Jan Zwart: "Ik ben in mijn rolstoel gelukkiger dan toen ik nog kon lopen"

Interview 3 februari 2025 6 minuten Thea Westerbeek
Jan Zwart Beeld: Bernadet Penninga
Jan Zwart Beeld: Bernadet Penninga

In zijn rolstoel komt hij aangereden om de hekken te openen. Jan Zwart (62) is eigenaar van een hondenopvang. Ondanks zijn beperking is hij de hele dag actief. "Dit werk is mijn lust en mijn leven. Maar er waren periodes dat ik alleen maar boos was. Waarom moest mij dit allemaal overkomen?”

Jan staat ’s morgens om zes uur al op. Hoewel ‘opstaan’ in zijn geval niet het goede woord is. Jan kan vanwege zijn dwarslaesie niet meer lopen. "Maar ik red me goed. Ik kan bijna alles. En wat ik niet kan, doet mijn personeel.” Hij heeft zo’n tien medewerkers in dienst en een paar stagiair(e)s. Zij doen het uitvoerende werk, terwijl Jan de algehele leiding van het bedrijf heeft.

Rond zeven uur worden de honden gebracht en ’s avonds voor etenstijd weer opgehaald. "Op die momenten ben ik er altijd bij. Verder is er veel onderhoud aan de gebouwen en het terrein. Dat doen we met z’n allen. ’s Middags moet ik spoelen. Dat wil zeggen dat ik mijn darmen en blaas moet ontlasten. Dat kan ik ook zelf.” Tijdens de rondleiding wijst Jan op zijn zorgunit, waar toilet, douche en bed zijn aangepast. "Ik moet ’s middags ook altijd even rusten, want ik heb de neiging te veel te doen en moet uitkijken dat ik niet over mijn grenzen ga.”

Een dwarslaesie is een onderbreking van de zenuwbanen in het ruggenmerg. Het kan het gevolg zijn van een ongeluk, maar nog vaker gebeurt dit geleidelijk. Dat is bij Jan Zwart ook het geval. In 2020 belandt hij permanent in een rolstoel.

Rug kapot
Als Jan en Marleen nog maar kort zijn getrouwd, kopen zij de boerderij in Oldebroek. Ze krijgen een zoon en een dochter. Marleen werkt parttime in het onderwijs en Jan is bedrijfsleider op een proefboerderij.

Dan breekt die fatale dag aan. Jan maakt een val van vier meter en belandt op zijn rug. "Er waren wervels verschoven. Ik kon nog wel lopen, maar ik kreeg vreselijke pijn. Mijn rug was kapot. Na mijn revalidatie wilde ik weer werken. En dat heb ik ook een tijdje gedaan, maar het werk was te zwaar. Als ik bijvoorbeeld op de trekker reed, kon mijn rug die schokken niet aan. Ik werd volledig afgekeurd en kwam op mijn 38e thuis te zitten.”

"Het pijnlijkste vond ik dat het voor de buitenwereld leek alsof ik niets mankeerde."

Overbodig
"Marleen ging fulltime werken, de kinderen waren naar school, en ik zat maar alleen thuis. Overbodig. Zo voelde het. Ik deed het huishouden en probeerde ook de buitenboel te onderhouden. Alles ging langzaam. Ik kon bijvoorbeeld eventjes grasmaaien, en dan moest ik bijkomen. Aan het eind van de dag was het gras wel gemaaid, maar vraag niet hoe.

Het pijnlijkste vond ik dat het voor de buitenwereld leek alsof ik niets mankeerde. Er waren mensen uit de kerk die wel begrip hadden, maar anderen zeiden: ‘Als je kunt grasmaaien, kun je toch ook werken?’ Ze gaven mij het gevoel dat ik me aanstelde. Terwijl ik juist een vechter ben. Ik doe eerder te veel dan te weinig.”

Verdiend
"Ik schaamde me omdat ik niet werkte. Ik heb zelfs een tijd met een doosje achter op de fiets gereden, zodat het leek alsof ik met een doel ergens naartoe ging. De pijn beheerste mijn leven, ondanks alle pijnstillers, en mijn frustratie en woede namen toe. Ik was boos op mezelf, op God en op iedereen.

Die woede uitte zich soms met huilen, met schreeuwen, of ik smeet met dingen. Naar buiten toe was ik vrolijk en opgewekt, maar Marleen wist wel beter. Ze heeft weleens gezegd: ‘Als dit zo doorgaat, Jan, ga ik bij je weg.’ Ik ben zelfs verscheidene keren in de crisisopvang van de ggz beland.

"Ik was boos op mezelf, op God en op iedereen. Die woede uitte zich soms met huilen, met schreeuwen, of ik smeet met dingen."

Wat mij was overkomen, kon ik niet aanvaarden. Ik vond bij God weinig steun. Integendeel, ik dacht dat ik niet goed genoeg voor God was, en dat ik die ellende wel verdiend moest hebben. Ik ben niet zwaar christelijk opgevoed – wij zijn gereformeerd – maar toch zat die gedachte dat ik het verdiend had, heel diep. Ik durfde dus ook niet te bidden of God de pijn wilde wegnemen. Ik dacht: God heeft wel iets belangrijkers aan zijn hoofd. Later is mijn godsbeeld gelukkig wel veranderd. Ik heb het Licht gezien, zou je kunnen zeggen.”

Psychiater
Tijdens zijn opname in de ggz komt Jan in contact met een psychiater die zegt: ‘Deze man moet weer wat omhanden hebben.’ Jan krijgt een jobcoach toegewezen, die hem vraagt waar hij echt gelukkig van wordt. "Honden", antwoordt Jan. Met hulp van het UWV krijgt hij in 2009 de kans een hondenopvang op te zetten, met behoud van uitkering. "Maar ik verdiende het liever zelf. Ik begon met tien honden, inmiddels zijn het er zestig. Op een gegeven moment belde ik het UWV of ik iemand mocht aannemen. Dat hadden ze nog nooit meegemaakt! Iemand die volledig afgekeurd was, een eigen bedrijf had, en personeel in dienst wilde nemen.”

Ingeving
"Ik werd vrolijk van het werk, maar met mijn rug ging het steeds slechter. Op een dag zakte ik door mijn benen en lag op de grond. Dat gebeurde steeds vaker. Ik moest om de tien minuten zitten. Op het hele terrein stonden stoelen! Er bleek een wervel losgeschoten en gekanteld te zijn en die drukte tegen het ruggenmerg. De pijn was niet te harden.”

"Ik stopte met vechten. Er kwam een soort overgave, een aanvaarden: God bestuurt mijn leven en het komt goed."

Een hernia, ontstekingen, littekens, een fistel: Jan gaat van behandelingen naar revalidatie en weer terug. Maar in plaats van beter gaat het steeds slechter. Het lopen lukt niet meer, het plassen evenmin. Jan komt in een rolstoel terecht en moet met alles geholpen worden. Het verzorgingstehuis lijkt de enige optie.

"Als je dat hoort, klapt je wereld in elkaar. En juist in die periode kreeg ik het gevoel dat God er was. Ik wist heel zeker, diep van binnen: er gaat iets gebeuren. Er zal iets moois ontstaan. Hoe ik daarbij kwam, ik weet het niet, het kwam vast van God. Ik stopte met vechten. Er kwam een soort overgave, een aanvaarden: God bestuurt mijn leven en het komt goed.

Ik moest steeds denken aan Job, van wie alles werd afgenomen, ook vrouw en kinderen. Die had ik gelukkig wél: mijn vrouw en kinderen. Met Job kwam het uiteindelijk goed en dat zou ook met mij gebeuren. God gaf me die ingeving en daardoor wist ik: ‘Zie je wel, Hij is er. En Hij helpt mij wél.’ Ook door alle kaartjes die mensen stuurden, voelde ik mij gezien en aanvaard.”

"Ik durf nu ook te bidden voor mijzelf. Ik vraag God elke dag of Hij me wil helpen."

Rolstoel
"Ik ben niet blij met mijn dwarslaesie, maar ik ben er wel van opgeknapt.” Want Jan is verlost van de pijn. En van het idee dat anderen denken dat hij zich aanstelt. "Want door die rolstoel is wel duidelijk dat ik echt iets mankeer. Maar het bijzondere is: ik kan nu veel meer dan toen ik kon lopen, want in die tijd had ik altijd pijn. Ik kan bijna alles weer en voel me een ander mens. Het leven is steeds beter geworden. Ik heb bijvoorbeeld een handbike en kan er dus samen met Marleen op uit. Wij laten ons door mijn handicap nergens van weerhouden.

Ik durf nu ook te bidden voor mijzelf. Ik vraag God elke dag of Hij me wil helpen. En ik dank Hem voor zijn hulp. Ik bid niet om genezing. Ik heb mijn situatie volledig aanvaard. En ik heb gelijk gekregen toen ik voelde dat God iets moois zou doen. Want ik ben in mijn rolstoel gelukkiger dan toen ik nog kon lopen. Het werk dat ik doe, is mijn lust en mijn leven. Wel zullen we in de toekomst het bedrijf moeten verkopen. Want met mij zal het niet beter gaan, alleen maar slechter. En ook Marleen, die in het verleden kanker heeft gehad, zal stoppen met werken. Dan gaan we kleiner wonen en het rustiger aan doen. Maar daar wil ik nu nog niet te veel aan denken.”

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth magazine. Wil jij meer van deze interviews? Ontvang nu het boek 'Houvast' bij een jaarabonnement.

ChristenvervolgingIsraëlOpvoedenGeloofszekerheidDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

NPV - Zorg voor het Leven
Nieuws

NPV overhandigt ruim 79.000 handtekeningen aan Tweede Kamer tegen late abortussen

De NPV - Zorg voor het Leven heeft vandaag ruim 79.000 handtekeningen overhandigd aan de Tweede Kamer. Met de petitie roept de organisatie de politiek op om abortussen bij gezonde ongeboren kinderen tussen de 22 en 24 weken zwangerschap in...

Ds. B. D. Bouman
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Stolwijk brengt beroep uit op ds. B. D. Bouman

De hersteld hervormde gemeente te Stolwijk heeft een beroep uitgebracht op ds. B. D. Bouman (foto). De predikant moet in de Zuid-Hollandse plaats ds. W. van Klinken opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in augustus 2022 naar Andelst-Zetten. Ruim...

Issa Thaljieh
Nieuws

VS weigeren Palestijnse priester visum te verlenen

De Amerikaanse regering heeft een visum geweigerd aan Issa Thaljieh, een Palestijnse priester die werkzaam is in de Geboortekerk in Bethlehem. De geestelijke wilde in Washington aandacht vragen voor de moeilijke omstandigheden waaronder Palestijnse...

India
Nieuws

Zes vermoorde christenen in India na maanden wachten begraven

Zes christelijke mannen die in mei werden ontvoerd en vermoord in de Indiase deelstaat Manipur, zijn maandag 16 november begraven. Hun lichamen lagen vijf maanden in een mortuarium. Nabestaanden weigerden hen te begraven zolang de autoriteiten...

Bert-Jan Ruissen
Nieuws

SGP'er Bert-Jan Ruissen tweede op ranglijst meest actieve Europarlementariërs

SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen staat in de nieuwste ranking van meest actieve Europarlementariërs op plek 2 van de 720. Dat meldt de SGP op sociale media. Ruissen, die sinds 2019 in het Europees Parlement zit, maakt zich onder meer sterk...

CGK-synode
Nieuws

CGK-synode Hoogeveen bespreekt toekomst kerkverband: ook convenant met Rijnsburg op tafel

De generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) gaat van 8 tot en met 11 december uitgebreid spreken over de toekomst van het verdeelde kerkverband. Daarbij komt ook de vraag aan de orde of een convenant mogelijk is met de gemeenten...

Charles
Nieuws

Koning Charles over christelijk geloof: “Het kompas dat al mijn handelen als vorst leidt”

Het christelijke geloof geeft richting aan het koningschap van Charles III. Dat zei de Britse vorst dinsdag bij de opening van de nieuwe General Synode van de Church of England. In Church House in Londen sprak hij over een geloof dat gedurende zijn...

Matt Chandler
Nieuws

Predikant zag dochter jaren afdwalen van God: 'Ik kan haar niet van Jezus laten houden'

De Amerikaanse predikant Matt Chandler heeft openhartig verteld over de acht jaar waarin zijn dochter Audrey zich afkeerde van het christelijk geloof en in opstand kwam tegen haar ouders. De voorganger van The Village Church in Texas noemt die...

Meerartikelen

Paul Coakley
Nieuws

Amerikaanse aartsbisschop waarschuwt eigen kerk voor politieke verdeeldheid

De politieke strijd tussen Republikeinen en Democraten mag de Amerikaanse Rooms-Katholieke Kerk niet verdelen. Daarvoor waarschuwt aartsbisschop Paul Coakley, voorzitter van de Amerikaanse bisschoppenconferentie. Tijdens een bijeenkomst van...

Doug Wilson
Nieuws

Gereformeerde predikant preekt opnieuw in Pentagon: 'Geen hoop voor Amerika buiten Jezus'

De gereformeerde predikant Doug Wilson heeft gisteren op uitnodiging van Pete Hegseth, de Amerikaanse minister van Defensie, opnieuw in het Pentagon gepreekt. Tijdens de maandelijkse kerkdienst stelde Wilson dat Amerika alleen hoop heeft door het...

John en Carla Offutt
Nieuws

Predikant en vrouw doodgereden na bruiloft kleinzoon; familie vergeeft bestuurster

Een Amerikaanse predikant en zijn vrouw zijn zaterdag om het leven gekomen bij een verkeersongeval, kort nadat de predikant het huwelijk van zijn kleinzoon had ingezegend. John en Carla Offutt (beiden 74) werden aangereden toen ze op weg waren naar...

Homokoppel
Nieuws

Zweedse kerk verplicht predikanten voorlopig niet om homostellen te trouwen

Predikanten binnen de Zweedse Kerk mogen voorlopig blijven weigeren om homostellen te trouwen als dat tegen hun geloofsovertuiging ingaat. Het kerkparlement heeft dinsdag een omstreden voorstel verworpen dat een einde moest maken aan die...

Schalk
Nieuws

SGP wil Belastingplan ook in senaat niet steunen: zorgen over eenverdieners

De SGP ziet in het Belastingplan voor 2027 onvoldoende terug van de beloofde aanpak van de belastingkloof tussen een- en tweeverdieners. Senator Peter Schalk kondigde dinsdag tijdens de Algemene Financiële Beschouwingen aan dat zijn fractie het...

nigeria
Nieuws

Open Doors: nog eens zeventien ontvoerde christenen overleden in Nigeria

Nog eens zeventien christenen uit de Nigeriaanse dorpen Ariko en Awon zijn volgens Open Doors in gevangenschap overleden. Zij werden eerder dit jaar ontvoerd door vermoedelijk islamitische Fulani-militanten. Vrijgekomen gijzelaars vertellen over...

paus
Nieuws

Paus krijgt rozenkrans tegen gezicht en reageert met een grap

Paus Leo XIV kreeg maandag 16 november een rozenkrans tegen zijn gezicht tijdens zijn bezoek aan de Peruaanse hoofdstad Lima. Een bezoeker gooide het gebedssnoer naar hem toe toen hij in de pausmobiel langs de menigte reed. De paus reageerde later...

Erik-Jan Verbruggen
Opinie

Pornografie is geen onschuldige snack, maar een bedreiging voor je geloof

Pornografie is voor veel christenen een verborgen worsteling. Het beïnvloedt hun kijk op seksualiteit, kan relaties beschadigen en zet het geloofsleven onder druk. Toch blijft het onderwerp in kerken vaak moeilijk bespreekbaar. Volgens Erik-Jan...

Jerke
Column

Het leukste buurtje van Assen heeft geen schuttingen

Mijn broertjes wonen antikraak. Voor wie dat niet kent: je woont tijdelijk en goedkoop in een pand dat anders leeg zou staan, met als voorwaarde dat je vertrekt zodra de eigenaar het nodig heeft. Je weet dus van tevoren dat je weggaat, alleen niet...

Kamer
Nieuws

Bikker hekelt "vechthuwelijk” kabinet, Stoffer ziet wagen van Staat tegen linkervangrail tot stilstand komen

Het kabinet gaat verder, maar de ChristenUnie en de SGP zijn nog niet gerustgesteld. Tijdens het Kamerdebat over de politieke crisis op dinsdag 17 november waarschuwde Mirjam Bikker voor een "vechthuwelijk” waarvan volgende generaties de rekening...

Creaton
Persbericht

Amerikaanse topchirurg Michael Egnor zoekt antwoord op ‘het moeilijke probleem’ van het menselijk bewustzijn tijdens congres in Apeldoorn

Stichting Creaton organiseert op zaterdag 21 november 2026 het landelijke congres ‘De Mens en zijn Maker 2’ in Apeldoorn. Centraal staat een van de grootste mysteries in de moderne wetenschap: het menselijk bewustzijn. De hoofdspreker van de dag is...

Palestijnse christenen
Nieuws

Recordaantal Palestijnse christenen verlaat Israël: ruim duizend emigranten in 2025

Steeds meer Palestijnse christenen met de Israëlische nationaliteit verlaten hun geboorteland. In 2025 emigreerden 1.023 christenen, het hoogste aantal in de onderzochte periode. Dat is ruim twee keer zoveel als in 2019. Niet hun geloof, maar...