Video: wat iedere christen zou moeten weten over sjabbat

Video 26 februari 2025 4 minuten Redactie
sjabbat

‘Sjabbat sjalom!’ Zo groeten veel Joden elkaar aan het einde van de week en tijdens sjabbat. Als ik een Joodse jongen of meisje zou vragen: ‘Wat is de fijnste dag van de week?’ dan zullen ze bijna allemaal zeggen: de sjabbat, de Joodse rustdag! 

Joden houden van de sjabbat. Het is daarom niet zo vreemd dat het eeuwige leven in Joodse bronnen wordt vergeleken met een ‘jom shekulo sjabbat’; ‘een oneindige sjabbat’.

Waarschuwing
De sjabbat begint op vrijdagavond en duurt tot zaterdagavond. In Genesis lees je namelijk dat een nieuwe dag in de Bijbel begint bij zonsondergang (Gen. 1:5).

Op de sjabbat mag het Joodse volk niet werken. Totaal zijn 39 soorten werkzaamheden verboden op sjabbat; de zogenaamde ‘melachot’. Veel van deze werkzaamheden hebben te maken met het dagelijks werk of vragen veel lichamelijke inspanning.

Om te voorkomen dat je per ongeluk de sjabbat ontheiligd, kun je in Israël in de krant of op de kalender precies zien hoe laat de sjabbat begint. In de stad Jeruzalem klinkt vlak voordat de sjabbat begint zelfs een harde sirene als waarschuwing.

Bekijk de video:

Schepping
Waarom vinden veel Joden de sjabbat zo’n fijne dag? Dat heeft alles te maken met de twee redenen die God Zelf geeft voor de sjabbat. 

In Exodus 20 lezen we dat de sjabbat herinnert aan de schepping (Ex. 20:8-11). God rustte op de zevende dag. Door dat als schepsel ook te doen, eer je je Schepper. Je laat zien dat je beseft dat je niet zelf altijd en overal uitmaakt wat je doet. En het is echt waar: gehoorzaamheid aan dit gebod geeft vreugde in je hart. 

In Deuteronomium 5 wordt de sjabbat verbonden aan de slavernij in Egypte (Deut. 5:12-15). Een slaaf heeft geen vrije dag, maar God heeft het Joodse volk bevrijd. Ze zijn vrij. En als je echt beseft hoe waardevol vrijheid is, dan gun je het ook de ander, ja zelfs de os en de ezel in de stal.

Genadedag
Soms verbaast het me een beetje hoe nonchalant christenen omgaan met de zondag. Ik denk dat we veel van de Joden kunnen leren. Is er voor ons geen reden om onze Schepper een dag in de week te eren door gehoorzaam ons werk neer te leggen?

En is er, als je de Heere Jezus persoonlijk kent, ook niet een overvloed aan redenen om je één dag in de week in het bijzonder te verblijden over de vrijheid die je in Hem hebt ontvangen? 

De rustdag is een genadedag; geniet ervan!

De sjabbatsmaaltijd
Hoe ziet een gemiddelde sjabbat van een religieuze Jood er ongeveer uit? De sjabbat begint op vrijdagavond met het aansteken van twee sjabbatskaarsen. Dat gebeurt meestal door de moeder vlak voordat de sjabbat begint. Want het maken van vuur op sjabbat is verboden.

De vader is ondertussen in de synagoge. Daar is op vrijdagavond een korte, vreugdevolle dienst waar de sjabbat wordt verwelkomd. Deze dienst heet ‘kabbalath sjabbat’.

Na de dienst volgt er thuis een uitgebreide maaltijd. Voor die maaltijd geldt één verplichting: het moet de lekkerste maaltijd van de week zijn. Moeders zijn daarom vaak heel de vrijdag druk met alle voorbereidingen. 

Vaste gerechten zijn de sjabbatsbroden, de ‘challot’, en de sjabbatswijn. De twee challa’s symboliseren de dubbele hoeveelheid manna dat de Israëlieten mochten verzamelen voor de sjabbat. De wijn symboliseert de vreugde van de sjabbat.

Het bijwonen van een sjabbatsmaaltijd is een hele belevenis. Er wordt gezongen, gezellig bijgepraat en genoten van het heerlijke eten. En een groot voordeel: je hoeft de afwas niet te doen, want op sjabbat mag je niet werken!

Vreugde
Veel Joden gaan zaterdagmorgens en ’s -middags naar de synagoge. Tussendoor doet men samen spelletjes, bijvoorbeeld een Bijbelse quiz, bestudeert men religieuze boeken en rust uit (de vrijdagavond is vaak de opblijfavond in Joodse gezinnen). Ook maken veel gezinnen een wandeling.

Als de zon op zaterdagmiddag ondergaat, eindigt de sjabbat met de havdalah-ceremonie. Tijdens die ceremonie wordt er een zegen uitgesproken over een glas wijn, enkele geurige kruiden en het licht van een kaars.

Het is opnieuw een handeling vol symboliek. De geur van de kruiden helpt je om de vreugde van de sjabbat mee te nemen de nieuwe week in. Het aansteken van een kaars herinnert aan wat God deed op de eerste dag van de week: het scheppen van licht.

Het uitzien naar de volgende sjabbat kan beginnen! Sjabbat sjalom!

Deze informatie is afkomstig uit het informatieblad dat hoort bij deze video van De Verkenners. Klik hier voor meer informatie. De Verkenners is een gezamenlijk initiatief van Steunfonds Israël / Isaac da Costa, Stichting Steun Messiasbelijdende Joden en het Centrum voor Israëlstudies.

ChristenvervolgingIsraëlGeloofszekerheidDuurzaamheidOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #5: Ds. T. A. Bakker promoveerde op homoseksualiteit en hermeneutiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Taybeh
Nieuws

Kerkleiders bezorgd over vermeende aanvallen Israëlische kolonisten op christelijk dorp

Kerkleiders in Jeruzalem hebben hun zorgen uitgesproken over recente berichten over aanvallen op inwoners van het overwegend christelijke dorp Taybeh, op de Westelijke Jordaanoever. Volgens de berichtgeving zouden Israëlische kolonisten bij de...

Park Tae-Yeon
Persbericht

Rusland veroordeelt zendeling Park Tae-Yeon tot bijna zes jaar cel

De Koreaanse zendeling Park Tae-Yeon (70) is deze maand door de rechtbank in het Russische Chabarovsk veroordeeld tot vijf jaar en acht maanden gevangenisstraf. Zij werd schuldig bevonden aan twee zaken die verband houden met immigratie. Park, die op...

Franse rapper Rilès
Positief nieuws

Franse rapper Rilès schrijft volledige Bijbel met de hand over

De Franse rapper Rilès is begonnen aan een opvallend project: hij wil de volledige Bijbel met de hand overschrijven. De 30-jarige artiest, die zegt geen religie aan te hangen, is op 5 oktober in een galerie in Londen aan de omvangrijke klus begonnen....

Gevouwen handen - Oegandees christen
Nieuws

Christelijke leraar vermoord in Oeganda nadat hij onderdak bood aan moslimbekeerlingen

De 45-jarige christelijke leraar Benjamin Kule Mayani is in West-Oeganda vermoord nadat hij onderdak bood aan voormalige moslims die christen waren geworden. Volgens lokale bronnen vielen drie moslimmannen hem aan. Een van hen zou boos zijn geweest...

Ds. W. L. van der Staaij
Video

CGK-predikant deelt anekdote over jongeman met grote toekomstplannen: "En dan?"

Een opleiding afronden, carrière maken, een gezin stichten en later van de oude dag genieten. Maar wat volgt daarna? Ds. W. L. van der Staaij stond tijdens een preek bij die vraag stil aan de hand van een gesprek tussen een grootvader en zijn...

ChatGPT
Nieuws

Miljoenen geloofsvragen aan ChatGPT: christenen gebruiken AI vooral om Bijbel te begrijpen

Steeds meer mensen gebruiken ChatGPT om antwoorden te vinden op vragen over het geloof. Wekelijks krijgt de chatbot zo'n zeventig miljoen geloofsvragen. Ook christenen maken veel gebruik van kunstmatige intelligentie (AI). Vooral om Bijbelteksten...

Colombiaanse politieagent
Nieuws

Colombiaanse voorganger doodgeslagen door bendeleden die hij over Jezus vertelde

De Colombiaanse voorganger Jesús Alberto Puerta Pérez is doodgeslagen door leden van een criminele bende aan wie hij regelmatig het evangelie verkondigde. Dat meldt mensenrechtenorganisatie Christian Solidarity Worldwide (CSW). De bende zou hem...

Soldaten leger Myanmar
Nieuws

Leger Myanmar bombardeert kerk en steekt andere kerk in brand: 'Doelbewuste aanvallen'

Het leger van Myanmar heeft opnieuw twee kerken verwoest in gebieden waar veel christenen wonen. Een presbyteriaanse kerk werd getroffen door een bombardement, terwijl militairen een baptistenkerk in brand staken. Mensenrechtenorganisatie Christian...

Meerartikelen

Stephen Clayton & gezin
Nieuws

Amerikaanse voorganger en driejarig zoontje omgekomen bij tragisch verkeersongeluk

Een tragisch verkeersongeluk in de Amerikaanse staat South Dakota heeft het leven gekost aan de 31-jarige voorganger Stephen Clayton en zijn driejarige zoontje David. Dat schrijft The Christian Post. Een losgeraakte band van een aanhanger raakte...

Stadhuis Limoges
Nieuws

Frankrijk geschokt door geweld en vernielingen: kardinaal roept op tot gebed en vrede

Na een weekend vol geweld en plunderingen in Frankrijk roept de katholieke kerk op tot vrede. In verschillende steden werden winkels geplunderd, gebouwen vernield en zelfs kerken aangevallen. Kardinaal Jean-Marc Aveline veroordeelt het geweld en...

Binyomin Jacobs
Column

Waarom een sjabbat op een cruiseschip mij aan Noach deed denken

Een solidariteitswandeling tegen antisemitisme in Groningen trok onverwacht bijna honderd deelnemers. Voor opperrabbijn Jacobs was het een bemoedigende ervaring, maar zijn zorgen over de toekomst van de Joodse gemeenschap blijven groot. In zijn...

Man in Laos
Interview

Zendingswerker David zag in Laos een beweging ontstaan: “Gebed is echt de grondslag”

Toen David* met zijn gezin naar Laos vertrok, had hij een duidelijk verlangen: het evangelie brengen op plekken waar nauwelijks christenen kwamen. Volgens de gegevens waarmee hij destijds werkte, waren 163 bevolkingsgroepen nog niet of nauwelijks...

Gerrit Jan en Shannon Dekker
Column

Een volle kerk is nog geen levende gemeente

Jarenlang kende onze zondagse samenkomst een vertrouwde volgorde. Een lied, mededelingen, lofprijs en aanbidding, een preek, opnieuw zingen, de collecte en een afsluitend gebed. Soms konden mensen tijdens het zingen naar voren komen voor...

Vluchtelingen
Nieuws

Duizenden kerken opgeroepen om statushouders tijdelijk onderdak te bieden

Duizenden kerken in heel Nederland worden opgeroepen om tijdelijk onderdak te bieden aan statushouders. Met de landelijke Actie Onderdak willen verschillende kerkgenootschappen en christelijke organisaties de druk op de asielopvang verlichten. De...

Opening ontmoetingscentrum
Persbericht

GZB-zendingswerkers openen ontmoetingscentrum in Oost-Duitsland: “Hier mogen mensen groeien”

In de Oost-Duitse stad Schwerin is zaterdag het nieuwe ontmoetingscentrum ‘Zum Gewächshaus’ feestelijk geopend. GZB-zendingswerkers Gerard en Janneke de Wit willen hier samen met lokale christenen een plek bieden waar buurtbewoners elkaar ontmoeten...

Ds. G. H. Vlijm
Nieuws

Hervormde gemeente Apeldoorn brengt beroep uit op ds. G. H. Vlijm

De hervormde gemeente te Apeldoorn (Eben-Haëzerkerk) heeft een beroep uitgebracht op ds. G. H. Vlijm (foto).  De predikant moet in wijk Oost ds. H. I. Methorst opvolgen. Laatstgenoemde predikant nam vorig jaar een beroep aan vanuit de hervormde...

Martijn en Kirsten Wijnen
Interview

Martijn wordt langzaam blind, maar noemt zijn oogziekte een zegen: “Gezegend die niet zien en toch geloven”

Jarenlang probeerde ondernemer Martijn Wijnen zijn ongeneeslijke oogziekte te bestrijden. Hij zocht zijn toevlucht tot alternatieve geneeswijzen en new age, maar verloor steeds meer zicht. Toen ook een veelbelovende gentherapie niet doorging,...

Reformierte Kirche Zürich
Nieuws

Zwitserse Gereformeerde Kerk nam onvoldoende verantwoordelijkheid na seksueel misbruik door predikant

De Gereformeerde Kerk in het Zwitserse kanton Zürich heeft ernstige fouten gemaakt bij de afhandeling van meldingen van seksueel misbruik door een predikant. Minstens tien vrouwen werden tussen 1992 en 2006 slachtoffer van seksueel, lichamelijk en...

Sekteleider Paul Mackenzie
Nieuws

Keniaanse sekteleider schuldig bevonden aan uithongeren van 190 kinderen: “Zo zouden ze Jezus ontmoeten”

De Keniaanse sekteleider Paul Mackenzie en tientallen van zijn volgelingen zijn schuldig bevonden aan de dood van 190 kinderen en één volwassene. Volgens de rechtbank dwongen zij volgelingen om hun kinderen te laten verhongeren, zodat ze eerder Jezus...

John Lennox
Nieuws

Apologeet John Lennox: “Christenen praten niet over hun geloof omdat ze bang zijn voor moeilijke vragen”

Christenen hoeven geen theoloog of Bijbelgeleerde te zijn om hun geloof met anderen te delen. Dat benadrukt de Britse wiskundige en christelijke apologeet John Lennox (81). Volgens hem laten veel gelovigen zich afschrikken door lastige vragen,...