VU schrapt boek bekende theoloog: "Hij geeft Joden de schuld van de Holocaust"

Nieuws 5 september 2023 Redactie
Prof. dr. Bram van de Beek

"De theologie van Bram van de Beek heeft in de geschiedenis antisemitisme tot gevolg gehad", aldus universitair hoofddocent Joodse studies Lieve Teugels. Al langer ageert ze tegen het boek ‘De kring rond de Messias’ van de in protestants-orthodoxe hoek invloedrijke theoloog Bram van de Beek. De Vrije Universiteit en Protestantse Theologische Universiteit hebben besloten om het boek van de literatuurlijst van theologiestudenten te halen, zo meldt dagblad Trouw.

Prof. dr. Van de Beek beschouwt het lijden van het Joodse volk als straf en als zonde. ‘Lijden kunnen we niet van zonde losmaken’, zo schrijft de theoloog in zijn boek. Volgens Van de Beek krijgen Joden straf omdat ze zich niet aan de wetten van God hebben gehouden en omdat ze Jezus niet accepteren. Ruben Vis protesteerde namens het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap (NIK) al langere tijd tegen het boek. "In dit boek geeft Van de Beek Joden de schuld van de Holocaust", zo zegt hij tegenover Trouw.

Vis beschuldigt de theoloog van antisemitisme, maar zover wil Teugels niet gaan: "Hij heeft die bedoeling niet. Maar zijn theologie heeft in de geschiedenis wel antisemitisme tot gevolg gehad." Zij geeft samen met prof. dr. Henk van den Belt colleges waarin het jodendom en christendom met elkaar vergeleken worden vanuit elkanders perspectief. Van den Belt vindt het jammer dat het boek niet meer op de verplichte literatuurlijst staat. Maar hij is blij dat studenten wel sommige teksten eruit moeten blijven lezen zodat 'het gesprek over de plaats van Israël in de dogmatiek' gevoerd blijft worden.

Van de Beek zelf liet Trouw schriftelijk weten: ‘Ik wil niet dat ook maar iemand mijn werk zou kunnen gebruiken voor zelfs maar het geringste antisemitisme. Wie denkt mij daarvoor te kunnen claimen heeft het totaal mis.’ Tegenover Cvandaag voegt de emeritus hoogleraar toe: 'Wat anderen over mij denken, zeggen en schrijven is hún verantwoordelijkheid. Ik ben niet geneigd daarop in te gaan, zolang die anderen niet inhoudelijk op mijn werk ingaan met argumenten uit de bronnen van het theologische onderzoek. Ik ben geen verantwoording aan hen schuldig, alleen aan de Schrift en aan het Credo van de kerk van alle eeuwen.'

Dr. Rik Peels, universitair hoofddocent aan de Afdeling Filosofie en de Faculteit Religie en Theologie van de VU, stelt dat hij moeite heeft met het genomen besluit: 'We kunnen al deze auteurs natuurlijk cancellen en niet meer lezen. Dan ontkennen en vergeten we onze eigen Europese geschiedenis. We ontnemen onszelf ook de mogelijkheid tot het substantiële gesprek: hoe zet dit aan tot jodenhaat?, waarom?, hoe kunnen wij het anders doen?', maakt Peels duidelijk via X, voorheen Twitter.

'We lezen op de universiteit geen teksten om de auteur een applaus te geven, of ze gedachteloos in te drinken. Au contraire: om ze te analyseren en ontleden, om ze tegen het licht te houden. Om ervan te leren, om te groeien als denker en als mens, om te ontdekken hoe je samen kunt leven en wat daarvoor randvoorwaarden zijn, hoe anderen tot bloei komen', aldus Peels.

Praatmee

Beluister onze podcast

#293 Jeffrey & Farshid Seyed Mehdi over massamoord in Iran, het regime & Jeremia 49
Of beluister op:

Meerartikelen

VS Hongarije
Nieuws

Verenigde Staten en Hongarije sluiten overeenkomst om christenvervolging te bestrijden

De Verenigde Staten en Hongarije gaan samenwerken om christenvervolging wereldwijd te bestrijden. De landen sloten een overeenkomst na de jaarlijkse Internationale Religieuze Vrijheid (IRF) bijeenkomst in Washington D.C. De landen willen de 'samenwer

President Donald Trump
Nieuws

Interreligieuze coalitie spant rechtszaak aan tegen regering Trump

Een interreligieuze coalitie heeft een rechtszaak aangespannen tegen de regering van president Donald Trump. De groepen zeggen dat de Amerikaanse Commissie voor Godsdienstvrijheid te veel christenen telt en andere religies daarmee onvoldoende vertege

Jeffrey Sarpong
Interview

Ex-profvoetballer Jeffrey Sarpong deelt zijn geloof: “Voetbal is niet 24/7, Jezus Christus wel” 

Hij speelde voor Ajax, bouwde een internationale voetbalcarrière op en staat nu als trainer opnieuw op het veld, dit keer om jonge spelers te vormen. Maar ex-profvoetballer Jeffrey Sarpong gebruikt zijn bekendheid vooral om een andere boodschap door

ds. D. J. Diepenbroek
Video

HHK-predikant laat zien hoe taal grenzen blootlegt en afkomst verraadt

In een preek over Richteren 12 stond ds. D. J. Diepenbroek stil bij een aangrijpende gebeurtenis bij de Jordaan. Een soldaat uit Efraïm die, op zoek naar veiligheid, wordt tegengehouden bij de oversteek. Niet zijn uiterlijk, maar zijn uitspraak geeft

Opwekkingsconferentie
Video

Stichting Opwekking brengt nieuwe single uit: 'Jezus Uw naam'

Stichting Opwekking heeft weer een nieuwe single uitgebracht: 'Jezus Uw naam'. De single verscheen vorige week en maakt deel uit van het nieuwe album, bestaande uit 12 nieuwe singles, dat rond Pinksteren zal verschijnen. Het lied is gericht op het be

Zij Lacht summit
Persbericht

Zij Lacht nodigt christenvrouwen uit voor Summit over Gods nabijheid

Het vrouwenplatform Zij Lacht organiseert binnenkort een Summit voor vrouwen in de Basiliek in Veenendaal. Het evenement wil vrouwen helpen om Gods nabijheid te herkennen in het gewone leven. Volgens Anne Teunis, hoofd van Zij Lacht, legt de Summit d

relaties
Nieuws

Conferentie over Bijbelse relatievorming in Rotterdam

Binnenkort wordt in Rotterdam een tweedaagse conferentie georganiseerd over Bijbelse relatievorming. Het initiatief komt van Bijbels Beraad M/V en Family Bible Church en is ontstaan vanuit een groep jongeren die het gemis aan Bijbels onderwijs over r

Myanmar
Nieuws

Overlevenden uit christelijke staat klagen junta Myanmar aan om oorlogsmisdaden

Een organisatie die overlevenden vertegenwoordigt uit de overwegend christelijke Chin-staat in Myanmar, heeft de militaire junta van het land aangeklaagd voor oorlogsmisdaden. Dat meldt Open Doors. Deze stap volgt op de recente verkiezingen in Myanma

Meerartikelen

Paus
Nieuws

Paus Leo XIV bidt voor de slachtoffers van geweld in Nigeria en doet oproep aan autoriteiten

Paus Leo XIV heeft zondag de Nigeriaanse autoriteiten opgeroepen om de bescherming van iedere burger te waarborgen. Leo XIV doet de uitspraken na de recente aanslagen in het land waarbij tientallen christenen om het leven kwamen. Hij gaf ook aan te b

Nissen
Nieuws

Katholieke kerkhistoricus Peter Nissen (68) overleden

De bekende kerkhistoricus en theoloog Peter Nissen is afgelopen vrijdag op 68-jarige leeftijd overleden. Hij werd voor de tweede keer in een jaar getroffen door een herseninfarct. Nissen, emeritus hoogleraar en veelgevraagd religiedeskundige in de me

Jack Esselink - Jannica van Barneveld - Ds. W. A. Zondag
Interview

Is het geoorloofd om een preek te maken met behulp van AI? Drie theologen reageren

Artificiële Intelligentie (AI) rukt razendsnel op. Ook in kerkelijk Nederland roept dat vragen op. Mag een predikant of voorganger AI gebruiken bij het maken van de preek? Kan je AI als een handig hulpmiddel zien of raakt het aan de kern van wat pred

Kees Postma
Opinie

Tenenkrommende vroomheid: de scheidslijn tussen 'kerk' en 'wereld'

Hoe verhoudt een christen zich tot de wereld zonder te vervallen in angst of hoogmoed? In deze column reflecteert Kees Postma op een hardnekkig spanningsveld binnen kerkelijk Nederland: de neiging om ‘kerk’ en ‘wereld’ tegenover elkaar te zetten. Een

Henk Herbold
Opinie

Christenvervolging in Nederland is dichterbij dan velen denken

Er vinden in ons land nog geen dingen plaats die direct op christenvervolging wijzen, tenminste wanneer we dit vergelijken met wat er in sommige andere landen gebeurt. Met name in verschillende islamitische landen worden christenen daadwerkelijk verv

Ds. W. M. Dekker
Nieuws

Nieuwe dominee voor Adventkerk (PKN) in Amersfoort: ds. W. M. Dekker

De protestantse gemeente te Amersfoort beschikt binnenkort weer over een eigen dominee. Ds. W. M. Dekker (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In de Adventkerk volgt Dekker de begin vorig jaar naar Leersum vertrokken ds. H. S. Mosterd op. De

Mirjam Bikker
Nieuws

CU-leider Bikker: “Zorgwekkend als christenen stemmen op FVD”

ChristenUnie-leider Mirjam Bikker maakt zich grote zorgen over de groeiende steun voor Forum voor Democratie onder christelijke kiezers. In de talkshow DIT, het nieuwsplatform van de EO, zegt zij het “zeer zorgwekkend” te vinden dat ook christenen ov

Nigeria vlag
Nieuws

Zeker 70 Nigeriaanse christenen gedood bij gecoördineerde aanvallen

Bij een reeks gecoördineerde aanvallen in de Nigeriaanse deelstaat Taraba zijn naar schatting ten minste zeventig leden van de overwegend christelijke Tiv-bevolkingsgroep gedood. Woningen werden in brand gestoken, voedselvoorraden vernietigd en perso

Joods gebedenboek
Nieuws

Joods gebedenboek uit 1415 brengt op veiling bijna zes miljoen euro op

Een Joods gebedenboek uit het jaar 1415 heeft op een veiling bijna zes miljoen euro opgebracht. Dat meldt All Israel News. Het gebedenboek werd gebruikt bij de belangrijkste Joodse feestdagen van het jaar. Wat dit boek ook bijzonder maakt, is dat het

Ds. D. J. Budding
Video

Ds. Budding waarschuwt voor afwachtende houding bij bekering

In een recente preek sprak ds. D. J. Budding indringend over bekering. Hij waarschuwde tegen een afwachtende houding waarin bekering vooral wordt gezien als iets wat je ooit misschien overkomt. De hervormde emerituspredikant benadrukte dat de Bijbel

Het Omega Project
Verdieping

God aanvaardt ons zoals we zijn maar wil ons wél veranderen: hoe zit dat? Bekijk de tutorial

God aanvaardt ons zoals we zijn, maar laat ons daar niet bij. Juist vanuit die onvoorwaardelijke aanvaarding nodigt Hij ons uit tot verandering. Het opvallende is dat echte groei vaak pas mogelijk wordt wanneer we onszelf leren accepteren. Die ogensc

Istanbul
Nieuws

Europees Hof buigt zich over inreisverboden voor christenen in Turkije

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens gaat twintig zaken behandelen van christenen die Turkije niet meer in mogen. Dat meldt The Christian Post. De Turkse overheid ziet hen namelijk als een risico voor de nationale veiligheid. Volgens de betro