Wat de Nashville discussie mij heeft laten zien

Nieuws 31 januari 2019
Rogier Havelaar

“Beste Huug, na lang piekeren en nadenken heb ik besloten dit pakketje aan je uit te lenen. Het is geen goud, dus als je last heb van een nietje of plakbandje trek je het maar gewoon los. Neem rustig de tijd en mail me voor een afspraak. Ik hoop dat we er samen een beetje uit kunnen komen.”

Huug Varkevisser was de voorganger in de kerk waar ik twee keer per zondag naar toe ging. Een lieve man die altijd met wijd uitgestrekte handen de Zegen van God uitsprak aan het einde van de kerkdienst. Ik vond een eer om de zegen te ontvangen.

Mijn dagboekbrieven die ik schreef tussen mijn dertiende en zestiende. Losse velletjes met nietjes aan elkaar. In een kartonnen omhulsel met daaromheen heel veel plakband om het te verzegelen. Voor Huug. Strikt vertrouwelijk! Mijn diepste geheim, mijn worsteling met homoseksuele gevoelens, stopte ik bij hem in de brievenbus. En daarmee begon mijn zoektocht naar mijn eigen identiteit en hoe ik die identiteit kon vereenzelvigen met mijn geloof.

Ik voel me in deel van zowel de minderheidsgroep “homo’s” als de minderheidsgroep “christenen”.

Door homoseksuele vrienden word ik ter verantwoording geroepen als een willekeurige dominee homoseksualiteit weer eens zondig verklaart.

Twee werelden die voor mij perfect verenigbaar zijn, staan vaak tegenover elkaar. Christelijke vrienden vinden het maar niks als ik namens PostNL Pride onze GayPride activiteiten organiseer. Door homoseksuele vrienden word ik ter verantwoording geroepen als een willekeurige dominee homoseksualiteit weer eens zondig verklaart.

En daarom vind ik de Nashville discussie zo interessant, want het gaat over de wrijving die er ontstaat als tegenpolen uit beide werelden elkaar ontmoeten.

Ik ben in 2010 uit de kast gekomen. In één van mijn dagboekbrieven stond in 1997, ik was toen dertien jaar oud, de zin: “misschien ben ik wel homo en moet ik dat gewoon accepteren”. Toen ik deze zin in 2010 herlas viel ik van mijn stoel. Ik had nooit geweten dat de Rogier van dertien jaar wijzer en eerlijker tegen zichzelf was dan de Rogier van zesentwintig.

Rogier sprak hierover - aan het begin en het einde - tijdens een lezing in Pakhuis de Zwijger:

Ik heb maar een paar keer met Huug gesproken. Uiteindelijk besloot ik dat het over zou zijn als ik achttien was.

Zes jaar later. Ik was tweeëntwintig en het was nog niet over. Ik liep vast en nam contact op met stichting Different. Een christelijke organisatie die hulp verleent aan mensen die worstelen met vragen rondom seksualiteit.

Daar gaf de therapeute aan dat ik misschien moest accepteren dat ik homo was en moest bedenken wat ik met die gevoelens wilde. Dat was voor mij een uitgesloten weg. Ik was geen homo.

En bovendien inmiddels landelijk voorzitter van de ChristenUnie-jongeren, gospelzanger en spreker in jongerenkerkdiensten dus het kwam mij ook niet goed uit. En ik wilde vader worden. Ik stuurde een SMS naar de therapeut om te bedanken voor de goede gesprekken en dat verder vervolg niet meer nodig was.

Wat zegt het over onszelf als christenen of als LHBTI+ community dat we het zo belangrijk vinden wat anderen van ons vinden?

Vier jaar later. Ik was zesentwintig en had een vriendin. Tijdens een avond stappen maakte een jongen avances wat leidde tot mijn eerste tongzoen met een man. Schuldbewust, want vreemd gegaan, met een man, realiseerde ik mij dat ik twee keer eerder hard weggerend was voor het idee dat ik homo was. Zou ik dat mijn hele leven blijven doen? Zou ik zo’n man worden met kinderzitjes op de achterbank die onderweg bij een homo ontmoetingsplaats zou stoppen?

Ik SMSte de therapeut weer om na al die jaren toch weer eens te praten. In het gesprek zei ik: ik ben bang dat ik misschien toch homo ben. Zij moest hard lachen. “oh joh! Ik zat al even op dat punt! En ik dacht jij ook!”

Het was een warm gesprek met een belangrijke uitkomst. Toen ik in de auto stapte keek ik mijzelf in de binnenspiegel aan. “Ik ben Rogier en ik ben homo. En dat is oke.” De tranen rolden over mijn wangen.

Die zelfacceptatie is de kracht waarop ik terugval moeilijke situaties. Bijvoorbeeld toen in Tilburg in de baptistengemeente waar ik zat hardop voor mijn zielenheil gebeden werd. “Vader zorg dat we de natuurwetten respecteren, ookal kennen we één zondaar in persoon”. Inmiddels ben ik lid van de Westerkerk in Amsterdam.

Ik denk dat deze zelfacceptatie ook maakt dat ik genuanceerd in discussies over Nashville sta. De Nashville discussie laat voor mij drie dingen zien.

Antihomodocument', zowerd Nashville geframed. Ik denk bijna niemand.

Ten eerste dat we niet met verschillen om kunnen gaan. De ander moet míj zien zoals ik ben en moet míj accepteren zoals ik ben. Wat zegt het over onszelf als christenen of als LHBTI+ community dat we het zo belangrijk vinden wat anderen van ons vinden?

Uit de heftige reacties op het document spreekt veel onzekerheid: mogen we er eigenlijk zijn? Kijken we onszelf voldoende aan in de achteruitkijkspiegel, en geloven we ten diepste dat we oké zijn? Als je jezelf accepteert dan maakt het wat minder uit als anderen dat niet doen.

Ten tweede laat Nashville zien dat we een gebrek aan nieuwsgierigheid hebben. 'Antihomodocument', zowerd Nashville geframed. Wie heeft de verklaring in zijn geheel gelezen? Wie heeft gedacht: goh, wat zouden die lui die dit ondertekenden nou ten diepste bedoeld hebben? Ik denk bijna niemand. We willen dingen niet begrijpen, we willen er vooral wat van vinden en lezen de tekst met bevooroordeelde ogen, op zoek naar bevestiging van ons eigen gelijk. Net zoals mijn christelijke vrienden met bevooroordeelde ogen naar de GayPride kijken.

Ten derde laat Nashville zien hoe wonderlijk mooi ons land met alle verschillen is. Eén steen in een vijver leidt tot verbroedering, tot kerken die zich uitspreken, tot politieke debatten over hoe God wel of niet is en tot een recordomzet van de Dokkumer vlaggencentrale.

Terug naar de Zegen. Huug Varkevisser overleed voordat ik uit de kast was. Ik had het hem graag nog verteld en hem bedankt voor de mooie gesprekken.

Ik interpreteer de Zegen tegenwoordig meer als “het goede”. De leefregels, de liefde, de harmonie. De Vrede. In de Westerkerk zeggen we: In een spoor van eeuwen maar zeker ook met het oog op de toekomst: weet u gedragen door, draag met u mee én draag uit de zegen van God. Het goede. Dat wens ik iedereen toe. Zonder plakbandjes.

Rogier Havelaar is directeur stadslogistiek bij PostNL en bestuurslid van regenboognetwerk PostNL Pride. Rogier was voorzitter van PerspectieF (2005-2008), de jongerenorganisatie van de ChristenUnie en voor die partij in 2008 lid van de Commissie-Cnossen, die de partij moest adviseren over de vraag of een CU-lid met een partner van gelijk geslacht op de kandidatenlijst zou mogen staan. Rogier werd na zijn coming out actief lid van het CDA.

Dit artikel is een ingekorte versie van zijn openingslezing bij de Nashville Proefrechtzaak in Pakhuis de Zwijger. De avond is hier terug te zien.

Praatmee

Beluister onze podcast

#391 Patrick, Jeffrey & Bart Jan Spruyt over cultuurchristenen, Wierd Duk en seculiere bondgenoten
Of beluister op:

Meerartikelen

Don Lemon
Nieuws

Mediabekendheid vergelijkt verstoorde kerkdienst met tempelreiniging Jezus

Zondag legden activisten een kerkdienst van de Cities Church in St. Paul (Minnesota) plat. De actie was gericht tegen een van de voorgangers van de kerk, David Easterwood. Volgens de actievoerders vervult hij een leidinggevende rol bij de Amerikaanse

Jennifer Melle
Nieuws

Ziekenhuis laat zaak tegen christelijke verpleegkundige na maanden vallen

De christelijke verpleegkundige Jennifer Melle kan na maanden eindelijk weer aan het werk. Dat meldt Christian Today. Haar werkgever schorste Melle na een conflict over het aanspreken van een transgenderpatiënt. Melle weigerde namelijk een door de pa

Yuval Noah Harari
Nieuws

Israëlische historicus: kunstmatige intelligentie neemt religie over

De Israëlische historicus en schrijver Yuval Noah Harari (foto) heeft opnieuw gezegd dat kunstmatige intelligentie religie kan overnemen. Deze week sprak hij daarover tijdens het World Economic Forum (WEF) in Davos. Volgens Harari zal AI uiteindelijk

Tom
Nieuws

Arrestatie Tom de Wal: zo reageert de minister op Kamervragen CU en SGP

De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Raymond Rijkaart, benadrukt in antwoord op Kamervragen van SGP en ChristenUnie dat de overheid een terughoudende houding moet aannemen bij religieuze bijeenkomsten. Dit geldt specifiek voor s

Mike Huckabee
Nieuws

Amerikaanse ambassadeur verwerpt kritiek van kerkleiders op christenzionisme

De Amerikaanse ambassadeur in Israël, Mike Huckabee, heeft scherp gereageerd op een gezamenlijke verklaring van kerkleiders in Jeruzalem. In die verklaring noemden zij het christenzionisme een schadelijke ideologie die de eenheid van christenen in he

Ds. A. T. Vergunst
Video

Ds. Vergunst over de verlamde man: "God vergaf eerst zijn zonden"

"De Heere reinigt de ziel van deze man van al zijn zonden. Dat betekent dat de schuld voor altijd is weggedaan. De gebroken verhouding tussen God en deze man is hersteld", aldus ds. A. T. Vergunst. De GerGem-predikant legde in een recente preek, aan

Peter van der Weerd
Video

'Wat houdt Gods Naam überhaupt in?' Bekijk de Upstream-podcast

In de podcast Waarom zou ik in GodsNaam geloven? worden de meest complexe levensvragen vanuit Bijbels perspectief onder de loep genomen. In elke aflevering stelt presentator Guido Roorda enkele prikkelende vragen die bij veel mensen leven, zoals: waa

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp roept je op om in de voetstappen van Jezus te treden

"Als wij op Jezus lijken, zullen wij ons net als Hem onder de mensen begeven. Dan mogen wij door onze woorden en daden Jezus zichtbaar maken aan een wereld die Hem nog niet kent. Doe je mee?", aldus Wilkin van de Kamp. In een nieuwe aflevering van de

Meerartikelen

Ds. B. A. Zuiddam
Recensie

Hoe genderideologie kerk en wetenschap in haar greep kreeg

Vorig jaar verscheen een kritische doordenking van de genderwaanzin in wetenschap en kerk. Het komt uit een onverwachte hoek. Jantine Nierop is predikante in de Evangelische Kerk in Duitsland en noemt zich feministe. Tot voor kort stond ze aan het ho

Ds. Dinand Krol
Interview

Ds. Krol over rol gebed tijdens fusie NGK en GKv: 'Eenheid begint op de knieën"

Deze week vindt de jaarlijkse Week van Gebed plaats. Tijdens deze week bidden christenen onder meer voor eenheid. Die eenheid werd uiterst concreet zichtbaar in de fusie tussen de Nederlands Gereformeerde Kerken (NGK) en de Gereformeerde Kerken vrijg

Marijn Burkunk
Column

Een geloofsparabel: Durf jij de Piloot de leiding te geven?

In een beeldende parabel neemt Marijn Burkunk de lezer mee langs eenden, herten, zeeleeuwen en uiteindelijk een vliegtuig dat nooit echt opstijgt. Het verhaal is een spiegel voor christenen. Wat gebeurt er wanneer we proberen met middelen voor de weg

Nienke Struik
Getuigenis

Nienke Struik: "God zei dat ik mijn baan moest opzeggen"

In deze aflevering van de podcast Ichthus Alive vertelt Nienke Struik openhartig over een ingrijpende keuze in haar leven. Tijdens een kerkdienst voelde zij zich diep geraakt door een preek. De woorden die zij hoorde, ervoer ze als een directe oproep

Trump
Nieuws

Trump over presidentschap: "Ik denk dat God trots op ons is"

Volgens de Amerikaanse president Donald Trump is God "trots" op wat de Amerikaanse regering het afgelopen jaar heeft bereikt. Hij benadrukte zijn inspanningen voor Amerikaanse christenen en christenen wereldwijd. Dat zei hij tijdens een persmoment in

Christenzionisme
Nieuws

Kerkleiders Israël waarschuwen voor christenzionisme; ICEJ verwerpt kritiek

De International Christian Embassy Jerusalem (ICEJ) heeft fel gereageerd op een gezamenlijke verklaring van verschillende kerkleiders in Israël. In die verklaring werd het christenzionisme omschreven als een schadelijke ideologie, laat All Israel New

Timothy Broglio
Nieuws

Oorlogspolitiek Trump: aartsbisschop roept militairen op tot verzet

De Amerikaanse rooms-katholieke aartsbisschop Timothy Broglio (foto) heeft zich uitgesproken tegen mogelijke militaire plannen van president Donald Trump rond Groenland. Volgens Broglio mogen katholieke militairen een bevel weigeren als het gaat om e

Nigeria
Nieuws

Nigeriaanse overheid erkent alsnog massale ontvoering uit kerken na eerdere ontkenning

De Nigeriaanse autoriteiten hebben bevestigd dat zondag talloze christenen zijn ontvoerd uit kerken in de staat Kaduna, nadat zij eerdere berichten daarover hadden ontkend. Lokale bewoners en kerkleiders spraken al kort na de aanvallen over een groot

Ds. C. P. de Boer
Video

CGK-predikant vertelt hoe God de prediking van zijn collega's tot zegen wil gebruiken

"Wat heeft de Heere soms ook op wonderlijke wijze onder de prediking van ds. Smits, ds. Tanis, ds. Boiten, Ds. Van der Zwan, zonder dat die dienaren het wisten, antwoord gegeven op gebeden die in de stilte van de binnenkamer voor Gods aangezicht werd

tilburg
Nieuws

Gemeente onderzoekt 'illegale' kerkdiensten Praise Tilburg: "Geen heksenjacht op kerken"

De kerk Praise Tilburg organiseert al geruime tijd 'illegaal' samenkomsten in een gebouw aan de Apennijnenweg in Tilburg. Volgens de gemeente Tilburg is dat namelijk in strijd met het omgevingsplan. De kwestie kreeg landelijke aandacht na de arrestat

Hans Maat
Opinie

Discussieer niet over Frontrunners, maar kom op voor onze vrijheid

Wat mij vorige week misschien nog wel het meest heeft geraakt, is niet eens de arrestatie van Tom de Wal. Het raakte mij vooral dat het blijkbaar mogelijk is dat de politie een religieuze samenkomst binnenvalt en dat gebed op straat vervolgens de aan

Bart Jan Spruyt
Podcast

Cultuurchristendom: kans of gevaar? In gesprek met Bart Jan Spruyt

“Ik vind het arrogant om cultuurchristenen de maat te nemen en jezelf als maat te stellen”, stelt Bart Jan Spruyt. De discussie over cultuurchristendom houdt christelijk Nederland behoorlijk bezig. Journalist Wierd Duk riep orthodoxe christenen op om