Theoloog wijst op vergeestelijking heilig avondmaal: "Het is een individueel gebeuren geworden"

Verdieping 25 november 2024 5 minuten Jeffrey Schipper
Maarten Wisse
PThU

“Binnen de bevindelijk-gereformeerde traditie is de avondmaalspraktijk vergeestelijkt. Dit alles zet het avondmaal als uiterlijk ritueel maximaal onder spanning”, merkt Maarten Wisse op. De hoogleraar dogmatiek aan Protestantse Theologische Universiteit (PThU) sprak afgelopen zaterdag tijdens de jaarlijkse netwerkbijeenkomst van Dutch Biblebelt Network. De spreker duidde de bevindelijk-gereformeerde avondmaalstraditie vanuit theologisch perspectief. “Het heilig avondmaal is een individueel gebeuren geworden.”

In het begin van zijn lezing staat Wisse kort stil bij de gevoeligheid omtrent het heilig avondmaal. “Wie bekend is met de reformatorische traditie weet dat de prediking een teer onderwerp, maar dat geldt zeker voor het avondmaal. Ik leerde dat je moest spreken over het ‘heilig avondmaal’. Het heeft mij moeite gekost om te spreken over ‘maaltijd van de Heer’”, geeft de theoloog, opgegroeid in de rechterflank van de reformatorische gezindte, toe. “We kunnen respect tonen voor de heiligheid die aan het avondmaal wordt toegekend.” Dat neemt volgens Wisse niet weg dat het belangrijk is om ieder theologisch thema bespreekbaar te maken. Dat geldt dus ook voor het heilig avondmaal. “Als theoloog ben ik gewend dat je over alles praat wat je op theologisch gebied kunt bedenken.”

Hij voegt toe dat het belangrijk is om te erkennen dat ook praktijken die heilig worden gevonden menselijke elementen bevatten. “Het heilig avondmaal is ook een menselijk ritueel dat blootstaat aan menselijke invloeden of zelfs scheefgroei. Er was nooit kritiek op de paapse mis gekomen als de reformatoren niet het lef hadden gehad om over de paapse mis te spreken. Reken maar dat het sacrament van de eucharistie ook als heel heilig werd gezien. Zelfs nog heiliger dan het protestantse avondmaal. In de zestiende eeuw was men bang voor natuurrampen omdat de Franse reformatoren erover durfden te zeggen dat het ‘gewoon’ om brood en wijn ging. Je had dus veel lef nodig om zoiets te durven zeggen.”

Praatmee

Beluister onze podcast

#401 Jeffrey & Hans Maat over spanning rond charismatische vernieuwing: herstel of ontsporing?
Of beluister op:

Meerartikelen

Don Ceder
Nieuws

ChristenUnie wil uitleg over benoeming Iran in VN-commissie

Don Ceder heeft schriftelijke vragen gesteld aan minister van Buitenlandse Zaken over de steun van Nederland aan omstreden benoemingen binnen de Verenigde Naties. Aanleiding is het besluit van de Economische en Sociale Raad van de VN om Iran voor te

Op weg met de ander
Persbericht

Op weg met de ander houdt 31ste Ontmoetingsdag in Krimpen aan den IJssel

Op zaterdag 30 mei houdt vereniging Op weg met de ander de 31e Ontmoetingsdag voor anders begaafde mensen en iedereen die om hen heen staat. Het thema is: ‘Samen sterk! Met God en met elkaar.’ In het ochtendprogramma vertelt ds. K. Hak een Bijbelverh

Ethiopie
Nieuws

Geweld tegen christenen in Ethiopië neemt toe

Christelijke gemeenschappen in Oost-Arsi, Ethiopië, worden al maandenlang geconfronteerd met een toenemend aantal dodelijke aanvallen. Tussen eind februari en april zijn meerdere incidenten gemeld, wat heeft geleid tot grote bezorgdheid bij kerkleide

Tel Azekah
Nieuws

Duitse en Israëlische archeologen ontdekken 2500 jaar oud massagraf in waterput

Bij opgravingen in de archeologische vindplaats Tel Azekah (Israël) hebben archeologen een bijzondere en vooral aangrijpende ontdekking gedaan. In een oude waterput vonden zij de resten van mogelijk 89 mensen. Het zou daarbij vooral gaan om baby’s en

Ds. C. G. Vreugdenhil
Video

Mag je als christen ontevreden zijn over de overheid? GerGem-predikant antwoordt

Onder veel christelijke jongeren bestaat ontevredenheid over de overheid, dat stelde ds. C. G. Vreugdenhil in een preek over Artikel 36 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis. De GerGem-predikant stelde de vraag of die ontevredenheid wel gepast is. Mag

Peter Magyar
Nieuws

Organisatie ziet Hongaarse christenen verdeeld reageren op historische verkiezingsuitslag

De Hungarian Evangelical Alliance roept Hongaarse christenen op tot eenheid. De organisatie ziet dat christenen zeer verdeeld reageren op de verkiezingswinst van Péter Magyar. Die overwinning zorgde voor een politieke aardverschuiving: na zestien jaa

groene geloofsrituelen
Persbericht

Groene geloofsrituelen krijgen plek in kerken: “Inspirerend én broodnodig”

Christelijke organisaties roepen kerken op om meer aandacht te geven aan de schepping in hun geloofsbeleving. Op vrijdag 17 april organiseren Laudato Si’ Alliantie NL, GroeneKerken en A Rocha een bijeenkomst rond zogeheten ‘groene geloofsrituelen’. D

Ben ik geroepen?
Persbericht

CAMA Zending lanceert e-book over roeping: ‘Iedere gelovige is geroepen’

CAMA Zending heeft een nieuw, gratis e-book uitgebracht dat christenen wil helpen nadenken over hun roeping. Het boek, getiteld Ben ik geroepen?, is bedoeld voor iedereen die zich afvraagt wat Gods bedoeling is met zijn of haar leven en welke rol zen

Meerartikelen

Ruth
Getuigenis

Twaalf jaar in onzekerheid: moeder Ruth uit Nigeria over haar twee ontvoerde dochters

“Wat me het meest pijn doet, is dat ik niet weet of ze nog leven of vermoord zijn. Anderen hebben hun eigen kinderen al wel gezien… Ik bid God om duidelijkheid: dat ik met mijn eigen ogen kan zien of ze nog leven of dat ik hoor dat ze gestorven zijn.

Pakistan
Nieuws

Pakistan: wetsvoorstel tegen kindhuwelijken nadert goedkeuring in Punjab

Een belangrijke commissie in de Assemblée van de Pakistaanse provincie Punjab heeft onlangs een wetsvoorstel goedgekeurd dat meisjes uit religieuze minderheidsgroepen beter moet beschermen tegen gedwongen bekeringen en huwelijken. Dat betekent goed n

Johan den Hartogh
Interview

Weg met de scheiding tussen zondag en maandag: “Gods Koninkrijk hoort ook op de werkvloer”

Voor veel christenen speelt geloof zich nog altijd vooral af op zondag. Maandag begint dan het gewone leven weer. Precies daar wringt het volgens Johan den Hartogh. In zijn boek Gods Koninkrijk in jouw bedrijf pleit hij voor een andere manier van kij

Jaap van der Wal
Opinie

Nep of echt? Laat het echte embryo opstaan

De Tweede Kamer bespreekt vandaag mogelijke wijzigingen van de Embryowet. Daarbij staat de vraag centraal of ook kunstmatig gemaakte embryo-achtige structuren juridisch als embryo moeten worden beschouwd. Deze ontwikkeling roept fundamentele vragen o

Victor Glover
Video

Astronaut deelt bij heldenonthaal opnieuw geloof

De maanmissie Artemis II kwam afgelopen weekend ten einde en zodoende keerde ook de christelijke astronaut Victor Glover weer huiswaarts. Bij zijn thuiskomst stond een grote, enthousiaste menigte hem op te wachten. Voor zijn huis sprak Glover hen toe

Akster
Nieuws

Voormalig zendingswerker moet zich verantwoorden voor vijf aanklachten van seksueel misbruik

Voormalig zendingswerker Wim Akster moet zich verantwoorden voor vijf van de zes aanklachten van seksueel misbruik die in Malawi tegen hem zijn ingediend. Dat bepaalde de rechter in Blantyre maandag, zo meldt het Reformatorisch Dagblad. Akster was in

Nigeria
Nieuws

Nigeriaanse kerken veranderen in rouwcentra: zeker 200 doden rond Pasen

In de periode rondom Pasen zijn minstens 200 mensen om het leven gekomen bij gewelddadige aanvallen op met name christelijke gemeenschappen in Nigeria. De slachtoffers vielen voornamelijk in de centrale regio van het land, waar veel christelijke boer

Kasper Jager (Kerkasiel Kampen)
Video

Predikant Open Hof Kampen reageert op behandeling controversiële asielwetten Faber

In de Eerste Kamer wordt vandaag gesproken over de controversiële asielwetten van voormalig minister Marjolein Faber. Deze wetten liggen gevoelig, omdat ze de regels voor asiel flink aanscherpen en volgens critici kunnen leiden tot minder bescherming

John Kirpestein
Video

Amerika-kenner John Kirpestein over verbale aanvallen van Trump op paus Leo

De Amerikaanse president Donald Trump haalde eerder deze week fel uit naar paus Leo XIV. De leider van de Rooms-Katholieke Kerk riep op om de oorlog met Iran te beëindigen, waarna Trump hem onder meer 'zwak' noemde op het gebied van misdaad en 'heel

Jennifer Melle
Nieuws

Christelijke verpleegkundige na tien maanden schorsing in gelijk gesteld

Een christelijke verpleegkundige in het Verenigd Koninkrijk heeft een schikking bereikt met haar werkgever na een conflict over een transgender patiënt. Ze werd tien maanden geschorst nadat ze weigerde een man als vrouw aan te spreken. Jennifer Melle

Petitie Stop de Asielwetten
Nieuws

Raad van Kerken roept Eerste Kamer op tot ‘medemenselijkheid’ bij asielwetten

De Raad van Kerken doet een indringende oproep aan de Eerste Kamer om bij de behandeling van nieuwe asielwetten te kiezen voor “medemenselijkheid”. Tijdens een wake in de Haagse Kloosterkerk klonk maandag de zorg dat de menselijke waardigheid van kwe

Pauline Calmez
Interview

Pauline Calmez helpt jongeren zonder thuisbasis: “Ik word gedreven door de liefde van God”

Ze was twaalf toen ze voor het eerst op straat stond om warme chocolademelk uit te delen en ontdekte wat echte aandacht kan doen. Eén ontmoeting liet haar niet meer los en gaf richting aan haar leven, zo vertelde Pauline Calmez onlangs in Hour of Pow