Moeilijke Bijbelteksten: Wat betekenen de geslachtslijsten in Genesis?

God 18 maart 2020 Marco van Putten
Marco van Putten

In de serie Moeilijk Bijbelteksten behandelt Bijbelleraar Marco van Putten in korte artikelen onderwerpen uit de Bijbel die moeilijk worden gevonden. Dit artikel gaat over de lange lijsten met geboorten in het begin van het Bijbelboek Genesis. Veel mensen vinden die lijsten saai en betwijfelen het nut. Wat is de betekenis ervan?

Een betekenis zou kunnen zijn dat de opvolgende geboorten de tijdsduur van de Voortijd (Tijd tussen de Schepping en de watervloed (Noach)) zou aangeven. Maar dat is dubieus, omdat het namelijk niet zeker is of de tijdsrekening in de Voortijd dezelfde was als die van tegenwoordig. Dit heeft ermee te maken dat de watervloed gevolgen had die zich niet alleen tot het doden van mensen en dieren op aarde beperkte. De woorden van God in Genesis 8:22 wijzen erop dat Hij de seizoenen instelde. Hij zorgde ervoor dat de aarde vanaf toen langzaam voorover en achterover ging bewegen waardoor de zon afwisselend op de ene en daarna op de andere helft zou schijnen. Dit heeft niet alleen grote invloed op het klimaat, maar is ook ongunstig voor de slijtage van de aarde en de schepselen.

De vraag is of de instelling van de seizoenen de enige ingreep was. Heeft God bijvoorbeeld de aarde sneller doen draaien, waardoor de dagen korter zijn geworden (Mt 24:22)? Heeft Hij ook andere ingrepen gedaan in het zonnestelsel, zoals aan de maan, of het heelal? Het kan dus zomaar zijn dat ook de duur van dagen is verkort. Hoewel dit schijnbaar niet expliciet in de Bijbel staat. Zeker is wel dat de levensomstandigheden op aarde na de watervloed ongunstiger waren geworden. Dit wordt zichtbaar in de scherpe afname van levensduur van de mens (en waarschijnlijk ook van de andere schepselen). Binnen 300 jaar na de watervloed was de gemiddelde leeftijd van de mens niet veel meer dan 100 jaar.

Een andere gedachte is dat de geslachtslijsten ‘bewijs’ leveren van het bestaan van ‘heilig nageslacht’. Dat individuele heiligheid of van Gods volk (collectief) wordt doorgegeven via geboorten; etnocentrisme (tunnelvisie die stelt dat Gods volk gekoppeld is aan/afhankelijk is van fysieke afstamming). Kaïns gedrag liet, in de eerste generatie na Adam, echter zien dat dit niet bestaat. Hoe kan immers een boosaardige voortkomen uit een ‘heilig geslacht’?. De klap op de vuurpijl is dat in de laatste generatie voor de vloed slechts één vrome was overgebleven: Noach. Alle afstammelingen van de stamboom van Set, de godsdienstige opvolger van Adam bleken boosaardig geworden te zijn. Ook de gelovigen na Noach brengen zowel heiligen als boosaardigen voort. Soms in één zwangerschap (Gn 25:23).

Dan is er de gedachte van vrome opvoeding. Dat de geslachten in Genesis 5 worden genoemd om erop te wijzen hoe belangrijk het is dat de ouders aan hun kinderen Gods wil en het geloof overdragen. Maar het voorval van Kaïn laat zien dat geloofsontwikkeling een gave was die niet iedereen oppakte (Gn 4:7-9). De eerste generaties (ook die van na de watervloed) konden te rade gaan bij het vrome voorgeslacht die nog in leven waren. Sommige verzaakten hun geloof te ontwikkelen of lieten het overwoekeren door hun boze hart (Gn 6:3). Vroomheid werd van aanvang aan bepaald door eigen verantwoordelijkheid (Gn 2:16-17).

Calvijn dacht in de geslachtslijsten een bevestiging van Gods voorbeschikking (Predestinatie) van uitverkiezing te zien. God zou de geboorte van de genoemde vrome zonen altijd al bedoeld hebben. Alleen laat deze dubbele Verkiezingstheorie zich niet rijmen met het feit dat slechts één mens uit die afstammelingen genade vond in de ogen van God: Noach. Met de dood van alle overige mensen en dieren tot gevolg. Welk nut dient dubbele Verkiezing als het niet tot toename, maar afname van Gods volk leidt? Wat is het nut van het verwerpen van de meerderheid van mensen en dieren? Deze theorie is strijdig met het ultieme richtpunt in de Bijbel: dat zoveel mogelijk mensen worden toegevoegd aan Gods volk ten gunst van de Schepping.

Wat kan wel geleerd worden van de geslachtslijsten?:

Genesis 4
1. Kaïn (Hebr. Qajin – verkregen)
2. Henoch (Hebr. Chanoch – toegewijd)
3. Hirad (Hebr. ’Ierad – vloot)
4. Mechuja-el (Hebr. Mechoeja‘El – zij zijn door God verdelgd)
5. Methusa-el (Hebr. Metoesa‘El – zij zijn mannen van God)
6. Lamech (Hebr. krachtig)
7. Jabal, Jubal, Tubal-Kaïn en Naema (Hebr. Javal – waterstroom voortbrengen, Joeval – geluidstroom voortbrengen, Toeval-Qajin – gedragen door Kaïn en Na’amah – (grote) prachtigheid))

Genesis 5
1. Adam (Hebr. uit bloedrode aarde)
2. Set (Hebr. Sjet – herstel (van het patriarchaat))
3. Enos (Hebr. ‘Énosj – sterfelijk mens (die God ging aanroepen (Gn 4:26)))
4. Kenan (Hebr. Qejnan – genesteld bezit)
5. Mahalal-el (Hebr. Mahalal‘El – lof aan God)
6. Jered (Hebr. Jaréd – Neerdalende afstamming)
7. Henoch
8. Methusalach (Hebr. Metoesjalach – man van het wapen)
9. Lamech
10. Noach (Hebr. tijdelijke verlichting)

In de stamboom van Adam tot Noach (Gn 5) wordt meer vrome namen genoemd dan in die van Kaïn. Dit kan wijzen op grotere geloofsontwikkeling en op fysieke vruchtbaarheid. De namen in de geslachtslijn vanaf Set (Gn 5) laten een bedruktheid zien door de geloofsafval van Adam.

De namen in de geslachtslijn van Kaïn laten hoogmoed zien en een bewustheid op zichzelf aangewezen te zijn (leven vanuit eigen kracht). Van belang is ook te wijzen op de sterke overeenkomst tussen sommige namen in de twee geslachtslijnen wat erop lijkt te wijzen dat er later wederzijds contact was (competitie).

De twee geslachtslijsten hebben veel verschillen en de naambetekenissen laten zien dat ze twee afzonderlijke geslachten vertegenwoordigen: de boosaardigen en de vromen. De knapheid van Kaïns kleindochter, Naema (deze Hebreeuwse naam betekent ‘schoonheid’), verklaart dat de vromen toch afvallig werden: uiteindelijke vermenging van het geslacht van Set met die van Kaïn door huwelijken (Gn 6:2). Vandaar dat God ingreep (Gn 6:7).

De geslachtslijsten laten zien dat door de overtreding van Eva en Adam alle mensen van God afdwaalden (Rm 3:12) en slechts een enkeling nog in staat bleek om bij God genade te vinden (Mt 19:26).

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #6: Danny groeide op in 'Maasbachsekte'
Of beluister op:

Meerartikelen

Open Hof in Kampen
Nieuws

CDA-prominenten bekritiseren Bontenbal om afwijzing kerkasiel Kampen

Binnen het CDA is kritiek ontstaan op partijleider Henri Bontenbal vanwege zijn afwijzing van een uitzondering voor het gezin Babayants, dat al ruim anderhalf jaar in kerkasiel verblijft in de Open Hof in Kampen. Oud-Kamerlid Kathleen Ferrier en CDA-

rechtbank
Nieuws

Kort geding GerGem Tricht-Geldermalsen vindt plaats op 17 juli

Het kort geding rond de Gereformeerde Gemeente Tricht-Geldermalsen wordt op vrijdag 17 juli inhoudelijk behandeld door de rechtbank in Arnhem. De zaak komt voor rechter mr. Ellen de Groot, nadat de eerder aangewezen rechter deze week door de wrakings

Bijbel
Nieuws

Amerikaans onderzoek: Bijbellezen beter voor welzijn dan sport of meditatie

Regelmatig Bijbellezen draagt volgens een nieuw onderzoek meer bij aan het welzijn dan sport of meditatie. Dat blijkt uit een studie van de American Bible Society. Mensen die wekelijks de Bijbel lezen, ervaren volgens het onderzoek minder stress, ang

Conversietherapie
Nieuws

Christelijke organisatie luidt noodklok over Brits wetsvoorstel tegen conversietherapie

De christelijke juridische organisatie ADF International luidt de noodklok over het wetsvoorstel van de Britse Labour-regering om zogenoemde conversietherapie te verbieden. De wet richt zich volgens de regering op 'misbruikende praktijken', maar legt

china
Nieuws

Vervolging Chinese christenen gaat door na vrijlating bekende voorganger

De vrijlating van de Chinese voorganger Ezra Jin Mingri betekent niet dat de druk op christenen in China afneemt. Volgens The Christian Post worden onafhankelijke kerken nog altijd gesloten en zitten meerdere leiders van Jins gemeente vast. Jin, opri

Ds. W. Visscher
Video

Ds. Visscher vertelt hoe de Heere hem inwon voor het ambt van predikant

"En toen we daar 's morgens in de kerk liepen, kwam de Heere over en gaf Hij antwoord op de vraag: hoe gaat het er dan uitzien?", aldus ds. W. Visscher. De predikant van de gereformeerde gemeente te Amersfoort vertelde in een recente preek hoe de Hee

Israël en de Bijbel
Podcast

Als Gods klok stil lijkt te staan: een gesprek over breukprofetieën in de Bijbel

Hoe moeten we profetieën lezen waarin gebeurtenissen direct achter elkaar lijken te worden genoemd, terwijl er in werkelijkheid eeuwen tussen de vervulling liggen? In deze aflevering van de IB Podcast – over God, Israël en de Bijbel staat dit onderwe

Podcast stichting Evangelie & Moslims
Persbericht

Stichting Evangelie & Moslims lanceert nieuwe podcastserie: 'Goed nieuws voor moslims'

‘Goed nieuws voor moslims - hoe het evangelie verschilt van de boodschap van de Koran’. Dat is het thema van de nieuwe serie podcasts die de stichting Evangelie & Moslims onlangs publiceerde. Opzet van de podcastserieNico Bontenbal, missionair medewe

Meerartikelen

Jan Bor
Interview

Jan Bor smokkelde Bijbels, werd gearresteerd en waarschuwt nu de Nederlandse kerk

Hij werd gearresteerd in Vietnam met een koffer vol Bijbels, zocht christenen in Noord-Korea en bezocht meer dan 150 landen. Toch vertelt Jan Bor (82) tegenwoordig minstens zo graag over een echtpaar dat hij ontmoette in zijn kringloopwinkel. Na ruim

Adam Curry
Video

Aanstaande zondag Adam Curry in de zomerherhaling van Hour of Power: "Ik ben gered"

Aanstaande zondag een zomerherhaling van Hour of Power. Met dit keer Adam Curry die radicaal tot geloof kwam door een bijzondere ervaring. "Ik ben gered", zegt hij hier zelf over. "Ik heb een heel nieuw leven. Ik heb een hoop afgegooid en ben gedoopt

Samenwerking zorgorganisaties
Persbericht

Christelijke zorgorganisaties bundelen krachten voor ernstig zieke kinderen

Kinderzorghuis Onder de Wieken en Lelie zorggroep gaan samenwerken om respijtzorg voor ernstig zieke kinderen beter toegankelijk te maken. Het kinderzorghuis in Moerkapelle wil eind 2026 starten met weekendzorg en op termijn ook doordeweeks logeerzor

Sebastiaan van Wessem
Column

Van Eden naar het nieuwe Jeruzalem: de Bijbel eindigt niet in de hemel

Veel christenen zijn opgegroeid met het idee dat het grote doel van het geloof is dat je na dit leven naar de hemel mag. Je gelooft in Jezus, je zonden worden vergeven, je probeert trouw te leven en op een dag mag je deze gebroken wereld achter je la

Bert-Jan Ruissen
Persbericht

Europees Parlement komt op initiatief van SGP'er in actie voor vervolgde christenen

Op initiatief van Europarlementariër Bert-Jan Ruissen (SGP) heeft het Europees Parlement Pakistan opgeroepen een einde te maken aan het gedwongen uithuwelijken van christenmeisjes en hindoe-meisjes aan moslimmannen. De resolutie werd met grote meerde

Homohuwelijk
Nieuws

Kerkleiders Guatemala in verweer tegen poging homohuwelijk te legaliseren

Kerkleiders in Guatemala zijn in verweer gekomen tegen een poging om het homohuwelijk via de rechter te legaliseren. Leden van de LHBTI-gemeenschap hebben daarvoor een verzoek ingediend bij het Constitutionele Hof. De indieners willen dat een artikel

LHBTI-vlag
Nieuws

Ophef binnen Anglicaanse Kerk over event waarin ex-homo's getuigenissen delen

Binnen de Anglicaanse Kerk is ophef ontstaan over een bijeenkomst tijdens de Algemene Synode waarin verschillende christenen zullen vertellen hoe zij hun homoseksuele levensstijl achter zich lieten. Dat schrijft Christian Today. Met name vanuit de pr

kerk
Nieuws

Iraanse autoriteiten willen historische kerk in Teheran in beslag nemen

De Iraanse autoriteiten willen de historische Sint-Pieterskerk in Teheran in beslag nemen. Volgens International Christian Concern (ICC) past de maatregel in een bredere campagne waarbij de druk op christenen in Iran verder toeneemt. De Sint-Pietersk

Dr. Bram Kunz
Persbericht

Dr. Bram Kunz benoemd tot bijzonder hoogleraar aan TUA

Bram Kunz is benoemd tot bijzonder hoogleraar aan de Theologische Universiteit Apeldoorn. Vanuit een nieuwe bijzondere leerstoel, ingesteld door Driestar educatief, gaat hij zich bezighouden met het thema Christelijke Vorming en Professioneel Handele

De ECHTe Meiden Podcast
Persbericht

TWR Nederland lanceert nieuwe vodcastserie voor tienermeiden: De ECHTe Meiden Podcast

TWR Nederland lanceert een nieuwe inspirerende podcastserie voor tienermeiden van 14 tot 18 jaar: De ECHTe Meiden Podcast. In deze wekelijkse serie neemt spreker en coach Marije van den Berg jonge meiden mee in thema’s die direct aansluiten op hun le

Elise van Hoek
Interview

Socioloog Elise van Hoek: “We zijn altijd man of vrouw geweest, maar dat staat nu ter discussie”

Waarom is het denken over gender de afgelopen jaren zo ingrijpend veranderd? Volgens socioloog Elise van Hoek zijn de wortels daarvan dieper dan veel mensen beseffen. In gesprek met Cvandaag legt ze, aan de hand van de Gendergids, uit waarom het biol

Jan van den Bosch
Opinie

Een hart aan beide kanten van de oceaan

Ik ben Nederlander, geboren en getogen, en toch heb ik mijn halve leven met één voet aan de overkant van de oceaan geleefd. Al tientallen jaren reis ik heen en weer. In die jaren is Amerika voor mij geen abstractie gebleven, maar een land van gezicht