Beroven we God door geen tienden te geven?

God 11 mei 2017 Hetty Voogel
geld

In de (belasting)wetgeving van het volk Israël is de regel vastgelegd dat iedereen 10% van de opbrengst van zijn werk naar de tempel brengt als salaris voor de stam van Levi. De Levieten hebben geen eigen grond omdat ze zijn uitgekozen voor de tempeldienst en daardoor kunnen ze niet in hun eigen inkomsten voorzien. (Numeri 18:20-21) Daarnaast worden de vreemdeling, de wees en de weduwe ervan onderhouden, omdat die ook geen eigen inkomstenbron hadden. (Deuteronomium 26:12)

Zoals met alle regels uit het Oude Testament, was ook dit een eigen leven gaan leiden. Farizeeën in de tijd van Jezus gingen zelfs zo ver dat ze tienden van hun kruidentuintje naar de tempel brachten. Ze namen het zekere voor het onzekere, bang als ze waren om de geboden te overtreden en daardoor geconfronteerd te worden met Gods vloek. (Mattheüs 23:23)

Afhankelijk van de kerkrichting neemt men de tienden heel serieus of hecht men er niet veel waarde aan. Dát de gemeenteleden moeten bijdragen aan gebouw, salarissen en activiteiten, is niet meer dan logisch, daar is iedereen het wel over eens.

Labels:
• Als je je tienden niet geeft, beroof je God (Maleachi 3:8-10)
• 3% van je inkomen naar de kerk is een mooi bedrag
• Ik geef geen vast percentage, maar wat ik op mijn hart krijg
• Ik geef mijn tienden aan zending en goede doelen, de kerk is rijk genoeg
• Ik geef niet, want ik heb mijn geld zelf veel te hard nodig

Hoe je er ook tegenaan kunt kijken:
Nadat hij God had ontmoet in een droom, “legde Jakob een gelofte af en zei: Als God met mij zal zijn en mij zal beschermen op deze weg, waar ik op ga, en mij brood zal geven om te eten en kleren om aan te trekken, en ik in vrede in het huis van mijn vader zal terugkeren, dan zal de HEERE mij tot een God zijn. (...) En van alles wat U mij geven zult, zal ik U zeker het tiende deel geven.” (Genesis 28:20-22)

Onze gebouwen moeten net als de tempel onderhouden worden, dus een vast percentage van je inkomen is misschien Oud Testamentisch, maar wel degelijk weer van toepassing

Dit gaat niet over rekeningen betalen of over wat moet van de wet. Het gaat ook niet over zegen krijgen door je netjes aan de regels te houden. Het gaat over God die jou zegent en dat je daar dankbaar voor bent. Het gaat over God die jou zegent, waardoor je tot een zegen kunt zijn. Dit is de belofte van God aan Abraham, Izaak en Jacob en aan alle gelovigen als kinderen van Abraham.
“God is in staat om jullie alles overvloedig te geven. Daardoor zullen jullie zelf in alle dingen op elk moment meer dan genoeg hebben. En daardoor kunnen jullie ook gul aan anderen geven.” (2 Korintiërs 9:8)

Veel mensen vinden het erg moeilijk om van hun geld gescheiden te worden. Ze betalen liever geen belasting, of in ieder geval zo min mogelijk. Ze betalen ook liever geen vaste bijdrage aan de kerk. Toch willen de meeste mensen wel goede wegen, goed onderwijs, een goede gezondheidszorg, goede kerkgebouwen, een goed geschoolde voorganger en goede musici met goede apparatuur. Eigenlijk willen we het liefst voor een dubbeltje op de eerste rang.

Probleem is misschien dat de kerk zo vanzelfsprekend is dat het eigenlijk geen prioriteit heeft. Ze is er altijd geweest en zal er altijd zijn. Of je nu wel of niet geeft, veel of weinig, het maakt niet veel uit op het grote geheel. Dus als het een keer niet uitkomt, dan geef je niet. Of je geeft € 30,- per maand, want dat ben je ook aan de sportclub kwijt. Waarom zou je €200,- per maand moeten geven? Dan houd je zelf maar € 1800,- over.

Mijn pijnpunt was dat 'ze' mijn geld lang niet altijd uitgeven op de manier waarop ik dat zelf zou doen. Het liefst gaf ik voor een project, dan wist ik waar het aan besteed werd en dan zag ik concrete resultaten voor 'mijn geld'. Maar dat is niet de manier zoals het werkt. De kerk is een lichaam. Je kunt niet 'de hand' onderhouden omdat je aanraken mooi vindt en 'de voet' laten afsterven omdat je niks met lopen hebt. Er is natuurlijk discussie mogelijk over de taken van de kerk en welke bedragen daar naartoe moeten gaan, maar als dat is vastgesteld, dan is het zaak dat alle leden hun schouders eronder zetten en naar vermogen meedragen.

Zou het niet leuk zijn als je een begroting maakt voor een nieuw kerkelijk jaar, dat iedereen meldt wat hij of zij het komende jaar kan bijdragen en dat je dan geld overhoudt? Dat je dan kunt gaan kijken aan welke kerk of welke organisatie je kunt geven? Of dat je als kerk de extra dingen kunt gaan doen die op je verlanglijstje staan? Dat is toch veel leuker dan een bedelbrief omdat het geld bijna op is?
'Het is zaliger te geven dan te ontvangen' oftewel 'het fijner is om te geven dan om te krijgen' staat er in Handelingen 20:35. Ik zou zeggen: probeer dat eens uit door naar vermogen bij te dragen.

God beroven
In Maleachi 3:8-10 wordt gesproken over God beroven door niet je tienden te geven. Dat wordt weleens letterlijk doorgetrokken naar vandaag, inclusief de belofte dat, als je je tienden aan de kerk geeft, de hemelsluizen voor je open gaan. Daarbij wordt dan niet gedacht aan regen, maar aan materiële zegen.

'Het is zaliger te geven dan te ontvangen' oftewel 'het fijner is om te geven dan om te krijgen' staat er in Handelingen 20:35. Ik zou zeggen: probeer dat eens uit door naar vermogen bij te dragen

Maar, de profeet Maleachi heeft het niet tegen ons. Hij spreekt tegen het volk Israël, ongeveer 400 jaar voor de komst van Christus. Tekort aan voorraad in de tempel (de tienden en eerstelingen werden opgeslagen in voorraadkamers in de tempel) leidde ertoe dat de Levieten te weinig salaris kregen en zich daardoor niet konden focussen op het onderwijs, de aanbidding, de offerdienst en de tempel, en dat de zwakken in de samenleving tekort kwamen. Hierdoor werd God beroofd. Er was een tekort in Zijn huis.
Dat was trouwens niet het enige wat er aan de hand was in die tijd. Als je de rest van Maleachi leest, dan blijkt dat er een algehele minachting voor God was. Het niet volledig geven van de tienden was slechts een van de symptomen.

Het gevolg was dat God de hemelsluizen had gesloten, waardoor het letterlijk niet regende en dus de oogsten mislukten. Zo werkten de zegen en de vloek van de wet (Deuteronomium 11:13-18).

Als we het dus gaan hebben over tienden en hemelsluizen, dan is dit de context waarin we dat moeten doen. Het gaat over het structureel minachten van God door de kantjes er vanaf te lopen en te denken dat God dat toch niet merkt, en het gaat over de werking van zegen en vloek als onderdeel van het Oude Verbond.
Sinds Christus de vloek gedragen heeft en we door Zijn bloed deel hebben aan het Nieuwe Verbond, staan er geen sancties meer op overtreding, maar is er vergeving (Hebreeën 10:15-18). Er is daarom geen offerdienst meer nodig en geen bemiddeling door priesters.

God woont in ons en niet meer in de tempel; gelovigen hoefden dus niet langer een groot gebouw en een hele priesterkaste te onderhouden.
Wat wel bleef is de zorg voor vreemdeling, weduwe en wees. Je ziet in het Nieuwe Testament dan ook geen oproep om je tienden te geven, maar de gewoonte om te delen wat je hebt, zodat niemand tekort komt. (Handelingen 2:25, 11:28-30; Romeinen 15: 25,26; 1 Korintiërs 16:1-3; 2 Korintiërs 8:1-16).

De weduwe, wees en vreemdeling worden tegenwoordig voornamelijk door de overheid onderhouden en daar betalen we belasting voor. De dominees, pastores, voorgangers en andere betaalde krachten in de kerk kunnen we zien als hedendaagse Levieten. Onze gebouwen moeten net als de tempel onderhouden worden, dus een vast percentage van je inkomen is misschien Oud Testamentisch, maar wel degelijk weer van toepassing. De 3% die de grote kerkgenootschappen vragen, lijkt mij een heel reëel bedrag om mee te beginnen. Hoe meer je hebt gekregen, hoe meer je ook kunt geven. “Laat ieder doen zoals hij in zijn hart voorgenomen heeft, niet met tegenzin of uit dwang, want God heeft een blijmoedige gever lief.” (2 Korinthe 9: 7)

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #8 : Jafeth en Sifra Bekx over aanbidding als levensstijl
Of beluister op:

Meerartikelen

Proponent L. Hartog
Nieuws

Proponent L. Hartog neemt beroep naar Zijderveld aan

Proponent L. Hartog (foto) uit Brandwijk wordt de nieuwe predikant van de hervormde gemeente van te Zijderveld. Hij nam het op hem uitgebrachte beroep aan. Daarmee gaat Hartog voor het eerst als gemeentepredikant aan de slag. Hartog volgt in Zijderve

bosbrand
Nieuws

Heftige bosbranden: christenen in Spanje vragen om gebed

De verwoestende bosbranden die de Spaanse regio's Madrid en Ávila teisteren, hebben inmiddels tienduizenden hectares natuur in de as gelegd en tienduizenden mensen getroffen. Te midden van de crisis roept het christelijke conferentiecentrum Pinos Rea

Nicaragua
Nieuws

Gepensioneerde bisschop al weken spoorloos in Nicaragua

Al bijna een maand is er geen levensteken meer vernomen van de 80-jarige bisschop emeritus Juan Abelardo Mata Guevara uit Nicaragua. Kerkelijke leiders, de Verenigde Naties en verschillende internationale organisaties maken zich grote zorgen over zij

Ds. J. C. de Groot
Video

Ds. J. C. de Groot gedenkt 40-jarig ambtsjubileum: "Het is voor mij een groot wonder"

Ds. J. C. de Groot herdacht onlangs zijn veertigjarig ambtsjubileum. Tijdens een dienst in de Grote Kerk van Dordrecht blikte de hervormde predikant voorafgaand aan de preek terug op zijn ambtelijke loopbaan. De Groot werd in 1986 als predikant beves

Päivi Räsänen
Nieuws

Päivi Räsänen stapt naar Europees Hof: "Vreedzame geloofsuitingen mogen nooit een misdaad zijn"

De Finse politica en voormalig minister van Binnenlandse Zaken Päivi Räsänen heeft beroep aangetekend bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) tegen haar veroordeling wegens een kerkelijk pamflet over huwelijk en seksualiteit. Dat heef

Bijbeltijd
Podcast

Annet de Jonge vertelt in podcast hoe je Gods stem kunt leren verstaan

Hoe herken je de stem van God? En hoe pas je dat toe in het dagelijks leven? Die vragen staan centraal in de tweede aflevering van de podcastserie What Really Matters?! van Stichting Naba. Spreker Annet de Jonge gaat daarin in op het verstaan van God

Kerkmuziek
Persbericht

Wil je je als kerkmusicus verder ontwikkelen? Oriëntatiecursus opnieuw van start

Mensen die actief zijn in de kerkmuziek kunnen zich weer aanmelden voor het oriëntatiejaar van de Praktijkcursus Amateur Kerkmusicus. De cursus start in september 2026 en is bedoeld voor amateurmusici die zich verder willen ontwikkelen in hun rol bin

Henk Jochemsen
Interview

Henk Jochemsen over de genderrevolutie: “Onze gevoelens bepalen wie we werkelijk zijn”

Volgens ethicus-filosoof Henk Jochemsen is de huidige genderdiscussie een uiting van een bredere cultuurverandering. Waar vroeger het lichaam uitgangspunt was, is nu steeds vaker de persoonlijke beleving leidend geworden. In gesprek met Cvandaag besp

Meerartikelen

Ds. John de Groot
Opinie

Laten we ophouden elkaars gebeden te beoordelen

De open brief van zes predikanten en theologen aan zeven christelijke Israëlorganisaties roept veel reacties op. Dominee John de Groot begrijpt de zorgen over enkele gebedspunten, maar plaatst vraagtekens bij de gekozen route. Bovendien vindt hij dat

Enes Ovat
Nieuws

Enes verlaat islam voor Jezus: "Ik moest afscheid nemen van mijn familie"

Enes Ovat groeide in Australië op in een Turks-islamitisch gezin en stond aanvankelijk zeer kritisch tegenover het christelijk geloof. Toch begon hij zich steeds meer in Jezus te verdiepen. Uiteindelijk besloot hij christen te worden, een keuze die g

ACN
Nieuws

Kerk biedt hoop in ‘apocalyptisch’ Venezuela

Tussen ingestorte gebouwen, tentenkampen en onvoorstelbaar verdriet blijft de Kerk in Venezuela dicht bij de slachtoffers. Dankzij haar sterke netwerk kan zij snel hulp bieden. Kerk in Nood ondersteunt priesters, religieuzen en leken die dag en nacht

Ds. W. Pieters
Video

HHK-predikant: "De Heilige Geest leert beloften én beschuldigingen persoonlijk lezen”

In een recente preek over Handelingen 3 benadrukte ds. W. Pieters, hersteld hervormd emerituspredikant, dat de Heilige Geest de mens leert de Bijbel persoonlijk te lezen. Wie zichzelf leert herkennen in Gods Woord, ontkomt niet aan de aanklacht van z

ds. A.T. Vergunst
Dagelijks leven

Ds. Vergunst beantwoordt Refoweb-vraag: 'Bij God is altijd een nieuw begin mogelijk'

'Ik heb door eigen schuld een zwaar leven. Zou God nog één keer naar mij willen omzien?' Met die indringende vraag wendt een vrouw uit de Gereformeerde Gemeenten zich via Refoweb tot ds. A.T. Vergunst. De predikant uit het Nieuw-Zeelandse Carterton r

Gert van Hoef
Video

Prachtig: Gert van Hoef brengt improvisatie Willem Hendrik Zwart over Psalm 116 ten gehore

'Ik zal Uw naam met dankerkentenis; Verheffen, U al mijn geloften brengen; 'k Zal liefd' en lof voor U ten offer mengen, In 't heiligdom, waar 't volk vergaderd is', zo luidt het tiende vers van Psalm 116. Organist Gert van Hoef bracht onlangs een pr

Hoorn van Afrika
Nieuws

SDOK-event: Ex-moslims vertellen over evangelisatie onder doodsbedreiging

Twee christenen uit de Hoorn van Afrika vertellen op zaterdag 10 oktober in Veenendaal hoe zij ondanks bedreigingen en vervolging het Evangelie blijven delen met moslims. Tijdens het gratis najaarsevent 'Getuigen met lef' van SDOK staan hun persoonli

Oeganda
Nieuws

Oegandese predikant (25) vermoord na debat over christendom en islam

Een openbare discussie over christendom en islam heeft een jonge predikant in Oeganda vermoedelijk het leven gekost. Enkele uren nadat dominee Bernard Mulongo had deelgenomen aan een interreligieus debat, werd hij op weg naar zijn verblijfplaats aang

Gor Khatchikyan
Preekverslag

Gor Khatchikyan: “Misschien moeten er muren rond je hart worden gesloopt”

Soms is een ingrijpende verbouwing nodig om Gods vrede te brengen én te ontvangen. Aan de hand van het Bijbelverhaal van de vrouw uit Sunem laat Gor Khatchikyan tijdens de New Wine Zomerconferentie zien dat vrede meer vraagt dan goede bedoelingen. “M

Ds. Maarten van Loon
Column

De kunst van het zwijgen en het stellen van goede vragen

Spreken is zilver en zwijgen is goud, zo luidt een bekend spreekwoord. Daar zit veel waars in. Maar er valt ook het nodige op af te dingen. Dat doe ik verderop. Nu eerst even over het gelijk van dit spreekwoord. Hoe vaak wordt er immers niet te snel

Rechtspraak
Nieuws

‘Het bloed van je broer roept om recht’: OM eist acht jaar cel en tbs voor doodslag op broer

De 26-jarige Arné M. uit Gouda zou zijn broer Peter met meer dan honderd messteken hebben gedood. Binnen het reformatorische gezin leefden al langer grote zorgen over zijn psychische toestand. “Mijn ouders zien dat het bij ons toegaat als bij Kaïn en

abdij
Nieuws

Machtsstrijd in Franse abdij escaleert: pater ontvoerd en mishandeld

Een interne machtsstrijd in een benedictijner abdij in Midden-Frankrijk is uitgelopen op een ontvoering en mishandeling van de overste van het klooster. Pater Placide, overste van de Abdij Notre-Dame de Bellaigue in het departement Puy-de-Dôme, verdw