Video: wat iedere christen zou moeten weten over sjabbat

Video 26 februari 2025 4 minuten Redactie
sjabbat

‘Sjabbat sjalom!’ Zo groeten veel Joden elkaar aan het einde van de week en tijdens sjabbat. Als ik een Joodse jongen of meisje zou vragen: ‘Wat is de fijnste dag van de week?’ dan zullen ze bijna allemaal zeggen: de sjabbat, de Joodse rustdag! 

Joden houden van de sjabbat. Het is daarom niet zo vreemd dat het eeuwige leven in Joodse bronnen wordt vergeleken met een ‘jom shekulo sjabbat’; ‘een oneindige sjabbat’.

Waarschuwing
De sjabbat begint op vrijdagavond en duurt tot zaterdagavond. In Genesis lees je namelijk dat een nieuwe dag in de Bijbel begint bij zonsondergang (Gen. 1:5).

Op de sjabbat mag het Joodse volk niet werken. Totaal zijn 39 soorten werkzaamheden verboden op sjabbat; de zogenaamde ‘melachot’. Veel van deze werkzaamheden hebben te maken met het dagelijks werk of vragen veel lichamelijke inspanning.

Om te voorkomen dat je per ongeluk de sjabbat ontheiligd, kun je in Israël in de krant of op de kalender precies zien hoe laat de sjabbat begint. In de stad Jeruzalem klinkt vlak voordat de sjabbat begint zelfs een harde sirene als waarschuwing.

Bekijk de video:

Schepping
Waarom vinden veel Joden de sjabbat zo’n fijne dag? Dat heeft alles te maken met de twee redenen die God Zelf geeft voor de sjabbat. 

In Exodus 20 lezen we dat de sjabbat herinnert aan de schepping (Ex. 20:8-11). God rustte op de zevende dag. Door dat als schepsel ook te doen, eer je je Schepper. Je laat zien dat je beseft dat je niet zelf altijd en overal uitmaakt wat je doet. En het is echt waar: gehoorzaamheid aan dit gebod geeft vreugde in je hart. 

In Deuteronomium 5 wordt de sjabbat verbonden aan de slavernij in Egypte (Deut. 5:12-15). Een slaaf heeft geen vrije dag, maar God heeft het Joodse volk bevrijd. Ze zijn vrij. En als je echt beseft hoe waardevol vrijheid is, dan gun je het ook de ander, ja zelfs de os en de ezel in de stal.

Genadedag
Soms verbaast het me een beetje hoe nonchalant christenen omgaan met de zondag. Ik denk dat we veel van de Joden kunnen leren. Is er voor ons geen reden om onze Schepper een dag in de week te eren door gehoorzaam ons werk neer te leggen?

En is er, als je de Heere Jezus persoonlijk kent, ook niet een overvloed aan redenen om je één dag in de week in het bijzonder te verblijden over de vrijheid die je in Hem hebt ontvangen? 

De rustdag is een genadedag; geniet ervan!

De sjabbatsmaaltijd
Hoe ziet een gemiddelde sjabbat van een religieuze Jood er ongeveer uit? De sjabbat begint op vrijdagavond met het aansteken van twee sjabbatskaarsen. Dat gebeurt meestal door de moeder vlak voordat de sjabbat begint. Want het maken van vuur op sjabbat is verboden.

De vader is ondertussen in de synagoge. Daar is op vrijdagavond een korte, vreugdevolle dienst waar de sjabbat wordt verwelkomd. Deze dienst heet ‘kabbalath sjabbat’.

Na de dienst volgt er thuis een uitgebreide maaltijd. Voor die maaltijd geldt één verplichting: het moet de lekkerste maaltijd van de week zijn. Moeders zijn daarom vaak heel de vrijdag druk met alle voorbereidingen. 

Vaste gerechten zijn de sjabbatsbroden, de ‘challot’, en de sjabbatswijn. De twee challa’s symboliseren de dubbele hoeveelheid manna dat de Israëlieten mochten verzamelen voor de sjabbat. De wijn symboliseert de vreugde van de sjabbat.

Het bijwonen van een sjabbatsmaaltijd is een hele belevenis. Er wordt gezongen, gezellig bijgepraat en genoten van het heerlijke eten. En een groot voordeel: je hoeft de afwas niet te doen, want op sjabbat mag je niet werken!

Vreugde
Veel Joden gaan zaterdagmorgens en ’s -middags naar de synagoge. Tussendoor doet men samen spelletjes, bijvoorbeeld een Bijbelse quiz, bestudeert men religieuze boeken en rust uit (de vrijdagavond is vaak de opblijfavond in Joodse gezinnen). Ook maken veel gezinnen een wandeling.

Als de zon op zaterdagmiddag ondergaat, eindigt de sjabbat met de havdalah-ceremonie. Tijdens die ceremonie wordt er een zegen uitgesproken over een glas wijn, enkele geurige kruiden en het licht van een kaars.

Het is opnieuw een handeling vol symboliek. De geur van de kruiden helpt je om de vreugde van de sjabbat mee te nemen de nieuwe week in. Het aansteken van een kaars herinnert aan wat God deed op de eerste dag van de week: het scheppen van licht.

Het uitzien naar de volgende sjabbat kan beginnen! Sjabbat sjalom!

Deze informatie is afkomstig uit het informatieblad dat hoort bij deze video van De Verkenners. Klik hier voor meer informatie. De Verkenners is een gezamenlijk initiatief van Steunfonds Israël / Isaac da Costa, Stichting Steun Messiasbelijdende Joden en het Centrum voor Israëlstudies.

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #4: Ds. Egas over roeping, predikantschap en emeritaat
Of beluister op:

Meerartikelen

moderamen CGK-synode
Nieuws

Ds. Jelle Nutma nieuwe voorzitter generale synode CGK

Ds. Jelle Nutma is dinsdag gekozen tot voorzitter van de nieuwe generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK). Ds. Jurrian Oosterbroek werd assessor, ds. Derk-Jan Hoogenboom eerste scriba en ds. Cees-Jan Smits tweede scriba. Het...

Polen
Nieuws

Priester gedood en vier mensen gewond bij mesaanval in Pools klooster

Bij een mesaanval in een benedictinessenklooster in het Poolse Jarosław is een priester om het leven gekomen. Vier andere mensen raakten gewond. Twee van hen verkeerden na de aanval in levensgevaar. De aanval vond donderdagochtend 24 september plaats...

paus
Nieuws

Franse president benadrukt tegenover paus de joods-christelijke wortels van Europa

De Franse president Emmanuel Macron heeft tijdens het bezoek van paus Leo XIV nadrukkelijk gewezen op de christelijke wortels van Europa. Volgens Macron is het Europese continent gebouwd op een "Grieks-Romeins en joods-christelijk fundament”....

Ds. M. Klaassen
Video

Ds. Klaassen: "God walgt van dubbelhartigheid met een vroom sausje"

Ds. M. Klaassen liet zich in een recente preek kritisch uit over het leven op de Biblebelt. De hersteld hervormde predikant uit Barneveld wees erop dat bekering inhoudt dat je breekt met zonde en wereldse gewoonten. Daarbij uitte hij stevige...

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp spoort christenen aan om mensen door de ogen van Jezus te zien

Wie ontdekt hoe God in Christus naar hem of haar kijkt, gaat volgens Wilkin van de Kamp ook anders naar andere mensen kijken. In een nieuwe aflevering van de serie 'Begin je dag met God' legt hij aan de hand van Mattheüs 9 uit waarom christenen...

Annelies van Walsem
Interview

Annelies deed haar hart jarenlang op slot: "Ik kon liefde niet goed ontvangen"

Annelies van Walsem groeide op in een reformatorisch gezin, maar besloot als tiener haar hart op slot te doen. Ze werd naar eigen zeggen hard en rebels en zelfs haar echtgenoot kon jaren later moeilijk tot haar doordringen. Tijdens een...

Jeruzalem
Nieuws

Miljoenen christenen bidden op 4 oktober voor de vrede van Jeruzalem

Christenen uit de hele wereld zullen op 4 oktober deelnemen aan de jaarlijkse Dag van Gebed voor de Vrede van Jeruzalem. De internationale gebedsbijeenkomst vindt voor de 24e keer plaats en wordt gehouden in het Tower of David Jerusalem Museum in...

kerk
Nieuws

Kerken in India plaatsen opvallende waarschuwingsborden voor niet-christenen

Meer dan tien kerken in de Indiase deelstaat Chhattisgarh hebben waarschuwingsborden bij hun ingang geplaatst. Daarmee willen zij zich beschermen tegen beschuldigingen dat bezoekers onder druk worden gezet om christen te worden. Dat weet...

Meerartikelen

Nigeria
Nieuws

Nigeriaanse bisschoppen waarschuwen voor wet die overheid meer macht geeft over kerken

Nigeriaanse bisschoppen maken zich grote zorgen over een wetsvoorstel dat de overheid meer controle geeft over kerken, hulporganisaties en mensenrechtengroepen die geld uit het buitenland ontvangen. Zij vrezen dat de wet kan worden gebruikt om...

Indonesie
Nieuws

Indonesische moslims protesteren tegen restaurant van christen dat varkensvlees verkoopt

Tientallen moslims hebben in de Indonesische stad Palu geprotesteerd tegen een restaurant van een christelijke eigenaar dat gerechten met varkensvlees verkoopt. De ondernemer zou onder meer toestemming moeten krijgen van dertig huishoudens uit de...

Nelleke Rebel
Video

Missionair speelcafé brengt kerk en jonge gezinnen bij elkaar: Nelleke Rebel vertelt

Veel kerken beschikken over ruimtes voor jonge kinderen die vooral op zondag worden gebruikt. Waarom zouden die doordeweeks leegstaan? Vanuit die gedachte ontwikkelde Nelleke Rebel, coördinator bij IZB-Impact, het concept van het Missionair...

Kees
Opinie

Pro-abortus lobby draait op volle toeren

Lisa Vliegenthart diende maandag een wetsvoorstel in om abortus uit het Wetboek van Strafrecht te halen. Daarbij kreeg zij volop de medewerking van de Dolle Mina's. De Dolle Mina's stelden een fake rechtbank op nabij de Tweede Kamer waarin een...

GIDSnetwerk
Persbericht

GIDSnetwerk brengt christelijke investeerders samen

Hoe verandert de manier waarop ondernemers en investeerders met geld omgaan wanneer het zoeken naar Gods Koninkrijk vooropstaat? Die vraag staat centraal tijdens de Investeerdersdag 2026 van GIDSnetwerk. Op maandag 5 oktober komen christelijke...

CGK-synode
Verdieping

CGK staat voor cruciale synodeweek: hoe kwam het zover en wat staat er op het spel?

Vandaag begint in Hoogeveen een nieuwe generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK). Dat gebeurt op een moment waarop de toekomst van het kerkverband onzekerder is dan ooit. Een deel van de gemeenten heeft zich inmiddels...

ING-campagne Micha Nederland
Nieuws

Christelijke organisaties roepen kerken op tot actie tegen financieringsbeleid ING

Micha Nederland roept kerken op een open brief aan ING te ondertekenen waarin de bank wordt gevraagd geen nieuwe olie- en gasvelden meer te financieren. De christelijke organisatie voert de actie samen met Laudato Si’ Alliantie Nederland, A Rocha...

rice
Nieuws

Voorzitter grootste protestantse kerkverband VS wil scherpere belijdenis: "Er zijn maar twee geslachten"

De voorzitter van de Southern Baptist Convention (SBC) wil dat het grootste protestantse kerkverband van de Verenigde Staten zijn belijdenis uitbreidt met een afzonderlijk artikel over gender en seksualiteit. Daarin moet onder meer duidelijker...

flynn
Nieuws

Voormalig worshipleader in Verenigde Staten voor rechter om moord op vrouw

De Amerikaanse worshipleader en voormalig American Idol-deelnemer Caleb Flynn (40) staat terecht voor de moord op zijn vrouw Ashley. De aanklager stelt dat hij haar in februari in hun woning in Tipp City, Ohio, doodschoot en daarna deed alsof er...

Stoffer
Nieuws

SGP steunt begroting niet als kabinet doorgaat met late abortussen

SGP-leider Chris Stoffer wil de begroting van het kabinet niet steunen als de plannen voor abortussen bij 22 en 23 weken zwangerschap in ziekenhuizen doorgaan. Het stoppen van die ontwikkeling is voor hem een breekpunt in de onderhandelingen met...

Paus Leo XIV
Nieuws

Paus Leo spreekt twee uur met Franse misbruikslachtoffers

Paus Leo XIV heeft tijdens zijn bezoek aan Frankrijk uitgebreid gesproken met zeven slachtoffers van seksueel misbruik binnen de Rooms-Katholieke Kerk. Tijdens de twee uur durende ontmoeting in Lourdes sprak hij ieder van hen afzonderlijk. De paus...

Vliegenthart
Nieuws

ChristenUnie en SGP fel tegen plan Pro om abortus uit strafrecht te halen

Oppositiepartij Pro dient maandag een wetsvoorstel in om abortus uit het Wetboek van Strafrecht te halen. Het voorstel is niet nieuw: ook voormalig GroenLinks-Kamerlid Corinne Ellemeet probeerde dit enkele jaren geleden al. CU-leider Mirjam Bikker en...