Moeilijke Bijbelteksten: Wat betekenen de geslachtslijsten in Genesis?

God 18 maart 2020 Marco van Putten
Marco van Putten

In de serie Moeilijk Bijbelteksten behandelt Bijbelleraar Marco van Putten in korte artikelen onderwerpen uit de Bijbel die moeilijk worden gevonden. Dit artikel gaat over de lange lijsten met geboorten in het begin van het Bijbelboek Genesis. Veel mensen vinden die lijsten saai en betwijfelen het nut. Wat is de betekenis ervan?

Een betekenis zou kunnen zijn dat de opvolgende geboorten de tijdsduur van de Voortijd (Tijd tussen de Schepping en de watervloed (Noach)) zou aangeven. Maar dat is dubieus, omdat het namelijk niet zeker is of de tijdsrekening in de Voortijd dezelfde was als die van tegenwoordig. Dit heeft ermee te maken dat de watervloed gevolgen had die zich niet alleen tot het doden van mensen en dieren op aarde beperkte. De woorden van God in Genesis 8:22 wijzen erop dat Hij de seizoenen instelde. Hij zorgde ervoor dat de aarde vanaf toen langzaam voorover en achterover ging bewegen waardoor de zon afwisselend op de ene en daarna op de andere helft zou schijnen. Dit heeft niet alleen grote invloed op het klimaat, maar is ook ongunstig voor de slijtage van de aarde en de schepselen.

De vraag is of de instelling van de seizoenen de enige ingreep was. Heeft God bijvoorbeeld de aarde sneller doen draaien, waardoor de dagen korter zijn geworden (Mt 24:22)? Heeft Hij ook andere ingrepen gedaan in het zonnestelsel, zoals aan de maan, of het heelal? Het kan dus zomaar zijn dat ook de duur van dagen is verkort. Hoewel dit schijnbaar niet expliciet in de Bijbel staat. Zeker is wel dat de levensomstandigheden op aarde na de watervloed ongunstiger waren geworden. Dit wordt zichtbaar in de scherpe afname van levensduur van de mens (en waarschijnlijk ook van de andere schepselen). Binnen 300 jaar na de watervloed was de gemiddelde leeftijd van de mens niet veel meer dan 100 jaar.

Een andere gedachte is dat de geslachtslijsten ‘bewijs’ leveren van het bestaan van ‘heilig nageslacht’. Dat individuele heiligheid of van Gods volk (collectief) wordt doorgegeven via geboorten; etnocentrisme (tunnelvisie die stelt dat Gods volk gekoppeld is aan/afhankelijk is van fysieke afstamming). Kaïns gedrag liet, in de eerste generatie na Adam, echter zien dat dit niet bestaat. Hoe kan immers een boosaardige voortkomen uit een ‘heilig geslacht’?. De klap op de vuurpijl is dat in de laatste generatie voor de vloed slechts één vrome was overgebleven: Noach. Alle afstammelingen van de stamboom van Set, de godsdienstige opvolger van Adam bleken boosaardig geworden te zijn. Ook de gelovigen na Noach brengen zowel heiligen als boosaardigen voort. Soms in één zwangerschap (Gn 25:23).

Dan is er de gedachte van vrome opvoeding. Dat de geslachten in Genesis 5 worden genoemd om erop te wijzen hoe belangrijk het is dat de ouders aan hun kinderen Gods wil en het geloof overdragen. Maar het voorval van Kaïn laat zien dat geloofsontwikkeling een gave was die niet iedereen oppakte (Gn 4:7-9). De eerste generaties (ook die van na de watervloed) konden te rade gaan bij het vrome voorgeslacht die nog in leven waren. Sommige verzaakten hun geloof te ontwikkelen of lieten het overwoekeren door hun boze hart (Gn 6:3). Vroomheid werd van aanvang aan bepaald door eigen verantwoordelijkheid (Gn 2:16-17).

Calvijn dacht in de geslachtslijsten een bevestiging van Gods voorbeschikking (Predestinatie) van uitverkiezing te zien. God zou de geboorte van de genoemde vrome zonen altijd al bedoeld hebben. Alleen laat deze dubbele Verkiezingstheorie zich niet rijmen met het feit dat slechts één mens uit die afstammelingen genade vond in de ogen van God: Noach. Met de dood van alle overige mensen en dieren tot gevolg. Welk nut dient dubbele Verkiezing als het niet tot toename, maar afname van Gods volk leidt? Wat is het nut van het verwerpen van de meerderheid van mensen en dieren? Deze theorie is strijdig met het ultieme richtpunt in de Bijbel: dat zoveel mogelijk mensen worden toegevoegd aan Gods volk ten gunst van de Schepping.

Wat kan wel geleerd worden van de geslachtslijsten?:

Genesis 4
1. Kaïn (Hebr. Qajin – verkregen)
2. Henoch (Hebr. Chanoch – toegewijd)
3. Hirad (Hebr. ’Ierad – vloot)
4. Mechuja-el (Hebr. Mechoeja‘El – zij zijn door God verdelgd)
5. Methusa-el (Hebr. Metoesa‘El – zij zijn mannen van God)
6. Lamech (Hebr. krachtig)
7. Jabal, Jubal, Tubal-Kaïn en Naema (Hebr. Javal – waterstroom voortbrengen, Joeval – geluidstroom voortbrengen, Toeval-Qajin – gedragen door Kaïn en Na’amah – (grote) prachtigheid))

Genesis 5
1. Adam (Hebr. uit bloedrode aarde)
2. Set (Hebr. Sjet – herstel (van het patriarchaat))
3. Enos (Hebr. ‘Énosj – sterfelijk mens (die God ging aanroepen (Gn 4:26)))
4. Kenan (Hebr. Qejnan – genesteld bezit)
5. Mahalal-el (Hebr. Mahalal‘El – lof aan God)
6. Jered (Hebr. Jaréd – Neerdalende afstamming)
7. Henoch
8. Methusalach (Hebr. Metoesjalach – man van het wapen)
9. Lamech
10. Noach (Hebr. tijdelijke verlichting)

In de stamboom van Adam tot Noach (Gn 5) wordt meer vrome namen genoemd dan in die van Kaïn. Dit kan wijzen op grotere geloofsontwikkeling en op fysieke vruchtbaarheid. De namen in de geslachtslijn vanaf Set (Gn 5) laten een bedruktheid zien door de geloofsafval van Adam.

De namen in de geslachtslijn van Kaïn laten hoogmoed zien en een bewustheid op zichzelf aangewezen te zijn (leven vanuit eigen kracht). Van belang is ook te wijzen op de sterke overeenkomst tussen sommige namen in de twee geslachtslijnen wat erop lijkt te wijzen dat er later wederzijds contact was (competitie).

De twee geslachtslijsten hebben veel verschillen en de naambetekenissen laten zien dat ze twee afzonderlijke geslachten vertegenwoordigen: de boosaardigen en de vromen. De knapheid van Kaïns kleindochter, Naema (deze Hebreeuwse naam betekent ‘schoonheid’), verklaart dat de vromen toch afvallig werden: uiteindelijke vermenging van het geslacht van Set met die van Kaïn door huwelijken (Gn 6:2). Vandaar dat God ingreep (Gn 6:7).

De geslachtslijsten laten zien dat door de overtreding van Eva en Adam alle mensen van God afdwaalden (Rm 3:12) en slechts een enkeling nog in staat bleek om bij God genade te vinden (Mt 19:26).

Praatmee

Beluister onze podcast

#399 Jeffrey & Samuel Lee over de pinksterbeweging, leiderschap en het welvaartsevangelie
Of beluister op:

Meerartikelen

SGP-jongerendag
Persbericht

SGP-jongeren organiseren jongerendag over spanningen in samenleving

SGP-jongeren organiseren op zaterdag 11 april 2026 hun jaarlijkse jongerendag in Barneveld. Naar verwachting zullen tussen de 500 en 800 jongeren uit heel Nederland samenkomen voor een dag van lezingen, debat en ontmoeting. Het thema van de dag is “S

doekes
Opinie

Waarom ideologie vervaagt en geloof versterkt door de jaren heen

Jonge mensen zijn vaak sterk ideologisch. Nog zeer overtuigd van het idee dat ze de wereld kunnen veranderen, radicaal in hun standpunten en vol energie. Opvallend is dat naarmate de jaren verstrijken, ideologie vaak minder sterk wordt, minder radica

Wim Dekker
Interview

Volgens dr. Wim Dekker is offeren geen oud en stoffig concept: "Het is de kern van ons bestaan"

Offeren: het is een woord dat niet lijkt te passen in een moderne samenleving en dat soms zelfs weerzin oproept. Maar we doen het allemaal dagelijks en het wordt tijd om dat meer te waarderen, stelt dr. Wim. H. Dekker. Hij schreef er het essay Offere

Dr. Piet van Midden
Column

In aanloop naar Pasen sta ik met lege handen: wie vult ze?

In deze column blikt dr. Piet van Midden verbindt hij verdriet met de gebrokenheid van onze tijd. Tussen oorlog, ziekte en zijn eigen pijn klinkt de vraag: wat betekent Pasen nog werkelijk? Vanuit de Bijbel en zijn eigen leven zoekt de predikant naar

Jaap Bönker/harp
Verdieping

De harp: een instrument dat voor meer geschikt is dan alleen de lofzang

De harp is een muziekinstrument dat gebruikt werd in de tempel en bij uitstek geschikt is voor lofzang. Maar het instrument heeft veel meer betekenissen, schrijft Jaap Bönker in De Zin der Dingen.  De harp, in het Hebreeuws ‘kinnor’, is een veelgenoe

Diederik van Dijk
Persbericht

SGP noemt wetenschapstoets draagmoederschap teleurstellend

Terwijl Nederland bezig is met de legalisering van draagmoederschap, is er internationaal brede kritiek op. De Kamer liet daarom een wetenschapstoets op het wetsvoorstel uitvoeren. SGP-Kamerlid Diederik van Dijk: “Het proces is teleurstellend, de Kam

Roger van Oordt
Column

Palmzondag, de paus en de doodstraf: wat heeft dat met elkaar te maken?

Afgelopen zondag leverde onze predikant een opmerkelijke prestatie. Zonder één keer de woorden Israël, Netanyahu of Trump te laten vallen, wist hij toch feilloos duidelijk te maken wie volgens hem verantwoordelijk is voor het leed in het Midden-Ooste

Koran
Nieuws

Kerk schrapt concert vanwege islamitische passage in muziekstuk, muziekvereniging verbijsterd

De Noorderkerk in Bunschoten-Spakenburg heeft een concert geannuleerd vanwege een islamitische passage in het muziekstuk The Armed Man: A Mass for Peace van componist Karl Jenkins. Dat meldt het Algemeen Dagblad. Muziekvereniging Wilskracht uit Amers

Meerartikelen

Ds. W. J. C. van Blijderveen
Video

HHK-predikant spreekt onbegrip uit over weerstand van christenen tegen vluchtelingen

"Met de Bijbel in de hand, kan ik niet anders concluderen dan dat wij een christelijke roeping hebben ten aanzien van vreemdelingen", aldus ds. W. J. C. van Blijderveen. De hersteld hervormde predikant uit Kruiningen (Zeeland) sprak in een recente pr

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp roept je op om je hart te laten masseren door Gods liefde

"Laat Gods overvloedige liefde je hart masseren en tot leven wekken. Dan ontvang je helder inzicht en word je fijngevoelig om te onderscheiden wat echt belangrijk is", aldus Wilkin van de Kamp. In een nieuwe aflevering van de serie 'Begin je dag met

Robert Morris
Nieuws

Oprichter Amerikaanse megakerk vraagt misbruikslachtoffer om vergeving na vrijlating

De Amerikaanse voorganger Robert Morris heeft kort na zijn vrijlating uit de gevangenis vergeving gevraagd aan Cindy Clemishire. Morris misbruikte de vrouw in de jaren 80 meermaals. Het misbruik begon toen zij slechts 12 jaar oud was. Morris werd vor

Route 66
Persbericht

Nieuw boek ‘Route 66’ helpt lezers rode draad in de Bijbel ontdekken

Voor wie de Bijbel beter wil leren begrijpen, verschijnt eind maart het nieuwe boekje Route 66. Deze uitgave van het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap (NBG) wil lezers helpen om de samenhang tussen de verschillende Bijbelboeken te ontdekken. Op 8 a

Van Baarle
Nieuws

De vijf meest opvallende momenten tijdens het debat over christenvervolging

De christelijke oma van DENK-leider Stephan van Baarle, de benarde situatie van mensen die zich in Nederland vanuit de islam tot het christendom bekeren en een opvallend standpunt van het CDA. Het debat over christenvervolging wereldwijd was zeker de

ceder
Nieuws

Debat christenvervolging: dit was de rol van de christelijke partijen

Vlak voor Pasen debatteerde de Tweede Kamer op initiatief van CU'er Don Ceder over christenvervolging wereldwijd. Daarbij sprak Ceder zelf over religieuze geletterdheid en de rol van de islam bij christenvervolging. SGP-leider Stoffer haalde een beke

Kerk Singapore
Positief nieuws

Recordaantal nieuwe gelovigen in Singapore met Pasen: “God kiest jullie”

De Rooms-Katholieke Kerk in Singapore maakt zich op voor een bijzondere Pasen. Meer dan 1.200 mensen zullen toetreden tot de kerk. Dit is het hoogste aantal in tien jaar. Volgens het aartsbisdom gaat het om honderden mensen die zich de afgelopen tijd

Marco van Putten
Column

Zonde of zondemacht? De vergeten kracht van het evangelie

Veel christenen zien de vergeving van zonden als de kern van het evangelie. Maar volgens Marco van Putten gaat het evangelie van Jezus dieper. Het draait niet alleen om vergeving, maar om bevrijding van de macht van zonde zelf. In dit derde deel van

Theo van Laar
Column

Geen geheime missie: Welke sporen laat jij achter als christen?

We spelen toch geen Hunted als Koninklijke Kerk? Welke sporen laat jij achter in het leven van anderen? Onzichtbaar blijven is onmogelijk, maar de vraag is wát mensen zien wanneer jij voorbij bent gekomen. De afgelopen weken was het televisieprogramm

Ds. G. H. Vlijm
Nieuws

Hervormde gemeente Nijkerk hoopt op komst ds. G. H. Vlijm

De hervormde gemeente te Nijkerk (Wijk 3) hoopt op de komst van ds. G. H. Vlijm (foto). Op de predikant werd eerder deze week een beroep uitgebracht. In Nijkerk moet Vlijm ds. E. van den Noort opvolgen. Laatstgenoemde predikant nam vorig jaar een ber

Kerk Israël
Nieuws

Rooms-Katholieke Kerk in Israël waarschuwt tegen nieuwe doodstraf-wet

De Rooms-Katholieke Kerk in Israël spreekt zich duidelijk uit tegen een nieuwe wet in Israël die de doodstraf mogelijk maakt voor Palestijnse gevangenen. Kerkleiders roepen op tot respect voor het leven en barmhartigheid. De Israëlische Knesset nam d

Päivi Räsänen
Nieuws

Päivi Räsänen roept na veroordeling op tot afschaffing ‘hate speech’-wetten

De Finse politica Päivi Räsänen heeft opgeroepen tot afschaffing van Europese ‘hate speech’-wetten, nadat zij onlangs door het Finse Hooggerechtshof werd veroordeeld. Volgens haar staat de vrijheid van meningsuiting in Europa onder druk en is er spra