7 redenen waarom christenen niet verplicht zijn hun tienden te geven

God 19 augustus 2021 Thomas Schreiner
redenen voor tienden

Maak jij elke maand een tiende van je inkomsten over naar de kerk? Theoloog Thomas Schreiner is gespecialiseerd in het Nieuwe Testament en hij legt bij de Gospel Coalition uit waarom hij denkt dat we als christenen niet verplicht zijn om onze tienden te geven.

Velen denken dat christenen tien procent van hun inkomen aan de kerk moeten geven. Ook in de kerk wordt er vaak gesproken over de offergaven of het geven van je tienden. Maar anderen geloven dat het geven van tienden niet noodzakelijk is.

Welk standpunt doet het meest recht aan het Woord van God? 

Liefde is veel belangrijker dan onze visie op het geven van tienden (1 Kor. 13). Maar toch wil ik beargumenteren waarom ik denk dat het geven van tienden niet een verplichting is voor christenen en waarom christenen daar niet in aangemoedigd hoeven worden. Zo'n standpunt vraagt natuurlijk om uitleg.

Tienden in het Oude Testament
Wat zegt het Oude Testament over tienden? Abraham gaf een tiende van wat hij had veroverd aan Melchizedek (Gen. 14:20), in Hebreeën wordt hiermee de superioriteit van Melchizedeks priesterschap over het priesterschap van Levi aangegeven (Heb. 7:4-10). Toen Jakob zijn hoofd in Bethel te rusten legde beloofde God hem te zegenen, op zijn beurt beloofde Jakob God een tiende van alles wat hij in bezit zou krijgen (Gen. 28:22).

De geboden van het oude verbond zijn niet langer van kracht voor christenen.

Een tiende van Israëls zaden, vruchten en vee werd aan de Heer gegeven (Lev. 27:30-32; Deut. 14:22-24; 2 Kro. 31:5-6; Neh. 13:5,12). Het volk gaf een tiende aan de Levieten om hen te ondersteunen (Num. 18:21-24; Neh. 10:38; 12:44), en de Levieten gaven op hun beurt weer hun tienden aan de hogepriester (Num. 18:25-28). Diegenen die hun tienden niet gaven ervoeren de dreiging van een vloek, zij die gaven zouden worden gezegend (Mal. 3:8-10).

Ook al nemen we aan dat er in het Oude Testament tien procent van alle opbrengsten werden geofferd, toch blijft het moeilijk te onderscheiden hoeveel er precies gegeven werd. We kunnen er niet te lang bij stilstaan maar sommigen denken dat er in zeven jaar tijd 14 keer een offergave werd gehouden en anderen denken dat dit 12 keer per zeven jaar plaatsvond. Als we alles bij elkaar berekenen ging het ver over de 10 procent heen. Waarschijnlijk werd er zo'n 20 procent gegeven per jaar.

Waarom het vandaag de dag geen verplichting is
Er zijn zeven redenen waarom christenen deze verplichting tot het geven van hun tienden niet hebben.

1. Gelovigen maken geen onderdeel meer uit van het oude verbond (Rom. 6:14-15; 7:5-6; Gal. 3:15-4:7; Kor 3:4-18)
De geboden van het oude verbond zijn niet langer van kracht voor christenen. Sommigen maken een onderscheid in burgerlijke, ceremoniële en morele wetten om het geven van tienden te blijven ondersteunen. Maar toch is deze indeling in mijn ogen niet wat Paulus bedoelt wanneer hij uitlegt hoe de wet vandaag de dag op ons van toepassing is. Als we deze verdeling wel aanhouden is het geven van tienden zeker geen onderdeel van de morele wet. De morele wetten van het Oude Testament gelden inderdaad ook nog voor ons vandaag de dag en die onderscheiden we dankzij de wet van Christus in het Nieuwe Testament, maar het geven van tienden hoort daar niet bij.

Levieten en priesters waren gebonden aan het offergave systeem van Oude Testament. Nu zijn alle gelovigen priesters. met Jezus als onze hogepriester Melchizedek.

2. De voorbeelden van Abraham en Jakob zijn geen normatieve partonen
Sommigen denken dat het geven van je tienden verplicht is omdat Abraham en Jakob tienden gaven en omdat zij voor het oude verbond leefden. Toch geven deze voorbeelden niet aan dat het geven van je tienden iets is dat altijd moet gebeuren. De gift van Abraham aan Melchizedek was eenmalige gebeurtenis; er is geen bewijs dat hij regelmatig tienden gaf aan God.

Jakobs tienden illustreren zijn danbaarheid richting God voor de bescherming die hij ontvangt. Deze dankbaarheid en gulheid spreken nog steeds tot ons vandaag, maar een historische beschrijving van wat Jakob gaf ondersteunt niet het idee dat alle gelovigen een tiende van hun inkomen aan God moeten geven.

3. Offergaven gingen naar de Levieten en priesters maar er zijn geen priesters en Levieten in het Nieuwe Testament.
Levieten en priesters waren gebonden aan het offergave systeem van Oude Testament. Nu zijn alle gelovigen priesters (1 Petrus 2:9; Reb. 1:6; 5:10; 20:6), met Jezus als onze hogepriester Melchizedek (Heb. 7).

4. De tienden zijn verbonden aan het land Israël onder het oude verbond
Israël vierde elke drie jaar een offergave in Jeruzalem. Maar dat geldt niet voor de christenen van vandaag. Het ging om de Joden als natie, Joden die leefden in het beloofde land. Met de komst van Christus is het Joodse volk niet per se het volk van God. Al zijn Joden wel onderdeel van de kerk door hun geloof in Jezus.

Vaak ging het richting de 20 procent. Mensen die een voorstander zijn van tienden moeten zich op 20 procent richten.

Het aardse Jeruzalem staat niet langer centraal in Gods plannen (Gal 4:25). Gelovigen zijn onderdeel van het hemelse Jeruzalem (Gal 4:26) en kijken uit naar de stad die komt (Heb 11:10), een nieuwe hemel en een neiuwe aarde (Openbaring 21:1-22:5). Abraham is geen erfgenaam van het land Israël, maar de gehele wereld (Rom. 4:13).

5. Als het niet verplicht meer is, hoeveel moeten we dan geven?
Zoals hierboven aangegeven, het ging vaak om meer dan tien procent. Vaak ging het richting de 20 procent. Mensen die een voorstander zijn van tienden moeten zich op 20 procent richten.

6. Toen Jezus het geven van tienden aanhaalde was dat nog voor het ingaan van het nieuwe verbond
Sommigen verdedigen het geven van tienden omdat Jezus het aanprees, ook al zei Hij dat het minder belangrijk was dan andere dingen (Matt. 23:23; Luk 11:42). Dit lijkt een sterk argument maar is niet overtuigend. Jezus had het ook over offers in de tempel (Mat 5:23-24), maar christenen geven daar geen gevolg aan, al zou de tempel herbouwd worden. Jezus' woorden zijn te bergijpen binnen de context van zijn vrijmakende geschiedenis.

Jezus had het ook over offers in de tempel, maar christenen geven daar geen gevolg aan, al zou de tempel herbouwd worden.

Jezus sprak over offers en tienden voordat Hij opstand uit de dood, voordat het nieuwe verbond inging. Hij gebruikte zijn spreken over offers en tienden als voorbeelden voor zijn tijdgenoten. Hij hield zich aan de wet omdat Hij onder de wet geboren was (Gal. 4:4). Daarom kunnen wij zijn woorden over tienden niet serieuzer nemen dan zijn woorden over offers van dieren.

7. Er wordt niet over tienden gesproken als het gaat om geboden om gul te geven in het Nieuwe Testament
Wanneer christenen wordt opgedragen om aan de armen te geven, wordt hen niet gezegd dat ze de armen hun tienden moeten geven. In plaats daarvan moeten ze gul zijn het helpen van mensen in nood (Handelingen 2:43-47; 4:32-37; 11:27-30; Galaten 2:10; 1 Kor. 16:1-4; 2 Kor. 8:1-9:15). Bijvoorbeeld in 1 Korinthe 16:4 vinden we een populaire tekst om tienden te promoten, maar het wordt daar niet genoemd, het gaat hier om een eenmalige gift aan arme heiligen in Jeruzalem.

Geef gul
Ook al is het geven van je tienden vandaag de dag dus niet verplicht, dat betekent niet dat je gierig moet zijn.

We hebben het gebod gekregen om de mensen te ondersteunen die het evangelie verkondigen (Mat 10:10; Lukas 10:7; 1 Kor 9:6-14; 1 Tim. 5:17-18). En terwijl we genieten van de goede dingen die God ons geeft, worden we ook geroepen om gul te zijn richting hen die in nood verkeren (1 Tim 6:17-19; 2 Kor 8-9). Rijkdom kan zo snel een afgod worden die ons bij God vandaan leidt.

Omdat God onze grootste schat is, mogen christenen gul en vrijgevig zijn. Voor de meeste mensen in het Westen betekent dit meer dan 10 procent. Toch geeft de Schrift dus geen gebod tot het geven van een tiende deel. En de Bijbel, en dus niet de traditie, is onze leer en autorteit.

Praatmee

Beluister onze podcast

#392 Jeffrey & mr. Lineke Blijdorp over Tom de Wal, Onno Hoes en godsdienstvrijheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Egypte
Nieuws

Egypte introduceert betaald paasverlof voor christelijke werknemers, maar kan op kritiek rekenen

Een nieuw besluit in Egypte, dat christelijke werknemers in de privésector betaald verlof toekent tijdens Pasen, heeft geleid tot gemengde reacties. Terwijl de internationale juridische organisatie ADF International de maatregel als een stap voorwaar

Mahan en Mozhan Motahari
Nieuws

Iraanse christelijke zussen niet langer vast in Amerika, zaak duurt wel voort

Twee Iraanse christelijke zussen, Mahan (38) en Mozhan Motahari (31), zijn vrijgelaten uit federale detentie in de Verenigde Staten. De vrouwen waren vorige maand door Amerikaanse immigratieautoriteiten aangehouden: ze zouden het land niet rechtmatig

SGP-partijdag
Nieuws

Steeds meer vrouwen verkiesbaar voor SGP bij gemeenteraadsverkiezingen

Bij de komende gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart staan in zeker negen gemeenten voor het eerst vrouwen op de kandidatenlijst van de SGP. In totaal zijn in achttien gemeenten één of meer vrouwelijke kandidaten verkiesbaar namens de partij. Daarmee

Adriënne Mendrik
Interview

Wat betekent het om een neurodiverse christen te zijn? Adriënne vertelt

Van jongs af aan kijkt Adriënne Mendrik al naar Hour of Power. Het programma vormt een rode draad in haar geloofsleven, juist in de jaren waarin ze ontdekte dat ze leeft met kenmerken van ADHD, dyslexie en hoogsensitiviteit. Die combinatie brengt uit

Don Ceder
Nieuws

ChristenUnie wil scherpere inzet tegen christenvervolging en voor geloofsvrijheid

De ChristenUnie presenteert vandaag een uitgebreide initiatiefnota waarin zij pleit voor een versterkte Nederlandse inzet tegen christenvervolging en voor de vrijheid van religie en levensovertuiging wereldwijd. Aanleiding is de zorgwekkende toename

Ds. V. S. van der Meer
Video

HHK-predikant vertelt hoe hij als puber het uitgaansleven van Rotterdam ontdekte

Ds. V. S. van der Meer is sinds 2021 predikant binnen de Hersteld Hervormde Kerk. Maar zijn weg naar het predikantschap was zeker niet zonder obstakels. In de serie Getuigend Gesprek vertelt hij hoe hij als puber het uitgaansleven van Rotterdam ontde

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp vertelt over vriendin die een zwaar auto-ongeluk meemaakte

Soms lijkt het alsof God zwijgt en de hemel van koper is, terwijl we juist om een antwoord verlegen zijn. Dat wordt indringend zichtbaar in het verhaal van een vriendin van Wilkin van de Kamp die na een zwaar auto-ongeluk in shock lag en niet merkte

Shawn Bolz
Nieuws

Leiding Bethel Church erkent fouten rond 'profeet' Shawn Bolz

De leiding van Bethel Church in de Amerikaanse stad Redding heeft publiekelijk schuld bekend na nieuwe onthullingen over 'profeet' Shawn Bolz. Volgens de kerk hebben leiders te laat en te onduidelijk gehandeld bij ernstige signalen over misleiding en

Meerartikelen

Jood in Jeruzalem
Interview

Messiasbelijdende Israëliër over 7 oktober, verdeeldheid en gemeenschap

“Israël is mijn thuisland, en ik zou echt nergens anders willen wonen,” zegt Tuvia Pollack en eigenlijk vindt hij de situatie in Europa veel enger. “Er zijn daar rellen, protesten en openlijke steunbetuigingen voor Hamas. De Europeanen die rond Oekra

Carolien Pape
Interview

Carolien Pape over haar eetstoornis: “Jezus nam mijn angst niet weg, maar was wel nabij”

Wat begint als een verlangen om kleiner te worden, kan uitgroeien tot een allesoverheersende strijd. Dat weet Carolien Pape als geen ander. In de Cvandaag podcast deelt zij haar persoonlijke verhaal over verstoord eetgedrag, schuld en schaamte, maar

JD Vance
Nieuws

J.D. Vance noemt abortusstrijd geestelijke keuze tussen God en heidendom

Tijdens de jaarlijkse March for Life in Washington heeft de Amerikaanse vicepresident J.D. Vance scherpe woorden gebruikt over het abortusdebat. Volgens hem gaat het niet alleen om politiek, maar om een fundamentele keuze. Het is een keuze tussen lev

Whitechapel
Nieuws

Vrees voor confrontaties met moslims: christelijke mars in Londen verplaatst

Een geplande christelijke mars met de naam Walk with Jesus mag eind januari niet doorgaan in de Londense wijk Whitechapel. De Metropolitan Police verbood het evenement op die locatie vanwege zorgen over mogelijke geweldsincidenten en ernstige verstor

Pakistan vlag
Nieuws

Christelijke verpleegkundigen in Pakistan vrijgesproken na jaren van angst en onderduiken

Twee christelijke verpleegkundigen in Pakistan zijn na meer dan vier jaar vrijgesproken van godslastering. Daarmee komt een einde aan een zaak die hun leven volledig ontwrichtte en hen dwong onder te duiken uit angst voor geweld, laat Kerk in Nood we

Ds. C. Harinck
Video

GerGem-predikant vertelt met welke uitspraak van Jezus calvinisten moeite hebben

'Komt in, gij gezegenden Mijns Vaders.' Veel calvinisten hebben moeite met deze woorden van de Heere Jezus. Dat stelde ds. C. Harinck, emerituspredikant binnen de Gereformeerde Gemeenten, onlangs in een preek. Volgens Harinck verloopt het eindoordeel

Peter Drost
Interview

Ds. Peter Drost keert terug uit Oostenrijk: “We leerden dat God ons niet nodig heeft”

Na zes jaren in Oostenrijk is ds. Peter Drost met zijn gezin teruggekeerd naar Nederland. In de zomer van 2024 verhuisde het gezin naar Wenen om vanuit daar het werk in Graz voort te zetten. “Dat was een grote verandering.” Inmiddels is duidelijk gew

André Flach
Video

Terugkijken: SGP-Kamerlid André Flach over recente politieke ontwikkelingen

De kans is groot dat het langverwachte regeerakkoord al deze week wordt gepresenteerd. Enkele weken later zou dan een nieuw kabinet kunnen aantreden, al moeten kandidaat-bewindspersonen eerst nog worden gescreend en bereid gevonden worden om hun taak

Zin op School
Persbericht

'Evert de Ezel' brengt het Paasverhaal dichtbij voor kinderen

Een vrolijk ezeltje dat kinderen meeneemt naar het hart van Pasen. Met Evert de Ezel verschijnt voor het eerst een deel uit de bekende Lost Sheep-serie in een Nederlandse mini editie. Het boekje is vertaald en uitgegeven door Zin op School en bedoeld

Licht in duisternis
Positief nieuws

Lichtheid in crisis: vreugde die blijft als alles wankelt

Ik kan me voorstellen dat mensen niet begrijpen waarom “vreugde” een waarde kan zijn van een humanitaire organisatie. We werken toch in gebieden die getroffen worden door een oorlog of ramp? We zien toch mensen in de meest verschrikkelijke omstandigh

Lineke Blijdorp
Podcast

Vrijheid van christenen onder druk? Advocaat waarschuwt voor gevaarlijk precedent

Is de vrijheid van godsdienst in Nederland nog vanzelfsprekend of schuift er ongemerkt iets? Die vraag staat centraal in het publieke debat dat is losgebarsten na het ingrijpen van de gemeente Tilburg bij een genezingsdienst van Frontrunners. De gebe

Cors Visser
Column

Hypernerveuze samenleving zoekt rust: kan de kerk een oase zijn?

Wat zegt onze tijd over wat mensen werkelijk bezighoudt? Een blik op populaire boeken, media en cijfers laat een samenleving zien die zoekt naar houvast, kracht en verbondenheid. Therapeutisering, de roep om weerbaarheid en een toenemend wij-zij-denk