VU schrapt boek bekende theoloog: "Hij geeft Joden de schuld van de Holocaust"

Nieuws 5 september 2023 Redactie
Prof. dr. Bram van de Beek

"De theologie van Bram van de Beek heeft in de geschiedenis antisemitisme tot gevolg gehad", aldus universitair hoofddocent Joodse studies Lieve Teugels. Al langer ageert ze tegen het boek ‘De kring rond de Messias’ van de in protestants-orthodoxe hoek invloedrijke theoloog Bram van de Beek. De Vrije Universiteit en Protestantse Theologische Universiteit hebben besloten om het boek van de literatuurlijst van theologiestudenten te halen, zo meldt dagblad Trouw.

Prof. dr. Van de Beek beschouwt het lijden van het Joodse volk als straf en als zonde. ‘Lijden kunnen we niet van zonde losmaken’, zo schrijft de theoloog in zijn boek. Volgens Van de Beek krijgen Joden straf omdat ze zich niet aan de wetten van God hebben gehouden en omdat ze Jezus niet accepteren. Ruben Vis protesteerde namens het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap (NIK) al langere tijd tegen het boek. "In dit boek geeft Van de Beek Joden de schuld van de Holocaust", zo zegt hij tegenover Trouw.

Vis beschuldigt de theoloog van antisemitisme, maar zover wil Teugels niet gaan: "Hij heeft die bedoeling niet. Maar zijn theologie heeft in de geschiedenis wel antisemitisme tot gevolg gehad." Zij geeft samen met prof. dr. Henk van den Belt colleges waarin het jodendom en christendom met elkaar vergeleken worden vanuit elkanders perspectief. Van den Belt vindt het jammer dat het boek niet meer op de verplichte literatuurlijst staat. Maar hij is blij dat studenten wel sommige teksten eruit moeten blijven lezen zodat 'het gesprek over de plaats van Israël in de dogmatiek' gevoerd blijft worden.

Van de Beek zelf liet Trouw schriftelijk weten: ‘Ik wil niet dat ook maar iemand mijn werk zou kunnen gebruiken voor zelfs maar het geringste antisemitisme. Wie denkt mij daarvoor te kunnen claimen heeft het totaal mis.’ Tegenover Cvandaag voegt de emeritus hoogleraar toe: 'Wat anderen over mij denken, zeggen en schrijven is hún verantwoordelijkheid. Ik ben niet geneigd daarop in te gaan, zolang die anderen niet inhoudelijk op mijn werk ingaan met argumenten uit de bronnen van het theologische onderzoek. Ik ben geen verantwoording aan hen schuldig, alleen aan de Schrift en aan het Credo van de kerk van alle eeuwen.'

Dr. Rik Peels, universitair hoofddocent aan de Afdeling Filosofie en de Faculteit Religie en Theologie van de VU, stelt dat hij moeite heeft met het genomen besluit: 'We kunnen al deze auteurs natuurlijk cancellen en niet meer lezen. Dan ontkennen en vergeten we onze eigen Europese geschiedenis. We ontnemen onszelf ook de mogelijkheid tot het substantiële gesprek: hoe zet dit aan tot jodenhaat?, waarom?, hoe kunnen wij het anders doen?', maakt Peels duidelijk via X, voorheen Twitter.

'We lezen op de universiteit geen teksten om de auteur een applaus te geven, of ze gedachteloos in te drinken. Au contraire: om ze te analyseren en ontleden, om ze tegen het licht te houden. Om ervan te leren, om te groeien als denker en als mens, om te ontdekken hoe je samen kunt leven en wat daarvoor randvoorwaarden zijn, hoe anderen tot bloei komen', aldus Peels.

Praatmee

Beluister onze podcast

#402 Patrick & Don Ceder over christenvervolging en politiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Rose Docherty
Nieuws

Schotse pro-life demonstrante vrijgesproken na arrestatie bij abortuskliniek

De aanklacht tegen de Schotse pro-life demonstrante Rose Docherty is geseponeerd. Dat meldt Christian Today. De 75-jarige oma werd aangeklaagd nadat ze in september 2023 gearresteerd werd vanwege het 'beïnvloeden' van personen binnen de 'bufferzone'

Ds. A. S. Middelkoop
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Oldebroek brengt beroep uit op ds. A. S. Middelkoop

De hersteld hervormde gemeente te Oldebroek (Oldebroek- 't Harde) heeft een beroep uitgebracht op ds. A. S. Middelkoop (foto). De predikant moet in de Veluwse plaats ds. M. van Reenen opvolgen. De predikant nam in juni 2022 afscheid van de gemeente n

Voorganger Jurgen Tholel
Video

Voorganger Rotterdamse kerk wijt verkiezingswinst D66 aan 'slapende kerken'

De Tweede Kamerverkiezingen van oktober vorig jaar werden uiteindelijk geworden door D66. Inmiddels heeft Nederland een minderheidskabinet, samengesteld uit D66, VVD en het CDA. Veel christenen hadden liever een ander kabinet gezien. Jurgen Tholel, v

Herman Haan
Interview

Misbruik, drugs, Parkinson én een ontmoeting met God: het levensverhaal van Herman Haan

In de christelijke wereld is Herman Haan bekend als liedjesschrijver, auteur, radio- en televisiemaker, theoloog én voorganger. Onlangs schoof hij aan in het tv-programma Hour of Power. Daarin deelde hij in gesprek met presentator Jan van den Bosch z

Theologische Universiteit Apeldoorn
Persbericht

TUA organiseert studiedag ‘Homoseksualiteit en kerk’

Op vrijdag 8 mei organiseert de Theologische Universiteit Apeldoorn samen met Hart van Homo's een studiedag over homoseksualiteit en kerk. De bijeenkomst is bedoeld voor ambtsdragers, pastoraal werkers, catecheten, bezoekzusters en anderen die binnen

Strandheem Festival
Persbericht

Strandheem Festival viert jubileum met ‘Kom naar huis’

Het Strandheem Festival viert dit jaar een bijzondere mijlpaal. Tijdens het Hemelvaartsweekend van 14 tot en met 17 mei vindt de tiende editie plaats. Onder het thema ‘Kom naar huis’ wil de organisatie opnieuw duizenden bezoekers welkom heten voor ee

pater Frans
Video

Gedood, maar niet vergeten: pater Frans leeft voort

Wat betekent het om trouw te blijven in een tijd van oorlog? In deze video vertelt KRO-NCRV het verhaal van pater Frans van der Lugt. De jezuïet bleef tijdens de Syrische burgeroorlog in Homs om mensen bij te staan, ongeacht hun achtergrond. Hij werd

Nigeri
Nieuws

Christelijke schoolmeisjes ontvoerd in Nigeria: 1 dodelijke slachtoffer bij vluchtpoging

Gewapende mannen hebben op zondag 26 april meerdere christelijke schoolmeisjes ontvoerd in de Kachia Local Government Area in Nigeria. Eén van de schoolmeisjes kwam daarbij om het leven. Dat meldt de christelijke waakhond International Christian Conc

Meerartikelen

Toer voor het Goede Doel
Persbericht

IZB en GZB organiseren Toer voor het Goede Doel

Op zaterdag 13 juni organiseren GZB en IZB de Toer voor het Goede Doel: een sponsortocht voor racefietsers die méér willen dan alleen kilometers maken. "Het is heel boeiend om pioniersplekken te bezoeken en inspiratie op te doen voor je eigen kerk."

Pastor Yuvraj uit India
Getuigenis

Geloven onder druk: Yuvraj uit India deelt Gods Woord ondanks vervolging

Van een leven zonder hoop, naar een roeping om Gods Woord te delen. In één van de gevaarlijkste regio’s voor christenen, op het platteland van India, worden voorgangers mishandeld, kerken vernield en leven gelovigen dagelijks onder druk van religieuz

Tim Thijs Ketting
Interview

De westerse geloofsbeleving is op zichzelf gericht: "Ons is geleerd dat alles fijn moet zijn"

Kies je voor jezelf of voor elkaar en God? Tim Thijs Ketting, auteur van het boek De reis naar minder ik merkte dat ook christenen in Nederland met die vraag worstelen. “Ik ben ervan overtuigd dat ik-gerichtheid niet van God komt.” “Eens kwam een Sri

Dr. Steef Post
Column

Kwestie-Steenblok opnieuw bekeken: hoe polarisatie tot scheuring leidde

De scheuring van 1953 binnen de Gereformeerde Gemeenten (GerGem) wordt vaak theologisch of kerkrechtelijk geduid. In dit artikel wordt deze crisis opnieuw bekeken vanuit de dynamiek van polarisatie en conflict. Wat gebeurde er werkelijk achter de sch

Ds. A. C. de Kruijf
Nieuws

Protestantse gemeente Alblasserdam beroept ds. A. C. de Kruijf

Wijkgemeente Grote Kerk van de protestantse gemeente Alblasserdam (PGA) heeft een beroep uitgebracht op ds. A. C. de Kruijf (foto). De predikant moet ds. R. W. van Mourik opvolgen. Laatstgenoemde predikant nam vorig jaar februari in verband met emeri

Pastor Stephen Clayden en gemeentelid
Nieuws

Petitie voor kerk Colchester tegen evangelisatieverbod levert 10.000 handtekeningen op

Een petitie ter ondersteuning van de Bread of Life Community Church in de Engelse stad Colchester is meer dan 10.000 keer ondertekend. De kerk mag van de gemeenteraad niet langer het evangelie in het stadscentrum verkondigen. De petitie roept het sta

Donald Trump
Nieuws

Dader mislukte moordaanslag op Trump begaf zich in christelijke kring

De man die zaterdagavond een aanslag probeerde te plegen tijdens een diner in Washington D.C. begaf zich in christelijke kring. Dat schrijven verschillende Amerikaanse media. In een persconferentie kort na het incident merkte de Amerikaanse president

Ds. Oscar Lohuis
Video

Oscar Lohuis over gedode Khamenei: "47 jaar lang riep hij op tot Israëls vernietiging"

Iemand die jaren uit was op de vernietiging van Israël, en daarmee ook constant dreigde, was voormalig Iran-leider Ali Khamenei. Diezelfde Khamenei werd uiteindelijk zelf gedood. Iedereen die Israël naar het leven staat, of dat nu individuele persone

Calum Miller
Podcast

Terugluisteren: Oxford-onderzoeker spreekt zich uit tegen abortus

Een nieuwe aflevering van De Podcast van je Leven! staat sinds kort online. In deze aflevering spreekt presentator Chris Develing met de Britse arts, ethicus en filosoof Calum Miller. Calum Miller begon zijn studie ooit als voorstander van abortusrec

Clive Johnston
Nieuws

Noord-Ierse predikant wacht op uitspraak na preek in bufferzone bij ziekenhuis

Een gepensioneerde predikant in Noord-Ierland wacht in spanning op de uitspraak van de rechter. Het gaat om Clive Johnston. Hij wordt vervolgd na een openluchtpreek binnen de bufferzone van een ziekenhuis waar abortussen plaatsvinden. Dat meldt The C

Bram Hofland
Video

Openbaring is volgens dominee Bram Hofland geen puzzelboek

Het Bijbelboek Openbaring roept bij veel christenen vragen op. Sommigen vinden het ingewikkeld en laten het liever liggen. Anderen proberen het te lezen als een soort puzzel over de toekomst. In deze video legt dominee Bram Hofland uit dat Openbaring

bhutan
Getuigenis

Christenen in Bhutan leren hun kruis te dragen

In Bhutan ben je vrij om te denken en te geloven wat je wilt. Althans, dat is wat de grondwet zegt van dit kleine en bergachtige land, grenzend aan China en India. Dezelfde grondwet stelt dat het boeddhisme het “spirituele erfgoed van Bhutan” is en v