Theoloog wijst op vergeestelijking heilig avondmaal: "Het is een individueel gebeuren geworden"

Verdieping 25 november 2024 5 minuten Jeffrey Schipper
Maarten Wisse
PThU

“Binnen de bevindelijk-gereformeerde traditie is de avondmaalspraktijk vergeestelijkt. Dit alles zet het avondmaal als uiterlijk ritueel maximaal onder spanning”, merkt Maarten Wisse op. De hoogleraar dogmatiek aan Protestantse Theologische Universiteit (PThU) sprak afgelopen zaterdag tijdens de jaarlijkse netwerkbijeenkomst van Dutch Biblebelt Network. De spreker duidde de bevindelijk-gereformeerde avondmaalstraditie vanuit theologisch perspectief. “Het heilig avondmaal is een individueel gebeuren geworden.”

In het begin van zijn lezing staat Wisse kort stil bij de gevoeligheid omtrent het heilig avondmaal. “Wie bekend is met de reformatorische traditie weet dat de prediking een teer onderwerp, maar dat geldt zeker voor het avondmaal. Ik leerde dat je moest spreken over het ‘heilig avondmaal’. Het heeft mij moeite gekost om te spreken over ‘maaltijd van de Heer’”, geeft de theoloog, opgegroeid in de rechterflank van de reformatorische gezindte, toe. “We kunnen respect tonen voor de heiligheid die aan het avondmaal wordt toegekend.” Dat neemt volgens Wisse niet weg dat het belangrijk is om ieder theologisch thema bespreekbaar te maken. Dat geldt dus ook voor het heilig avondmaal. “Als theoloog ben ik gewend dat je over alles praat wat je op theologisch gebied kunt bedenken.”

Hij voegt toe dat het belangrijk is om te erkennen dat ook praktijken die heilig worden gevonden menselijke elementen bevatten. “Het heilig avondmaal is ook een menselijk ritueel dat blootstaat aan menselijke invloeden of zelfs scheefgroei. Er was nooit kritiek op de paapse mis gekomen als de reformatoren niet het lef hadden gehad om over de paapse mis te spreken. Reken maar dat het sacrament van de eucharistie ook als heel heilig werd gezien. Zelfs nog heiliger dan het protestantse avondmaal. In de zestiende eeuw was men bang voor natuurrampen omdat de Franse reformatoren erover durfden te zeggen dat het ‘gewoon’ om brood en wijn ging. Je had dus veel lef nodig om zoiets te durven zeggen.”

Praatmee

Beluister onze podcast

#402 Patrick & Don Ceder over christenvervolging en politiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Noord-Korea
Nieuws

Mensenrechtenprijs voor zendelingen die vastzitten in Noord-Koreaans kamp

Drie Zuid-Koreaanse zendelingen die al meer dan tien jaar vastzitten in Noord-Korea, ontvangen in augustus de Graciela Fernandez Meijide Mensenrechtenprijs. Het gaat om Choi Chun-gil, Kim Jong-Uk en Kim Kuk-gi. Dat meldt International Christian Conce

Katholieke priester ziekenhuisbed
Nieuws

Canadese priester geschokt: “Arts stelde euthanasie voor terwijl ik niet stervend ben”

Een 79-jarige katholieke priester in Canada is geschokt nadat ziekenhuispersoneel hem herhaaldelijk wees op de mogelijkheid van euthanasie, terwijl hij herstellende is van een gebroken heupen, meldt CBN News. De priester, Larry Holland, kwam in het z

Preekstoel
Nieuws

Student Teunissen beroepbaar gesteld als lerend ouderling binnen (Vrije) Oud Gereformeerde Gemeenten

De (Vrije) Oud Gereformeerde Gemeenten hebben student B. Teunissen beroepbaar gesteld als lerend ouderling. Dat meldt het Reformatorisch Dagblad.  Het moderamen maakte eerder deze week bekend dat Teunissen beroepbaar gesteld is. Per 1 mei kunnen geme

crypto
Nieuws

Christelijke crypto-ondernemer onder vuur na miljoenenclaims van investeerders

De 29-jarige crypto-ondernemer David Tomasian ligt onder vuur nadat tientallen investeerders, onder wie veel christenen, miljoenen euro’s terugvorderen, zo blijkt uit onderzoek van De Telegraaf. Tomasian werd eerder door zakenblad Quote gepresenteerd

Sam Allberry
Nieuws

Amerikaanse voorganger legt functie neer vanwege 'ongepaste relatie' met man

Sam Allberry heeft zijn functie als predikant bij Immanuel Church Nashville neergelegd. De kerkleiding maakte kenbaar dat hij op dit moment niet langer geschikt is om zijn bediening uit te oefenen. Dat meldt The Christian Post. Allberry was sinds 202

stadion van Atlético Madrid
Positief nieuws

35.000 christenen bijeen in Madrid: “Christus kan levens veranderen”

In het stadion van de Spaanse voetbalclub Atlético Madrid zijn begin mei zo’n 35.000 christenen samengekomen voor het grote evenement The Change Madrid 2026. De bijeenkomst stond in het teken van geloof, aanbidding en een oproep om Jezus te volgen, m

Ds. J. C. de Groot
Video

Ds. De Groot over Jezus' eeuwigdurende liefde voor geredde zondaren

Toen Petrus Jezus tot drie keer toe verloochende, kraaide de haai. Daarmee ging in vervulling wat Jezus al eerder tegen Petrus zei: 'Eer de haan gekraaid zal hebben, zult gij Mij driemaal verloochenen.' Ondanks het feit dat Petrus Jezus verloochende,

Indonesie
Nieuws

Lokale autoriteiten stoppen bouw van Indonesische kerk na druk van moslimgemeenschap

De bouw van een kerk in het Indonesische dorp Kappuna is op 14 april stilgelegd door lokale autoriteiten. Dit gebeurde nadat islamitische bewoners van het dorp in opstand kwamen. De kerk wordt gebouwd op het land van predikant Novel Pangemanan van de

Meerartikelen

congres
Nieuws

Apologiecongres wil christenen toerusten in gesprek over geloof

Nederland krijgt opnieuw een groot congres dat christenen wil helpen hun geloof onder woorden te brengen in een kritische samenleving. Op 26 september staat tijdens het tweede NL Apologiecongres de vraag centraal hoe je vandaag zinvol kunt spreken ov

ds. G.W.S. Mulder
Nieuws

Kritische recensent concludeert dat proefschrift GerGem-predikant tekortschiet

Het proefschrift van ds. G.W.S. Mulder over gereformeerde predikkunde ligt opnieuw onder een vergrootglas. In een uitvoerig recensieartikel in het Documentatieblad Nadere Reformatie uit kerkhistoricus Kees de Wildt stevige kritiek op de studie. Volge

Hilde Dral
Interview

Hilde Dral over stille pijn rond Moederdag: “Er is vaak niets tastbaars om over te rouwen”

Moederdag komt eraan. Voor veel vrouwen een dag van aandacht, ook in de kerk. “Er werd gesproken over moeders, ze mochten opstaan voor een applaus. En ik dacht altijd: zouden ze ook iets zeggen voor vrouwen zonder kinderen?” Moederdag is voor wensmoe

Ds. W. L. van der Staaij
Video

CGK-predikant over Bevrijdingsdag: "De kerk heeft er 52 per jaar"

Vandaag viert Nederland Bevrijdingsdag. Op deze dag herdenken we hoe ons land 81 jaar geleden van de nazi's bevrijd werd. CGK-predikant W. L. van der Staaij besteedde afgelopen zondag in zijn preek aandacht aan Bevrijdingsdag. Daarin merkte hij op da

Man mishandelt non
Nieuws

Franse non mishandeld in Jeruzalem, verdachte opgepakt

Bij het Cenakel op de berg Sion in Jeruzalem is vorige week dinsdag een Franse non hardhandig aangevallen en mishandeld. Dat meldt The Times of Israel. De politie wist dezelfde dag nog een 36-jarige man aan te houden.  De aanval vond plaats aan het e

Christelijke bezoeken Israël
Nieuws

Israël wil banden met christenen versterken: duizenden jongeren uitgenodigd

De Israëlische overheid wil de relatie met christenen wereldwijd versterken. Daarom is een nieuw plan aangekondigd om duizenden jonge leiders en influencers uit te nodigen voor een bezoek aan Israël, zo laat All Israel News weten. Het doel van het pr

Nigeria
Nieuws

Aanslagen in Nigeria eisen levens christenen en verwoesten landbouwgrond

Bij aanvallen van gewapend mannen in de Nigeriaanse deelstaat Plateau zijn negen christenen om het leven gekomen. Onder de dodelijke slachtoffers was ook een Nigeriaanse militair. Daarnaast werd in drie dagen tijd meer dan 40 hectare aan landbouwgron

Joe Biden
Nieuws

Rapport van regering-Trump wijst op achterstelling van christenen onder Biden

Christelijke organisaties en pro-life activisten in de Verenigde Staten zijn mogelijk strenger aangepakt door de overheid dan andere groepen. Dat staat in een onlangs verschenen rapport dat door een werkgroep van de Amerikaanse president Donald Trump

Adriaan Melissant
Interview

Na een diepe crisis vond Adriaan Melissant God: “God is nog niet klaar met mij”

Wat begon als een leven vol succes, reizen en snelle kicks, eindigde voor Adriaan Melissant in een diepe crisis. In een interview bij Hour of Power vertelt hij hoe hij van een ogenschijnlijk perfect leven afgleed naar depressie en wanhoop. Eén gebed

Marijn Burkunk
Column

Bevrijding is het grootste geschenk dat God de mensheid geeft

Er leven nog mensen die het meemaakten; Nederland is bezet geweest door een duistere grootmacht. En dat hebben we geweten. We werden gewoon door onze buren gebombardeerd en onder de voet gelopen. De macht en controle over het land werd bruut overgeno

Relatievorming
Persbericht

Avond over relatievorming: ‘Wat vraagt God van je in het zoeken naar een partner?’

Hoe geef je als christen vorm aan relaties in een tijd van datingapps, keuzestress en veranderende normen? Rond die vraag organiseert Bijbels Beraad M/V op 12 mei een thema-avond over relatievorming. Jongeren, ouders en opvoeders worden uitgenodigd o

Maarten A. de Jong
Opinie

Bevrijdingsdag: de vrede van Christus of de vrede van de wereld?

Een vrijheidsbijdrage, meer geld naar defensie, de NAVO-norm halen. Maxima en Amalia worden opgeleid tot reservist, misschien ook iets voor u? En zo dendert het maar door in de media, schrijft Maarten A. de Jong. Het lijkt wel of de Nederlandse bevol