Video: wat iedere christen zou moeten weten over Tell Dan

Video 3 april 2024 Redactie
Tell Dan

Koning David; wie kent hem niet? De Bijbel wekt de indruk dat Israël ten tijde van David een belangrijk land was in het Midden-Oosten. Er is echter een groot probleem. De Bijbel meldt wel dat David een belangrijke koning was. Maar als hij echt zo belangrijk was, waarom vinden we bij opgravingen dan niets van hem terug? Sommige wetenschappers denken daarom zelfs dat koning David helemaal niet heeft bestaan. Totdat er in Tell Dan iets werd gevonden…

Laïs
In Tell Dan bevinden zich de restanten van de stad Dan. Over die stad lezen we voor het eerst in de Bijbel in Richteren 18. In dat Bijbelhoofdstuk staat dat 600 mannen uit de stam van Dan op zoek gaan naar een nieuwe, ruimere plek om te wonen.

De mannen uit Dan laten hun oog vallen op Laïs, een klein, vredelievend plaatje in het uiterste noorden van het land. Een stadje in een prachtige vallei; zo staat er in de Bijbel. De mannen van Dan overvallen de inwoners van Laïs en vernoemen de stad naar hun stamvader: Dan.

De mannen van Dan hadden goed gezien dat het in Laïs en omgeving bijzonder mooi is. En, heel belangrijk in het warme Midden-Oosten, er is ook water voorhanden. In de buurt stroomt de rivier de Dan. De Dan is een van de rivieren die de bekende Jordaan-rivier voorziet van water.

Bekijk de video van De Verkenners:

Altaar
De naam Dan komt niet alleen voor in Richteren 18. Na koning Salomo wordt het koninkrijk in tweeën gescheurd. De zoon van Salomo, Rehabeam wordt koning over Juda en Benjamin (het Tweestammenrijk). Jerobeam wordt koning over het noordelijke deel van Israël: het Tienstammenrijk (ook wel Israël, Efraïm of Samaria genoemd).

Jerobeam wil niet dat zijn onderdanen drie keer per jaar naar Jeruzalem, de hoofdstad van het tweestammenrijk gaan om daar in de tempel God te dienen (1 Kon. 12:26-29). Daarom bouwt hij twee altaren. Een in het uiterste noorden, in Dan, en een in het uiterste zuiden, in Bethel.

Dit was slim bedacht van Jerobeam, maar ondertussen wel een grote zonde. Want de Heere wilde alleen gediend worden in de tempel in Jeruzalem.

In Tell Dan is de plek gevonden waar Jerobeam duizenden jaren geleden het altaar heeft gebouwd! Het fundament van het altaar in Dan is volgens kenners al die duizenden jaren onveranderd gebleven. Het stalen frame dat er staat geeft aan hoe het altaar er ongeveer uit gezien moet hebben. Het is een plek die de herinnering aan een grote volkszonde levend houdt.

Stadspoort
Er zijn in Tell Dan bij opgravingen nog veel meer mooie dingen gevonden. Zo staat er waarschijnlijk de oudste complete stadspoort van de wereld. Deze poort dateert uit de tijd van Abraham! Dat is dus meer dan 3500 jaar oud.

Om de poort te beschermen, is er een grote glazen koepel omheen gebouwd. En ook is de ingang van de poort niet helemaal uitgegraven. Dit om te voorkomen dat de poort instort.

Tell Dan-stele
In Tell Dan is tenslotte ook een poortcomplex teruggevonden uit de negende eeuw voor Christus. Bij opgravingen in de jaren negentig van de vorige eeuw vonden archeologen bij de poort een driehoekig stuk steen met daarop een tekst. Deze steen, een stele, was waarschijnlijk ingemetseld in de stadsmuur ter meerdere eer en glorie van de toenmalige baas van de stad: Koning Hazael uit Damascus.

Over deze Hazael (ca. 842-806 v. Chr.) wordt op de stele gezegd dat hij tal van overwinningen heeft behaald op de koning van Israël en op de koning van het ‘huis van David’. Vooral dit laatste is erg belangrijk. Hiermee is deze stele namelijk het eerste en oudste buitenbijbelse bewijs voor het bestaan van koning David.

De tekst op de steen gaat mogelijk over de oorlogen tussen Hazael en Israël en Juda waarover je kunt lezen in 2 Koningen 12 en 13.

Het is een prachtige archeologische vondst. Een vondst ook die onderstreept dat je op Gods Woord kunt vertrouwen!

Deze informatie is afkomstig uit het informatieblad dat hoort bij deze video van De Verkenners. Klik hier voor meer informatie. De Verkenners is een gezamenlijk initiatief van Steunfonds Israël / Isaac da Costa, Stichting Steun Messiasbelijdende Joden en het Centrum voor Israëlstudies.

Praatmee

Beluister onze podcast

#390 Elisabeth van Zijl en Carolien Pape over hun diepe worsteling, geloofsreis en bevrijdingsproces
Of beluister op:

Meerartikelen

Spanje vlag
Positief nieuws

Aantal evangelicale kerken in Spanje blijft groeien

Het aantal evangelicale kerken en gebedshuizen in Spanje blijft toenemen. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Observatorium voor Religieus Pluralisme. In 2025 telt Spanje 4.763 gemeenten die tot de evangelicale stroming van het protestantisme behor

Palestijnen
Nieuws

Christelijke hulporganisaties in onzekerheid door nieuwe Israëlische regels voor Gaza

Israël staat 37 internationale hulporganisaties voorlopig niet toe om in Gaza te werken, tenzij zij voldoen aan aangescherpte registratie eisen. De nieuwe regels vragen om uitgebreide persoonlijke gegevens van Palestijnse medewerkers. Israël zegt dat

Indonesie
Nieuws

Steun van islamitische organisaties helpt Indonesische kerk kerst te vieren

In Indonesië heeft een kleine evangelische gemeente kerst kunnen vieren, ondanks pogingen van een lokale moslimgroep om de diensten te verbieden. De kerk kreeg daarbij hulp uit onverwachte hoek. De gebeurtenissen speelden zich af in het dorp Sukasirn

Proponent E. Oevermans
Nieuws

Nieuwe dominee voor hervormde gemeente Molenaarsgraaf: proponent E. Oevermans

De hervormde gemeente te Molenaarsgraaf (Zuid-Holland) mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Net voor het einde van het afgelopen kalenderjaar werd bekend dat proponent E. Oevermans uit Utrecht het op hem uitgebrachte beroep heeft aangenom

Ds. W. A. Zondag
Video

Ds. Zondag over geven aan de kerk: "God kijkt niet naar de grootte, maar naar het hart"

In een recente preek benadrukte ds. W. A. Zondag, predikant van de gereformeerde gemeente te Dordrecht, dat geven aan de kerk meer omvat dan alleen geld. Naast financiële bijdragen riep hij op om ook gaven als tijd, talenten en inzet in te zetten in

Veertigdagenkalender
Persbericht

Tearfund presenteert Veertigdagenkalender 2026 met thema ‘Trouw’

Tearfund heeft de Veertigdagenkalender voor 2026 gelanceerd. De jubileumeditie, de vijftiende inmiddels, staat in het teken van het thema ‘Trouw’ en nodigt christenen uit tot dagelijkse bezinning in de veertigdagentijd. De overdenkingen zijn geschrev

India
Nieuws

Kersttijd in India overschaduwd door oplaaiend geweld tegen christenen

De kersttijd is in grote delen van India overschaduwd door een golf van geweld tegen christenen. Tijdens Advent en kerst werden bijna vijftig aanvallen op christelijke gemeenschappen geverifieerd, zo meldt de Evangelical Fellowship of India. Het gewe

pakistan
Nieuws

Christelijk meisje van 14 in Pakistan verkracht na conflict met moslimburen

Een 14 jarig christelijk meisje is begin december in de Pakistaanse provincie Punjab ontvoerd en verkracht. Volgens haar familie was de aanval een daad van wraak na een eerder conflict tussen haar broer en islamitische buren. Vrouwen en meisjes die t

Meerartikelen

Soedan
Nieuws

Dodelijke droneaanval treft christenen op weg naar kerstviering in Soedan

Bij een droneaanval van het Soedanese leger zijn op eerste kerstdag minstens elf christenen om het leven gekomen in de deelstaat Zuid-Kordofan. De slachtoffers waren onderweg naar een kerstviering van de Episcopal Church of Sudan in het dorp Julud. Z

Henk Helmantel
Interview

Kunstenaar Henk Helmantel leest dagelijks Gods Woord: "De Bijbel is eigenlijk alles voor mij"

"Een appel die op tafel ligt, zegt net zoveel over God als een geopende Bijbel", zegt Henk Helmantel, bijna nonchalant. Typisch Helmantel. In 2008 was hij Kunstenaar van het Jaar, maar daarvóór werd hij jarenlang verguisd in de kunstwereld. Zijn real

Gerry Velema
Opinie

Als genezing uitblijft: geloven in Gods kracht door zwakheid heen

Wat als genezing uitblijft, ondanks gebed en geloof? In dit persoonlijke en eerlijke verhaal reflecteert Gerry Velema op leven met een beperking in een geloofstraditie die sterk inzet op genezing. Aan de hand van Bijbelse voorbeelden, persoonlijke er

Arthur Alderliesten
Column

Pro-life in mineur en majeur: leren zingen met Maria, ook in 2026

Vanuit pro-life perspectief gaf 2025 aanleiding voor een mineurstemming, schrijft Arthur Alderliesten, directeur van Schreeuw om leven. Zou de moed je niet in de pro-life schoenen zinken? Maria geeft het voorbeeld, als zij de kerstboodschap hoort. Ee

Kaarsen in kerk
Nieuws

Kerst was voor menig christen geen feest van vrede

Voor christenen wereldwijd was het kerstfeest niet alleen feestelijk, maar regelmatig ook gevaarlijk. Dat laat Christian Today zien. Zo werden in Turkije honderd strijders van Islamitische Staat gearresteerd en werden in India meer dan tachtig meldin

Nigeria
Nieuws

Moeten christenen in Nigeria vrezen voor meer geweld? Rapport zegt dat extremisme kan verdubbelen

Hoewel Nigeria al het land is waar de meeste dodelijke slachtoffers onder christenen vallen, kan dit aantal zelfs verdubbelen in 2026, zegt het Annual Persecution Trends Report van Release International. Essentieel wordt de vraag of het extremisme de

Dankbare vrouw
God

Jongvolwassenen in Groot-Brittannië zijn God dankbaarder, laat onderzoek zien

In Groot-Brittannië zijn 18 tot 34-jarigen vaker dankbaar ten opzichte van God, laat het onderzoek Greatful Britain? zien. In het onderzoek dat door onderzoeksbureau Opinium werd uitgevoerd in opdracht van het King's College in Londen, werden 2050 me

Bram Hofland
Podcast

Cvandaag podcast: CGK-predikant wijst op doopverwarring onder jongeren

Predikant Bram Hofland ziet een groeiende noodzaak voor kerken om opnieuw na te denken over de manier waarop zij onderwijs geven over de doop en hoe zij daarin geestelijke eenheid bewaren. In de Cvandaag podcast vertelt hij hoe jonge gelovigen steeds

Ruben Flach
Video

Zondag is voormalig directeur van Opwekking Ruben Flach te gast in Hour of Power

In de eerste Hour of Power uitzending van het nieuwe jaar is voormalig directeur van Opwekking Ruben Flach te gast. Hij vertelt over THE SEND, een beweging die gelovige jongeren in actie zet om hun generatie te bereiken met het goede nieuws. Volgens

Ds. A. D. Fokkema
Video

CGK-predikant: "Wees op het gebied van seksualiteit net zo zuiver en wijs als Maria"

"Maria gaat met seksualiteit om zoals God dat bedoeld heeft: alleen op die veilige en zuivere plek binnen het huwelijk", aldus ds. A. D. Fokkema. De CGK-predikant preekte onlangs over Lukas 1 vers 34. In dat vers reageert Maria op de boodschap van de

Hans Alblas
Podcast

Wat de genezing van de melaatse ons vandaag leert

Deze podcast van het Evangelisch College laat op een indringende manier zien hoe Jezus omgaat met mensen die aan de rand van de samenleving staan. De genezing van de melaatse uit het evangelie van Marcus is geen gewoon wonder. Het raakt aan sociale u

Guinee-Bissau
Interview

Ondernemen met God in Guinee-Bissau

Marianne woont en werkt al 21 jaar in Guinee-Bissau, samen met Gerda Klaver-Natchende. Sinds een jaar is zij met lokale medewerkers een bijenproject gestart. Inmiddels staan er 40 bevolkte bijenkasten in de omliggende bossen en is de eerste honing is