Moeilijke Bijbelteksten: Wat betekenen de geslachtslijsten in Genesis?

God 18 maart 2020 Marco van Putten
Marco van Putten

In de serie Moeilijk Bijbelteksten behandelt Bijbelleraar Marco van Putten in korte artikelen onderwerpen uit de Bijbel die moeilijk worden gevonden. Dit artikel gaat over de lange lijsten met geboorten in het begin van het Bijbelboek Genesis. Veel mensen vinden die lijsten saai en betwijfelen het nut. Wat is de betekenis ervan?

Een betekenis zou kunnen zijn dat de opvolgende geboorten de tijdsduur van de Voortijd (Tijd tussen de Schepping en de watervloed (Noach)) zou aangeven. Maar dat is dubieus, omdat het namelijk niet zeker is of de tijdsrekening in de Voortijd dezelfde was als die van tegenwoordig. Dit heeft ermee te maken dat de watervloed gevolgen had die zich niet alleen tot het doden van mensen en dieren op aarde beperkte. De woorden van God in Genesis 8:22 wijzen erop dat Hij de seizoenen instelde. Hij zorgde ervoor dat de aarde vanaf toen langzaam voorover en achterover ging bewegen waardoor de zon afwisselend op de ene en daarna op de andere helft zou schijnen. Dit heeft niet alleen grote invloed op het klimaat, maar is ook ongunstig voor de slijtage van de aarde en de schepselen.

De vraag is of de instelling van de seizoenen de enige ingreep was. Heeft God bijvoorbeeld de aarde sneller doen draaien, waardoor de dagen korter zijn geworden (Mt 24:22)? Heeft Hij ook andere ingrepen gedaan in het zonnestelsel, zoals aan de maan, of het heelal? Het kan dus zomaar zijn dat ook de duur van dagen is verkort. Hoewel dit schijnbaar niet expliciet in de Bijbel staat. Zeker is wel dat de levensomstandigheden op aarde na de watervloed ongunstiger waren geworden. Dit wordt zichtbaar in de scherpe afname van levensduur van de mens (en waarschijnlijk ook van de andere schepselen). Binnen 300 jaar na de watervloed was de gemiddelde leeftijd van de mens niet veel meer dan 100 jaar.

Een andere gedachte is dat de geslachtslijsten ‘bewijs’ leveren van het bestaan van ‘heilig nageslacht’. Dat individuele heiligheid of van Gods volk (collectief) wordt doorgegeven via geboorten; etnocentrisme (tunnelvisie die stelt dat Gods volk gekoppeld is aan/afhankelijk is van fysieke afstamming). Kaïns gedrag liet, in de eerste generatie na Adam, echter zien dat dit niet bestaat. Hoe kan immers een boosaardige voortkomen uit een ‘heilig geslacht’?. De klap op de vuurpijl is dat in de laatste generatie voor de vloed slechts één vrome was overgebleven: Noach. Alle afstammelingen van de stamboom van Set, de godsdienstige opvolger van Adam bleken boosaardig geworden te zijn. Ook de gelovigen na Noach brengen zowel heiligen als boosaardigen voort. Soms in één zwangerschap (Gn 25:23).

Dan is er de gedachte van vrome opvoeding. Dat de geslachten in Genesis 5 worden genoemd om erop te wijzen hoe belangrijk het is dat de ouders aan hun kinderen Gods wil en het geloof overdragen. Maar het voorval van Kaïn laat zien dat geloofsontwikkeling een gave was die niet iedereen oppakte (Gn 4:7-9). De eerste generaties (ook die van na de watervloed) konden te rade gaan bij het vrome voorgeslacht die nog in leven waren. Sommige verzaakten hun geloof te ontwikkelen of lieten het overwoekeren door hun boze hart (Gn 6:3). Vroomheid werd van aanvang aan bepaald door eigen verantwoordelijkheid (Gn 2:16-17).

Calvijn dacht in de geslachtslijsten een bevestiging van Gods voorbeschikking (Predestinatie) van uitverkiezing te zien. God zou de geboorte van de genoemde vrome zonen altijd al bedoeld hebben. Alleen laat deze dubbele Verkiezingstheorie zich niet rijmen met het feit dat slechts één mens uit die afstammelingen genade vond in de ogen van God: Noach. Met de dood van alle overige mensen en dieren tot gevolg. Welk nut dient dubbele Verkiezing als het niet tot toename, maar afname van Gods volk leidt? Wat is het nut van het verwerpen van de meerderheid van mensen en dieren? Deze theorie is strijdig met het ultieme richtpunt in de Bijbel: dat zoveel mogelijk mensen worden toegevoegd aan Gods volk ten gunst van de Schepping.

Wat kan wel geleerd worden van de geslachtslijsten?:

Genesis 4
1. Kaïn (Hebr. Qajin – verkregen)
2. Henoch (Hebr. Chanoch – toegewijd)
3. Hirad (Hebr. ’Ierad – vloot)
4. Mechuja-el (Hebr. Mechoeja‘El – zij zijn door God verdelgd)
5. Methusa-el (Hebr. Metoesa‘El – zij zijn mannen van God)
6. Lamech (Hebr. krachtig)
7. Jabal, Jubal, Tubal-Kaïn en Naema (Hebr. Javal – waterstroom voortbrengen, Joeval – geluidstroom voortbrengen, Toeval-Qajin – gedragen door Kaïn en Na’amah – (grote) prachtigheid))

Genesis 5
1. Adam (Hebr. uit bloedrode aarde)
2. Set (Hebr. Sjet – herstel (van het patriarchaat))
3. Enos (Hebr. ‘Énosj – sterfelijk mens (die God ging aanroepen (Gn 4:26)))
4. Kenan (Hebr. Qejnan – genesteld bezit)
5. Mahalal-el (Hebr. Mahalal‘El – lof aan God)
6. Jered (Hebr. Jaréd – Neerdalende afstamming)
7. Henoch
8. Methusalach (Hebr. Metoesjalach – man van het wapen)
9. Lamech
10. Noach (Hebr. tijdelijke verlichting)

In de stamboom van Adam tot Noach (Gn 5) wordt meer vrome namen genoemd dan in die van Kaïn. Dit kan wijzen op grotere geloofsontwikkeling en op fysieke vruchtbaarheid. De namen in de geslachtslijn vanaf Set (Gn 5) laten een bedruktheid zien door de geloofsafval van Adam.

De namen in de geslachtslijn van Kaïn laten hoogmoed zien en een bewustheid op zichzelf aangewezen te zijn (leven vanuit eigen kracht). Van belang is ook te wijzen op de sterke overeenkomst tussen sommige namen in de twee geslachtslijnen wat erop lijkt te wijzen dat er later wederzijds contact was (competitie).

De twee geslachtslijsten hebben veel verschillen en de naambetekenissen laten zien dat ze twee afzonderlijke geslachten vertegenwoordigen: de boosaardigen en de vromen. De knapheid van Kaïns kleindochter, Naema (deze Hebreeuwse naam betekent ‘schoonheid’), verklaart dat de vromen toch afvallig werden: uiteindelijke vermenging van het geslacht van Set met die van Kaïn door huwelijken (Gn 6:2). Vandaar dat God ingreep (Gn 6:7).

De geslachtslijsten laten zien dat door de overtreding van Eva en Adam alle mensen van God afdwaalden (Rm 3:12) en slechts een enkeling nog in staat bleek om bij God genade te vinden (Mt 19:26).

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

Manifest gezin
Persbericht

Manifest overhandigd aan Don Ceder: 'Gezinnen staan onder druk'

Tijdens de Gezinsdag in vogelpark Avifauna hebben zaterdag ruim 800 bezoekers stilgestaan bij het belang van sterke gezinnen. Het evenement werd georganiseerd door GezinsPlatform.NL in het kader van de Week van het Gezin, die loopt van 9 tot en met 1

Ds. A. S. Middelkoop
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Arnemuiden brengt beroep uit op ds. A. S. Middelkoop

De hersteld hervormde gemeente te Arnemuiden (Rehobothkerk) heeft een beroep uitgebracht op ds. A. S. Middelkoop (foto). De predikant moet in het Zeeuwse dorp ds. G. Kater vervangen. Laatstgenoemde predikant is sinds vorig jaar september verbonden aa

Vrouw
Nieuws

Ierse kerkleiders slaan alarm: ‘Epidemie van geweld tegen vrouwen’

Ierse kerkleiders spreken van een 'epidemie van geweld tegen vrouwen'. Dat schrijft Christian Today. Zij roepen op tot meer bescherming van vrouwen en een verandering in de samenleving. Vertegenwoordigers van de Rooms-Katholieke kerk, de Anglicaanse

Ds. A. Simons
Video

Ds. Simons vertelt in preekfragment voor wie het Heilig Avondmaal bedoeld is

Binnen de reformatorische gezindte wordt op verschillende wijze gekeken naar de vraag wanneer iemand deel mag nemen aan het Heilig Avondmaal. In sommige kerken wordt het avondmaal als iets gezien dat enkel is weggelegd voor diegenen die kunnen aanton

Standbeeld Donald Trump
Nieuws

Amerikaanse pastor verdedigt gouden Trump-standbeeld: ‘Niet bedoeld als afgoderij’

Een groot gouden standbeeld van de Amerikaanse president Donald Trump zorgt voor discussie onder christenen in de Verenigde Staten. Dat meldt The Christian Post. Pastor Mark Burns zegt dat het onlangs onthulde standbeeld geen vorm van afgoderij is, m

Juda
Video

Jongere organiseert Alpha Youth op school: "Je leert staan voor je geloof"

Op steeds meer plekken zoeken jongeren naar manieren om hun geloof te delen met leeftijdsgenoten. Ook op school gebeurt dat. De zestienjarige Juda organiseert samen met anderen Alpha Youth op zijn middelbare school. In een video van Alpha Youth Neder

‘Uw Koninkrijk Kome’
Persbericht

Gebedscampagne tussen Hemelvaart en Pinksteren: ‘Uw Koninkrijk Kome’

‘Uw Koninkrijk Kome’ nodigt christenen uit om tien dagen lang te bidden voor vijf mensen in hun eigen omgeving. De gebedscampagne vindt plaats tussen Hemelvaart en Pinksteren en is een laagdrempelige manier om geloof praktisch vorm te geven. Bid je m

Stichting Israël en de Bijbel
Persbericht

Ontmoetingsdag in Veenendaal: aandacht voor Israël, Bijbel en hoop in onzekere tijden

Op Hemelvaartsdag, donderdag 14 mei 2026, organiseert Stichting Israël en de Bijbel een landelijke ontmoetingsdag in Veenendaal. Onder het thema ‘Levende woorden voor Israël’ staat de dag in het teken van Bijbelverspreiding, actuele ontwikkelingen in

Meerartikelen

CU-Kamerlid Don Ceder
Interview

CU-Kamerlid wil vaderschap op agenda: “800.000 kinderen groeien op in eenoudergezinnen"

Op maandag 11 mei organiseert ChristenUnie-Tweede Kamerlid Don Ceder in Nieuwspoort het symposium ‘Betrokken vaders, bloeiende samenleving’. Tijdens deze bijeenkomst staat de rol en betekenis van betrokken vaders anno 2026 centraal. De directe aanlei

Christelijke app
Nieuws

Christelijke AI-app bereikt duizenden zoekers in gesloten landen als Iran

In landen waar het volgen van Jezus gevaarlijk is, zoeken steeds meer mensen toch naar antwoorden op vragen over het christelijk geloof. Tegelijkertijd groeit de kerk in ondergrondse vorm. Maar hoe bereik je mensen die bang zijn om vragen te stellen?

Jan-Willem Grievink
Column

Hoe misleiding de kerk van binnenuit aantast

Misleiding is geen randverschijnsel, maar een realiteit waar elke christen mee te maken heeft. Volgens Jan-Willem Grievink is het zelfs een van de belangrijkste waarschuwingen van Jezus voor de eindtijd. In dit eerste deel van zijn serie laat hij zie

Koffie voor Gods koninkrijk
Levensverhaal

Koffie met een missie: Mark en Bibi ondernemen voor Gods koninkrijk

Een winstgevend bedrijf runnen volgens ‘koninkrijksprincipes’: in onze kapitalistische maatschappij die steeds meer seculier lijkt te worden, komt dat niet vaak voor. Toch wijden Mark en Bibi* er hun leven aan. Dit doen ze niet veilig in Nederland, m

dr. Sharon Stellaard
Interview

Wat heeft een kind écht nodig om stabiel op te groeien? Tips van Sharon Stellaard

Wat heeft een kind nodig om uit te groeien tot een stabiele volwassene? In een tijd waarin per 7,5 minderjarigen er één in de jeugdzorg belandt, heeft maatschappelijk werker en orthopedagoge dr. Sharon Stellaard concrete tips voor ouders. Het belangr

Acteur Jim Caviezel en regisseur Mel Gibson
Nieuws

Bekende Jezus-film krijgt vervolg: opnames van ‘The Resurrection of the Christ’ afgerond

De opnames van The Resurrection of the Christ zijn afgerond. De film is het vervolg op de bekende film The Passion of the Christ van regisseur Mel Gibson. De nieuwe productie verschijnt in twee delen in 2027. Dat meldt The Christian Post.  Het eerste

Ds. W. A. Zondag
Video

GerGem-predikant wijst op mensen die voorwaarden aan God stellen voordat ze geloven

"Er zijn mensen die hun heel leven wachten op één specifieke Bijbeltekst. Nee, zeggen onze vaderen, niet één specifieke tekst en ga de Heere daar ook niet op vastpinnen. U moet God niet aan onze voorwaarden gaan binden. Laat de Heere daarin toch vrij

Marco Rubio en president Donald Trump
Nieuws

Amerikaanse minister ontmoet paus Leo na hevige botsing met Trump over Iran-oorlog

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft donderdag een bezoek gebracht aan paus Leo in het Vaticaan. Het gesprek vond plaats na weken van spanningen tussen de paus en president Donald Trump over de oorlog met Iran. De relatie

Greg Locke
Nieuws

Amerikaanse predikant beschuldigde tv-evangelisten jarenlang van misbruik en mensenhandel

De Amerikaanse predikant Greg Locke heeft uitspraken over tv-evangelisten Kenneth Copeland en Joel Osteen teruggenomen. Jarenlang beschuldigde hij hen van misbruik, pedofilie en mensenhandel. Nu zegt hij dat hij nooit bewijs in handen heeft gehad. Da

Oeganda
Nieuws

Moslimfamilie in Oeganda hakt handen van man af na bekering tot christendom

In Oeganda is een christelijke bekeerling zwaargewond geraakt nadat zijn islamitische familie hem aanviel. Daarbij werden de handen van de 40-jarige Kalegeya Faruku afgehakt. Morning Star News meldt dat de man zo is toegetakeld omdat hij zich enkele

ZERA worship
Persbericht

ZERA worship brengt live-EP ‘Alles mogelijk’ uit

Vandaag verschijnt de nieuwe EP Alles mogelijk van ZERA worship. De vijf liederen werden live opgenomen tijdens de ZERA Worship Conference op 7 februari, waar honderden zang- en aanbiddingsleiders uit kerken in heel Nederland samenkwamen voor aanbidd

Johann Sebastian Bach
Persbericht

Internationale conferentie verkent sterven in de muziek van Bach

Van 1 tot en met 3 juni organiseert de vakgroep Theologie & Muziek van de Theologische Universiteit Apeldoorn een internationale conferentie over de dood in de muziek van Johann Sebastian Bach. De conferentie draagt de titel “The Art of Dying accordi