Vahe helpt ontheemden: "Ik ben niet gebóren om vluchteling te zijn, ik ben veel meer dan dat"

Wie aan immigranten denkt, denkt al snel aan vluchtelingen, getraumatiseerd en ontheemd. Als groep worden zij niet zelden als een probleem gezien. Vahe Baghdasaryan, geestelijk verzorger en ‘hoopverlener’, pleit ervoor iedere vluchteling als persóón te zien – met een unieke innerlijke rijkdom die erop wacht naar boven gehaald te worden. "Als je echt kijkt en luistert, kunnen wonden wonderen worden.”
Vahe Baghdasaryan woont sinds 2013 met zijn gezin in Nederland. Om veiligheidsredenen wil hij zijn land van herkomst liever onvermeld laten. "We zijn geïntegreerd en genaturaliseerd, en we houden van Nederland!” Vahe is christen en werkt met veel passie als algemeen geestelijk verzorger in het Flevoziekenhuis in Almere. Zorgvuldig, bijna dichterlijk, formuleert hij wat dat inhoudt: "Ik sta mensen bij in hun ziekteproces en help hen zin te zoeken, te vinden, te maken, te krijgen en daarna te geven.”
Ervaringskracht
Vanuit zijn jeugd herinnert Vahe zich naast alle ontberingen vooral zijn leerhonger. Hij genoot enorm van de lessen geschiedenis en filosofie die hij iedere avond van zijn geliefde opa kreeg. Later verdiepte hij zich in geneeskunde, psychologie en theologie – disciplines die vandaag de dag samenkomen in zijn werk.
Over de traumatische ervaringen in zijn land van herkomst en de reden voor zijn vlucht wil hij kort zijn. Hetzelfde geldt voor zijn vluchtgeschiedenis en de jarenlange ellende tijdens de asielprocedure. "Vragen daarover zijn als messteken in oude wonden. Liever vertel ik hoe ik mijn ervaringskracht gebruik om bij te dragen aan onze samenleving in Nederland.”
Opa Nico
Een van de ervaringen waar Vahe wel graag over vertelt, is zijn ontmoeting met ‘opa Nico’, toen hij nog niet zo lang in Nederland was. "Op een dag zat ik buiten, op het terrein van het asielzoekerscentrum. Ik zag een lieve oudere man lopen en vroeg hem in het Engels: ‘Zoekt u iemand?’ Zo heb ik Nico Mels leren kennen, een emeritus predikant.” Lachend: "In dat eerste gesprek leerde ik het woord ‘dominee’, maar nu noem ik hem ‘opa’. Ik was uitgeput en moedeloos en had enorm veel behoefte aan iemand die naast me stond. Opa Nico en ik hebben heel veel samen gewandeld. Het mooiste wat hij deed, was er zijn en luisteren. Later leerden mijn vrouw en ik ook zijn vrouw kennen.”
Ontheemden uit Oekraïne
Wat opa Nico ooit voor hem was, wil Vahe nu voor anderen zijn. In 2022, toen de eerste ontheemden uit Oekraïne naar Nederland kwamen, werkte Vahe in de psychiatrie, in Amsterdam. Vanuit de diaconie van de Protestantse Kerk Amsterdam werd hem gevraagd mee te denken over de opvang van Oekraïense oorlogsvluchtelingen. Vahe: "Ik ben gespecialiseerd in crisismanagement en ken hun taal en cultuur. Nog belangrijker: ik weet hoe essentieel goede opvang is. Na overleg met dominees, diakenen, geestelijk verzorgers en humanisten zijn we gaan pionieren.”
Instrument van vrede
Vahe ervoer echt Gods roeping om de vluchtelingen bij te staan. "Franciscus van Assisi is een van mijn grote voorbeelden. Zijn gebed draag ik in mijn hele identiteit: Lieve God, gebruik mij als uw instrument, om vrede te brengen waar vrede nodig is, om liefde te verspreiden waar liefde nodig is.”
Sinds 2024 is het werk ondergebracht in een stichting: Vrede aan dit Huis! Enthousiast vertelt Vahe over de collega’s Riekje van Osnabrugge (emeritus predikant) en Fer van der Reijken (minderbroeder franciscaan). "Ik ben enorm dankbaar voor hen en voor de rest van het team. Dat wil ik echt benoemd hebben.” Dat het team groeit, is maar goed ook. "Vanuit de overheid gaat het terecht om inburgering: de taal leren, werk vinden. Dat is nodig. Wat wij doen, is belangrijk om dat traject te bevorderen. Mensen hebben tijd en aandacht nodig om geestelijk te landen, om gedachten en gevoelens te ordenen en naar binnen te kijken bij zichzelf: Wie ben ik, los van mijn trauma? Wie was ik vóór de vlucht? Wat zit er in mijn kern?”
Een bloeiend kruis
Vahe heeft zelf dat proces ook doorgemaakt. "Ik heb – in een veilige context − het lijden dat mij is overkomen, leren benoemen. Ik zeg vaak: vermijd niet en verwijt niet… zie de pijn onder ogen. Maar besef wel: ik ben niet gebóren om vluchteling te zijn. Ik ben veel meer dan dat. Dat geldt voor ieder mens: je bent meer dan je pijn.”
Vahe laat zijn bijbelhoes zien, een door hemzelf gemaakt houtsnijwerk van een Armeens kruis. "Kijk,” zegt hij. "Bloed en pijn leiden tot nieuw leven. Dat zie je bij de geboorte van een kind. En bij het sterven van Christus. Het kruis bloeit! Zijn lijden brengt nieuw leven. Uiteindelijk gaat het niet om mij, maar om het doel. En dat is: Vrede en alle goeds! Ik praat dag en nacht met God. In alle eerlijkheid en soms in boosheid. In mijn hoofd of hardop. De Bijbel is mijn brandstof, mijn water en mijn brood. Mijn krachtbron. In Jezus ben ik arm en rijk.”
Niet preken, maar uitdelen
"Als algemeen geestelijk verzorger zoek ik met mensen naar hun innerlijke krachtbronnen”, vertelt hij. "Dat doe ik als christen, niet als evangelist. Mijn taak is niet preken, maar het uitdelen van de liefde van Christus. Hij ís er voor alle mensen. Hij gaf brood en vis om uit te delen, en er bleef over. Wij mogen daarvan, figuurlijk gesproken, uitdelen in onze tijd. Zo zie ik dat.
Vluchtelingen hebben naast geestelijke ook praktische ondersteuning nodig. De een is analfabeet en heeft taalhulp nodig, een tweede is eenzaam. Een derde moet naar de tandarts of heeft steun nodig tijdens een ziekte- of rouwproces. Een vierde moet heel veel regelen, heeft kleding nodig of zoekt een passende school.”
Voor die praktische hulp werkt de stichting nauw samen met organisaties als VluchtelingenWerk Nederland, Dokters van de Wereld, het Leger des Heils, het Rode Kruis en lokale wijkteams. Zo groeit er een netwerk van medemenselijkheid en hoop.
Niet kijken, maar zien
Die hoop heeft ook een positief effect op de sociale veiligheid, vertelt Vahe. "In opvanglocaties waar wij actief zijn, vinden nauwelijks incidenten plaats. Omdat we er voor ieder mens zijn. Omdat ze voelen dat ze ertoe doen.”
Vahe is realistisch. "Ik wil er geen sprookje van maken. Sommige mensen maken verkeerde keuzes. Maar criminaliteit heeft geen nationaliteit; overal zijn goede en slechte mensen. Wij hebben geen magisch stokje, wél een magisch hart. Als je echt naast iemand gaat staan − niet alleen kijkt, maar ziet, en niet alleen hoort, maar luistert − kunnen wonden een wonder worden.”
Tuintherapie
Vanuit zijn psychologische achtergrond en uit ervaring weet Vahe dat de zintuigen een belangrijk middel vormen tot heling. Hij vertelt over een vrouw die hij eens na lang ‘puzzelen’ een potje rozemarijn bracht. Ze bleek in haar land van herkomst in de tuinbouw gewerkt te hebben en die gezonde ervaring kwam weer naar boven toen ze de rozemarijn zag, rook en voelde. Dat was de eerste stap naar heling, waarna ze langzamerhand uit haar totale psychische isolement kwam.
"Een van de activiteiten van Vrede aan dit Huis! is Zin in kunst. Vluchtelingen én wijkbewoners werken met verf, klei, papier, essentiële oliën, noem maar op. Ze gebruiken al hun zintuigen. Ik zou heel graag een tuin willen hebben om tuintherapie te kunnen geven. Bloembakken maken, een kruiwagen verven, kruiden planten… Zulke activiteiten zijn zo helend!”
Samen vrede bouwen
Vahe’s droom gaat verder dan één plaats of project. "In bijna elk dorp zijn vluchtelingen of dak- en thuislozen. Onze droom is dat overal mensen zeggen: ‘Niet alleen de gemeente is verantwoordelijk, maar ook wij als samenleving: organisaties én wijkbewoners. Voor sociale veiligheid en geestelijke integratie’.”
Hij hoopt dat het werk van Vrede aan dit Huis! zich als een ‘liefdesvirus’ mag verspreiden naar andere steden, en misschien ooit naar oorlogsgebieden en vluchtelingenkampen. "Met een klein team kun je een groot verschil maken. Maar we zijn afhankelijk van giften en van mensen die in ons geloven. We hebben meer bruggenbouwers nodig.”
Ook als individu kun je van grote betekenis zijn, benadrukt Vahe. "Al ondersteun je maar één persoon of familie! Ga naar een ander toe, deel elkaars lasten. Vrede bouwen we samen.”
Gezegende dag
Begin je dag met een glimlach, een zachte adem
en dankbaarheid voor het geschenk van het leven.
Laat je hart dansen op de melodie van de schepping
en je geest zich openen voor inspiratie
zoals een bloem zich ontvouwt in de zon.
Stap naar buiten, laat de wind je kracht geven
Hoor de vogels zingen, ook voor jou
Laat de geur van de frisse ochtend je wakker kussen
en elke druppel regen je begeleiden
naar een pad van innerlijke rust.
Waar je ook heen gaat, wat je ook plant
engelen van de hemel waken stil om je heen
Moeder Natuur fluistert in je hart
en de Hemelse Vader draagt je op je pad
Je bent nooit alleen.
Vandaag is een gezegende dag
Ervaar de rijkdom van elke adem, elke glimlach
elke lichtstraal, elke hoopvolle droom
En besef: dit moment, dit uur
is een wonder dat jij mag beleven.
Vahe Baghdasaryan









































Praatmee