MeToo en het einde van het ‘mannentijdperk’

Dagelijks leven 16 januari 2018 Koert Koster
Koert Koster

De Golden Globes – een awardshow voor uitmuntend talent in Hollywood – stonden onlangs helemaal in het teken van #MeToo. De zwarte kleding van de sterren staat symbool voor een generatie vrouwen die niet langer accepteren dat ze gebruikt of misbruikt worden door mannen. De MeToo-discussie is nieuw leven ingeblazen na de mega-onthulling van seksueel misbruik door filmproducent Harvey Weinstein. Hij misbruikte zijn positie en gebruikte zijn macht om filmsterren seksueel te onderdrukken.

Het afgelopen jaar meldden zich heel veel vrouwen als ‘MeToo-slachtoffer’. Deze massale 'coming out' van zoveel gebruikte en misbruikte mensen roept bij mij een paar vragen op. Een onnoemlijk aantal mensen komt nu uit de schulp om zich bloot te geven als slachtoffer. Want er is lef voor nodig om je als mens zo kwetsbaar op te stellen. Er is sprake van een sneeuwbaleffect.

De vraag is hoe groot het effect is van deze massale ‘coming out’. En wel het effect op één enkeling die zich nog meldt. Want wie kijkt er nog van op wanneer iemand zich meldt als slachtoffer? Een voorbeeld: Als iedereen natgeregend is en ik ben de duizendste die roept: ‘Ik ben zeiknat geregend!’ dan hoort niemand mij meer. Ik ben niet meer uniek als slachtoffer. Nog een voorbeeld: Wie kijkt er nog van op wanneer iemand kanker krijgt als de halve wereld kanker lijkt te hebben? Helaas raakt het ons dan niet meer. Of veel minder. Zo werkt het bij mensen. Er is sprake van gewenning. Behalve als het gaat om die éne van wie we zoveel houden.

Velen zullen zich er ook onbedoeld voor opengesteld hebben zonder de gevolgen te kunnen overzien.

Eén van de vragen die rijst is of we niet allemaal - min of meer - slachtoffer zijn van onrecht dat door anderen is aangedaan. Dat zijn we, denk ik. In kosmisch perspectief zijn we allemaal slachtoffer van ziektes, tekorten, gebreken en zonden. Verkeerde dingen die mensen ons aandoen, zijn er in allerlei soorten en maten.

Met #MeToo gaat het echter specifiek om seksueel geweld. #MeToo wordt beperkt tot seksueel geweld dat een meerderjarige een minderjarige heeft aangedaan of dat iemand met een machtspositie een mindere heeft aangedaan.

Daarbij zullen er mensen zijn die misbruik maken van deze #MeToo om anderen in het beklaagdenbankje te zetten. Althans, dat kan. Het is ook altijd gemakkelijker je te melden als slachtoffer dan als dader? Wanneer je dader bent natuurlijk. Een vraag die daarbij rijst, is: Wie is er 100% slachtoffer en wie is er 100% dader? Gaat het altijd om gevallen waarbij de één 100% slachtoffer is? Of is er altijd een restje eigen inbreng en verantwoordelijkheid bij? En wat als het gaat om 'gelijken'? Er kan sprake zijn van verkrachting in het huwelijk. Wanneer wil de ander wel seks en wanneer wil de ander echt geen seks? En is dat altijd duidelijk? Alles staat of valt hier met glasheldere communicatie.

vrouwen moeten hun mannetje kunnen staan. Niet slechts in Hollywood, maar ook in Nederland.

Een voorbeeld als het gaat om ‘gelijken’, namelijk een jongen en een meisje. Is een vader van een minderjarige dochter ook medeverantwoordelijk voor seksueel misbruik wanneer hij haar zegt dat het goed is dat zij veel seksuele ervaring opdoet met een aantal jongens? Is hij dan een derde die – in breder verband – heeft bijgedragen aan het ‘slachtoffer-zijn’ van zijn dochter? Natuurlijk zal geen enkele vader expliciet zeggen ‘experimenteer maar raak!’ maar ik heb zeker opmerkingen gehoord die hierbij in de buurt komen. Experimenten kunnen immers ook wel eens gruwelijk uit de hand lopen.

En: Waarom worden meisjes een 'slet' genoemd als zij met meerdere jongens naar bed zijn geweest, terwijl hun minnaars 'stoer' zijn? Allemaal vragen. Er zijn genoeg jongens en meiden die met al hun geëxperimenteer op seksueel gebied geen steek zijn opgeschoten. Sterker, sommige vrouwen voelen zich zo gebruikt door jongens dat ze alle zeilen bij moeten zetten en veel kracht moeten ontvangen om een langdurige relatie met een man aan te gaan. Een man die ze dan ook nog eens (opnieuw) - op seksueel gebied - moeten leren vertrouwen. Wat een pijn en verdriet.

Allemaal slachtoffers! Ja, allemaal slachtoffers. Geïntimideerd, bedreigd, gebruikt en misbruikt. Alleen maar slachtoffer? Soms wel, soms niet. Velen zullen zich er ook onbedoeld voor opengesteld hebben zonder de gevolgen te kunnen overzien. Tja, de gebroken wereld wordt ook zichtbaar rondom het bed. Buitengewoon triest. Wat dat betreft, heeft de hashtag MeToo veel losgemaakt. En dat is goed. Dat de Golden Globes een platform is geworden voor een protestactie siert de organisatie. Want vrouwen moeten hun mannetje kunnen staan. Niet slechts in Hollywood, maar ook in Nederland. Want het zou zomaar kunnen dat uw buurvrouw slachtoffer is van seksueel geweld. En daardoor kampt met depressies.

Koert Koster is filosoof en theoloog. Bezoek hier zijn website.

Praatmee

Beluister onze podcast

#390 Elisabeth van Zijl en Carolien Pape over hun diepe worsteling, geloofsreis en bevrijdingsproces
Of beluister op:

Meerartikelen

 Esther Vorsterman van Oijen
Video

Zondag is Esther Vorsterman van Oijen te gast in Hour of Power

Soms vraagt het leven om stil te staan en opnieuw te luisteren. In Hour of Power deelt Esther Vorsterman van Oijen hoe een recente sabbatical haar hielp om ruimte te maken voor nieuwe inzichten en een diepere verbondenheid met God. Ze vertelt openhar

Sela
Video

Luister naar het nieuwe 'Met Christus opgestaan' van Sela

'Met Christus gestorven, met Christus opgestaan, met Christus verborgen in God'. Deze woorden zijn afkomstig uit de nieuwe single van Sela 'Met Christus opgestaan.' De single verscheen begin deze week en is onderdeel van het nieuwe en gelijknamige pa

Ds. J. M. J. Kieviet
Video

CGK-predikant verbindt Belgische mijnramp aan Jezus' verlossingswerk op Golgotha

In de jaren dertig van de vorige eeuw stortte de steenkolenmijn in de Borinage (Zuid-België) in. Verschillende mijnwerkers kwamen daarbij ondergronds vast te zitten en de ontreddering bij hun gezinnen was enorm. In een recente preek trok ds. J. M. J.

Ron van der Spoel
Video

Waarom Ron van der Spoel bij Psalm 90 moest denken aan een lied van Marco Borsato

"Laat mij zien waar ik voor leef. Eén moment zodat ik weet dat alles niet voor niets is, dat alles niet voor niets is geweest'. Het zijn deze woorden, afkomstig uit de single De bestemming van Marco Borsato waar ds. Ron van der Spoel aan moest denken

Ds. A. C. Uitslag
Nieuws

CGK Urk-Eben-Haëzer werpt geen blokkades meer op tegen classis Zwolle

De christelijke gereformeerde kerk (CGK) Urk-Eben-Haëzer zal het bijeenkomen van kerken uit de classis Zwolle niet langer blokkeren. Dat maakte de kerkenraad woensdagavond volgens het Reformatorisch Dagblad bekend in een brief aan alle vijftien class

Week van Gebed
Persbericht

Historische samenwerking rondom Week van gebed 2026

Voor het eerst werken oosterse en westerse kerken in Nederland op deze schaal samen bij de opening van de Week van gebed voor eenheid van christenen. De landelijke startdienst vindt plaats op zaterdag 17 januari en krijgt een uitgesproken internation

Elise van Hoek
Nieuws

Sociologe Elise van Hoek waarschuwt in podcast voor normalisering van draagmoederschap

In een recente aflevering van De Podcast van je Leven! uit sociologe Elise van Hoek stevige zorgen over de praktijk van draagmoederschap, zowel in Nederland als internationaal. Zij pleit ervoor om draagmoederschap niet wettelijk te regelen, omdat dit

Ceder
Opinie

Christenvervolging vraagt om respons van Nederlandse christenen

De nieuwe Ranglijst Christenvervolging van Open Doors is een pijnlijke reality check: er zijn vandaag op aarde honderden miljoenen christenen die niet vrij zijn om hun geloof te belijden.En het aantal groeit. De nieuwste cijfers laten zien dat naar s

Meerartikelen

Rafael en zijn vrouw
Nieuws

Een geestelijke noodsituatie: wereldwijd verlangen miljoenen naar de Bijbel

Afgelopen maand was voor veel christenen een maand van bezinning. Maar juist in die Adventperiode wordt het verschil pijnlijk duidelijk tussen mensen die vrij beschikken over Gods Woord… en miljoenen die dat níet kunnen. Uit de Bible Access List blee

Kees Postma
Column

De koop van je leven: Jezus is meer waard dan alles wat je bezit

Als je huis in brand zou staan en je nog dertig seconden had om een paar dingen te redden van de ondergang, wat zou je dan gaan halen? Natuurlijk zou ik mijn vrouw en kinderen redden. En als ik echt in een goede bui zou zijn, misschien ook wel allebe

De Wittenberg
Interview

Zoekt en gij zult vinden: ik sprak Inside-out studenten op leefgemeenschap De Wittenberg

Wanneer je ’s avonds op de Wittenberg Inside-out studenten zoekt, hoef je vaak alleen maar je oren te volgen. De ene keer zitten ze gezellig rond haard of kampvuur, de andere keer worden geschillen geslecht rond de tafeltennistafel. Omdat deze specif

Nigeria
Nieuws

Christelijk meisje (15) al weken vastgehouden in Nigeriaanse deelstaat Kano

In het noorden van Nigeria groeit de onrust over het lot van de 15-jarige christelijke Ummi Tambaya. Het meisje wordt sinds begin december vermist en zou worden vastgehouden door de Kano State Hisbah Board, een islamitische politiedienst die toezicht

Paus Leo
Nieuws

Paus Leo: 'Vrijheid van meningsuiting in Europa neemt in rap tempo af'

Volgens paus Leo XIV neemt de vrijheid van meningsuiting in Europa in rap tempo af. Dat zei hij tijdens een toespraak in het Vaticaan die hij hield voor verschillende diplomaten. Volgens het hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk wordt het steeds moeilij

sgp cu
Nieuws

Kamervragen SGP en ChristenUnie over puberteitsremmers bij kinderen na kritisch artikel

ChristenUnie en SGP stellen Kamervragen aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het onderzoek van de Gezondheidsraad naar het voorschrijven van puberteitsremmers aan minderjarigen met genderdystrofie. Aanleiding hiervoor is een art

Iran protest
Nieuws

Iraanse christen roept wereldwijd op tot gebed vanwege dreigende escalatie

De situatie in Iran verslechtert in hoog tempo. Te midden van toenemende onrust, geweld en dreigende militaire escalatie roept Reza Roshanzamir, medeoprichter van Elam Ministries, christenen wereldwijd op om te bidden voor vrede, bescherming en stand

Bram Hofland
Podcast

Volgens ds. Bram Hofland horen kinderen eerder aan avondmaalstafel

In een podcastuitzending van Cvandaag over de doop pleit predikant Bram Hofland voor een fundamentele herbezinning op hoe kerken omgaan met geloofsbelijdenis en deelname aan het heilig avondmaal. Volgens hem is de huidige praktijk, waarin jongeren pa

Ds. M. van Kooten
Video

Ds. Van Kooten roept toehoorders op tot bekering: "Onwedergeboren zijn is waanzinnig"

"Onwedergeboren zijn is waanzinnig. Je maakt je druk voor je werk of je studie, maar vergeet toch dat enige nodige niet", aldus ds. M. van Kooten. De hervormde predikant, die vorig jaar oktober met emeritaat ging, riep in een recente preek over de ri

Retraite
Persbericht

'Vader maak ons één': voorgangers ontmoeten elkaar tijdens retraite

Aan het begin van de landelijke Week van Gebed voor de eenheid vindt op maandag 19 januari een retraite plaats voor voorgangers en theologiestudenten. De dag staat in het teken van rust, gebed en ontmoeting, juist in een tijd waarin onrust en verdeel

Janno van den Ende
Levensverhaal

“Ik verlang naar heilige stilte”: Janno van den Ende over leefgemeenschap De Wittenberg

Wie Janno van den Ende (32) tegenkomt in de gangen van De Wittenberg, ziet hem meestal op sokken lopen. “Niet als statement", zegt hij, “maar omdat dit simpelweg mijn thuis is.” De nieuwe directeur leefgemeenschap en programma’s woont er zelf al zo’n

syrie
Interview

Ibrahim was predikant in Syrië: "Over 40 jaar zijn christenen verdwenen"

De extreme stijging van Syrië is één van de meest opvallende aspecten aan de nieuwe Ranglijst Christenvervolging. Het land stijgt van de achttiende naar de zesde plaats op de ranglijst. Ibrahim* was predikant in het land en is nu actief voor Open Doo