Video: wat iedere christen zou moeten weten over sjabbat

Video 26 februari 2025 4 minuten Redactie
sjabbat

‘Sjabbat sjalom!’ Zo groeten veel Joden elkaar aan het einde van de week en tijdens sjabbat. Als ik een Joodse jongen of meisje zou vragen: ‘Wat is de fijnste dag van de week?’ dan zullen ze bijna allemaal zeggen: de sjabbat, de Joodse rustdag! 

Joden houden van de sjabbat. Het is daarom niet zo vreemd dat het eeuwige leven in Joodse bronnen wordt vergeleken met een ‘jom shekulo sjabbat’; ‘een oneindige sjabbat’.

Waarschuwing
De sjabbat begint op vrijdagavond en duurt tot zaterdagavond. In Genesis lees je namelijk dat een nieuwe dag in de Bijbel begint bij zonsondergang (Gen. 1:5).

Op de sjabbat mag het Joodse volk niet werken. Totaal zijn 39 soorten werkzaamheden verboden op sjabbat; de zogenaamde ‘melachot’. Veel van deze werkzaamheden hebben te maken met het dagelijks werk of vragen veel lichamelijke inspanning.

Om te voorkomen dat je per ongeluk de sjabbat ontheiligd, kun je in Israël in de krant of op de kalender precies zien hoe laat de sjabbat begint. In de stad Jeruzalem klinkt vlak voordat de sjabbat begint zelfs een harde sirene als waarschuwing.

Bekijk de video:

Schepping
Waarom vinden veel Joden de sjabbat zo’n fijne dag? Dat heeft alles te maken met de twee redenen die God Zelf geeft voor de sjabbat. 

In Exodus 20 lezen we dat de sjabbat herinnert aan de schepping (Ex. 20:8-11). God rustte op de zevende dag. Door dat als schepsel ook te doen, eer je je Schepper. Je laat zien dat je beseft dat je niet zelf altijd en overal uitmaakt wat je doet. En het is echt waar: gehoorzaamheid aan dit gebod geeft vreugde in je hart. 

In Deuteronomium 5 wordt de sjabbat verbonden aan de slavernij in Egypte (Deut. 5:12-15). Een slaaf heeft geen vrije dag, maar God heeft het Joodse volk bevrijd. Ze zijn vrij. En als je echt beseft hoe waardevol vrijheid is, dan gun je het ook de ander, ja zelfs de os en de ezel in de stal.

Genadedag
Soms verbaast het me een beetje hoe nonchalant christenen omgaan met de zondag. Ik denk dat we veel van de Joden kunnen leren. Is er voor ons geen reden om onze Schepper een dag in de week te eren door gehoorzaam ons werk neer te leggen?

En is er, als je de Heere Jezus persoonlijk kent, ook niet een overvloed aan redenen om je één dag in de week in het bijzonder te verblijden over de vrijheid die je in Hem hebt ontvangen? 

De rustdag is een genadedag; geniet ervan!

De sjabbatsmaaltijd
Hoe ziet een gemiddelde sjabbat van een religieuze Jood er ongeveer uit? De sjabbat begint op vrijdagavond met het aansteken van twee sjabbatskaarsen. Dat gebeurt meestal door de moeder vlak voordat de sjabbat begint. Want het maken van vuur op sjabbat is verboden.

De vader is ondertussen in de synagoge. Daar is op vrijdagavond een korte, vreugdevolle dienst waar de sjabbat wordt verwelkomd. Deze dienst heet ‘kabbalath sjabbat’.

Na de dienst volgt er thuis een uitgebreide maaltijd. Voor die maaltijd geldt één verplichting: het moet de lekkerste maaltijd van de week zijn. Moeders zijn daarom vaak heel de vrijdag druk met alle voorbereidingen. 

Vaste gerechten zijn de sjabbatsbroden, de ‘challot’, en de sjabbatswijn. De twee challa’s symboliseren de dubbele hoeveelheid manna dat de Israëlieten mochten verzamelen voor de sjabbat. De wijn symboliseert de vreugde van de sjabbat.

Het bijwonen van een sjabbatsmaaltijd is een hele belevenis. Er wordt gezongen, gezellig bijgepraat en genoten van het heerlijke eten. En een groot voordeel: je hoeft de afwas niet te doen, want op sjabbat mag je niet werken!

Vreugde
Veel Joden gaan zaterdagmorgens en ’s -middags naar de synagoge. Tussendoor doet men samen spelletjes, bijvoorbeeld een Bijbelse quiz, bestudeert men religieuze boeken en rust uit (de vrijdagavond is vaak de opblijfavond in Joodse gezinnen). Ook maken veel gezinnen een wandeling.

Als de zon op zaterdagmiddag ondergaat, eindigt de sjabbat met de havdalah-ceremonie. Tijdens die ceremonie wordt er een zegen uitgesproken over een glas wijn, enkele geurige kruiden en het licht van een kaars.

Het is opnieuw een handeling vol symboliek. De geur van de kruiden helpt je om de vreugde van de sjabbat mee te nemen de nieuwe week in. Het aansteken van een kaars herinnert aan wat God deed op de eerste dag van de week: het scheppen van licht.

Het uitzien naar de volgende sjabbat kan beginnen! Sjabbat sjalom!

Deze informatie is afkomstig uit het informatieblad dat hoort bij deze video van De Verkenners. Klik hier voor meer informatie. De Verkenners is een gezamenlijk initiatief van Steunfonds Israël / Isaac da Costa, Stichting Steun Messiasbelijdende Joden en het Centrum voor Israëlstudies.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #16 Refoweb: al 25 jaar luis in de reformatorische pels
Of beluister op:

Meerartikelen

CHE
Persbericht

CHE opnieuw beste middelgrote hogeschool van Nederland

De Christelijke Hogeschool Ede (CHE) staat opnieuw bovenaan de ranglijst van middelgrote hogescholen in Nederland. In de donderdag gepubliceerde Keuzegids hbo 2027 behaalt de instelling 75,5 punten, twee punten meer dan vorig jaar. Daarmee stijgt...

Bert-Jan Ruissen
Persbericht

SGP verheugd met aangenomen oproep tot verbod Moslimbroederschap

Vanmiddag is na een stemming in het Europees Parlement een resolutie tegen infiltratie door de Moslimbroederschap aangenomen. De resolutie roept op om de Moslimbroederschap en daaraan verbonden organisaties op de lijst van terroristische organisaties...

Hoorn van Afrika
Nieuws

SDOK-event: Ex-moslims vertellen over evangelisatie onder doodsbedreiging

Twee christenen uit de Hoorn van Afrika vertellen op zaterdag 10 oktober in Veenendaal hoe zij ondanks bedreigingen en vervolging het Evangelie blijven delen met moslims. Tijdens het gratis najaarsevent 'Getuigen met lef' van SDOK staan hun...

Finland
Nieuws

Finse kerkhistoricus waarschuwt voor kerkscheuring door conflict over vrouwelijke predikanten

Binnen de Evangelisch-Lutherse Kerk van Finland zoeken behoudende christenen een uitweg uit het conflict over vrouwelijke predikanten. Kerkhistoricus Timo Junkkaala roept de kerkleiding in een opiniebijdrage op de christelijke website...

Saunders
Nieuws

Australische oud-bisschop krijgt 6,5 jaar cel voor misbruik

De Australische oud-bisschop Christopher Saunders (76) moet zes jaar en zes maanden de gevangenis in voor het seksueel misbruiken van twee jonge Aboriginal-mannen. De rechtbank in Perth legde hem woensdag de straf op. Aartsbisschop Timothy...

labyrint
Nieuws

Mysterieus 160 jaar oud labyrint in Engelse kerk stelt onderzoekers voor raadsel

Een 160 jaar oud labyrint in een Engelse kerk houdt onderzoekers bezig. Het bijzondere tegelpatroon lag jarenlang deels verborgen onder een altaar. Nu dat is verplaatst, zijn opvallende details zichtbaar geworden. Vooral een vreemd...

Bijbel
Nieuws

Leiden koopt piepklein psalmboekje van ruim 300 jaar oud: geen tweede exemplaar bekend

Het meet slechts zeven bij vier centimeter, maar bevat alle 150 psalmen: de Universiteitsbibliotheek Leiden heeft een bijzonder Frans psalmboekje gekocht uit de zeventiende eeuw. Van deze Amsterdamse druk is geen ander exemplaar bekend. Het boekje...

Tom Berendsen
Nieuws

Nederland vreest averechts effect van diplomatieke druk na arrestatie christenen in Algerije

De twaalf christenen die vorige maand in Algerije werden opgepakt na een inval bij een opvanglocatie, zijn weer vrijgelaten. Dat meldt minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen in antwoord op Kamervragen van Diederik van Dijk en Chris Stoffer...

Meerartikelen

AI-chatbot Grok
Nieuws

AI-chatbot Grok noemt Jezus Gods Zoon na vraag van gebruiker

AI-chatbot Grok heeft op sociale media verklaard dat Jezus Christus de Zoon van God is. De uitspraak zorgde voor veel reacties. Kort daarna waarschuwde Sam Altman, de topman van OpenAI, voor het gevaar dat mensen kunstmatige intelligentie (AI)...

Wheaton College
Nieuws

Protest bij christelijk college dat misbruik verzweeg: 'Stop met doen alsof zwijgen Bijbels is'

Oud-studenten en studenten van het Amerikaanse Wheaton College in Illinois eisen openheid over seksueel misbruik dat de christelijke onderwijsinstelling jarenlang verzweeg. Ongeveer zestig mensen demonstreerden zaterdag tegen de manier waarop de...

Properzia
Nieuws

Bekroond jeugdboek bevat 121 grove woorden: "Niet met goed fatsoen voor te lezen"

Het jeugdboek Properzia kreeg dit jaar een Zilveren Griffel, maar de Bond tegen Vloeken waarschuwt ouders voor het taalgebruik. De organisatie telde 121 vloeken, godslasteringen en scheldwoorden in de roman. “Een boek als Properzia kun je met goed...

thuisonderwijs
Nieuws

Thuisonderwijs onder druk: gezinnen vertrekken naar buitenland

Organisaties van thuisonderwijsgezinnen roepen de Tweede Kamer op om ouders ruimte te blijven geven hun kinderen zelf les te geven. Zij waarschuwen dat gezinnen door onzekerheid over de leerplicht onder grote druk staan. Sommige vertrekken zelfs naar...

Jan Pool
Column

Je kunt huilen en toch weten: God is hier

Twintig maanden van chemotherapie, pijn, vermoeidheid en onzekerheid hebben diepe sporen nagelaten bij Jan Pool. Hij heeft veel gehuild. Toch ontdekte hij midden in die moeilijke periode ook iets anders: een vreugde die niet afhankelijk is van zijn...

somalie
Nieuws

Familie ontdekt geloof in Jezus: Somalische vrouw (20) mishandeld en opgesloten

In Somalië houdt een islamitische man zijn twintigjarige nicht opgesloten nadat hij ontdekte dat zij zich tot het christendom bekeerde. De vrouw, Mariam Fatuma, wordt mishandeld en krijgt onvoldoende eten en water. Sinds haar opsluiting op 27...

Thomas Langeveld en Marco Hofland
Interview

Thomas Langeveld ging als tiener op zoek naar God: “Ik dacht dat geloven iets voor gekkies was”

Thomas Langeveld (17) groeide op zonder christelijke opvoeding. Toch begon hij als tiener steeds vaker te twijfelen aan zijn eigen ongeloof. Toen hij vastliep in schaamte en onzekerheid, deed hij iets wat hij zelf nauwelijks kon verklaren: hij...

Jeffrey Schipper
Column

Huwelijkscrisis CGK: relatietherapie of een scheidingsbemiddelaar?

De Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) doen mij steeds meer denken aan een echtpaar in een ernstige huwelijkscrisis. De ene partner heeft inmiddels zijn koffers gepakt, woont ergens anders en is begonnen een nieuw huishouden in te richten. De...

Cees Hoek
Nieuws

Predikant bezorgd over ‘haat richting Israël’ na felle reacties op Israëlzondag

De hervormde predikant Cees Hoek maakt zich grote zorgen over antisemitisme en de felle reacties rond Israël. Nadat een bericht van hem in aanloop naar Israëlzondag veel reacties opriep, licht hij zijn standpunt verder toe. 'Wat mij het meest...

Kerkscheuring CGK
Nieuws

Rijnsburg reageert op brief CGK-synode: ga niet afzonderlijk met Hoogeveen in gesprek

De groep Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) die zich sinds het vastlopen van de vorige generale synode afzonderlijk organiseert, roept aangesloten gemeenten op niet zelfstandig in gesprek te gaan met de nieuwe CGK-synode in Hoogeveen. Volgens de...

Herdenking 7 oktober
Video

LIVE: Kijk mee met de herdenking van 7 oktober in Barneveld

Woensdagavond 7 oktober vindt in Barneveld een grote herdenkings- en solidariteitsbijeenkomst plaats. De bijeenkomst begint om 19.30 uur en is hieronder live te volgen. Tijdens de avond staan de gebeurtenissen van 7 oktober 2023 centraal en komen...

India
Nieuws

Bedreigde Indiase voorganger verliest huis door overstroming: kerk biedt gezinnen onderdak

De Indiase voorganger Golu Singh en zijn gezin zijn hun huis kwijtgeraakt door overstromingen in de deelstaat Chhattisgarh. Ze verblijven nu met vijf andere getroffen gezinnen in zijn kerk, die het natuurgeweld wel doorstond. De voorganger kreeg kort...