Video: wat iedere christen zou moeten weten over sjabbat

Video 26 februari 2025 4 minuten Redactie
sjabbat

‘Sjabbat sjalom!’ Zo groeten veel Joden elkaar aan het einde van de week en tijdens sjabbat. Als ik een Joodse jongen of meisje zou vragen: ‘Wat is de fijnste dag van de week?’ dan zullen ze bijna allemaal zeggen: de sjabbat, de Joodse rustdag! 

Joden houden van de sjabbat. Het is daarom niet zo vreemd dat het eeuwige leven in Joodse bronnen wordt vergeleken met een ‘jom shekulo sjabbat’; ‘een oneindige sjabbat’.

Waarschuwing
De sjabbat begint op vrijdagavond en duurt tot zaterdagavond. In Genesis lees je namelijk dat een nieuwe dag in de Bijbel begint bij zonsondergang (Gen. 1:5).

Op de sjabbat mag het Joodse volk niet werken. Totaal zijn 39 soorten werkzaamheden verboden op sjabbat; de zogenaamde ‘melachot’. Veel van deze werkzaamheden hebben te maken met het dagelijks werk of vragen veel lichamelijke inspanning.

Om te voorkomen dat je per ongeluk de sjabbat ontheiligd, kun je in Israël in de krant of op de kalender precies zien hoe laat de sjabbat begint. In de stad Jeruzalem klinkt vlak voordat de sjabbat begint zelfs een harde sirene als waarschuwing.

Bekijk de video:

Schepping
Waarom vinden veel Joden de sjabbat zo’n fijne dag? Dat heeft alles te maken met de twee redenen die God Zelf geeft voor de sjabbat. 

In Exodus 20 lezen we dat de sjabbat herinnert aan de schepping (Ex. 20:8-11). God rustte op de zevende dag. Door dat als schepsel ook te doen, eer je je Schepper. Je laat zien dat je beseft dat je niet zelf altijd en overal uitmaakt wat je doet. En het is echt waar: gehoorzaamheid aan dit gebod geeft vreugde in je hart. 

In Deuteronomium 5 wordt de sjabbat verbonden aan de slavernij in Egypte (Deut. 5:12-15). Een slaaf heeft geen vrije dag, maar God heeft het Joodse volk bevrijd. Ze zijn vrij. En als je echt beseft hoe waardevol vrijheid is, dan gun je het ook de ander, ja zelfs de os en de ezel in de stal.

Genadedag
Soms verbaast het me een beetje hoe nonchalant christenen omgaan met de zondag. Ik denk dat we veel van de Joden kunnen leren. Is er voor ons geen reden om onze Schepper een dag in de week te eren door gehoorzaam ons werk neer te leggen?

En is er, als je de Heere Jezus persoonlijk kent, ook niet een overvloed aan redenen om je één dag in de week in het bijzonder te verblijden over de vrijheid die je in Hem hebt ontvangen? 

De rustdag is een genadedag; geniet ervan!

De sjabbatsmaaltijd
Hoe ziet een gemiddelde sjabbat van een religieuze Jood er ongeveer uit? De sjabbat begint op vrijdagavond met het aansteken van twee sjabbatskaarsen. Dat gebeurt meestal door de moeder vlak voordat de sjabbat begint. Want het maken van vuur op sjabbat is verboden.

De vader is ondertussen in de synagoge. Daar is op vrijdagavond een korte, vreugdevolle dienst waar de sjabbat wordt verwelkomd. Deze dienst heet ‘kabbalath sjabbat’.

Na de dienst volgt er thuis een uitgebreide maaltijd. Voor die maaltijd geldt één verplichting: het moet de lekkerste maaltijd van de week zijn. Moeders zijn daarom vaak heel de vrijdag druk met alle voorbereidingen. 

Vaste gerechten zijn de sjabbatsbroden, de ‘challot’, en de sjabbatswijn. De twee challa’s symboliseren de dubbele hoeveelheid manna dat de Israëlieten mochten verzamelen voor de sjabbat. De wijn symboliseert de vreugde van de sjabbat.

Het bijwonen van een sjabbatsmaaltijd is een hele belevenis. Er wordt gezongen, gezellig bijgepraat en genoten van het heerlijke eten. En een groot voordeel: je hoeft de afwas niet te doen, want op sjabbat mag je niet werken!

Vreugde
Veel Joden gaan zaterdagmorgens en ’s -middags naar de synagoge. Tussendoor doet men samen spelletjes, bijvoorbeeld een Bijbelse quiz, bestudeert men religieuze boeken en rust uit (de vrijdagavond is vaak de opblijfavond in Joodse gezinnen). Ook maken veel gezinnen een wandeling.

Als de zon op zaterdagmiddag ondergaat, eindigt de sjabbat met de havdalah-ceremonie. Tijdens die ceremonie wordt er een zegen uitgesproken over een glas wijn, enkele geurige kruiden en het licht van een kaars.

Het is opnieuw een handeling vol symboliek. De geur van de kruiden helpt je om de vreugde van de sjabbat mee te nemen de nieuwe week in. Het aansteken van een kaars herinnert aan wat God deed op de eerste dag van de week: het scheppen van licht.

Het uitzien naar de volgende sjabbat kan beginnen! Sjabbat sjalom!

Deze informatie is afkomstig uit het informatieblad dat hoort bij deze video van De Verkenners. Klik hier voor meer informatie. De Verkenners is een gezamenlijk initiatief van Steunfonds Israël / Isaac da Costa, Stichting Steun Messiasbelijdende Joden en het Centrum voor Israëlstudies.

Praatmee

Beluister onze podcast

#400 Jeffrey & Paulien Vervoorn over preekstress, kunstmatige intelligentie en plagiaat
Of beluister op:

Meerartikelen

Arjan van Essen
Column

Vijfhonderd dagen wachten: wat als alle kerken hun deuren openen?

Al vijfhonderd dagen bieden mensen in een kerk in Kampen onafgebroken Kerkasiel Kampen. Dat betekent: een doorlopende kerkdienst, dag en nacht, waardoor de overheid het gezin dat daar schuilt niet mag uitzetten. Binnen die muren wachten Aram, Ariana,

Restanten van oude klooster
Nieuws

Oud klooster uit begintijd christendom ontdekt in Egyptische woestijn

In de Egyptische woestijn hebben archeologen een bijzonder oud klooster ontdekt. Het gebouw stamt uit de begintijd van het christendom. Dat maakte het Egyptische ministerie van Toerisme en Oudheden eind maart bekend. De vondst werd gedaan in Wadi El-

Asielminister Bart van den Brink
Nieuws

Geen uitzondering voor kerkasiel: minister houdt vast aan asielregels

De familie Babayants zit inmiddels ruim vijfhonderd dagen in kerkasiel in de Open Hof in Kampen, maar van het kabinet hoeven zij geen uitzondering te verwachten. Asielminister Bart van den Brink benadrukt tegenover het Nederlands Dagblad dat het asie

Finland
Positief nieuws

Steeds meer Finse jongemannen ontdekken het geloof: “Het geeft richting en hoop”

In een van de meest seculiere landen van Europa groeit de interesse in het christelijk geloof onder jonge mannen. Dat blijkt uit een nieuwe wetenschappelijke studie uit Finland. Onderzoekers ontdekten dat steeds meer jonge mannen zich aangetrokken vo

Crew Artemis II
Nieuws

Historische maanmissie met christelijke astronaut aan boord bijna ten einde

De maanmissie Artemis II komt in de nacht van vrijdag op zaterdag ten einde. Dat zal gebeuren middels een landing in de Stille Oceaan voor de Californische kust. Vorige week woensdag vertrokken vier astronauten richting de maan. Voor het eerst sinds

Oorlog Libanon
Nieuws

Christelijke organisaties roepen op tot vrede in Libanon: “Mensen verliezen alles”

Christelijke hulporganisaties roepen op tot een einde aan het geweld in Libanon. Dat doen zij nadat nieuwe luchtaanvallen op de hoofdstad Beiroet tientallen slachtoffers hebben gemaakt. Kort na het ingaan van de wapenstilstand begon Israël een nieuwe

Pauline Calmez
Video

Aanstaande zondag is Pauline Calmez te gast in Hour of Power

Ze was pas 22 jaar toen ze besloot zich in te zetten voor kwetsbare jongeren in Rotterdam. Wat begon met een verlangen om verschil te maken, groeide uit tot Netwerk Nieuw Rotterdam, een initiatief dat inmiddels jaarlijks meer dan duizend jongeren ber

Kerk VK
Nieuws

Zorg om kerken in Verenigd Koninkrijk: Gemiddeld tien misdrijven per dag

In het Verenigd Koninkrijk zijn in 2025 duizenden misdrijven gepleegd tegen kerken. Volgens een nieuw rapport gaat het om bijna 4.000 incidenten in één jaar tijd. Dat is gemiddeld tien per dag, merkt Christian Today op. Het rapport laat zien dat kerk

Meerartikelen

Don Ceder en Pieter Grinwis
Video

Video: ChristenUnie-Kamerleden bezochten Mannenzangavond in Katwijk

ChristenUnie-Kamerleden Don Ceder en Pieter Grinwis bezochten gisteren de Mannenzang in Katwijk. De politici lieten aan Cvandaag weten genoten te hebben. Op beelden, die de partij zelf met Cvandaag deelde, is te zien hoe Ceder en Grinwis uit volle bo

SCHOOL voor Leefgemeenschappen
Persbericht

Groeiende interesse in christelijke leefgemeenschappen: trainingen en introductiedagen

De belangstelling voor christelijke leefgemeenschappen blijft groeien. Om mensen te helpen bij het verkennen of starten van zo’n woonvorm, organiseert de SCHOOL voor Leefgemeenschappen dit voorjaar een reeks activiteiten op verschillende locaties in

Ds. A. van der Stoep
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde Sionkerkgemeente Ede: ds. A. van der Stoep

De hervormde Sionkerkgemeente te Ede krijgt een nieuwe dominee. Ds. A. van der Stoep (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In Ede volgt Van der Stoep ds. L. de Wit op. Laatstgenoemde predikant vertrok in 2024 naar Veenendaal. Sinds 2022 was

Uwicyeza Dalie
Getuigenis

Dalie uit Rwanda vond ware vergeving in Jezus Christus

Wat hebben deze donkerbruine, diepliggende ogen gezien? Ogen die een oceaan aan emoties lijken te bevatten – welke verschrikkingen dragen zij met zich mee? Dalie’s gezicht staat ernstig, bijna verdrietig. Ze glimlacht zelden; haar ogen lijken te zegg

Cees van Breugel
Column

Kunstmatige intelligentie en de Heilige Geest: waar ligt de grens?

Christenen hebben over het algemeen de neiging om niet voorop te lopen bij vernieuwingen. Vernieuwing is zelfs vaak verdacht. “Laat je niet in met hen die op veranderingen uit zijn”, zegt Salomo immers in Spreuken 24:21b. En op andere plaatsen roept

Marco van Putten
Column

Vergeving of verlossing: wat is de kern van het evangelie?

Wat heeft Jezus werkelijk gebracht met Pasen: alleen vergeving of iets diepers? In dit slotdeel van de serie laat Marco van Putten zien dat de kern van het evangelie ligt in de verlossing van de macht van de zonde. Hij onderzoekt de verhouding tussen

Doop
Nieuws

Britse man overlijdt tijdens doop in tuin: predikant aangeklaagd voor doodslag

In het Verenigd Koninkrijk is een 48-jarige predikant aangeklaagd voor doodslag door grove nalatigheid na de verdrinking van een man tijdens een doopceremonie. Het slachtoffer, de 61-jarige Robert Smith, kwam op 8 oktober 2023 om het leven in de Enge

Restanten van Sussita/Hippos
Nieuws

Archeologen stuiten op 1400 jaar oud christelijk voorwerp bij Meer van Galilea

Archeologen hebben een bijzondere ontdekking gedaan bij het Meer van Galilea. In de oude stad Hippos vonden zij een christelijk voorwerp van ongeveer 1.400 jaar oud. Het gaat om een rechthoekig blok van marmer. De vondst werpt nieuw licht op hoe chri

ICE-agenten
Nieuws

Christenen in Amerika vrezen deportatie én voor leven bij terugkeer in Iran

Twee Iraanse mannen die zich hebben bekeerd tot het christendom dreigen Amerika uitgezet te worden. Momenteel worden zij vastgehouden door de omstreden immigratiedienst ICE. Volgens hun voorganger lopen de twee mannen groot gevaar als zij worden teru

Vietnam
Nieuws

Oudere vrouwelijke gelovigen in Vietnam mishandeld door familie

Enkele jaren geleden vonden drie oudere vrouwen, Sy*, Thu* en Chau*, vrede toen zij tot geloof in de Here Jezus kwamen. Die innerlijke vrede staat in scherp contrast met hun omstandigheden. Thuis hebben ze met veel lijden te maken. De beslissing van

Ds. A. van der Zwan
Video

CGK-dominee vertelt hoe collega-predikant een dronken man in zijn tuin zag liggen

"Deze man was onder de indruk van de ootmoed waarmee die dominee hem benaderde. Die dominee voelde zich niet te goed om in net zo'n soort situatie terecht te komen als deze man", aldus ds. A. van der Zwan. De christelijke gereformeerde predikant uit

congo
Nieuws

Tientallen christenen omgekomen bij aanval in Congo

In de Democratische Republiek Congo (DRC), in het dorp Bafwakao in het Mambasa-gebied, zijn op Witte Donderdag 2 april ten minste 43 christenen om het leven gekomen bij een aanval door de Allied Democratic Forces (ADF). De gebeurtenis vond plaats op