7 redenen waarom christenen niet verplicht zijn hun tienden te geven

God 19 augustus 2021 Thomas Schreiner
redenen voor tienden

Maak jij elke maand een tiende van je inkomsten over naar de kerk? Theoloog Thomas Schreiner is gespecialiseerd in het Nieuwe Testament en hij legt bij de Gospel Coalition uit waarom hij denkt dat we als christenen niet verplicht zijn om onze tienden te geven.

Velen denken dat christenen tien procent van hun inkomen aan de kerk moeten geven. Ook in de kerk wordt er vaak gesproken over de offergaven of het geven van je tienden. Maar anderen geloven dat het geven van tienden niet noodzakelijk is.

Welk standpunt doet het meest recht aan het Woord van God? 

Liefde is veel belangrijker dan onze visie op het geven van tienden (1 Kor. 13). Maar toch wil ik beargumenteren waarom ik denk dat het geven van tienden niet een verplichting is voor christenen en waarom christenen daar niet in aangemoedigd hoeven worden. Zo'n standpunt vraagt natuurlijk om uitleg.

Tienden in het Oude Testament
Wat zegt het Oude Testament over tienden? Abraham gaf een tiende van wat hij had veroverd aan Melchizedek (Gen. 14:20), in Hebreeën wordt hiermee de superioriteit van Melchizedeks priesterschap over het priesterschap van Levi aangegeven (Heb. 7:4-10). Toen Jakob zijn hoofd in Bethel te rusten legde beloofde God hem te zegenen, op zijn beurt beloofde Jakob God een tiende van alles wat hij in bezit zou krijgen (Gen. 28:22).

De geboden van het oude verbond zijn niet langer van kracht voor christenen.

Een tiende van Israëls zaden, vruchten en vee werd aan de Heer gegeven (Lev. 27:30-32; Deut. 14:22-24; 2 Kro. 31:5-6; Neh. 13:5,12). Het volk gaf een tiende aan de Levieten om hen te ondersteunen (Num. 18:21-24; Neh. 10:38; 12:44), en de Levieten gaven op hun beurt weer hun tienden aan de hogepriester (Num. 18:25-28). Diegenen die hun tienden niet gaven ervoeren de dreiging van een vloek, zij die gaven zouden worden gezegend (Mal. 3:8-10).

Ook al nemen we aan dat er in het Oude Testament tien procent van alle opbrengsten werden geofferd, toch blijft het moeilijk te onderscheiden hoeveel er precies gegeven werd. We kunnen er niet te lang bij stilstaan maar sommigen denken dat er in zeven jaar tijd 14 keer een offergave werd gehouden en anderen denken dat dit 12 keer per zeven jaar plaatsvond. Als we alles bij elkaar berekenen ging het ver over de 10 procent heen. Waarschijnlijk werd er zo'n 20 procent gegeven per jaar.

Waarom het vandaag de dag geen verplichting is
Er zijn zeven redenen waarom christenen deze verplichting tot het geven van hun tienden niet hebben.

1. Gelovigen maken geen onderdeel meer uit van het oude verbond (Rom. 6:14-15; 7:5-6; Gal. 3:15-4:7; Kor 3:4-18)
De geboden van het oude verbond zijn niet langer van kracht voor christenen. Sommigen maken een onderscheid in burgerlijke, ceremoniële en morele wetten om het geven van tienden te blijven ondersteunen. Maar toch is deze indeling in mijn ogen niet wat Paulus bedoelt wanneer hij uitlegt hoe de wet vandaag de dag op ons van toepassing is. Als we deze verdeling wel aanhouden is het geven van tienden zeker geen onderdeel van de morele wet. De morele wetten van het Oude Testament gelden inderdaad ook nog voor ons vandaag de dag en die onderscheiden we dankzij de wet van Christus in het Nieuwe Testament, maar het geven van tienden hoort daar niet bij.

Levieten en priesters waren gebonden aan het offergave systeem van Oude Testament. Nu zijn alle gelovigen priesters. met Jezus als onze hogepriester Melchizedek.

2. De voorbeelden van Abraham en Jakob zijn geen normatieve partonen
Sommigen denken dat het geven van je tienden verplicht is omdat Abraham en Jakob tienden gaven en omdat zij voor het oude verbond leefden. Toch geven deze voorbeelden niet aan dat het geven van je tienden iets is dat altijd moet gebeuren. De gift van Abraham aan Melchizedek was eenmalige gebeurtenis; er is geen bewijs dat hij regelmatig tienden gaf aan God.

Jakobs tienden illustreren zijn danbaarheid richting God voor de bescherming die hij ontvangt. Deze dankbaarheid en gulheid spreken nog steeds tot ons vandaag, maar een historische beschrijving van wat Jakob gaf ondersteunt niet het idee dat alle gelovigen een tiende van hun inkomen aan God moeten geven.

3. Offergaven gingen naar de Levieten en priesters maar er zijn geen priesters en Levieten in het Nieuwe Testament.
Levieten en priesters waren gebonden aan het offergave systeem van Oude Testament. Nu zijn alle gelovigen priesters (1 Petrus 2:9; Reb. 1:6; 5:10; 20:6), met Jezus als onze hogepriester Melchizedek (Heb. 7).

4. De tienden zijn verbonden aan het land Israël onder het oude verbond
Israël vierde elke drie jaar een offergave in Jeruzalem. Maar dat geldt niet voor de christenen van vandaag. Het ging om de Joden als natie, Joden die leefden in het beloofde land. Met de komst van Christus is het Joodse volk niet per se het volk van God. Al zijn Joden wel onderdeel van de kerk door hun geloof in Jezus.

Vaak ging het richting de 20 procent. Mensen die een voorstander zijn van tienden moeten zich op 20 procent richten.

Het aardse Jeruzalem staat niet langer centraal in Gods plannen (Gal 4:25). Gelovigen zijn onderdeel van het hemelse Jeruzalem (Gal 4:26) en kijken uit naar de stad die komt (Heb 11:10), een nieuwe hemel en een neiuwe aarde (Openbaring 21:1-22:5). Abraham is geen erfgenaam van het land Israël, maar de gehele wereld (Rom. 4:13).

5. Als het niet verplicht meer is, hoeveel moeten we dan geven?
Zoals hierboven aangegeven, het ging vaak om meer dan tien procent. Vaak ging het richting de 20 procent. Mensen die een voorstander zijn van tienden moeten zich op 20 procent richten.

6. Toen Jezus het geven van tienden aanhaalde was dat nog voor het ingaan van het nieuwe verbond
Sommigen verdedigen het geven van tienden omdat Jezus het aanprees, ook al zei Hij dat het minder belangrijk was dan andere dingen (Matt. 23:23; Luk 11:42). Dit lijkt een sterk argument maar is niet overtuigend. Jezus had het ook over offers in de tempel (Mat 5:23-24), maar christenen geven daar geen gevolg aan, al zou de tempel herbouwd worden. Jezus' woorden zijn te bergijpen binnen de context van zijn vrijmakende geschiedenis.

Jezus had het ook over offers in de tempel, maar christenen geven daar geen gevolg aan, al zou de tempel herbouwd worden.

Jezus sprak over offers en tienden voordat Hij opstand uit de dood, voordat het nieuwe verbond inging. Hij gebruikte zijn spreken over offers en tienden als voorbeelden voor zijn tijdgenoten. Hij hield zich aan de wet omdat Hij onder de wet geboren was (Gal. 4:4). Daarom kunnen wij zijn woorden over tienden niet serieuzer nemen dan zijn woorden over offers van dieren.

7. Er wordt niet over tienden gesproken als het gaat om geboden om gul te geven in het Nieuwe Testament
Wanneer christenen wordt opgedragen om aan de armen te geven, wordt hen niet gezegd dat ze de armen hun tienden moeten geven. In plaats daarvan moeten ze gul zijn het helpen van mensen in nood (Handelingen 2:43-47; 4:32-37; 11:27-30; Galaten 2:10; 1 Kor. 16:1-4; 2 Kor. 8:1-9:15). Bijvoorbeeld in 1 Korinthe 16:4 vinden we een populaire tekst om tienden te promoten, maar het wordt daar niet genoemd, het gaat hier om een eenmalige gift aan arme heiligen in Jeruzalem.

Geef gul
Ook al is het geven van je tienden vandaag de dag dus niet verplicht, dat betekent niet dat je gierig moet zijn.

We hebben het gebod gekregen om de mensen te ondersteunen die het evangelie verkondigen (Mat 10:10; Lukas 10:7; 1 Kor 9:6-14; 1 Tim. 5:17-18). En terwijl we genieten van de goede dingen die God ons geeft, worden we ook geroepen om gul te zijn richting hen die in nood verkeren (1 Tim 6:17-19; 2 Kor 8-9). Rijkdom kan zo snel een afgod worden die ons bij God vandaan leidt.

Omdat God onze grootste schat is, mogen christenen gul en vrijgevig zijn. Voor de meeste mensen in het Westen betekent dit meer dan 10 procent. Toch geeft de Schrift dus geen gebod tot het geven van een tiende deel. En de Bijbel, en dus niet de traditie, is onze leer en autorteit.

Praatmee

Beluister onze podcast

#395 Jeffrey & ds. Bas van der Graaf over een stille opwekking: zijn kerken er klaar voor?
Of beluister op:

Meerartikelen

Europese Unie
Nieuws

Brussel denkt na over EU-verbod op ‘conversietherapie’

De Europese Commissie wil verder kijken naar een mogelijk verbod op zogenaamde 'conversietherapie' in de hele Europese Unie. Dat zijn behandelingen die bedoeld zijn om iemands seksuele oriëntatie of genderidentiteit te veranderen of te onderdrukken. 

Klaslokaal
Nieuws

Christelijke organisatie kritisch op idee dat jongens jurken mogen dragen op school

Een christelijke organisatie uit het Verenigd Koninkrijk spreekt zich uit tegen het idee dat jongens op de basisschool een jurk zouden moeten kunnen dragen. Deze uitspraak volgt kort na opmerkingen van minister van Onderwijs Bridget Phillipson. Phill

Koe
Nieuws

Deze Zwitserse kerk past tijdstip diensten aan op het werk van de boer

In het oosten van Zwitserland bestaat een bijzondere kerk die speciaal rekening houdt met het boerenbestaan. De zogeheten 'Boerenkerk', ontstaan in 2019, houdt haar diensten aan het einde van de zondagochtend waardoor meer boeren de dienst kunnen bij

Ds. L. A. den Butter
Video

CGK-predikant doet in preek oproep aan moeders: "Maak geen misbruik van uw kinderen"

"Moeders, u kunt ook misbruik maken van uw kinderen en een sta-in-de-weg zijn. Als dat het geval is onder moeders hier, dan heb ik dezelfde oproep: breek en stop daarmee", aldus ds. L. A. den Butter. De CGK-predikant uit Rijnsburg waarschuwde in een

Bijbel
God

20-jarige vrouw deelt worsteling met zonde en uitverkiezing via Refoweb

Een 20-jarige vrouw deelt op Refoweb haar indringende geloofsworsteling. Ze beschrijft hoe ze werd geconfronteerd met haar zonden, hoe angst voor de wederkomst haar drijft en hoe ze vastloopt in schuldgevoel, onwil en verwarring. “Wat moet je dan doe

D-Day in Almere
Nieuws

D-Day in Almere: dag vol toerusting en aanbidding rond discipelschap

Op zaterdag 14 maart staat Almere in het teken van discipelschap. Verschillende christelijke organisaties slaan de handen ineen voor een zogeheten D-Day (een Discipleship Day) waarin ontmoeting, toerusting en aanbidding centraal staan. De initiatiefn

Wietse van der Hoek
Column

Woelen in de nacht? Psalm 4 wijst de weg

‘Mama, ik kan niet slapen!’ Het is een herkenbaar zinnetje voor menig ouder als hun jonge kroost in pyjama voor de zoveelste keer onder aan de trap staat op een zomerse avond. De warmte, een mug of dorst zijn meestal de aanleiding voor onrustige nach

Oscar Lohuis
Preekverslag

Ds. Oscar Lohuis duidt aanval op Iran: "Alle Hamans zullen roemloos ten onder gaan"

Tijdens een recente samenkomst sprak dominee Oscar Lohuis over de Israëlisch-Amerikaanse aanval op Iran. Volgens hem zijn de gebeurtenissen van de afgelopen dagen niet los te zien van Bijbelse lijnen die al in Genesis beginnen. “Er zijn momenten”, ze

Meerartikelen

Martin Koornstra
Podcast

Martin Koornstra in Cvandaag podcast: "Ik gun iedereen een woestijnperiode"

Martin Koornstra vertelt in de Cvandaag podcast over een jaar waarin hij en zijn gezin geen vaste woonplek hadden en heen en weer reisden tussen België en Nederland. Ze woonden tijdelijk in een leegstaand kerkje, vrijwel zonder voorzieningen. “Het wa

Politie
Nieuws

Verdachte van brandstichting bij drie Edese kerken langer vast

De 27-jarige man die vorige week op verdenking van brandstichting bij drie kerken in Ede werd aangehouden, blijft langer vastzitten. Het Openbaar Ministerie meldt dat het voorarrest van de man met twee weken verlengd is. Intussen wordt het onderzoek

Arabische voorganger Saleem Shalash
Video

Voorganger uit Israël over raketaanvallen Iran: "We moeten rennen naar de schuilkelders"

Sinds zaterdag zijn Amerika en Israël in oorlog met Iran. Beide landen voerden luchtaanvallen uit op verschillende militaire en leiderschapsdoelen in het land. Daarbij werd onder meer de Iraanse leider Ayatollah Ali Khamenei in zijn hoofdkwartier uit

Alkmaar
Nieuws

Opvallende draai Grote Kerk Alkmaar na ophef over niet verhuren kerk voor Paasdienst

Er is geen sprake van het categorisch uitsluiten van religieuze bijeenkomsten in de Grote Kerk van Alkmaar. Dat stelde de Alkmaarse wethouder Jan Hoekzema maandag tijdens een debat in de gemeenteraad van die stad. ChristenUnie trok aan de bel nadat e

Rode lijn-protest
Nieuws

Gaza-oorlog: Kritische kerkleden trekken opnieuw ‘rode lijn’ bij PKN

Een groep predikanten, gemeenteleden en theologen binnen de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) organiseert op vrijdag 20 maart opnieuw een zogenoemde ‘Rode Lijn’-actie bij het dienstencentrum in Utrecht. Met de oproep 'Sta op, doe recht: luister ec

Ds. Oscar Lohuis
Video

Ds. Oscar Lohuis heeft lovende woorden voor Iraanse schrijver na tv-optreden

De Verenigde Staten en Israël begonnen zaterdag een grootschalige militaire operatie tegen Iran. De landen voerden luchtaanvallen uit op diverse militaire en leiderschapsdoelen in Iran en schakelden onder meer de Iraanse leider Ayatollah Ali Khamenei

Ds. M. M. van Campen
Nieuws

Hervormde gemeente Ermelo hoopt op komst ds. M. M. van Campen

De hervormde gemeente Ermelo hoopt op de komst van ds. M. M. van Campen. De predikant ontving eerder deze week een beroep en moet in de Nieuwe Kerk ds. J. Bogerd opvolgen. Bogerd is sinds vorig jaar maart verbonden aan de hervormde gemeente te Renswo

jimmy
Nieuws

Prominente katholiek in Hongkong wint rechtszaak maar blijft alsnog vastzitten

Jimmy Lai, een prominente pro-democratische mediamagnaat en katholiek uit Hongkong, heeft deze week beroep gewonnen tegen een veroordeling wegens fraude uit 2022. Lai zat hiervoor een celstraf van zes jaar uit, maar deze uitslag verandert weinig aan

Jongeren aanbidden God
Nieuws

Stijgt Brits kerkbezoek echt? Nieuwe meting moet duidelijkheid geven

Peilbureau YouGov gaat later dit jaar opnieuw onderzoek doen naar kerkbezoek in Engeland en Wales. Dat meldt Christian Today. Dat gebeurt na veel discussie over eerdere cijfers die zelfs spraken van een stille opwekking onder Britse jongeren. Verschi

India
Nieuws

Christenen in India mogen hun doden niet begraven ondanks ingrijpen rechter

Inheemse dorpelingen in India hebben christenen de begrafenis van een vrouw belet sinds haar overlijden op 24 februari. Zij stellen dat een christelijke begrafenis hun land en goden zou bezoedelen. Het lichaam van Sambai Mandavi, een inheemse christe

Dushi Eisden
Interview

Dushi Eisden over haar overleden pleegzoon Jerryson: "Voor mij was hij een Godsgeschenk"

Een schietincident bij een McDonald’s in Capelle aan den IJssel kostte het leven aan de 15-jarige Jerryson, de pleegzoon van Dushi Eisden. In Hour of Power vertelde zij hoe zijn plotselinge dood haar leven op zijn kop zette en hoe haar geloof haar he

Jan Bor
Persbericht

Dankdienst en boekpresentatie markeren afscheid Jan Bor bij Stichting HVC

Hoe werkt God door gewone mensen, juist onder druk en vervolging? Die vraag staat centraal tijdens een event op woensdag 4 maart in de Grote Kerk te Vianen. Stichting Hulp Vervolgde Christenen (HVC) organiseert deze avond ter gelegenheid van het afsc