Docenten die zijn aangesloten bij scholengroep Driestar-Wartburg kunnen met ingang van het cursusjaar 2023-2024 zonder problemen gebruik maken van de Herziene Statenvertaling (HSV). Dat maakte het College van Bestuur deze week volgens diverse media bekend in een brief aan de ouders.

Deze beleidswijziging is volgens het College van Bestuur nodig "om onze taak en opdracht vorm te geven binnen de breedte die bestaat, zonder waardeoordeel of verheffen van het een boven het ander". Gebruik van de HSV door leerlingen was sinds het verschijnen daarvan in 2010 al toegestaan. "We willen niet dat school en thuis gescheiden werelden zijn", aldus het College van Bestuur destijds.

Eerder lichtten verschillende reformatorische jongeren toe waarom zij hunkeren naar de HSV. Dit deden zij in gesprek met Puntuit, de jongerenredactie van het Reformatorisch Dagblad. Eén van hen is Gert Jan van Deelen. De jonge twintiger kerkt in de hersteld hervormde gemeente in Leerbroek. Hij hoort iedere zondag een preek vanuit de Statenvertaling. "Ik verwacht dat dit in 2050 de HSV zal zijn. Dat lijkt mij ook wenselijk. De Statenvertaling heeft z'n dienst bewezen, maar is zo ver van de taal van ons volk afgegroeid dat het ten koste gaat van ons begrip van de Bijbel."

Twintiger Elise Priester maakte duidelijk dat een bijbelvertaling de kloof tussen God en mensen niet mag vergroten. "De kerk is een plek waar iedereen binnen kan komen. Het Evangelie is door God naar de mensen gebracht. Dat moeten we voortzetten en niet afbreken door een moeilijke vertaling in stand te houden", aldus het kerklid van de Protestantse Kerk (PKN) in Zwijndrecht. "Een Bijbel moet toegankelijk en leesbaar zijn", voegde Coen van Dam uit de Gereformeerde Gemeente in Kesteren toe. "Daarom denk ik dat de HSV begrijpelijk is en een grote rol gaat spelen", aldus de twintiger.

Bekijk de video van Puntuit:

"De taal van de Statenvertaling is mooi, verheven en plechtig, maar we dreigen daarbij te vergeten dat schoonheid ons niet alleen verheft maar ons ook in slaap kan sussen", schreef Bart Jan Spruyt eerder. De binnen de reformatorische gezindte invloedrijke opiniemaker pleitte twee jaar geleden in het Reformatorisch Dagblad voor een nieuwe bijbelvertaling.

In zijn opinieartikel verwijst Spruyt naar het boek De beste vertaling. Een onderzoek naar de Statenvertaling en aanbevelingen voor een nieuwe vertaling van dr. P. de Vries. Deze uitgave schreef de predikant voor de synode van de Hersteld Hervormde Kerk (HHK). De Vries merkt op dat steeds meer Nederlanders moeite krijgen met het verouderde taalkleed van de SV. "De blijvende waarde (van de SV, red.) wordt dan steeds meer louter academisch en antiquarisch", maakte hij eerder duidelijk in het Reformatorisch Dagblad.

Toen de HSV in 2010 uitkwam, werd er veel kritiek geuit vanuit de rechterflank van de reformatorische gezindte. Zo wordt er in de HSV minder strikt vastgehouden aan het beginsel dat elk woord vanuit het Hebreeuws of Grieks vertaald moet worden in het Nederlands. Vanwege de kritiek riep de Hersteld Hervormde Kerk (HHK) de Gereformeerde Bijbel Stichting (GBS) op om zelf met een goede hertaling te komen. Zover is het uiteindelijk niet gekomen. In 2018 hield dr. P. de Vries (HHK) een pleidooi voor het lezen van de HSV.

Kritiek uit rechterflank refogezindte
"Persoonlijk zie ik deze vertaling als een list van de duivel", stelde ds. A. Kort van de Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland (OOGiN) nadat de HSV in 2010 uitkwam. "Toen het hem niet lukte een bepaald deel van het kerkelijke leven door die nieuwe, in het oog lopende, valse vertalingen te beïnvloeden, nam hij de SV zelf ter hand. Hij gaat knoeien met de vertaling, die zo tot rijke zegen voor het Nederlandse volk geweest is en gebruikt daarvoor onze eigen mensen. Ons kerkverband zal zich op geen enkele wijze inlaten met de HSV. Wij hebben de aloude beproefde Statenvertaling lief." 

“Waarschuw uw kinderen voor andere vertalingen - ook de HSV - waarin subtiel van een andere geloofsbeleving sprake is en waarin de kanttekeningen ons ontnomen worden”, stelde ouderling Z. Klaasse, van de gereformeerde gemeente in Beekbergen, twee jaar geleden in gesprek met het Reformatorisch Dagblad. Hij antwoordde op de vraag: 'Welk advies geeft u ouders mee als het over Bijbelgebruik gaat?' De krant sprak met hem naar aanleiding van een RD-lezersonderzoek.

'Het nadeel van de HSV is dat men gekozen heeft voor enigszins afwijkende vertaalprincipes ten opzichte van de Statenvertaling, waardoor het meer is dan een herziening', stelde Laurens van der Tang, ouderling binnen de Gereformeerde Gemeenten in Nederland (GGiN) te Rhenen eerder in een opinieartikel voor Cvandaag. 'Het is echt een nieuwe vertaling die soms vrijer is. Er is vaker dan nodig zou zijn voor verstaanbaarheid afgeweken van de Statenvertaling. Dat maakt het voor mensen die gehecht zijn aan de Statenvertaling inclusief de kanttekeningen - waar ik ook mijzelf toe reken - een te grote stap om de HSV te gaan gebruiken.'

Ingesleten onverschilligheid
Cvandaag interviewde Heleen van de Fliert, aangesloten bij de OGGiN, een paar jaar geleden over bezwaren tegen de HSV: "Ik merk niet echt een behoefte aan een nieuwe vertaling, maar ik ben bang dat dat bij sommige mensen ook voortkomt uit een zekere ingesleten onverschilligheid. Een soort gelatenheid, alsof de scherpte van Gods Woord niet meer zo gevoeld wordt. Ik zou dit niet één op één door willen trekken naar de toenemende taalbarrière, maar ik denk wel dat die (wellicht ongemerkt) enige invloed heeft.

Voor veel (jonge) mensen is de Statenvertaling een stuk moeilijker te volgen geworden. Ik denk dat de scherpte van Gods Woord hierdoor ook minder gevoeld wordt. Ook daarom geloof ik dat het van belang is dat het lezen van de Bijbel weer toegankelijker wordt (zonder daarbij aan de inhoud af te doen!), door het gebruik van onbekende woorden te verminderen."

Reacties op groen licht voor gebruik HSV door Driestar-docenten:
Roel Keppel: De eerste Nederlandse bijbelvertaling was de Delftse Bijbel uit 1477, in een tijd dat de meerderheid van de bevolking analfabeet was en het van het gesproken woord moest hebben. De Statenvertaling dateert van 1637, 260 jaar later, ook toen was een groot deel van de bevolking analfabeet. Wat gewone mensen van de Bijbel vernamen zal toen zeker niet "zuiver" zijn geweest. De Statenvertaling als zuiverste vertaling ooit bestempelen en andere vertalingen daarom veroordelen heb ik nooit begrepen. De Bijbel is geen padvindershandboek met voor elk probleem een oplossing. Onze Heer wordt in de Bijbel geopenbaard èn door de Heilige Geest.

Bianca Vlastuin: Tja, het Woord van God veranderd mensen, maar dan moeten zij wél het Woord kunnen begrijpen! Dus lees een vertaling die je begrijpen kan, anders heeft het geen zin.

Wim Pluimers: Eigenlijk verbijsterend dat dit überhaupt nieuws is... Soms vraag je je af hoever sommige bestuurders van de realiteit afstaan.

Hans van Zwieten: Waarom zou je naast de SV en de HSV geen andere vertalingen mogen lezen? Ik kan lezen uit de brontaal. Maar dat mag je niet van iedereen verlangen. En dan is verschillende vertalingen een goed alternatief. Want een vertaling is altijd een benadering.

Marieke Bulten: Hoe vaak wordt er in de kerk een moeilijke zin niet ter plekke "vertaald"? Laat dat dan vaak zijn zoals het in de HSV staat!

Jaap Boom: Beter dat iemand er iets van begrijpt en wakker blijft dan dat de volledige diepte en breedte wordt voorgelezen en iedereen in slaap valt. Tenslotte begrijpen we het allemaal slechts ten dele zegt Paulus. Dat relativeert.

Ebert van Dam: SV is van een paar generaties terug. De taal is veranderd dus het is ook logisch dat we met een andere vertaling gaan werken.

Klaas van Hoek: Archaïsch Nederlands is helemaal niet nodig om de Bijbel te kunnen lezen! Wat een dwaling houden veel verstokte SV-lezers er toch op na! Ze houden goede vertalingen weg bij de jeugd. Alsof een waarlijk goede Bijbelvertaling onverstaanbaar moet zijn. Dat roepen behoudzuchtige refo's, terwijl ze wat andere dingen betreft de nieuwste auto's rijden. Ik schud mijn hoofd over zoveel onnodig koppig conservatisme.

Niels Haasnoot: Blijf gewoon Statenvertaling gebruiken op school!

Danielle Schippers-Tempelman: De Bijbel is er om eruit te lezen. Als dan de meerderheid de vertaling niet meer begrijpt of verkeerd begrijpt moet je verder kijken. En in dat opzicht is dan de HSV een verrijking ten opzichte van de SV.

Albert de Vos: Het is goed om van alle vertalingen gebruik te maken.

Cornelia Buisman: Welke vertaling je ook leest, lees met de Heilige Geest.

Bovenstaande reacties zijn afkomstig van de Facebookpagina van het Reformatorisch Dagblad.