na zijn arrestatie bij een gebedsprotest buiten de Chinese ambassade in Washington. Hij bad daar christen die in China vervolgd worden. Toen agenten hem opdroegen te...

Meerartikelen

Graham
Nieuws

Franklin Graham wijst op Hollywood na ophef over openbare executie

Evangelist Franklin Graham vindt de verontwaardiging over een live uitgezonden executie moeilijk te rijmen met het geweld dat mensen in films accepteren. De Amerikaanse baptistenpredikant Robert Jeffress steunt openlijk het plan om de terechtstelling...

oldebroek
Nieuws

Regenboogvlag bij kerk in Oldebroek verdwenen, ook vlaggen bij inwoners gestolen en vernield

In de gemeente Oldebroek zijn afgelopen weekend meerdere regenboogvlaggen gestolen of vernield. Ook de vlag bij de Kruiskerk in Wezep verdween zaterdagavond, enkele uren nadat ds. Han Wilmink die in aanwezigheid van ongeveer tweehonderd mensen...

Paus
Nieuws

Paus moet geopereerd worden na ontdekking knobbeltje in long

Paus Leo XIV (71) ondergaat deze week een operatie om een knobbeltje in zijn long te verwijderen. Artsen ontdekten het tijdens recent medisch onderzoek. De paus maakte dat zondag zelf bekend na het Angelusgebed op het Sint-Pietersplein. Volgens Leo...

Oostenrijk
Nieuws

Jongeren verstoren kerkdienst in Wenen met ‘Allahu akbar’-kreten

Jongeren hebben een kerkdienst in het westen van Wenen verstoord door vanaf de ingang luid ‘Allahu akbar’ te roepen. De pastoor is geschrokken van het incident, maar benadrukt dat de kerkgangers geen gevaar liepen. Hij houdt de naam van zijn kerk...

kerk
Nieuws

Man in Duitsland voor rechter na fatale aanval op koster tijdens kerstpreek over Oekraïne

Een zestigjarige man staat woensdag in Hamburg terecht na een fatale aanval op een koster tijdens een kerstnachtdienst. Volgens de aanklacht ergerde de kerkbezoeker zich aan een preek over de oorlog in Oekraïne. Toen de koster hem probeerde te...

Ds. K. (Kees) Benard
Interview

Ds. Benard verruilde het notariaat voor de kansel: "Ik dacht: hier ligt mijn hart niet"

Wie de jonge Kees Benard had verteld dat hij ooit predikant zou worden, had waarschijnlijk op weinig herkenning kunnen rekenen. Het ambt stond in zijn jeugd juist op grote afstand. Inmiddels is hij 59 jaar en dient hij sinds juni de Protestantse...

Alexani
Nieuws

Vrouw van gevangengenomen Iraanse voorganger moet nu zelf acht jaar de cel in

De Iraanse christen Lida Alexani (58) moet zich melden om acht jaar gevangenisstraf uit te zitten. Haar man, voorganger Joseph Shahbazian, zit sinds februari 2025 vast vanwege zijn betrokkenheid bij een huiskerk. Nu dreigt ook zij jarenlang van...

Jacobs
Column

Ik vertrek niet, ik blijf!

Opperrabbijn Jacobs voelt zich steeds vaker een reisbureau.  Hij krijgt namelijk voortdurend de vraag of voor Joden nog wel veilig is om in Nederland te blijven. Sterker nog: in onderstaand nieuw dagboek vertelt hij dat hij wordt bestookt met...

Marijn Burkunk
Column

Wat staat de Heilige Geest in ons leven in de weg?

Hoe kan de rivier van Gods Geest vrij door ons leven stromen? In de eerste twee delen van zijn serie schreef Marijn Burkunk over de Heilige Geest als Gods Koninkrijk in het mensenhart en over ons hart als bedding voor die Geest. In dit derde deel...

azerbeidzjan
Nieuws

Advocaat: Armeense christenen krijgen geen Bijbel en worden gedwongen Koran te lezen

Armeense christenen in Azerbeidzjaanse gevangenissen krijgen geen Bijbel en worden in sommige gevallen gedwongen de Koran te lezen. Dat zegt mensenrechtenadvocaat Siranush Sahakyan, die gevangenen vertegenwoordigt bij het Europees Hof voor de Rechten...

bran
Nieuws

Huis en apotheek van christen in brand gestoken: tientallen gezinnen slaan op de vlucht

Een groep moslims heeft vrijdag in het Pakistaanse dorp Gharial Kalan het huis en de apotheek van christen Kamran Masih in brand gestoken. Meer dan 35 christelijke gezinnen vluchtten uit angst voor geweld. De veertigjarige vader van drie kinderen zat...

nigeria
Nieuws

Zwangere vrouw en moeder met baby ontvoerd bij aanval op christenen in Nigeria

Een zwangere vrouw en een moeder met haar baby van zes maanden zijn ontvoerd bij een aanval op een woonwijk bij de Nigeriaanse stad Kaduna. Gewapende mannen drongen op 6 oktober woningen binnen en namen verschillende christelijke bewoners mee. Dat...