Avondmaalswijn in bekertje van borrelglasformaat vind ik onprettig

Verdieping 21 december 2024 3 minuten Prof. dr. Henk van den Belt
Prof. dr. Henk van den Belt

Op een keer mocht ik het avondmaal bedienen als gastpredikant in een gemeente waarin de stukjes brood niet alleen waren voorgesneden, maar ook van een prikkertje waren voorzien. Ik moest wel even slikken toen ik dat zag...

Het avondmaal vraagt om een besef van de heiligheid en aanwezigheid van God. Het is immers een oefening in de gemeenschap met Christus. Allerlei liturgische handelingen zijn na de coronacrisis minder vanzelfsprekend geworden. Dat geldt 
met name voor het drinken uit één of meerdere bekers. In de gemeenten waarin dat weer wordt ingevoerd, wordt nu doorgaans ook de optie gegeven om uit kleine bekertjes te drinken.

In de gemeente waar de stukjes brood van een prikkertje waren voorzien, hielp de gedachte dat het lichaam van Christus ook doorboord was, mij erdoorheen, maar ik vermoed niet dat dat de achterliggende intentie was. 

De praktijk van het avondmaal is ook belangrijk voor het voeden van het heiligheidsbesef; noem het de vreze des Heeren. Persoonlijk vind ik het erg onprettig om te drinken uit een bekertje in borrelglasformaat. Je moet daarbij je hoofd achterover houden en dat voelt heel anders aan dan het drinken uit een grote beker. Maar misschien ben ik daarin te gevoelig. 

Persoonlijk vind ik het erg onprettig om te drinken uit een bekertje in borrelglasformaat. Je moet daarbij je hoofd achterover houden en dat voelt heel anders aan dan het drinken uit een grote beker.

Bodem bedekt
Bij de avondmaalsbediening (in de gereformeerde traditie, red.) wordt de tafel van tevoren klaargezet en met een linnen tafellaken gedekt. In het midden staan vier glazen en drie tinnen schalen. In de een schaal wordt witbrood gelegd, in brede stukken gesneden. De twee kleine schalen blijven leeg.

Voor het breken van het brood spreekt de dienaar van het Woord de woorden: ‘Het brood dat wij breken, is de gemeenschap met het lichaam van Christus.’ Zodra hij dit gezegd heeft, breekt hij het brood en legt het op twee kleine schalen totdat de bodem daarmee bedekt is, zodat iedereen aan tafel een stuk kan nemen. Vervolgens geeft hij het gebroken brood aan degenen die recht tegenover hem zitten en aan zijn zijden en zegt: ‘Neem, eet, gedenk en geloof dat het lichaam van onze Heere Jezus Christus aan het kruis in de dood is overgeleverd tot vergeving van al onze zonden.’ Daarna neemt hij zelf ook een stuk brood en eet het op.

Niet te snel
In de gereformeerde traditie is het breken van het brood essentieel. Zelf heb ik om die reden altijd aan de kosters gevraagd om het brood wel in repen, maar niet in gesneden stukjes klaar te zetten, zodat iedereen echt gebroken brood krijgt en geen klein wit kubusje. 

Zelf heb ik altijd aan de kosters gevraagd om het brood wel in repen, maar niet in gesneden stukjes klaar te zetten, zodat iedereen echt gebroken brood krijgt en geen klein wit kubusje. 

Het was voor de gereformeerden zo wezenlijk dat de kerkorde van Emden (1571) in artikel 21 de gemeenten verplicht om gewoon brood te gebruiken en dat bij de uitdeling te breken. Alle andere dingen worden vrijgelaten: lopen of zitten, psalmen zingen of iets uit de Bijbel lezen, en zelfs het gebruik van de woorden ‘dit is Mijn lichaam’ mogen gebruikt worden, mits de voorganger alle schijn van consecratie vermijdt. De consecratie was immers in de rooms-katholieke traditie het moment dat de priester de ouwel omhoog hief en uitsprak: ‘hoc est corpus Meum’ (‘dit is Mijn lichaam’).

De gemeenschap met Christus is de gemeenschap met Zijn gekruisigd lichaam en vergoten bloed, waarin Hij Zelf ons vanuit de hemel doet delen. Laten we 
dan ook een beetje zuinig zijn op de sacramentele handelingen die ons daaraan herinneren, en niet te snel meegaan met allerlei veranderingen die ingegeven worden door pragmatisme.

Verder lezen? Word abonnee van De Waarheidsvriend! Maak gebruik van deze actie en lees De Waarheidsvriend vier maanden voor € 10,-! Prof. dr. Henk van den Belt is hoogleraar Systematische theologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam (VU) en aan de Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA).

ChristenvervolgingGeloofszekerheidIsraëlDuurzaamheidOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Kerkasiel
Nieuws

Kerkasiel in Kampen stopt na precies twee jaar: gezin Babayants mag kerk verlaten

Na 730 dagen komt er een einde aan het kerkasiel in de Open Hof in Kampen. De Oezbeekse familie Babayants hoeft niet langer binnen de kerkmuren te blijven om uitzetting te voorkomen. Een nieuwe juridische procedure biedt het gezin volgens de...

Noorwegen
Nieuws

Noorse bisschoppen komen met verklaring op Transgedenkdag: "Kerk moet veilig zijn"

De twaalf bisschoppen van de lutherse Noorse kerk hebben gezamenlijk een verklaring uitgebracht op Transgedenkdag. Ze roepen christenen op zich te verzetten tegen haat en onrecht tegenover transpersonen. “De kerk moet een veilige plek zijn voor...

aken
Nieuws

Katholieke kerk in Duitse deelstaat steunt gezichtssluierverbod op scholen

De katholieke vertegenwoordiging in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen steunt het plan om gezichtssluiers op scholen te verbieden. Antonius Hamers, die namens vijf bisdommen de contacten met de deelstaat onderhoudt, vindt een zichtbaar gezicht...

kaars
Nieuws

Kerken noemen morgen de namen van hun overledenen: wat is Eeuwigheidszondag?

In veel kerken klinken morgen de namen van gemeenteleden die het afgelopen jaar zijn overleden. Zondag 22 november is Eeuwigheidszondag, ook wel Gedachteniszondag genoemd. Nabestaanden worden uitgenodigd om samen met de gemeente stil te staan bij het...

Ruissen
Nieuws

Christelijke waarden haatzaaiend? SGP eist opheldering over rapport tegen christelijke organisaties

De SGP, NPV Zorg en Schreeuw om Leven belanden vanwege hun christelijke standpunten in een rapport over haat. Dat stelt SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen, die opheldering eist over The Hate Review. De opstellers spreken over ‘besmetting’ door...

doop
Nieuws

Belg wil uit doopregister worden geschrapt, Europese bisschoppen maken bezwaar

Een Belgische man die als kind rooms-katholiek werd gedoopt, wil zijn persoonsgegevens uit het doopregister laten verwijderen. Zijn verzoek heeft geleid tot een zaak bij het Hof van Justitie van de Europese Unie. De Europese bisschoppencommissie...

EK
Nieuws

SGP presenteert Eerste Kamerlijst en kiest bovenaan voor vertrouwde gezichten

De SGP gaat met de zittende senatoren Peter Schalk en Marc de Vries bovenaan de conceptlijst de Eerste Kamerverkiezingen van 2027 in. Topambtenaar Jan Willem van der Ham staat op de derde plaats. “Meer dan ooit is het nodig om het geluid van Gods...

Groningen
Nieuws

Oudste Bijbelhandschriften onder vuur: hoogleraren willen Israël-boycot rond Dode Zeerollen

Achttien hoogleraren willen dat de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) haar samenwerking met de Israëlische oudheidkundige dienst rond de Dode Zeerollen heroverweegt. Volgens hen verleent de universiteit daarmee legitimiteit aan een Israëlische...

Meerartikelen

Oude Kerk in Putten
Persbericht

Stichting HOE viert 50-jarig jubileum met gratis concert in Putten

Stichting HOE (Hulp Oost-Europa) uit Barneveld bestaat dit jaar 50 jaar. Ter afsluiting van alle activiteiten in dit jubileumjaar organiseert de stichting op D.V. zaterdag 28 november een gratis jubileumconcert in de Oude Kerk in Putten (foto). De...

Sela
Video

Sela deelt liveopname van 'Licht in de nacht' tijdens kerstconcert in Rotterdam Ahoy

De christelijke muziekgroep Sela heeft een liveopname van het lied Licht in de nacht gedeeld. De uitvoering werd opgenomen tijdens een kerstconcert in Rotterdam Ahoy. Met het lied richt de band de aandacht op de geboorte van Jezus Christus en de hoop...

Cvandaag Explainer
Video

Ophef over Statenvertaling 2027?

Een nieuwe Bijbelvertaling die volgens een predikant ‘het werk van de duivel’ is. De Statenvertaling 2027 bestaat nog niet eens, maar zorgt nu al voor flinke verdeeldheid binnen de gereformeerde gezindte. Waarom willen de makers de eeuwenoude...

Mart de Kruif (links op de foto) en zendingspredikant ds. Kees van der Knijff
Persbericht

Oud-generaal Mart de Kruif en zendingspredikant spreken tijdens ondernemersavond GZB

Hoe blijf je overeind wanneer de omstandigheden tegenzitten en machteloosheid dreigt? Die vraag staat centraal tijdens een ondernemersavond van de Gereformeerde Zendingsbond (GZB) op donderdag 26 november in Harderwijk. Voormalig luitenant-generaal...

Hour of Power
Interview

Kenji Gorré bidt met Curaçao: “Uiteindelijk doen we het voor de glorie van God”

Kenji Gorré speelde bij Manchester United, werd aanvoerder bij Maccabi Haifa en vertegenwoordigde Curaçao op het wereldkampioenschap. Jarenlang draaide zijn leven vrijwel volledig om voetbal. Inmiddels weet hij dat zijn identiteit niet afhangt van...

Kerkasiel Kampen
Analyse

Twee jaar kerkasiel in Kampen: hoe lang kan een kerk een gezin blijven beschermen?

Al twee jaar klinkt er dag en nacht gezang, gebed en Bijbellezing in de Open Hof in Kampen. Niet alleen om God te eren, maar ook om te voorkomen dat een Oezbeeks gezin wordt uitgezet. Voor de betrokken kerk is het een kwestie van christelijke...

Jonathon van Maren
Preekverslag

Jonathon van Maren wijst op pornogebruik binnen refogezindte: “Dit is een noodsituatie”

Een jongen van vijftien die al tien jaar worstelt met pornografie. Meisjes die nauwelijks nog vertrouwen hebben in een toekomstig huwelijk. Echtparen bij wie jarenlang verborgen pornogebruik diepe wonden heeft geslagen. De Canadese schrijver en...

Ds. G.J. Baan
Preekverslag

Ds. G.J. Baan over Christus' offer: “Beperkte verzoening houdt geen beperkte vrijmoedigheid in”

Voor wie stierf Christus? Als Zijn bloed niet voor iedereen is vergoten, hoe kan het Evangelie dan toch aan iedereen worden aangeboden? Tijdens een bijeenkomst in het Hoornbeeck College in Amersfoort ging ds. G.J. Baan op die vraag in. De predikant...

kamp
Nieuws

Twee voorgangers gewond bij aanval op kerkdienst in vluchtelingenkamp Zuid-Soedan

Islamitische vluchtelingen uit Soedan hebben zondag 15 november een kerkdienst in het Zuid-Soedanese vluchtelingenkamp Gorom aangevallen, zeggen de getroffen voorgangers tegen Morning Star News. Twee voorgangers en verschillende gemeenteleden raakten...

Red Light District Amsterdam
Nieuws

SGP en ChristenUnie willen structureel geld voor vrouwen die uit prostitutie willen stappen

De SGP en ChristenUnie willen dat er structureel geld beschikbaar komt voor vrouwen die uit de prostitutie willen stappen. De partijen hebben daarvoor samen een amendement ingediend bij de begroting van Justitie en Veiligheid. Ook wil...

Pakistan
Nieuws

Als tiener opgepakt voor godslastering, negen jaar later dreigt nog altijd de strop

Hij was zestien toen hij werd opgepakt wegens godslastering. Inmiddels zit de Pakistaanse christen Shahzad Masih al ruim negen jaar gevangen en hangt hem de doodstraf boven het hoofd. Zijn advocaten vragen opnieuw om ingrijpen: het hoger beroep tegen...

Duitsland
Nieuws

Duitse vreemdelingendienst breekt kerkelijk gebouw open om vrouw uit kerkasiel te halen

In het Duitse Bremerhaven hebben medewerkers van de vreemdelingendienst woensdagmorgen een deur van een kerkelijk gebouw laten openbreken om een 62-jarige Syrische vrouw uit kerkasiel te halen. De vrouw moest naar Polen worden overgebracht, maar werd...