Video: wat iedere christen zou moeten weten over sjabbat

Video 26 februari 2025 4 minuten Redactie
sjabbat

‘Sjabbat sjalom!’ Zo groeten veel Joden elkaar aan het einde van de week en tijdens sjabbat. Als ik een Joodse jongen of meisje zou vragen: ‘Wat is de fijnste dag van de week?’ dan zullen ze bijna allemaal zeggen: de sjabbat, de Joodse rustdag! 

Joden houden van de sjabbat. Het is daarom niet zo vreemd dat het eeuwige leven in Joodse bronnen wordt vergeleken met een ‘jom shekulo sjabbat’; ‘een oneindige sjabbat’.

Waarschuwing
De sjabbat begint op vrijdagavond en duurt tot zaterdagavond. In Genesis lees je namelijk dat een nieuwe dag in de Bijbel begint bij zonsondergang (Gen. 1:5).

Op de sjabbat mag het Joodse volk niet werken. Totaal zijn 39 soorten werkzaamheden verboden op sjabbat; de zogenaamde ‘melachot’. Veel van deze werkzaamheden hebben te maken met het dagelijks werk of vragen veel lichamelijke inspanning.

Om te voorkomen dat je per ongeluk de sjabbat ontheiligd, kun je in Israël in de krant of op de kalender precies zien hoe laat de sjabbat begint. In de stad Jeruzalem klinkt vlak voordat de sjabbat begint zelfs een harde sirene als waarschuwing.

Bekijk de video:

Schepping
Waarom vinden veel Joden de sjabbat zo’n fijne dag? Dat heeft alles te maken met de twee redenen die God Zelf geeft voor de sjabbat. 

In Exodus 20 lezen we dat de sjabbat herinnert aan de schepping (Ex. 20:8-11). God rustte op de zevende dag. Door dat als schepsel ook te doen, eer je je Schepper. Je laat zien dat je beseft dat je niet zelf altijd en overal uitmaakt wat je doet. En het is echt waar: gehoorzaamheid aan dit gebod geeft vreugde in je hart. 

In Deuteronomium 5 wordt de sjabbat verbonden aan de slavernij in Egypte (Deut. 5:12-15). Een slaaf heeft geen vrije dag, maar God heeft het Joodse volk bevrijd. Ze zijn vrij. En als je echt beseft hoe waardevol vrijheid is, dan gun je het ook de ander, ja zelfs de os en de ezel in de stal.

Genadedag
Soms verbaast het me een beetje hoe nonchalant christenen omgaan met de zondag. Ik denk dat we veel van de Joden kunnen leren. Is er voor ons geen reden om onze Schepper een dag in de week te eren door gehoorzaam ons werk neer te leggen?

En is er, als je de Heere Jezus persoonlijk kent, ook niet een overvloed aan redenen om je één dag in de week in het bijzonder te verblijden over de vrijheid die je in Hem hebt ontvangen? 

De rustdag is een genadedag; geniet ervan!

De sjabbatsmaaltijd
Hoe ziet een gemiddelde sjabbat van een religieuze Jood er ongeveer uit? De sjabbat begint op vrijdagavond met het aansteken van twee sjabbatskaarsen. Dat gebeurt meestal door de moeder vlak voordat de sjabbat begint. Want het maken van vuur op sjabbat is verboden.

De vader is ondertussen in de synagoge. Daar is op vrijdagavond een korte, vreugdevolle dienst waar de sjabbat wordt verwelkomd. Deze dienst heet ‘kabbalath sjabbat’.

Na de dienst volgt er thuis een uitgebreide maaltijd. Voor die maaltijd geldt één verplichting: het moet de lekkerste maaltijd van de week zijn. Moeders zijn daarom vaak heel de vrijdag druk met alle voorbereidingen. 

Vaste gerechten zijn de sjabbatsbroden, de ‘challot’, en de sjabbatswijn. De twee challa’s symboliseren de dubbele hoeveelheid manna dat de Israëlieten mochten verzamelen voor de sjabbat. De wijn symboliseert de vreugde van de sjabbat.

Het bijwonen van een sjabbatsmaaltijd is een hele belevenis. Er wordt gezongen, gezellig bijgepraat en genoten van het heerlijke eten. En een groot voordeel: je hoeft de afwas niet te doen, want op sjabbat mag je niet werken!

Vreugde
Veel Joden gaan zaterdagmorgens en ’s -middags naar de synagoge. Tussendoor doet men samen spelletjes, bijvoorbeeld een Bijbelse quiz, bestudeert men religieuze boeken en rust uit (de vrijdagavond is vaak de opblijfavond in Joodse gezinnen). Ook maken veel gezinnen een wandeling.

Als de zon op zaterdagmiddag ondergaat, eindigt de sjabbat met de havdalah-ceremonie. Tijdens die ceremonie wordt er een zegen uitgesproken over een glas wijn, enkele geurige kruiden en het licht van een kaars.

Het is opnieuw een handeling vol symboliek. De geur van de kruiden helpt je om de vreugde van de sjabbat mee te nemen de nieuwe week in. Het aansteken van een kaars herinnert aan wat God deed op de eerste dag van de week: het scheppen van licht.

Het uitzien naar de volgende sjabbat kan beginnen! Sjabbat sjalom!

Deze informatie is afkomstig uit het informatieblad dat hoort bij deze video van De Verkenners. Klik hier voor meer informatie. De Verkenners is een gezamenlijk initiatief van Steunfonds Israël / Isaac da Costa, Stichting Steun Messiasbelijdende Joden en het Centrum voor Israëlstudies.

Praatmee

Beluister onze podcast

#390 Elisabeth van Zijl en Carolien Pape over hun diepe worsteling, geloofsreis en bevrijdingsproces
Of beluister op:

Meerartikelen

Spanje vlag
Positief nieuws

Aantal evangelicale kerken in Spanje blijft groeien

Het aantal evangelicale kerken en gebedshuizen in Spanje blijft toenemen. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Observatorium voor Religieus Pluralisme. Spanje telt 4.763 gemeenten die tot de evangelicale stroming van het protestantisme behoren, meld

Palestijnen
Nieuws

Christelijke hulporganisaties in onzekerheid door nieuwe Israëlische regels voor Gaza

Israël staat 37 internationale hulporganisaties voorlopig niet toe om in Gaza te werken, tenzij zij voldoen aan aangescherpte registratie-eisen. De nieuwe regels vragen om uitgebreide persoonlijke gegevens van Palestijnse medewerkers. Israël zegt dat

Indonesie
Nieuws

Steun van islamitische organisaties helpt Indonesische kerk kerst te vieren

In Indonesië heeft een kleine evangelische gemeente kerst kunnen vieren, ondanks pogingen van een lokale moslimgroep om de diensten te verbieden. De kerk kreeg daarbij hulp uit onverwachte hoek. De gebeurtenissen speelden zich af in het dorp Sukasirn

Proponent E. Oevermans
Nieuws

Nieuwe dominee voor hervormde gemeente Molenaarsgraaf: proponent E. Oevermans

De hervormde gemeente te Molenaarsgraaf (Zuid-Holland) mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Net voor het einde van het afgelopen kalenderjaar werd bekend dat proponent E. Oevermans uit Utrecht het op hem uitgebrachte beroep heeft aangenom

Ds. W. A. Zondag
Video

Ds. Zondag over geven aan de kerk: "God kijkt niet naar de grootte, maar naar het hart"

In een recente preek benadrukte ds. W. A. Zondag, predikant van de gereformeerde gemeente te Dordrecht, dat geven aan de kerk meer omvat dan alleen geld. Naast financiële bijdragen riep hij op om ook gaven als tijd, talenten en inzet in te zetten in

Veertigdagenkalender
Persbericht

Tearfund presenteert Veertigdagenkalender 2026 met thema ‘Trouw’

Tearfund heeft de Veertigdagenkalender voor 2026 gelanceerd. De jubileumeditie, de vijftiende inmiddels, staat in het teken van het thema ‘Trouw’ en nodigt christenen uit tot dagelijkse bezinning in de veertigdagentijd. De overdenkingen zijn geschrev

India
Nieuws

Kersttijd in India overschaduwd door oplaaiend geweld tegen christenen

De kersttijd is in grote delen van India overschaduwd door een golf van geweld tegen christenen. Tijdens advent en kerst werden bijna vijftig aanvallen op christelijke gemeenschappen geverifieerd, zo meldt de Evangelical Fellowship of India. Het gewe

pakistan
Nieuws

Christelijk meisje van 14 in Pakistan verkracht na conflict met moslimburen

Een 14-jarig christelijk meisje is begin december in de Pakistaanse provincie Punjab ontvoerd en verkracht. Volgens haar familie was de aanval een daad van wraak na een eerder conflict tussen haar broer en islamitische buren. Vrouwen en meisjes die t

Meerartikelen

Soedan
Nieuws

Dodelijke droneaanval treft christenen op weg naar kerstviering in Soedan

Bij een droneaanval van het Soedanese leger zijn op Eerste Kerstdag minstens elf christenen om het leven gekomen in de deelstaat Zuid-Kordofan. De slachtoffers waren onderweg naar een kerstviering van de Episcopal Church of Sudan in het dorp Julud. Z

Henk Helmantel
Interview

Kunstenaar Henk Helmantel leest dagelijks Gods Woord: "De Bijbel is eigenlijk alles voor mij"

"Een appel die op tafel ligt, zegt net zoveel over God als een geopende Bijbel", zegt Henk Helmantel, bijna nonchalant. Typisch Helmantel. In 2008 was hij Kunstenaar van het Jaar, maar daarvóór werd hij jarenlang verguisd in de kunstwereld. Zijn real

Gerry Velema
Opinie

Als genezing uitblijft: geloven in Gods kracht door zwakheid heen

Wat als genezing uitblijft, ondanks gebed en geloof? In dit persoonlijke en eerlijke verhaal reflecteert Gerry Velema op leven met een beperking in een geloofstraditie die sterk inzet op genezing. Aan de hand van Bijbelse voorbeelden, persoonlijke er

Arthur Alderliesten
Column

Pro-life in mineur en majeur: leren zingen met Maria, ook in 2026

Vanuit pro-life perspectief gaf 2025 aanleiding voor een mineurstemming, schrijft Arthur Alderliesten, directeur van Schreeuw om leven. Zou de moed je niet in de pro-life schoenen zinken? Maria geeft het voorbeeld, als zij de kerstboodschap hoort. Ee

Kaarsen in kerk
Nieuws

Kerst was voor menig christen geen feest van vrede

Voor christenen wereldwijd was het kerstfeest niet alleen feestelijk, maar regelmatig ook gevaarlijk. Dat laat Christian Today zien. Zo werden in Turkije honderd strijders van Islamitische Staat gearresteerd en werden in India meer dan tachtig meldin

Nigeria
Nieuws

Moeten christenen in Nigeria vrezen voor meer geweld? Rapport zegt dat extremisme kan verdubbelen

Hoewel Nigeria al het land is waar de meeste dodelijke slachtoffers onder christenen vallen, kan dit aantal zelfs verdubbelen in 2026, zegt het Annual Persecution Trends Report van Release International. Essentieel wordt de vraag of het extremisme de

Dankbare vrouw
God

Jongvolwassenen in Groot-Brittannië zijn God dankbaarder, laat onderzoek zien

In Groot-Brittannië zijn 18 tot 34-jarigen vaker dankbaar ten opzichte van God, laat het onderzoek Greatful Britain? zien. In het onderzoek dat door onderzoeksbureau Opinium werd uitgevoerd in opdracht van het King's College in Londen, werden 2050 me

Bram Hofland
Podcast

Cvandaag podcast: CGK-predikant wijst op doopverwarring onder jongeren

Predikant Bram Hofland ziet een groeiende noodzaak voor kerken om opnieuw na te denken over de manier waarop zij onderwijs geven over de doop en hoe zij daarin geestelijke eenheid bewaren. In de Cvandaag podcast vertelt hij hoe jonge gelovigen steeds

Ruben Flach
Video

Zondag is voormalig directeur van Opwekking Ruben Flach te gast in Hour of Power

In de eerste Hour of Power uitzending van het nieuwe jaar is voormalig directeur van Opwekking Ruben Flach te gast. Hij vertelt over THE SEND, een beweging die gelovige jongeren in actie zet om hun generatie te bereiken met het goede nieuws. Volgens

Ds. A. D. Fokkema
Video

CGK-predikant: "Wees op het gebied van seksualiteit net zo zuiver en wijs als Maria"

"Maria gaat met seksualiteit om zoals God dat bedoeld heeft: alleen op die veilige en zuivere plek binnen het huwelijk", aldus ds. A. D. Fokkema. De CGK-predikant preekte onlangs over Lukas 1 vers 34. In dat vers reageert Maria op de boodschap van de

Hans Alblas
Podcast

Wat de genezing van de melaatse ons vandaag leert

Deze podcast van het Evangelisch College laat op een indringende manier zien hoe Jezus omgaat met mensen die aan de rand van de samenleving staan. De genezing van de melaatse uit het evangelie van Marcus is geen gewoon wonder. Het raakt aan sociale u

Guinee-Bissau
Interview

Ondernemen met God in Guinee-Bissau

Marianne woont en werkt al 21 jaar in Guinee-Bissau, samen met Gerda Klaver-Natchende. Sinds een jaar is zij met lokale medewerkers een bijenproject gestart. Inmiddels staan er 40 bevolkte bijenkasten in de omliggende bossen en is de eerste honing is