Grote zorgen onder christenen na enorme verkiezingswinst AfD in Duitsland

Nieuws 9 september 2026 4 minuten Silvan Bruinstroop
Ulrich Siegmund
ANP/ Zuma Press / Bernd Elmenthaler

De enorme verkiezingswinst van de AfD in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt leidt tot grote zorgen onder christenen. Dat zegt Johann Matthies van de Duitse Evangelische Alliantie (EAD). Hij roept christenen op om kritisch te blijven, maar waarschuwt er ook voor om AfD-politici en hun kiezers te demoniseren.

De Alternative für Deutschland (AfD) behaalde zondag onder leiding van Ulrich Siegmund 43,8 procent van de stemmen. Daarmee werd de partij met afstand de grootste in Saksen-Anhalt. De christendemocratische CDU bleef steken op 17,2 procent.

De AfD krijgt 39 van de 83 zetels in het deelstaatparlement. Dat zijn er wel drie te weinig voor een absolute meerderheid. Andere grote partijen hebben tot nu toe geweigerd om onder leiding van de AfD te regeren.

Waarom is de AfD omstreden?
De sterke opmars van de AfD wordt in Duitsland met argusogen bekeken. De partij voert een streng migratiebeleid en wil onder meer de immigratie flink beperken. Ook wil de AfD de Duitse steun aan Oekraïne beëindigen en de banden met Rusland herstellen.

Daarnaast zijn er al langer zorgen over radicale uitspraken en opvattingen binnen de partij. De Duitse binnenlandse veiligheidsdienst houdt de AfD daarom nauwlettend in de gaten. De afdeling van de partij in Saksen-Anhalt wordt door de veiligheidsdienst officieel als rechts-extremistisch aangemerkt.

De landelijke AfD werd eerder eveneens als rechts-extremistisch bestempeld, maar die classificatie werd in 2026 voorlopig tegengehouden door de rechter. De rechtbank zag wel sterke aanwijzingen voor antigrondwettelijke opvattingen binnen de partij, maar vond dat deze niet zonder meer aan de hele AfD konden worden toegeschreven.

De AfD zelf verwerpt het beeld dat zij een extremistische partij is. Ook lijsttrekker Ulrich Siegmund wijst het etiket radicaal-rechts van de hand. Hij zegt juist de zorgen van gewone Duitsers te vertegenwoordigen, onder meer op het gebied van migratie, economie en veiligheid.

'Grote zorgen' onder christenen
Binnen christelijke kringen wordt bezorgd op de uitslag gereageerd. Johann Matthies is politiek vertegenwoordiger van de Duitse Evangelische Alliantie in Berlijn. Hij zegt van christenen in Saksen-Anhalt 'aanzienlijke zorgen' te horen. "Ze maken zich zorgen over de sociale samenhang en over de vraag of hun deelstaat de komende jaren economisch verder achterop zal raken", zegt Matthies.

Volgens hem wordt de ontwikkeling ook buiten Duitsland nauwlettend gevolgd. "Zo'n verkiezingsuitslag zorgt ook voor bezorgdheid bij de internationale partners van Duitsland." Tegelijk vindt Matthies dat de uitslag niet alleen aanleiding moet zijn tot zorgen. De gevestigde politiek moet zich volgens hem ook afvragen waarom zoveel mensen op de AfD hebben gestemd.

'Buitengewoon verlies van vertrouwen'
Matthies wijst daarbij op een opvallend gegeven. De AfD heeft nog nooit regeringsverantwoordelijkheid gedragen in Saksen-Anhalt. Toch kreeg de partij meer dan twee keer zoveel stemmen als de CDU. "Dit is een buitengewoon verlies van vertrouwen en kan niet zomaar worden afgedaan als een proteststem", zegt hij.

Volgens Matthies vertrouwen veel kiezers de gevestigde partijen niet meer. Ze geloven niet dat deze partijen de problemen in hun land voldoende serieus nemen of kunnen oplossen. "Politiek draait om het zoeken naar oplossingen voor concrete problemen. Blijkbaar vertrouwt een zeer groot aantal mensen degenen die tot nu toe hebben geregeerd niet meer om deze problemen serieus genoeg te nemen of op te lossen."

AfD-kiezers niet demoniseren
Matthies waarschuwt christenen tegelijkertijd om AfD-politici en hun kiezers niet te demoniseren. Maar dat betekent volgens hem niet dat christenen alles moeten accepteren wat uit onvrede of frustratie politieke steun krijgt. "Geen enkele politieke partij kan aanspraak maken op onze ultieme loyaliteit", benadrukt hij. "Politieke standpunten moeten worden getoetst aan menselijke waardigheid, vrijheid, waarheid, verantwoordelijkheid en naastenliefde."

Ook vindt Matthies het te eenvoudig om de uitslag alleen te zien als de opkomst van radicaal-rechts. De standpunten van de AfD moeten volgens hem kritisch worden onderzocht. Tegelijk moeten de redenen waarom zoveel mensen hun vertrouwen in de gevestigde partijen hebben verloren serieus worden genomen.

Oproep aan christenen om te bidden
Matthies roept christenen daarnaast op om te bidden voor politieke leiders. Het Nieuwe Testament roept gelovigen volgens hem op om te bidden voor mensen die politieke verantwoordelijkheid dragen. "We moeten bidden om wijsheid en nederigheid voor degenen die regeren en degenen die oppositie voeren", zegt hij.

Ook noemt hij de bescherming van menselijke waardigheid en democratische vrijheid als gebedspunten. Daarnaast roept hij op tot gebed voor vrede in de samenleving. Politici moeten volgens hem de moed hebben om echte problemen eerlijk onder ogen te zien.

Voor christenen ligt de uiteindelijke hoop volgens Matthies echter niet bij een politieke partij. Ook een verkiezingsuitslag mag die plaats niet innemen.

"Voor christenen rust de hoop uiteindelijk niet op een verkiezingsuitslag of op welke politieke partij dan ook", zegt hij. "Het is onze taak om waarachtig te blijven, het goede voor onze naasten te zoeken, minachting en haat te weerstaan en bij te dragen aan verzoening in een samenleving die steeds verder polariseert."

Wij vragen ons af...

Hoe kijkt u naar de grote verkiezingswinst van de AfD?

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #13: Theoloog Wim Dekker over wetticisme
Of beluister op:

Meerartikelen

Wang
Nieuws

Advocaat van vervolgde Chinese huiskerk vlucht naar Taiwan

De Chinese advocaat Ruth Wang is naar Taiwan gevlucht nadat zij voorgangers van de vervolgde Zion Church juridisch had bijgestaan. Wang wil zich in een ander land vestigen en hoopt op hulp vanuit onder meer de Verenigde Staten en Canada. Wang is...

Ds. K. Hak
Video

Ds. Hak wijst op essentieel verschil tussen samenwonen en gehuwd zijn: "Ware liefde trouwt"

Boaz laat zijn liefde voor Ruth niet op zijn beloop. Na hun ontmoeting op de dorsvloer komt hij direct in actie om het huwelijk met haar mogelijk te maken. Daarin ziet ds. K. Hak een voorbeeld van wat ware liefde is: ze wacht niet eindeloos af,...

Masih
Nieuws

Christelijke tiener in Pakistan zwaar mishandeld nadat hij vrouwen beschermt tegen belagers

Een christelijke tiener (17) is in Pakistan zwaar mishandeld nadat hij het opnam voor vrouwen die onderweg naar de kerk werden lastiggevallen. De jongen werd met stokken en motorkettingen geslagen en raakte bewusteloos. De politie heeft inmiddels...

overstromingen Filipijnen
Positief nieuws

Bruid trotseert meterslang ondergelopen kerkpad voor huwelijk

Een Filipijns bruidspaar heeft zich niet laten tegenhouden door ernstige overstromingen. Gilbert Chico en Liean Liza Chico trouwden op 1 september in een kerk waar het water op sommige plaatsen tot hun middel kwam. Hoewel de parochie had...

plateau
Nieuws

Opnieuw christenen gedood bij aanvallen op Nigeriaanse dorpen

Bij nieuwe aanvallen op overwegend christelijke dorpen in de Nigeriaanse deelstaat Plateau zijn vijf christenen om het leven gekomen. De slachtoffers vielen tijdens afzonderlijke aanvallen op 3 en 5 september in het district Mangu. Op zaterdag 5...

pakistan
Nieuws

Christelijke vrouw (21) in Pakistan doodgeschoten na afwijzen buurman

De 21-jarige christelijke Saba Mehboob is in de Pakistaanse stad Rawalpindi in haar ouderlijk huis doodgeschoten. Haar familie zegt dat een buurman haar al langere tijd lastigviel en bedreigde. Hij zou nadat ze hem afwees het huis zijn...

Jane Haining
Nieuws

Schotse christen bleef bij Joodse kinderen en stierf in Auschwitz: nu wordt ze geëerd

De Schotse christen Jane Haining weigerde tijdens de Tweede Wereldoorlog Joodse kinderen in de steek te laten. Ze bleef voor hen zorgen, ondanks het gevaar dat ze zelf liep. Uiteindelijk werd ze opgepakt en naar Auschwitz gedeporteerd. Daar stierf ze...

duurzaamheid
Interview

Dr. Wim Dekker over duurzaamheid: "Onze gulzigheid is de oorzaak van veel problemen"

Klimaatverandering, duurzaamheid en zorg voor de schepping roepen onder christenen verschillende vragen op. Wat zegt de Bijbel eigenlijk zelf? En hoe ver kun je Bijbelse lijnen doortrekken naar een onderwerp als klimaatverandering? Theoloog Wim...

Meerartikelen

Matthijs de Jong
Interview

Matthijs de Jong was 20 jaar Bijbelvertaler: "Er waren in de Bijbel altijd dingen anders dan ik dacht"

Matthijs de Jong neemt na twintig jaar vertaalwerk afscheid van het NBG om hoogleraar Oude Testament te worden. Bij een groot publiek werd hij bekend van de Bijbel in Gewone Taal en de NBV21. Hoe kijkt hij terug op zijn tijd bij het NBG? En kijkt hij...

Gabriel Jesus
Positief nieuws

Gabriel Jesus na transfer naar Barcelona: "God heeft een plan met mij"

De Braziliaanse voetballer Gabriel Jesus heeft na zijn verrassende overstap van Arsenal naar FC Barcelona openlijk gesproken over zijn geloof. Tijdens zijn eerste persconferentie bij de Spaanse club benadrukte de 29-jarige aanvaller dat hij zijn...

Don Ceder
Nieuws

Ceder krijgt geen meerderheid voor apart debat over bedreigde christenen in azc’s

ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder heeft dinsdag geen meerderheid gekregen voor een afzonderlijk plenair debat over bedreigingen van christenen en andere minderheden in Nederlandse asielzoekerscentra. Ceder wees in de Tweede Kamer op ernstige...

Leen La Rivière
Nieuws

Pionier christelijke muziek Leen La Rivière (80) overleden

Leen La Rivière, die ruim een halve eeuw een belangrijke rol speelde binnen de christelijke muziek- en kunstwereld, is zondag 6 september op 80-jarige leeftijd overleden. Hij stierf in het bijzijn van zijn familie. La Rivière stond aan de basis van...

Ramp Nepal
Nieuws

Bijna alle vermiste jongeren van Alongsiders in Nepal teruggevonden, twee jongens nog zoek

Bijna alle vermiste jongeren die betrokken zijn bij Alongsiders in het Nepalese district Nuwakot zijn teruggevonden. Ook de jongere broertjes en zusjes die zij begeleiden, zijn vrijwel allemaal terecht. De christelijke organisatie spreekt van...

Huizinga
Nieuws

Eerste vrouwelijke CU-Kamerlid Tineke Huizinga neemt afscheid van landelijke politiek

Tineke Huizinga stelt zich bij de komende Eerste Kamerverkiezingen niet opnieuw verkiesbaar voor de ChristenUnie. Daarmee komt in 2027 een einde aan een lange politieke loopbaan. Huizinga was in 2002 de eerste vrouw die namens de ChristenUnie...

nigeri
Nieuws

Moeder, baby en 5-jarig kind sterven in kamp met ontvoerde christenen in Nigeria

In Nigeria worden 37 christenen die op paaszondag tijdens kerkdiensten werden ontvoerd, vijf maanden later nog altijd vastgehouden. In hetzelfde boskamp zijn onlangs drie andere ontvoerden overleden. Een moeder stierf kort na haar bevalling, samen...

Jacobs
Column

Na een verblijf in Israël dacht ik in het vliegtuig naar Nederland: Wil ik nog wel landen?

Opperrabbijn Jacobs was even in Israël en toen zijn vliegtuig bijna terugkeerde in Amsterdam dacht hij: Wil ik wel landen? Hij droomde immers al vanaf zijn tienerjaren ervan om later in Israël te gaan wonen en toen was er van antisemitisme nog geen...

'Leger van de patriotten'
Nieuws

‘Christelijk’ anti-immigratieprotest roept kritiek op: ‘Dit is het tegenovergestelde van Jezus’

Een Britse protestbeweging die zichzelf presenteert als een christelijk ‘leger van patriotten’ handelt volgens de christelijke schrijver en hulpverlener Krish Kandiah juist in strijd met de boodschap van Jezus. Hij reageert daarmee op...

Azc Rijswijk
Nieuws

Rijswijkse kerken roepen gemeente op azc open te houden

Voorgangers van vier Rijswijkse kerkgenootschappen roepen het gemeentebestuur op om de tijdelijke opvang voor asielzoekers ook na mei 2027 open te houden. In een brief aan het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad wijzen zij zowel...

AI
Nieuws

Grote meerderheid voorgangers bezorgd dat AI de Bijbel verkeerd uitlegt

Bijna alle protestantse voorgangers in de Verenigde Staten maken zich zorgen over het risico dat kunstmatige intelligentie (AI) de Bijbel verkeerd interpreteert. Ook onder belijdende christenen en de Amerikaanse bevolking als geheel leeft die zorg...

St James' Church
Nieuws

Duizend jaar oude kerk krijgt voor het eerst stromend water

Een eeuwenoude kerk in het Engelse graafschap Cumbria krijgt voor het eerst in haar ongeveer duizendjarige geschiedenis stromend water binnen. De verbetering moet ervoor zorgen dat de kerk niet alleen voor kerkgangers, maar ook voor bezoekers en de...