Video: wat iedere christen zou moeten weten over sjabbat

Video 26 februari 2025 4 minuten Redactie
sjabbat

‘Sjabbat sjalom!’ Zo groeten veel Joden elkaar aan het einde van de week en tijdens sjabbat. Als ik een Joodse jongen of meisje zou vragen: ‘Wat is de fijnste dag van de week?’ dan zullen ze bijna allemaal zeggen: de sjabbat, de Joodse rustdag! 

Joden houden van de sjabbat. Het is daarom niet zo vreemd dat het eeuwige leven in Joodse bronnen wordt vergeleken met een ‘jom shekulo sjabbat’; ‘een oneindige sjabbat’.

Waarschuwing
De sjabbat begint op vrijdagavond en duurt tot zaterdagavond. In Genesis lees je namelijk dat een nieuwe dag in de Bijbel begint bij zonsondergang (Gen. 1:5).

Op de sjabbat mag het Joodse volk niet werken. Totaal zijn 39 soorten werkzaamheden verboden op sjabbat; de zogenaamde ‘melachot’. Veel van deze werkzaamheden hebben te maken met het dagelijks werk of vragen veel lichamelijke inspanning.

Om te voorkomen dat je per ongeluk de sjabbat ontheiligd, kun je in Israël in de krant of op de kalender precies zien hoe laat de sjabbat begint. In de stad Jeruzalem klinkt vlak voordat de sjabbat begint zelfs een harde sirene als waarschuwing.

Bekijk de video:

Schepping
Waarom vinden veel Joden de sjabbat zo’n fijne dag? Dat heeft alles te maken met de twee redenen die God Zelf geeft voor de sjabbat. 

In Exodus 20 lezen we dat de sjabbat herinnert aan de schepping (Ex. 20:8-11). God rustte op de zevende dag. Door dat als schepsel ook te doen, eer je je Schepper. Je laat zien dat je beseft dat je niet zelf altijd en overal uitmaakt wat je doet. En het is echt waar: gehoorzaamheid aan dit gebod geeft vreugde in je hart. 

In Deuteronomium 5 wordt de sjabbat verbonden aan de slavernij in Egypte (Deut. 5:12-15). Een slaaf heeft geen vrije dag, maar God heeft het Joodse volk bevrijd. Ze zijn vrij. En als je echt beseft hoe waardevol vrijheid is, dan gun je het ook de ander, ja zelfs de os en de ezel in de stal.

Genadedag
Soms verbaast het me een beetje hoe nonchalant christenen omgaan met de zondag. Ik denk dat we veel van de Joden kunnen leren. Is er voor ons geen reden om onze Schepper een dag in de week te eren door gehoorzaam ons werk neer te leggen?

En is er, als je de Heere Jezus persoonlijk kent, ook niet een overvloed aan redenen om je één dag in de week in het bijzonder te verblijden over de vrijheid die je in Hem hebt ontvangen? 

De rustdag is een genadedag; geniet ervan!

De sjabbatsmaaltijd
Hoe ziet een gemiddelde sjabbat van een religieuze Jood er ongeveer uit? De sjabbat begint op vrijdagavond met het aansteken van twee sjabbatskaarsen. Dat gebeurt meestal door de moeder vlak voordat de sjabbat begint. Want het maken van vuur op sjabbat is verboden.

De vader is ondertussen in de synagoge. Daar is op vrijdagavond een korte, vreugdevolle dienst waar de sjabbat wordt verwelkomd. Deze dienst heet ‘kabbalath sjabbat’.

Na de dienst volgt er thuis een uitgebreide maaltijd. Voor die maaltijd geldt één verplichting: het moet de lekkerste maaltijd van de week zijn. Moeders zijn daarom vaak heel de vrijdag druk met alle voorbereidingen. 

Vaste gerechten zijn de sjabbatsbroden, de ‘challot’, en de sjabbatswijn. De twee challa’s symboliseren de dubbele hoeveelheid manna dat de Israëlieten mochten verzamelen voor de sjabbat. De wijn symboliseert de vreugde van de sjabbat.

Het bijwonen van een sjabbatsmaaltijd is een hele belevenis. Er wordt gezongen, gezellig bijgepraat en genoten van het heerlijke eten. En een groot voordeel: je hoeft de afwas niet te doen, want op sjabbat mag je niet werken!

Vreugde
Veel Joden gaan zaterdagmorgens en ’s -middags naar de synagoge. Tussendoor doet men samen spelletjes, bijvoorbeeld een Bijbelse quiz, bestudeert men religieuze boeken en rust uit (de vrijdagavond is vaak de opblijfavond in Joodse gezinnen). Ook maken veel gezinnen een wandeling.

Als de zon op zaterdagmiddag ondergaat, eindigt de sjabbat met de havdalah-ceremonie. Tijdens die ceremonie wordt er een zegen uitgesproken over een glas wijn, enkele geurige kruiden en het licht van een kaars.

Het is opnieuw een handeling vol symboliek. De geur van de kruiden helpt je om de vreugde van de sjabbat mee te nemen de nieuwe week in. Het aansteken van een kaars herinnert aan wat God deed op de eerste dag van de week: het scheppen van licht.

Het uitzien naar de volgende sjabbat kan beginnen! Sjabbat sjalom!

Deze informatie is afkomstig uit het informatieblad dat hoort bij deze video van De Verkenners. Klik hier voor meer informatie. De Verkenners is een gezamenlijk initiatief van Steunfonds Israël / Isaac da Costa, Stichting Steun Messiasbelijdende Joden en het Centrum voor Israëlstudies.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #13: Theoloog Wim Dekker over wetticisme
Of beluister op:

Meerartikelen

india
Nieuws

Kerken in India laten bezoekers verklaring tekenen uit angst voor vervolging

Kerken in de Indiase deelstaat Maharashtra laten bezoekers verklaren dat zij vrijwillig een kerkdienst of gebedsbijeenkomst bijwonen. Met de formulieren willen de gemeenten zich beschermen tegen beschuldigingen van gedwongen bekering. Op de verklarin

guanco
Nieuws

Overleden bezoeker christelijk festival blijkt voorganger: massale steun voor gezin

De man die vrijdag om het leven kwam bij het Big Church Festival in Engeland was de 41-jarige voorganger Robert Earl Guanco. Voor zijn vrouw Isaeli en hun dochter Ellie is inmiddels ruim 116.000 euro ingezameld. Guanco was voorganger bij Jesus the Li

weg Zimbabwe
Nieuws

27 kerkgangers omgekomen bij ernstig busongeluk in Zimbabwe

Bij een ernstig verkeersongeval in Zimbabwe zijn zeker 27 kerkgangers om het leven gekomen. Zeven anderen raakten gewond. Volgens persbureau AP waren de slachtoffers onderweg naar een christelijke bijeenkomst toen hun minibus frontaal botste op een v

Canada-Israël
Nieuws

Amerikaanse christenen willen snellere toelating Joodse Canadezen vanwege antisemitisme

Christelijke politici en kerkleiders in de Verenigde Staten roepen president Donald Trump op om Joodse Canadezen die vrezen voor hun veiligheid gemakkelijker toegang tot de VS te geven. Aanleiding is de sterke toename van antisemitische incidenten in

ICE-agenten
Nieuws

Iraanse christen krijgt asiel in Canada na uitzetting uit Verenigde Staten

De Iraanse christen Artemis Ghasemzadeh heeft asiel gekregen in Canada. Ze was eerder vanuit de Verenigde Staten uitgezet naar Panama, terwijl ze bescherming zocht omdat ze na haar bekering tot het christendom niet veilig naar Iran kon terugkeren. Ee

Ron van der Spoel
Video

Ron van der Spoel over Psalm 99: "Neem God serieus"

Psalm 99 bezingt Gods koningschap en grootheid, maar bevat tegelijkertijd een indringende waarschuwing. In een videoboodschap van de IZB staat dominee Ron van der Spoel stil bij de gevolgen van ongehoorzaamheid aan God. Zijn oproep is helder: "Neem G

Opwekking 915
Video

Opwekking 915 bezingt kruis, opstanding en wederkomst van Jezus

Wij houden van die God (Opwekking 915) is eerder dit jaar toegevoegd als een nieuw lied aan de reeks Opwekkingsliederen. Het nummer heeft het karakter van een gezongen geloofsbelijdenis en bezingt God als Vader, Zoon en Heilige Geest. Schepping, de k

Donald Trump
Verdieping

Houdt Trump Gen Z werkelijk uit de kerk?

Houdt de steun van Amerikaanse christenen aan Donald Trump jongeren uit de kerk? Een onderzoek onder Gen Z lijkt daarop te wijzen. Joshua Arnold plaatst echter stevige kanttekeningen bij die conclusie. De enquête blijkt uit 2024 te stammen en volgens

Meerartikelen

Erik
Video

Erik twijfelde of God zijn gebeden hoorde: "Toen wist ik: God hoort mij echt"

Hoewel Erik als kind werd gedoopt en later bewust belijdenis van zijn geloof deed, begon na zijn overstap naar een evangelische gemeente onverwacht het verlangen te groeien om zich als volwassene te laten dopen. Tegelijkertijd worstelde hij met een h

Steef de Bruijn
Verdieping

Steef de Bruijn waarschuwt: “AI komt dichter dan ooit bij de kern van ons mens-zijn”

Christenen schakelen kunstmatige intelligentie in bij de preekvoorbereiding en ook persoonlijke geloofsvragen. Steef de Bruijn volgt deze ontwikkeling met argusogen. Tijdens de Haamstedeconferentie waarschuwde de scheidend RD-hoofdredacteur dat AI st

Nepal overstroming
Persbericht

Leprazending verleent noodhulp in Nepal na verwoestende ramp

Nepal wordt opnieuw getroffen door de verwoestende gevolgen van overstromingen. Vooral de districten Rasuwa, Nuwakot en Dhading, ten noordwesten van de Kathmanduvallei, zijn zwaar getroffen. Leprazending Nepal is noodhulp gestart en stemt af met de N

The Box
Persbericht

Reformatorisch Dagblad lanceert game om jongeren nepnieuws te leren herkennen

Het Reformatorisch Dagblad (RD) introduceert een interactieve leerervaring waarmee middelbare scholieren leren om betrouwbare informatie van misleiding te onderscheiden. Met ‘The Box’ worden jongeren geconfronteerd met tegenstrijdige berichten, twijf

ds. Justin Lester
Nieuws

Amerikaanse predikant maakt AI-versie van zichzelf: "Meer tijd om betere pastor te zijn"

Een Amerikaanse predikant heeft met kunstmatige intelligentie een digitale versie van zichzelf gemaakt. Gemeenteleden kunnen deze ‘AI-predikant’ op ieder moment vragen stellen over geloof en Bijbel. Toch benadrukt ds. Justin Lester dat technologie no

Nepal overstromingen
Nieuws

Kerken bieden hulp na dodelijke overstromingen Nepal en Tibet

Christelijke gemeenten en zendingsorganisaties zijn in actie gekomen na zware overstromingen en aardverschuivingen in het grensgebied van Nepal en Tibet. Honderden mensen zijn omgekomen en bijna 2.000 mensen worden nog vermist. Christelijke leiders i

OM Missiedag
Persbericht

OM nodigt christenen uit om hun plek in Gods wereldwijde missie te ontdekken

Hoe deel je het Evangelie in je eigen omgeving of misschien zelfs ver weg? Rond die vraag organiseert Operatie Mobilisatie op zaterdag 5 september de jaarlijkse OM Missiedag in Nijkerk. Tijdens de gratis bijeenkomst staan ontmoeting, inspiratie, gebe

Zwangere vrouw
Nieuws

Recordaantal abortussen in Schotland leidt tot roep om meer steun voor zwangere vrouwen

In Schotland zijn vorig jaar 18.783 abortussen uitgevoerd, het hoogste aantal dat ooit in het land is geregistreerd. De prolifeorganisatie Society for the Protection of Unborn Children (SPUC) roept de Schotse regering daarom op om zwangere vrouwen me

Pakistan gevangenis
Nieuws

Politici vragen Pakistan om bescherming van christelijke tiener

Elf leden van het Amerikaanse Congres hebben de Pakistaanse regering opgeroepen om de 18-jarige christelijke Neha Faqir te beschermen. Haar familie zegt dat ze is ontvoerd en gedwongen zich tot de islam te bekeren. De parlementariërs maken zich volge

Ds. D. Breure
Preekverslag

Ds. Breure over Hizkia: "Meewind geen bewijs van Gods zegen, tegenwind niet van Zijn ongenoegen"

De Bijbel tekent koning Hizkia als een man die de Heere aankleefde. Tegelijk werd juist deze gelovige diep beproefd, kwam hij oog in oog te staan met de dood en bleek ook hoogmoed hem niet vreemd. Volgens ds. D. Breure laat zijn leven zien dat voorsp

Alex en Stefania Leão
Interview

Van persoonlijk gebed naar het WK voetbal: hoe een dagboek de wereld over ging

Wat begon als een persoonlijk dagboek tijdens de moeilijkste periode uit haar leven, groeide uit tot een internationale bediening. The Prayer: Rise with Jesus van de Braziliaanse Stefania Leão bereikte inmiddels lezers op vier continenten. Ook werd h

Andries Knevel
Column

Kun jij uitleggen waarom je in God gelooft?

Bestaat God? Waarom is er zoveel lijden? En hoe verhoudt het christelijk geloof zich tot andere religies? Christenen krijgen zulke vragen van anderen, maar kunnen er ook zelf mee worstelen. Andries Knevel merkt dat het niet altijd eenvoudig is om het