VU schrapt boek bekende theoloog: "Hij geeft Joden de schuld van de Holocaust"

Nieuws 5 september 2023 Redactie
Prof. dr. Bram van de Beek

"De theologie van Bram van de Beek heeft in de geschiedenis antisemitisme tot gevolg gehad", aldus universitair hoofddocent Joodse studies Lieve Teugels. Al langer ageert ze tegen het boek ‘De kring rond de Messias’ van de in protestants-orthodoxe hoek invloedrijke theoloog Bram van de Beek. De Vrije Universiteit en Protestantse Theologische Universiteit hebben besloten om het boek van de literatuurlijst van theologiestudenten te halen, zo meldt dagblad Trouw.

Prof. dr. Van de Beek beschouwt het lijden van het Joodse volk als straf en als zonde. ‘Lijden kunnen we niet van zonde losmaken’, zo schrijft de theoloog in zijn boek. Volgens Van de Beek krijgen Joden straf omdat ze zich niet aan de wetten van God hebben gehouden en omdat ze Jezus niet accepteren. Ruben Vis protesteerde namens het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap (NIK) al langere tijd tegen het boek. "In dit boek geeft Van de Beek Joden de schuld van de Holocaust", zo zegt hij tegenover Trouw.

Vis beschuldigt de theoloog van antisemitisme, maar zover wil Teugels niet gaan: "Hij heeft die bedoeling niet. Maar zijn theologie heeft in de geschiedenis wel antisemitisme tot gevolg gehad." Zij geeft samen met prof. dr. Henk van den Belt colleges waarin het jodendom en christendom met elkaar vergeleken worden vanuit elkanders perspectief. Van den Belt vindt het jammer dat het boek niet meer op de verplichte literatuurlijst staat. Maar hij is blij dat studenten wel sommige teksten eruit moeten blijven lezen zodat 'het gesprek over de plaats van Israël in de dogmatiek' gevoerd blijft worden.

Van de Beek zelf liet Trouw schriftelijk weten: ‘Ik wil niet dat ook maar iemand mijn werk zou kunnen gebruiken voor zelfs maar het geringste antisemitisme. Wie denkt mij daarvoor te kunnen claimen heeft het totaal mis.’ Tegenover Cvandaag voegt de emeritus hoogleraar toe: 'Wat anderen over mij denken, zeggen en schrijven is hún verantwoordelijkheid. Ik ben niet geneigd daarop in te gaan, zolang die anderen niet inhoudelijk op mijn werk ingaan met argumenten uit de bronnen van het theologische onderzoek. Ik ben geen verantwoording aan hen schuldig, alleen aan de Schrift en aan het Credo van de kerk van alle eeuwen.'

Dr. Rik Peels, universitair hoofddocent aan de Afdeling Filosofie en de Faculteit Religie en Theologie van de VU, stelt dat hij moeite heeft met het genomen besluit: 'We kunnen al deze auteurs natuurlijk cancellen en niet meer lezen. Dan ontkennen en vergeten we onze eigen Europese geschiedenis. We ontnemen onszelf ook de mogelijkheid tot het substantiële gesprek: hoe zet dit aan tot jodenhaat?, waarom?, hoe kunnen wij het anders doen?', maakt Peels duidelijk via X, voorheen Twitter.

'We lezen op de universiteit geen teksten om de auteur een applaus te geven, of ze gedachteloos in te drinken. Au contraire: om ze te analyseren en ontleden, om ze tegen het licht te houden. Om ervan te leren, om te groeien als denker en als mens, om te ontdekken hoe je samen kunt leven en wat daarvoor randvoorwaarden zijn, hoe anderen tot bloei komen', aldus Peels.

Praatmee

Beluister onze podcast

#293 Jeffrey & Farshid Seyed Mehdi over massamoord in Iran, het regime & Jeremia 49
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. W. M. Mulder
Nieuws

HHK Nieuwleusen beroept ds. W. M. Mulder uit Springford (Canada)

De hersteld hervormde gemeente te Nieuwleusen (Rehoboth) hoopt binnenkort weer over een eigen predikant te beschikken. Afgelopen week werd een beroep uitgebracht op ds. W. M. Mulder (foto). De predikant, die sinds 2021 verbonden is aan de Reformed Ch

Paschal
Nieuws

Christenen in Nigeriaans dorp leven in constante angst: "We verliezen hoop"

Honderden christenen in een Nigeriaans dorp leven in constante angst en zijn getraumatiseerd door aanhoudend geweld, ontvoeringen en moorden. Hoewel een ontvoerde katholieke priester uit het dorp recent na 61 dagen ontvoering vrijkwam, leven de chris

Nayib Bukele
Positief nieuws

President Bukele schrijft ommekeer El Salvador toe aan Gods werk

De president van El Salvador, Nayib Bukele, zegt dat de grote veranderingen in zijn land een geestelijke basis hebben. In een recente boodschap op Instagram schrijft hij dat de ommekeer niet alleen te verklaren is door politiek beleid. Volgens Bukele

Ds. M. Messemaker
Video

Ds. Messemaker vertelt waar hij zich in de kerk steeds meer zorgen om maakt

"Weet u dat ik daar steeds meer bezorgd over ben? Dat er in de kerk mensen zitten die ervan uitgaan dat ze God gevonden hebben, maar niet eens weten wat het betekent om Hem te missen", aldus ds. M. Messemaker. De hervormde predikant waarschuwde in ee

President Donald Trump
Nieuws

Christelijke politicus wil gebedsontbijt mijden zolang Trump president is

De Zwitserse parlementariër en theoloog Marc Jost wil het National Prayer Breakfast, een jaarlijks gebedsontbijt, in de Verenigde Staten niet meer bezoeken zolang Donald Trump president van Amerika is. Hij zegt dat na zijn ervaringen bij de bijeenkom

vader
Nieuws

Meer aandacht voor vaders in eerste 1000 dagen: steun voor motie CU en SGP

De Tweede Kamer heeft deze week een motie van Don Ceder (ChristenUnie) en Chris Stoffer (SGP) aangenomen waarin de regering wordt opgeroepen om actief werk te maken van vaderbetrokkenheid in de eerste duizend dagen van een kind. Volgens de indieners

Toverstok
Nieuws

Duitse kerk ligt hevig onder vuur vanwege plannen 'Harry Potter-kerkdienst'

Een rooms-katholieke kerk in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen ligt hevig onder vuur vanwege een geplande Harry Potter-kerkdienst. Dat meldt The Christian Post. Het evenement staat gepland voor 28 februari in de Heilig Hartkerk in Herne. Honder

Reni en Elisa
Persbericht

Reni en Elisa kondigen jubileumconcertreeks aan: ‘Juist op die momenten…’

Het christelijke muziekduo Reni en Elisa viert dit jaar een bijzonder jubileum. Al 25 jaar maken zij samen muziek die voor veel luisteraars een bron van troost, hoop en geloof is. Met een speciale jubileumconcertreeks staan zij stil bij deze periode.

Meerartikelen

‘Plant een Bijbel’
Persbericht

Landelijke actie helpt Bijbels in moedertaal te verspreiden onder vervolgde christenen

Op 21 februari, de Internationale Dag van de Moedertaal, wordt wereldwijd stilgestaan bij het belang van de moedertaal. Stichting HVC (Hulp Vervolgde Christenen) gebruikt deze dag om aandacht te vragen voor vervolgde christenen die verlangen naar God

Fred
Opinie

Christelijke muziek maken met AI is in opstand komen tegen God

Het wordt gezien als één van de grootste zegeningen, die technologie heeft voortgebracht: Artificial Intelligence, ofwel AI. Volgens de invloedrijke beroepsmafkees Juval Noah Harari, hebben we in de toekomst zelfs geen Bijbel meer nodig, maar geeft A

Talitha Nawijn
Interview

Talitha Nawijn kruipt onder de huid van Bijbelse figuren: “Het draait om de ontmoeting”

Wat gebeurt er als je Bijbelse verhalen niet alleen leest, maar ze werkelijk van binnenuit beleeft? In haar theaterprogramma Onder Mijn Huid nodigt Talitha Nawijn haar publiek uit om letterlijk in de schoenen te gaan staan van mensen uit de Bijbel. M

Piet Guijt
Opinie

Wat is in Gods heilsplan de wezenlijke betekenis van Israël-profetieën?

Het debat over Israël blijft christenen verdelen. Naar aanleiding van recente artikelen en briefwisselingen op Cvandaag gaat drs. Piet Guijt in dit opiniestuk in op fundamentele verschillen in theologische visie. Met respect voor andersdenkenden onde

Testimony of Jesus
Video

Video: straatevangelist vraagt christelijke reizigers naar geloofszekerheid

Straatevangelist Huib van Testimony of Jesus evangeliseerde onlangs in Gouda. Dat deed hij met een kaasplankje in de hand, waar Gouda natuurlijk bekend staat als de kaasstad van Nederland. Vlak bij het Centraal Station sprak hij met een groepje chris

Zonsopkomst
God

Een opgeruimd jaar met Prediker

Een nieuw jaar vraagt om opruimen: terugblikken, loslaten en ruimte maken voor wat telt. Prediker daagt ons uit om eerlijk te kijken naar ons leven: wat is voorbij, wat mag blijven en waar vinden we vreugde? Zijn nuchtere, maar hoopvolle blik helpt o

VS Hongarije
Nieuws

Verenigde Staten en Hongarije sluiten overeenkomst om christenvervolging te bestrijden

De Verenigde Staten en Hongarije gaan samenwerken om christenvervolging wereldwijd te bestrijden. De landen sloten een overeenkomst na de jaarlijkse Internationale Religieuze Vrijheid (IRF) bijeenkomst in Washington D.C. De landen willen de 'samenwer

President Donald Trump
Nieuws

Interreligieuze coalitie spant rechtszaak aan tegen regering Trump

Een interreligieuze coalitie heeft een rechtszaak aangespannen tegen de regering van president Donald Trump. De groepen zeggen dat de Amerikaanse Commissie voor Godsdienstvrijheid te veel christenen telt en andere religies daarmee onvoldoende vertege

Christelijk vrouwenkoor
Nieuws

Onderzoek: vrouwen blijken geloviger te zijn dan mannen

Vrouwen blijken in de meeste landen geloviger te zijn dan mannen. Dat zou blijken uit een nieuw internationaal onderzoek van wetenschappers van onder meer de Universiteit van Warwick en de Universiteit van Kopenhagen. Vrouwen zouden over het algemeen

Jeffrey Sarpong
Interview

Ex-profvoetballer Jeffrey Sarpong deelt zijn geloof: “Voetbal is niet 24/7, Jezus Christus wel” 

Hij speelde voor Ajax, bouwde een internationale voetbalcarrière op en staat nu als trainer opnieuw op het veld, dit keer om jonge spelers te vormen. Maar ex-profvoetballer Jeffrey Sarpong gebruikt zijn bekendheid vooral om een andere boodschap door

ds. D. J. Diepenbroek
Video

HHK-predikant laat zien hoe taal grenzen blootlegt en afkomst verraadt

In een preek over Richteren 12 stond ds. D. J. Diepenbroek stil bij een aangrijpende gebeurtenis bij de Jordaan. Een soldaat uit Efraïm die, op zoek naar veiligheid, wordt tegengehouden bij de oversteek. Niet zijn uiterlijk, maar zijn uitspraak geeft

Opwekkingsconferentie
Video

Stichting Opwekking brengt nieuwe single uit: 'Jezus Uw naam'

Stichting Opwekking heeft weer een nieuwe single uitgebracht: 'Jezus Uw naam'. De single verscheen vorige week en maakt deel uit van het nieuwe album, bestaande uit 12 nieuwe singles, dat rond Pinksteren zal verschijnen. Het lied is gericht op het be