VU schrapt boek bekende theoloog: "Hij geeft Joden de schuld van de Holocaust"

Nieuws 5 september 2023 Redactie
Prof. dr. Bram van de Beek

"De theologie van Bram van de Beek heeft in de geschiedenis antisemitisme tot gevolg gehad", aldus universitair hoofddocent Joodse studies Lieve Teugels. Al langer ageert ze tegen het boek ‘De kring rond de Messias’ van de in protestants-orthodoxe hoek invloedrijke theoloog Bram van de Beek. De Vrije Universiteit en Protestantse Theologische Universiteit hebben besloten om het boek van de literatuurlijst van theologiestudenten te halen, zo meldt dagblad Trouw.

Prof. dr. Van de Beek beschouwt het lijden van het Joodse volk als straf en als zonde. ‘Lijden kunnen we niet van zonde losmaken’, zo schrijft de theoloog in zijn boek. Volgens Van de Beek krijgen Joden straf omdat ze zich niet aan de wetten van God hebben gehouden en omdat ze Jezus niet accepteren. Ruben Vis protesteerde namens het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap (NIK) al langere tijd tegen het boek. "In dit boek geeft Van de Beek Joden de schuld van de Holocaust", zo zegt hij tegenover Trouw.

Vis beschuldigt de theoloog van antisemitisme, maar zover wil Teugels niet gaan: "Hij heeft die bedoeling niet. Maar zijn theologie heeft in de geschiedenis wel antisemitisme tot gevolg gehad." Zij geeft samen met prof. dr. Henk van den Belt colleges waarin het jodendom en christendom met elkaar vergeleken worden vanuit elkanders perspectief. Van den Belt vindt het jammer dat het boek niet meer op de verplichte literatuurlijst staat. Maar hij is blij dat studenten wel sommige teksten eruit moeten blijven lezen zodat 'het gesprek over de plaats van Israël in de dogmatiek' gevoerd blijft worden.

Van de Beek zelf liet Trouw schriftelijk weten: ‘Ik wil niet dat ook maar iemand mijn werk zou kunnen gebruiken voor zelfs maar het geringste antisemitisme. Wie denkt mij daarvoor te kunnen claimen heeft het totaal mis.’ Tegenover Cvandaag voegt de emeritus hoogleraar toe: 'Wat anderen over mij denken, zeggen en schrijven is hún verantwoordelijkheid. Ik ben niet geneigd daarop in te gaan, zolang die anderen niet inhoudelijk op mijn werk ingaan met argumenten uit de bronnen van het theologische onderzoek. Ik ben geen verantwoording aan hen schuldig, alleen aan de Schrift en aan het Credo van de kerk van alle eeuwen.'

Dr. Rik Peels, universitair hoofddocent aan de Afdeling Filosofie en de Faculteit Religie en Theologie van de VU, stelt dat hij moeite heeft met het genomen besluit: 'We kunnen al deze auteurs natuurlijk cancellen en niet meer lezen. Dan ontkennen en vergeten we onze eigen Europese geschiedenis. We ontnemen onszelf ook de mogelijkheid tot het substantiële gesprek: hoe zet dit aan tot jodenhaat?, waarom?, hoe kunnen wij het anders doen?', maakt Peels duidelijk via X, voorheen Twitter.

'We lezen op de universiteit geen teksten om de auteur een applaus te geven, of ze gedachteloos in te drinken. Au contraire: om ze te analyseren en ontleden, om ze tegen het licht te houden. Om ervan te leren, om te groeien als denker en als mens, om te ontdekken hoe je samen kunt leven en wat daarvoor randvoorwaarden zijn, hoe anderen tot bloei komen', aldus Peels.

Praatmee

Beluister onze podcast

#398 David ten Voorde & Jonathan Nolan over kerkgroei in onbereikte gebieden
Of beluister op:

Meerartikelen

Voorganger met familieleden en gemeenteleden
Persbericht

Druk op baptistengemeente in Krasnodon neemt toe: voorganger dreigt te worden uitgezet

De niet-geregistreerde baptistengemeente in Krasnodon (Loehansk) staat onder groeiende druk van de lokale autoriteiten. Sinds begin 2024 wordt de gemeente geconfronteerd met invallen, ondervragingen en administratieve vervolging. Gewapende functionar

Iraanse vrouw
Persbericht

ZOA start noodhulp in Iran nu oorlog in alle hevigheid blijft voortduren

Terwijl de bombardementen voortduren en steeds meer mensen ontheemd raken, start ZOA met noodhulp in Iran. De hulp richt zich met name op gezinnen die door de oorlog nauwelijks kunnen overleven. Binnen Iran zijn inmiddels miljoenen mensen op de vluch

Pakistan
Nieuws

Pakistaanse rechtbank bekrachtigt huwelijk van 13-jarige christenmeisje met ontvoerder

In Pakistan heeft de Federale Constitutionele Rechtbank (FCC) op woensdag 25 maart geoordeeld dat het veelbesproken huwelijk tussen een 13-jarige christelijke tiener en een moslimman in stand blijft. Dit besluit, dat diepe bezorgdheid wekt binnen de

Marina de Haan
Video

Verhalenverteller Marina de Haan is komende zondag te gast in Hour of Power.

Aanstaande zondag is verhalenverteller Marina de Haan te gast in Hour of Power. Ze kampt al jaren met een chronische aandoening en vertelt hoe dat haar leven beïnvloedt. Over haar pelgrimsreis schreef ze het boek 'De weg naar het licht'. “Het gaat ni

Kees van Helden
Video

Terugkijken: Kies Leven-coördinator Kees van Helden over Thuisabortus.nl

Sinds twee dagen biedt Thuisabortus.nl de mogelijkheid om abortuspillen online te bestellen. Prolife-organisaties spreken van een nieuw dieptepunt in de Nederlandse abortuspraktijk. Kees van Helden, coördinator van Kies Leven, besprak de kwestie eerd

Ds. W. Visscher
Video

Ds. Visscher krijgt lachers op zijn hand tijdens lezing over boek prof. dr. W. van Vlastuin

Bij een recente lezing over het onlangs verschenen boek in Christus gedoopt van prof. dr. W. van Vlastuin kreeg ds. W. Visscher de lachers op zijn hand. Tijdens zijn bijdrage merkte de GerGem-predikant op dat hij het boek van Van Vlastuin door het AI

Oeganda
Nieuws

Bekeerde christen zwaargewond na aanval door echtgenoot in Oeganda

Een Oegandese moslimman heeft deze maand zijn christelijke echtgenote ernstig verwond tijdens een Bijbelstudie. De aanval vond plaats nadat de man, Mukiibi Rajabu, volgens bronnen van Morning Star News, had vernomen dat zijn vrouw zich tot het christ

Vaticaan
Nieuws

Vaticaan: gebruik van dierlijke organen bij transplantaties toegestaan

Het Vaticaan heeft opnieuw bevestigd dat het gebruik van dierlijke organen en weefsels voor transplantaties is toegestaan. Volgens de Rooms-Katholieke Kerk is hier vanuit het geloof geen bezwaar tegen, zolang er zorgvuldig en verantwoord wordt gehand

Meerartikelen

Kerkscheuring CGK
Nieuws

Wie hoort bij groep-Rijnsburg? Indeling van 55 CGK-gemeenten is zichtbaar

Welke kerken behoren wel of niet tot de groep-Rijnsburg, die zichzelf als een voortzetting van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) beschouwt? Deze week is men ingedeeld in de vier nieuw te vormen classes. Voor het eerst wordt concreet zichtbaa

Jeruzalem
Nieuws

Christelijke onderwijs in Jeruzalem onder druk door besluit Israëlische overheid

Een recent besluit van het Israëlische Ministerie van Onderwijs dreigt de tewerkstelling van meer dan 200 docenten in christelijke scholen in Jeruzalem te beëindigen. Vanaf september moeten scholen onderwijzers in dienst nemen die in de stad wonen en

Jurjen ten Brinke
Persbericht

Nieuwe EO-podcast 'Vraag het Jurjen' wijst de weg bij alledaagse ge­loofs­vra­gen

In de nieuwe EO-podcast en radiorubriek Vraag het Jurjen gaat Jurjen ten Brinke in op herkenbare levensvragen van luisteraars. Welke vragen hebben gelovigen, maar zijn ook herkenbaar voor anderen? En wat heeft het christelijk geloof daarover te zegge

Joan
Interview

Maken goede werken zalig en aanbidden katholieken Maria? Joan Lindhout antwoordt

Aanbidden katholieken Maria? Word je volgens hen enkel zalig door het offer van Christus of heb je ook goede werken nodig? Het zijn vragen die veel protestanten stellen nadat Joan Lindhout vorige week op Cvandaag zijn geloofsweg deelde, die hij ook b

Jan Pieter Verweij
Opinie

Moet de ChristenUnie luisteren naar kiezers of ze juist tegenspreken?

In verschillende christelijke media staat het nogal stellig: de ChristenUnie krijgt klap op klap en zou beter naar het electoraat moeten luisteren. In dezelfde teksten staat vervolgens net zo gemakkelijk dat de ChristenUnie principiëler zou moeten zi

Klaver
Nieuws

Christelijke partijen reageren ludiek op nieuwe naam GroenLinks/PvdA

Dat GroenLinks/PvdA opgaan in één nieuwe politieke partij was al even bekend. Donderdag maakte men ook de naam van die politieke partij bekend. En de christelijke politieke partijen waren er als de kippen bij om daar op ludieke manier op te reageren.

Arts houdt hand van patiënt vast
Persbericht

NPV noemt stijging aantal euthanasiegevallen zorgwekkend

Op 26 maart 2026 is het jaarverslag van de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie (RTE) gepubliceerd met daarin belangrijke cijfers over de Nederlandse euthanasiepraktijk in 2025. Opnieuw steeg het aantal euthanasiemeldingen. De NPV reageert. Waar

Mairead McGuinness
Persbericht

Nieuwe EU-gezant godsdienstvrijheid eindelijk benoemd, SGP dringt aan op daadkracht

Na anderhalf jaar heeft de Europese Unie eindelijk weer een gezant voor de godsdienstvrijheid: voormalig Eurocommissaris Mairead McGuinness (Ierland). Europarlementariër Bert-Jan Ruissen en fractievoorzitter Chris Stoffer (SGP) zijn blij dat er ieman

Ds. D. J. Diepenbroek
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Urk brengt beroep uit op ds. D. J. Diepenbroek

De hersteld hervormde gemeente te Urk heeft een beroep uitgebracht op ds. D. J. Diepenbroek (foto). De kerkelijke gemeente zoekt naar een nieuwe predikant vanwege het eerdere vertrek van ds. M. van Reenen. Van Reenen nam vorig jaar mei afscheid van d

Sander
Getuigenis

Van cokeverslaving naar vrijheid: Sander las de Bijbel in een stinkhok

Wat begon als een vlucht voor pijn en afwijzing, eindigde in een diepgaande verandering door de kracht van Gods Woord. Sander worstelde jarenlang met een cocaïneverslaving. Hij deelt via Xpedition Glory een getuigenis over hoe zijn leven radicaal ver

Päivi Räsänen
Nieuws

Finse politica veroordeeld voor 'haatzaaien' om christelijk pamflet

Politica Päivi Räsänen is veroordeeld voor 'haatzaaien'. Het Hooggerechtshof oordeelde met een nipte meerderheid (3-2) dat Räsänen zich schuldig heeft gemaakt aan het beledigen van een groep mensen op basis van seksuele gerichtheid. De politica kreeg

India
Nieuws

Geweld tegen christenen in India neemt verder toe

Het aantal vijandigheden tegen christenen in India is in 2025 opnieuw toegenomen, zo blijkt uit een rapport van de Religious Liberty Commission van de Evangelical Fellowship of India (EFIRLC). In totaal werden 747 incidenten van geweld, intimidatie e