7 redenen waarom christenen niet verplicht zijn hun tienden te geven

God 19 augustus 2021 Thomas Schreiner
redenen voor tienden

Maak jij elke maand een tiende van je inkomsten over naar de kerk? Theoloog Thomas Schreiner is gespecialiseerd in het Nieuwe Testament en hij legt bij de Gospel Coalition uit waarom hij denkt dat we als christenen niet verplicht zijn om onze tienden te geven.

Velen denken dat christenen tien procent van hun inkomen aan de kerk moeten geven. Ook in de kerk wordt er vaak gesproken over de offergaven of het geven van je tienden. Maar anderen geloven dat het geven van tienden niet noodzakelijk is.

Welk standpunt doet het meest recht aan het Woord van God? 

Liefde is veel belangrijker dan onze visie op het geven van tienden (1 Kor. 13). Maar toch wil ik beargumenteren waarom ik denk dat het geven van tienden niet een verplichting is voor christenen en waarom christenen daar niet in aangemoedigd hoeven worden. Zo'n standpunt vraagt natuurlijk om uitleg.

Tienden in het Oude Testament
Wat zegt het Oude Testament over tienden? Abraham gaf een tiende van wat hij had veroverd aan Melchizedek (Gen. 14:20), in Hebreeën wordt hiermee de superioriteit van Melchizedeks priesterschap over het priesterschap van Levi aangegeven (Heb. 7:4-10). Toen Jakob zijn hoofd in Bethel te rusten legde beloofde God hem te zegenen, op zijn beurt beloofde Jakob God een tiende van alles wat hij in bezit zou krijgen (Gen. 28:22).

De geboden van het oude verbond zijn niet langer van kracht voor christenen.

Een tiende van Israëls zaden, vruchten en vee werd aan de Heer gegeven (Lev. 27:30-32; Deut. 14:22-24; 2 Kro. 31:5-6; Neh. 13:5,12). Het volk gaf een tiende aan de Levieten om hen te ondersteunen (Num. 18:21-24; Neh. 10:38; 12:44), en de Levieten gaven op hun beurt weer hun tienden aan de hogepriester (Num. 18:25-28). Diegenen die hun tienden niet gaven ervoeren de dreiging van een vloek, zij die gaven zouden worden gezegend (Mal. 3:8-10).

Ook al nemen we aan dat er in het Oude Testament tien procent van alle opbrengsten werden geofferd, toch blijft het moeilijk te onderscheiden hoeveel er precies gegeven werd. We kunnen er niet te lang bij stilstaan maar sommigen denken dat er in zeven jaar tijd 14 keer een offergave werd gehouden en anderen denken dat dit 12 keer per zeven jaar plaatsvond. Als we alles bij elkaar berekenen ging het ver over de 10 procent heen. Waarschijnlijk werd er zo'n 20 procent gegeven per jaar.

Waarom het vandaag de dag geen verplichting is
Er zijn zeven redenen waarom christenen deze verplichting tot het geven van hun tienden niet hebben.

1. Gelovigen maken geen onderdeel meer uit van het oude verbond (Rom. 6:14-15; 7:5-6; Gal. 3:15-4:7; Kor 3:4-18)
De geboden van het oude verbond zijn niet langer van kracht voor christenen. Sommigen maken een onderscheid in burgerlijke, ceremoniële en morele wetten om het geven van tienden te blijven ondersteunen. Maar toch is deze indeling in mijn ogen niet wat Paulus bedoelt wanneer hij uitlegt hoe de wet vandaag de dag op ons van toepassing is. Als we deze verdeling wel aanhouden is het geven van tienden zeker geen onderdeel van de morele wet. De morele wetten van het Oude Testament gelden inderdaad ook nog voor ons vandaag de dag en die onderscheiden we dankzij de wet van Christus in het Nieuwe Testament, maar het geven van tienden hoort daar niet bij.

Levieten en priesters waren gebonden aan het offergave systeem van Oude Testament. Nu zijn alle gelovigen priesters. met Jezus als onze hogepriester Melchizedek.

2. De voorbeelden van Abraham en Jakob zijn geen normatieve partonen
Sommigen denken dat het geven van je tienden verplicht is omdat Abraham en Jakob tienden gaven en omdat zij voor het oude verbond leefden. Toch geven deze voorbeelden niet aan dat het geven van je tienden iets is dat altijd moet gebeuren. De gift van Abraham aan Melchizedek was eenmalige gebeurtenis; er is geen bewijs dat hij regelmatig tienden gaf aan God.

Jakobs tienden illustreren zijn danbaarheid richting God voor de bescherming die hij ontvangt. Deze dankbaarheid en gulheid spreken nog steeds tot ons vandaag, maar een historische beschrijving van wat Jakob gaf ondersteunt niet het idee dat alle gelovigen een tiende van hun inkomen aan God moeten geven.

3. Offergaven gingen naar de Levieten en priesters maar er zijn geen priesters en Levieten in het Nieuwe Testament.
Levieten en priesters waren gebonden aan het offergave systeem van Oude Testament. Nu zijn alle gelovigen priesters (1 Petrus 2:9; Reb. 1:6; 5:10; 20:6), met Jezus als onze hogepriester Melchizedek (Heb. 7).

4. De tienden zijn verbonden aan het land Israël onder het oude verbond
Israël vierde elke drie jaar een offergave in Jeruzalem. Maar dat geldt niet voor de christenen van vandaag. Het ging om de Joden als natie, Joden die leefden in het beloofde land. Met de komst van Christus is het Joodse volk niet per se het volk van God. Al zijn Joden wel onderdeel van de kerk door hun geloof in Jezus.

Vaak ging het richting de 20 procent. Mensen die een voorstander zijn van tienden moeten zich op 20 procent richten.

Het aardse Jeruzalem staat niet langer centraal in Gods plannen (Gal 4:25). Gelovigen zijn onderdeel van het hemelse Jeruzalem (Gal 4:26) en kijken uit naar de stad die komt (Heb 11:10), een nieuwe hemel en een neiuwe aarde (Openbaring 21:1-22:5). Abraham is geen erfgenaam van het land Israël, maar de gehele wereld (Rom. 4:13).

5. Als het niet verplicht meer is, hoeveel moeten we dan geven?
Zoals hierboven aangegeven, het ging vaak om meer dan tien procent. Vaak ging het richting de 20 procent. Mensen die een voorstander zijn van tienden moeten zich op 20 procent richten.

6. Toen Jezus het geven van tienden aanhaalde was dat nog voor het ingaan van het nieuwe verbond
Sommigen verdedigen het geven van tienden omdat Jezus het aanprees, ook al zei Hij dat het minder belangrijk was dan andere dingen (Matt. 23:23; Luk 11:42). Dit lijkt een sterk argument maar is niet overtuigend. Jezus had het ook over offers in de tempel (Mat 5:23-24), maar christenen geven daar geen gevolg aan, al zou de tempel herbouwd worden. Jezus' woorden zijn te bergijpen binnen de context van zijn vrijmakende geschiedenis.

Jezus had het ook over offers in de tempel, maar christenen geven daar geen gevolg aan, al zou de tempel herbouwd worden.

Jezus sprak over offers en tienden voordat Hij opstand uit de dood, voordat het nieuwe verbond inging. Hij gebruikte zijn spreken over offers en tienden als voorbeelden voor zijn tijdgenoten. Hij hield zich aan de wet omdat Hij onder de wet geboren was (Gal. 4:4). Daarom kunnen wij zijn woorden over tienden niet serieuzer nemen dan zijn woorden over offers van dieren.

7. Er wordt niet over tienden gesproken als het gaat om geboden om gul te geven in het Nieuwe Testament
Wanneer christenen wordt opgedragen om aan de armen te geven, wordt hen niet gezegd dat ze de armen hun tienden moeten geven. In plaats daarvan moeten ze gul zijn het helpen van mensen in nood (Handelingen 2:43-47; 4:32-37; 11:27-30; Galaten 2:10; 1 Kor. 16:1-4; 2 Kor. 8:1-9:15). Bijvoorbeeld in 1 Korinthe 16:4 vinden we een populaire tekst om tienden te promoten, maar het wordt daar niet genoemd, het gaat hier om een eenmalige gift aan arme heiligen in Jeruzalem.

Geef gul
Ook al is het geven van je tienden vandaag de dag dus niet verplicht, dat betekent niet dat je gierig moet zijn.

We hebben het gebod gekregen om de mensen te ondersteunen die het evangelie verkondigen (Mat 10:10; Lukas 10:7; 1 Kor 9:6-14; 1 Tim. 5:17-18). En terwijl we genieten van de goede dingen die God ons geeft, worden we ook geroepen om gul te zijn richting hen die in nood verkeren (1 Tim 6:17-19; 2 Kor 8-9). Rijkdom kan zo snel een afgod worden die ons bij God vandaan leidt.

Omdat God onze grootste schat is, mogen christenen gul en vrijgevig zijn. Voor de meeste mensen in het Westen betekent dit meer dan 10 procent. Toch geeft de Schrift dus geen gebod tot het geven van een tiende deel. En de Bijbel, en dus niet de traditie, is onze leer en autorteit.

Praatmee

Beluister onze podcast

#401 Jeffrey & Hans Maat over spanning rond charismatische vernieuwing: herstel of ontsporing?
Of beluister op:

Meerartikelen

buiten
Persbericht

Samen naar Buiten compleet: 12 wandelingen om God en rust samen te ervaren in de natuur

Goed nieuws: het tweede gedeelte van Samen naar Buiten is afgerond! We zijn ontzettend blij dat ook de overige 8 wandelingen nu beschikbaar zijn, waardoor alle 12 wandelingen volledig te bewandelen zijn. Met dit boekje en de bijbehorende wandelingen

De Jong
Persbericht

Matthijs de Jong nieuwe Hoogleraar Oude Testament PThU

De Protestantse Theologische Universiteit (PThU) heeft prof. dr. Matthijs de Jong benoemd tot Hoogleraar Oude Testament. Op 17 april heeft de Generale Synode van de Protestantse Kerk in Nederland hiermee ingestemd. Daarmee is de benoeming van het Col

Dhr. L.J. Blees
Nieuws

Nieuwe kerkelijk werker voor hervormde gemeente Lelystad

De hervormde gemeente te Lelystad mag binnenkort L. J. (Leo) Blees verwelkomen. Blees (foto) aanvaardde het op hem uitgebrachte beroep. Blees is momenteel als kerkelijk werker, met preek - en sacramentsbevoegdheid, werkzaam in Dorkwerd (Groningen) en

Libanon
Nieuws

Israël door het stof na "zeer ernstig incident" met Jezusbeeld

Er is internationaal ophef ontstaan over een foto waarop te zien is dat een Israëlische soldaat een kruisbeeld van Jezus kapotslaat. Het Israëlische leger zegt het als een “zeer ernstig incident” te zien en belooft passende maatregelen te nemen. Ook

Reid Wiseman
Nieuws

Niet-gelovige NASA-astronaut moet huilen bij zien van kruis op outfit legerpredikant

NASA-astronaut Reid Wiseman zegt dat hij diep geraakt was na zijn terugkeer van de Artemis II-missie. Kort na de landing voor de kust van de Amerikaanse stad San Diego werden Wiseman en zijn crew op een marineschip opgevangen en onderzocht. Daar vroe

Ds. W. A. Zondag
Video

Geëmotioneerde ds. Zondag vertelt dat de dood niet het laatste woord heeft

"Je moet de herinneringen aan haar maar vasthouden", zei de burgemeester tegen ds. W. A. Zondag nadat zijn 14-jarige dochter Rhodé tijdens een verkeersongeval in Gouda om het leven was gekomen. De predikant, destijds nog actief in Woerden, vertelde i

Baptistenkerk
Nieuws

Russische aanval op baptistenkerk in Oekraïne kost voorganger het leven

Bij een Russische luchtaanval op de Oekraïense stad Zaporizja is voorganger Ruslan Utyuzh om het leven gekomen. Hij bevond zich op dat moment in een baptistenkerk waar een gebedsbijeenkomst plaatsvond. Ook raakten zeker acht mensen gewond. Een aantal

De Hoop on Tour
Persbericht

‘De Hoop on Tour’: een muzikale avond vol hoop in Amsterdam

De Hoop trekt het land in, met muziek en verhalen vol van hoop! Op donderdag 7 mei ben je van harte welkom bij deze Lofprijsavond, die gehouden wordt bij “De Drie Stromen”, Renswoudestraat 75 in Amsterdam. Tijdens de avond zingt men christelijke lied

Meerartikelen

Jeugdleidersdag
Persbericht

Jeugdleidersdag wil kerken toerusten voor nieuwe generatie

Op 9 mei vindt een landelijke Jeugdleiders Trainingsdag plaats voor iedereen die betrokken is bij jongerenwerk in de kerk. Een inspirerende dag vol visie, ontmoeting en praktische handvatten om toegerust het nieuwe seizoen in te gaan. De trainingsdag

Arnold Huijgen
Opinie

Leve de leerdienst: van catechismuspreek naar podcast?

De klassieke leerdienst verdwijnt op steeds meer plaatsen uit de kerk. Toch betekent dat niet dat de behoefte aan geloofskennis verdwenen is. Integendeel: juist vandaag verlangen veel mensen volgens theoloog Arnold Huijgen naar verdieping, stevige ge

Marcel van Noort
Interview

De missie van Marcel van Noort: “Evangeliseren in uitgaansleven is makkelijker dan je denkt”

Wat gebeurt er als je het evangelie niet alleen deelt in kerken of op conferenties, maar midden in het uitgaansleven? Marcel van Noort, betrokken bij Jeugd met een Opdracht (YWAM), spreekt uit ervaring. Al jaren organiseert hij met zijn team evangeli

Ds. P. de Vries
Video

Ds. P. de Vries vertelt over echtpaar dat na 60 jaar huwelijk nog geen geloofszekerheid had

Ds. P. de Vries vertelde in een recente preek over een echtpaar dat na zestig jaar huwelijk nog altijd geen geloofszekerheid kende. Dit verhaal kreeg hij ooit eens te horen van wijlen ds. Jac. van Dijk, een predikant die in de vorige eeuw verbonden w

Muziek in de kerk
Nieuws

Nieuwe video verkent gevoelig thema: welke muziek past in de eredienst?

Muziek in de kerk blijft een onderwerp dat veel gesprek en soms ook spanning oproept. Welke liederen zijn passend in de eredienst? Is er ruimte voor moderne aanbidding, of moeten kerken vasthouden aan de Psalmen? En welke rol spelen instrumenten en e

Corrie ten Boom
Persbericht

Nieuwe online cursus laat deelnemers ‘bidden als Corrie ten Boom’

Op 15 april, de dag waarop Corrie ten Boom zowel werd geboren als overleed, is een nieuwe online cursus gelanceerd over gebed. De cursus, getiteld Leer bidden als Corrie ten Boom, is ontwikkeld door Jesus.net in samenwerking met Corrie ten Boomhuis.

sneeuwbal
Persbericht

Nieuwe discipelschapstraining ‘Operatie Sneeuwbal’ wil gelovigen toerusten

Op 29 april gaat een nieuwe editie van de online discipelschapstraining Operatie Sneeuwbal van start. Het initiatief van Stichting Arbeiders in de Oogst wil christenen helpen om niet alleen hun geloof te delen, maar ook anderen te begeleiden in navol

Dr. Bart Jan Spruyt
Preekverslag

Dr. Bart Jan Spruyt waarschuwt voor ‘stille omslag’: "Christenen moeten tegencultuur vormen"

"De kerk moet een tegencultuur vormen waarin Gods Woord centraal staat én gebroken mensen worden opgevangen", zo stelde dr. Bart Jan Spruyt afgelopen woensdag. Tijdens een appelavond van Bijbels Beraad M/V in Katwijk waarschuwde hij voor "een stille

Drs. Piet Guijt
Column

Bijbelse waarheid vraagt om overgave: hoe worden we vrij gemaakt?

Wat is waarheid, en hoe maakt die waarheid vrij? Piet Guijt verkent de Bijbelse betekenis van waarheid en laat hij zien dat het meer is dan kennis alleen. Waarheid vraagt volgens hem om erkenning, liefde en gehoorzaamheid. In Joh. 8:31,32 staat de be

Diederik van Dijk
Column

Vandaag zou Groen van Prinsterer populistisch worden genoemd

Dit jaar herdenken we de 150e sterfdag van Groen van Prinsterer (1801-1876). Hij is vooral bekend als de politicus die de basis legde voor de antirevolutionaire of christelijk-historische richting in Nederland. Groen was een man uit één stuk. Opgegro

draagmoederschap
Nieuws

Christelijke partijen fel tegen wetsvoorstel draagmoederschap

Zowel de SGP als de ChristenUnie waarschuwen dat het huidige wetsvoorstel over draagmoederschap te weinig doet om misstanden te voorkomen. Tijdens het debat over personen- en familierecht kwam dit wetsvoorstel afgelopen donderdag ter sprake. Het wets

Peter Schalk
Video

Video: PVV'er vraagt SGP-senator of kabinet Jetten op de brede of smalle weg loopt

PVV'er Alexander van Hattem vroeg SGP-senator Peter Schalk eerder deze week of het kabinet van minister-president Rob Jetten op de smalle of de brede weg loopt. Dit deed hij nadat Schalk eerder in het debat over een lange en korte weg sprak. In onder