VU schrapt boek bekende theoloog: "Hij geeft Joden de schuld van de Holocaust"

Nieuws 5 september 2023 Redactie
Prof. dr. Bram van de Beek

"De theologie van Bram van de Beek heeft in de geschiedenis antisemitisme tot gevolg gehad", aldus universitair hoofddocent Joodse studies Lieve Teugels. Al langer ageert ze tegen het boek ‘De kring rond de Messias’ van de in protestants-orthodoxe hoek invloedrijke theoloog Bram van de Beek. De Vrije Universiteit en Protestantse Theologische Universiteit hebben besloten om het boek van de literatuurlijst van theologiestudenten te halen, zo meldt dagblad Trouw.

Prof. dr. Van de Beek beschouwt het lijden van het Joodse volk als straf en als zonde. ‘Lijden kunnen we niet van zonde losmaken’, zo schrijft de theoloog in zijn boek. Volgens Van de Beek krijgen Joden straf omdat ze zich niet aan de wetten van God hebben gehouden en omdat ze Jezus niet accepteren. Ruben Vis protesteerde namens het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap (NIK) al langere tijd tegen het boek. "In dit boek geeft Van de Beek Joden de schuld van de Holocaust", zo zegt hij tegenover Trouw.

Vis beschuldigt de theoloog van antisemitisme, maar zover wil Teugels niet gaan: "Hij heeft die bedoeling niet. Maar zijn theologie heeft in de geschiedenis wel antisemitisme tot gevolg gehad." Zij geeft samen met prof. dr. Henk van den Belt colleges waarin het jodendom en christendom met elkaar vergeleken worden vanuit elkanders perspectief. Van den Belt vindt het jammer dat het boek niet meer op de verplichte literatuurlijst staat. Maar hij is blij dat studenten wel sommige teksten eruit moeten blijven lezen zodat 'het gesprek over de plaats van Israël in de dogmatiek' gevoerd blijft worden.

Van de Beek zelf liet Trouw schriftelijk weten: ‘Ik wil niet dat ook maar iemand mijn werk zou kunnen gebruiken voor zelfs maar het geringste antisemitisme. Wie denkt mij daarvoor te kunnen claimen heeft het totaal mis.’ Tegenover Cvandaag voegt de emeritus hoogleraar toe: 'Wat anderen over mij denken, zeggen en schrijven is hún verantwoordelijkheid. Ik ben niet geneigd daarop in te gaan, zolang die anderen niet inhoudelijk op mijn werk ingaan met argumenten uit de bronnen van het theologische onderzoek. Ik ben geen verantwoording aan hen schuldig, alleen aan de Schrift en aan het Credo van de kerk van alle eeuwen.'

Dr. Rik Peels, universitair hoofddocent aan de Afdeling Filosofie en de Faculteit Religie en Theologie van de VU, stelt dat hij moeite heeft met het genomen besluit: 'We kunnen al deze auteurs natuurlijk cancellen en niet meer lezen. Dan ontkennen en vergeten we onze eigen Europese geschiedenis. We ontnemen onszelf ook de mogelijkheid tot het substantiële gesprek: hoe zet dit aan tot jodenhaat?, waarom?, hoe kunnen wij het anders doen?', maakt Peels duidelijk via X, voorheen Twitter.

'We lezen op de universiteit geen teksten om de auteur een applaus te geven, of ze gedachteloos in te drinken. Au contraire: om ze te analyseren en ontleden, om ze tegen het licht te houden. Om ervan te leren, om te groeien als denker en als mens, om te ontdekken hoe je samen kunt leven en wat daarvoor randvoorwaarden zijn, hoe anderen tot bloei komen', aldus Peels.

Praatmee

Beluister onze podcast

#401 Jeffrey & Hans Maat over spanning rond charismatische vernieuwing: herstel of ontsporing?
Of beluister op:

Meerartikelen

twintigers
Persbericht

IZB organiseert webinar over twintigers en de kerk

Wat houdt twintigers bezig? En wat kunnen gemeenten doen om hen te ondersteunen in hun geloofsweg? Op 23 april organiseert de IZB een gratis en laagdrempelig webinar rond deze vragen. Twintigers vormen voor veel gemeenten een uitdagende doelgroep, co

Iraanse christenen
Nieuws

Gevluchte Iraanse christenen blijven hoopvol: “Wanneer ik angstig ben, bid ik”

In het noorden van Irak en buurland Armenië groeit een bijzondere gemeenschap van Iraanse christenen. Velen van hen zijn gevlucht voor geweld, onderdrukking en vervolging in Iran. Te midden van oorlog en onzekerheid getuigen zij van een nieuw gevonde

Erik Bakker
Column

Opwekking zonder Statenvertaling: de Geest trekt zich weinig aan van kerkgrenzen

Tijdens een reis door Zuid-Amerika ziet Erik Bakker iets waar in Nederland al jaren om wordt gebeden: volle kerken, jonge gelovigen en een vanzelfsprekende verwachting van God. In een samenleving die tegelijk wordt gekenmerkt door corruptie en ongeli

Leo Smits
Column

Wat is onze visie op gebedsgenezing? Hoop als derde weg

Moeten we altijd genezing verwachten wanneer we bidden voor zieken? Over deze vraag bestaan binnen de kerk verschillende visies. In dit artikel zet Leo Smits drie benaderingen naast elkaar en pleit hij voor een derde weg. GebedsgenezingIn de Bijbel,

Opperrabbijn
Column

Paracetamol neemt de kwaal niet weg

Het beveiligen van Joodse gebouwen is vooral symptoombestrijding, zo betoogt opperrabbijn Jacobs in zijn nieuwe dagboek. Hij bracht deze week een bezoek aan de Tweede Kamer en sprak daarbij met kopstukken van verschillende partijen. Daarna trok hij r

Bert-Jan Ruissen
Nieuws

Ontoelaatbare oproep Eurocommissaris Lahbib over abortus: SGP stelt vragen

Europarlementariër Bert-Jan Ruissen (SGP) stelt vragen over de zeer opmerkelijke oproep die Eurocommissaris voor Gelijkheid, Hadja Lahbib, dinsdag deed in het Europees Parlement. Ze wil namelijk dat leden van het Europees Parlement in de eigen lidsta

 Tom Wright
Nieuws

Britse theoloog onder vuur vanwege in twijfel trekken bestaan Bijbelse figuren

Uitspraken van de Britse theoloog Tom Wright hebben voor flinke ophef gezorgd onder christenen. In een recente podcast zei hij namelijk dat hij niet zeker weet of sommige bekende personen uit de Bijbel daadwerkelijk geleefd hebben. Wright deed zijn u

baby van Brittney
Positief nieuws

Vrouw kiest na gebed toch voor haar baby: “God gaf mij hoop”

Een jonge vrouw uit de Amerikaanse stad Chicago besloot vorig jaar geen abortus te laten uitvoeren nadat ze buiten een abortuskliniek werd aangesproken door christelijke vrijwilligers. Brittney Munoz zegt dat ze aanvankelijk zeker wist wat ze wilde d

Meerartikelen

Ds. C. P. de Boer
Video

CGK-predikant vraagt mannen of ze hun vrouw complimenteren vanwege haar uiterlijk

"Ik kan me niet voorstellen dat je als getrouwde man nog nooit tegen je vrouw gezegd hebt hoe knap ze is", aldus ds. C. P. de Boer. De predikant van de CGK te Renswoude zei dit onlangs in een preek over Abraham en Sara. Die twee waren onderweg naar E

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp heeft een boodschap voor mensen die muren opgebouwd hebben

"Alleen Gods bovennatuurlijke liefde kan je verwonde hart genezen. Want angst bouwt muren, hoopt bouwt bruggen, maar Gods liefde haalt de muren rondom je hart neer", aldus Wilkin van de Kamp. De spreker en schrijver heeft in een nieuwe aflevering van

Ben Armstrong
Nieuws

Opnieuw onrust rond Amerikaanse megakerk: predikant beschuldigd van seksueel misbruik

De Bethel Church in de Amerikaanse stad Redding laat een extern onderzoek uitvoeren vanwege beschuldigingen van seksueel misbruik aan het adres van voorganger Ben Armstrong. Ook het bestuur en de cultuur binnen de kerk zullen onder de loep genomen wo

Lennard van der Vegt
Nieuws

Jongeren maken kennis met Alpha Youth: “Ze denken: misschien is dit ook iets voor mij”

Youth United, een christelijke jongerenorganisatie actief in Harderwijk en op andere plekken in Nederland, bereikt steeds meer jongeren via middelbare scholen. Dat vertelt leider Lennard van der Vegt. De organisatie zet zich in om jongeren Jezus te l

Marloes Altelaar en Liduin Bos
Interview

Marloes en Liduin over onzichtbaar leed: “Kinderwens kan de plaats van Jezus innemen”

Een onvervulde kinderwens is een vorm van verdriet die vaak onzichtbaar blijft, ook binnen de kerk. Terwijl gezinnen groeien en doopdiensten gevierd worden, dragen sommigen stil een diep verlangen met zich mee dat (nog) onvervuld blijft. In de Cvanda

in memoriam foto
Nieuws

In memoriam ds. A. Lagendijk: (1957-2026)

Op Eerste Paasdag, 5 april 2026, is ds. A. (Adrianus) Lagendijk, predikant binnen de Protestantse Kerk in Nederland, overleden op de leeftijd van 69 jaar. Hij laat zijn vrouw, Annemarie Lagendijk-Maaskant, achter. Op de rouwkaart stond Hebreeën 7:25.

Andrew en Eleanor
Boekfragment

Een doorbraak na twintig jaar zoeken: terug naar de strategie van Jezus

Na twintig jaar zendingswerk in Turkije ontdekten Andrew en Eleanor dat hun aanpak niet werkte zoals gehoopt. Door terug te keren naar de Bijbelse principes van discipelschap ontstond een beweging die zich vermenigvuldigt. Wij (Andrew en Eleanor) zij

Don Ceder
Nieuws

ChristenUnie wil uitleg over benoeming Iran in VN-commissie

Don Ceder heeft schriftelijke vragen gesteld aan minister van Buitenlandse Zaken over de steun van Nederland aan omstreden benoemingen binnen de Verenigde Naties. Aanleiding is het besluit van de Economische en Sociale Raad van de VN om Iran voor te

Op weg met de ander
Persbericht

Op weg met de ander houdt 31ste Ontmoetingsdag in Krimpen aan den IJssel

Op zaterdag 30 mei houdt vereniging Op weg met de ander de 31e Ontmoetingsdag voor anders begaafde mensen en iedereen die om hen heen staat. Het thema is: ‘Samen sterk! Met God en met elkaar.’ In het ochtendprogramma vertelt ds. K. Hak een Bijbelverh

Ethiopie
Nieuws

Geweld tegen christenen in Ethiopië neemt toe

Christelijke gemeenschappen in Oost-Arsi, Ethiopië, worden al maandenlang geconfronteerd met een toenemend aantal dodelijke aanvallen. Tussen eind februari en april zijn meerdere incidenten gemeld, wat heeft geleid tot grote bezorgdheid bij kerkleide

Tel Azekah
Nieuws

Duitse en Israëlische archeologen ontdekken 2500 jaar oud massagraf in waterput

Bij opgravingen in de archeologische vindplaats Tel Azekah (Israël) hebben archeologen een bijzondere en vooral aangrijpende ontdekking gedaan. In een oude waterput vonden zij de resten van mogelijk 89 mensen. Het zou daarbij vooral gaan om baby’s en

Ds. C. G. Vreugdenhil
Video

Mag je als christen ontevreden zijn over de overheid? GerGem-predikant antwoordt

Onder veel christelijke jongeren bestaat ontevredenheid over de overheid, dat stelde ds. C. G. Vreugdenhil in een preek over Artikel 36 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis. De GerGem-predikant stelde de vraag of die ontevredenheid wel gepast is. Mag