SGP-Kamerlid André Flach: “Na een drukke verkiezingstijd is het land gebaat bij rust. De politiek moet de kans krijgen om even te bezinnen. Het is daarom goed als de Kamer niet zelf het voortouw heeft, maar iemand die meer op afstand staat. De koning is bij uitstek iemand die daarin een objectieve en verbindende rol kan vervullen en in alle rust opzoek kan gaan naar geschikte namen om het formatieproces te begeleiden.”

In de motie constateren SGP en VVD dat er sinds 2012, het moment waarop de Kamer zelf het initiatief nam, inmiddels al driemaal op rij problemen waren rond personen die een opdracht kregen in de formatie. De partijen willen daarom dat de koning voortaan verantwoordelijk wordt voor het aanwijzen van deze personen.

In 2023 vroeg de Raad van State in een voorlichting aan de Tweede Kamer al om aandacht voor de waarde van ‘een vast ambt’ in de formatie. 

Partijen dienden al eerder soortgelijke motie in
Het is niet de eerste keer dat er een soortgelijk voorstel op tafel ligt. In augustus dit jaar diende CU-leider Mirjam Bikker een motie in die vrijwel dezelfde richting op wees. Naast de CU-voorvrouw, werd deze motie ook door partijleiders Chris Stoffer (SGP), Henri Bontenbal (CDA), Dilan Yesilgöz-Zegerius (VVD), Caroline van der Plas (BBB) en Nicolien van Vroonhoven (NSC) ondertekend. 

De indieners stelden dat Nederland gebaat is bij een snelle en ordelijke formatie, en dat juist een onafhankelijke, niet-politieke figuur het proces kan stabiliseren. Daarin zag men eveneens een sleutelrol voor de koning weggelegd. 

De indieners vroegen het presidium van de Kamer om nog vóór de verkiezingsreces een wijziging van het Reglement van Orde voor te bereiden die ertoe zou leiden dat de koning opnieuw leiding geeft aan de verkennende fase. Hun voorstel borduurde voort op het idee dat juist de afstand en neutraliteit van het koningschap politieke spanningen aan het begin van de formatie kunnen verminderen.