Heiligavondmaal


Verdieping

Avondmaalswijn in bekertje van borrelglasformaat vind ik onprettig

Het avondmaal vraagt om een besef van de heiligheid en aanwezigheid van God. Het is immers een oefening in de gemeenschap met Christus. Allerlei liturgische handelingen zijn na de coronacrisis minder vanzelfsprekend geworden. Dat geldt met name...

Verdieping

Ds. Kieviet over heilig avondmaal: "Daar naderen hemel en aarde elkaar"

“De verkondiging van het evangelie en het avondmaal horen onlosmakelijk bij elkaar. Dat heeft Christus zelf gezegd”, maakt dominee Kieviet duidelijk. “In de nacht dat de Heere Jezus werd verraden zou worden, legde Hij dit als volgt uit: ‘Ik heb er...

Verdieping

Theoloog Yvonne Hiemstra: “Avondmaal maakt genade van God toegankelijk”

In 2022 promoveerde Yvonne Hiemstra aan de Radboud Universiteit Nijmegen op een proefschrift getiteld ‘Omstreden maaltijd. Debatten over de kerkelijk-liturgische maaltijd in de Nederlandse vrijzinnigheid’. In haar proefschrift onderzocht Hiemstra...

Verdieping

Theoloog wijst op vergeestelijking heilig avondmaal: "Het is een individueel gebeuren geworden"

In het begin van zijn lezing staat Wisse kort stil bij de gevoeligheid omtrent het heilig avondmaal. “Wie bekend is met de reformatorische traditie weet dat de prediking een teer onderwerp, maar dat geldt zeker voor het avondmaal. Ik leerde dat je...

Verdieping

Vijf veelvoorkomende misverstanden over het heilig avondmaal

1. ‘Blijmoedig deelnemen aan het avondmaal is ongepast’Laten we eerlijk zijn, tijdens een avondmaalsdienst stralen kerkgangers vaak weinig vreugde uit. Het gaat er ernstig en vaak zelfs somber aan toe. Wanneer je Jezus’ lijden en kruisdood centraal...

Column

De avondmaalsopdracht van Jezus kan je pijn en moeite bezorgen

Maar toch… is dat wat Jezus uiteindelijk bedoelde? Dat wij bij bepaalde gelegenheden en op bepaalde tijden met elkaar samenkomen om Hem te bedanken? Is dat de hele betekenis van wat Hij die avond deed met Zijn leerlingen? Uiteindelijk had Hij...

Column

Dreigt Gods oordeel als je op onwaardige wijze avondmaal viert?

Avondmaal vieren en ziek worden of sterven - dat is iets om van te schrikken. Sommige mensen denken op grond van deze tekst dat zij ziek worden als zij avondmaal vieren met iemand die in zonden leeft. Maar Paulus heeft het niet over ons oordeel...

Column

Moeten christenen zichzelf beproeven om avondmaal te kunnen vieren?

Op onwaardige wijze avondmaal vieren heeft in dit verband te maken met het verzaken van het grote gebod van de liefde, zoals we hebben gezien. Je kan niet God liefhebben en tegelijk je broer of zus haten. Wie weigert om zijn naaste lief te hebben...

Column

In het avondmaal verkondigen we onze eigen dood

We lazen het al in eerdere afleveringen van deze studie: de Heer heeft Pesach, verbond en offers vervuld en Zijn koninkrijk komt er aan. Maar als wij daarin geloven, dan betekent het ook dat Jezus in onze plaats is gestorven. De gevallen mens moest...

Column

Avondmaal vieren kan gewoon aan de keukentafel op een doordeweekse dag

Ik vroeg mij af of deze man het dan ook vervelend vond om iedere dag getrouwd te zijn met de vrouw waar hij van hield. Dat leek me eigenlijk niet, als ik zag hoe liefdevol ze met elkaar omgingen. Op dezelfde manier zou het avondmaal natuurlijk alleen...

Column

De avondmaalsbediening komt in de Bijbel niet ter sprake

Het is wel opvallend dat de bediening van het avondmaal hier niet genoemd wordt. En verderop in het Nieuwe Testament worden tientallen taken binnen de gemeente benoemd en besproken. Maar niet één keer gaat dat over de bediening van het avondmaal....

Column

Het avondmaal in de vroege kerk: hoe ging het eraan toe?

Laten we die vier elementen eens bekijken:Het onderwijs van de apostelen komt overeen met wat wij nu beleven in onze omgang met de Bijbel: Bijbellezen, preek, Bijbelstudie, gespreksgroep. Uit een heel aantal andere teksten (2:46, 5:21, 5:25, 5:42)...

Column

Hoe vieren we avondmaal? Jezus gaf geen duidelijke instructies

We krijgen alleen te horen waar die maaltijd over gaat, met daarbij de opdracht om deze feestelijke maaltijd ‘telkens opnieuw’ te vieren. Het enige praktische in Zijn opdracht is dat het met brood en wijn gedaan moet worden. Brood breken en daar...

Column

Waarom droefheid en treurnis tijdens het avondmaal ongepast is

We zetten ze nog even op een rij: Pesach, feest van uittocht, van bevrijding: door de dood van een onschuldig lam word je gespaard, de zonde wordt niet aangerekend, en je gaat op weg naar het beloofde land. Het offer: onschuldig bloed wordt...

Column

Wat heeft het avondmaal te maken met de komst van Gods koninkrijk?

Het Bijbelboek dat ons de meest indringende beelden geeft van de komst van het koninkrijk is natuurlijk het boek Openbaring. In Openbaring 19:6-9 staat beschreven dat God aan het eind van de geschiedenis het koningschap op Zich neemt. En tegelijk...

Column

Het avondmaal als verbondsmaaltijd: een feestelijke bezegeling

Nu moeten we wel opletten bij het begrip verbond, zoals dat in de Bijbel voorkomt. Het wijkt namelijk nogal af van wat wij in onze eigen cultuur gewend zijn. Wij zijn gewend om als min of meer gelijkwaardige partijen via onderhandelingen tot een...

Column

Wat het avondmaal te maken heeft met de offers van het volk Israël

Maar waarschijnlijk is Hij in gedachten nog veel verder teruggegaan, namelijk naar het offer dat God zelf als eerste moet hebben voltrokken na de zondeval van de mens. In Genesis 3:7 lezen we dat Adam en Eva zich na hun zonde naakt en bedreigd...

Column

Pesach én het avondmaal: feestvieren ondanks alle moeiten

De pesachmaaltijd gaat over de bevrijding van het volk Israël uit Egypte. God geeft het volk opdracht om op de laatste dag voor hun vertrek een speciale maaltijd te houden (Exodus 12:1-14). In die nacht zal God alle eerstgeboren zonen van Egypte...

Column

De verborgen betekenis van het avondmaal: wat wilde Jezus ons leren?

Maar het laat ook zien dat de Geest het belangrijk heeft gevonden alle elementen van die gebeurtenis herkenbaar en nadrukkelijk te presenteren, en zo te bewaren voor de kerk. En dus is het voor ons belangrijk om goed na te denken over de woorden...

Column

Een veelvoorkomend misverstand over het avondmaal en een mopperende Paulus

Want Paulus schrijft in die brief inderdaad over het avondmaal, maar hij geeft daar geen theologie van het avondmaal als zodanig. Wat hij in die brief doet, is de gemeente in Korinthe flink op de huid zitten omdat veel mensen in de gemeente...

Column

Waarom eten en drinken we samen tijdens het avondmaal?

We zien beelden van een zaal met mensen in prachtige kostuums. De dames in de meest bijzondere, kleurrijke japonnen, en de heren in uniformen met tressen, sjerpen en ridderordes. Ze zitten aan lange tafels, op volgorde van belangrijkheid. Het menu...

God

Avondmaal vieren aan de keukentafel in plaats van in de kerk: goed idee?

Kan je het avondmaal gewoon informeel aan de keukentafel vieren? Gaat het niet om de vorm en is elke manier mooi, als je hart maar bij Jezus en de ander is? Jos Strengholt, directeur van stichting Nijlvallei, is het niet eens met deze benadering...

God

Avondmaal vieren tijdens een klimaatdemonstratie: ongepast?

Zo’n 25 christelijke klimaatactivisten vierden afgelopen zaterdag een ‘actiemaal’ tijdens een klimaatdemonstratie. ‘We willen midden in het gewoel, samen op verschillende plekken, een gemeenschap vormen met elkaar en met God’, aldus dominee Axel...

God

Weer terug naar de ene beker bij de viering van het avondmaal?

‘Ik verwacht dat de gezamenlijke beker, die in veel gemeenten tijdens de coronapandemie is vervangen door plastic cupjes, weer zal terugkeren.’ Dat zei Arnold Huijgen, toenmalig hoogleraar aan de Theologische Universiteit Apeldoorn en sinds kort...

Opinie

Kinderen toelaten aan het avondmaal: een 'uiterst gevaarlijke weg'?

De christelijke gereformeerde kerk in Zaandam diende een verzoek in om kinderen toe te laten aan het heilig avondmaal. Dit zou tijdens de generale synode van de CGK in 2024 besproken moeten worden. Ds. W. L. van der Staaij (CGK...

God

Kinderen aan het avondmaal: een goed idee? 3 deskundigen geven antwoord

Kinderen zijn in de toekomstige kerk waarin Nederlands-gereformeerden en gereformeerd-vrijgemaakten fuseren welkom aan de avondmaalstafel. Zouden christenen deze ontwikkeling moeten toejuichen en wat zijn eventuele kanttekeningen? Cvandaag laat...

Opinie

Kinderen toelaten aan de avondmaalstafel: een goed idee?

Mijn dochter zat nog geen week op een ‘vrijgemaakte’ middelbare school of ze vroeg: ‘Pap, wat zijn verbondskinderen?’ Er was namelijk een leraar die vaak bad: ‘Dank U dat wij verbondskinderen zijn’, of iets dergelijks. Als ze in de klas gevraagd...

Nieuws

Is het heilig avondmaal bedoeld om christenen te berispen? 3 christenen geven antwoord

De Amerikaanse president Joe Biden kan in de toekomst tijdens kerkdiensten mogelijk de communie (de rooms-katholieke vorm van het heilig avondmaal, red.) worden geweigerd. Amerikaanse bisschoppen stemden op een conferentie met een ruime meerderheid...

Video

Volgens Arie-Jan Mulder zijn er geen avondmaalinstructies: "Ik vierde avondmaal aan de keukentafel"

Gaf Jezus ons instructies mee over hoe we het avondmaal precies moeten vieren? Mag je het alleen vieren onder toezicht van een ouderling waarin één en ander toch een beetje centraal geregeld is? In de laatste aflevering van de videoserie 'De...

Video

Hebben christenen de taak om toe te zien wie deelneemt aan het avondmaal?

Een kerkdienst is een openbare gelegenheid. Er kunnen ook mensen zijn die twijfelen over hun geloof. Wie mogen er deelnemen aan het heilig avondmaal en heeft een ander daar überhaupt wat over te zeggen? Deze vragen komen aan de orde in het vierde...

Video

‘Jezelf een oordeel drinken’ tijdens het avondmaal: kan dat zomaar?

Moeten we aan bepaalde voorwaarden voldoen voordat we mogen deelnemen aan het avondmaal? Veel gelovigen zijn voorzichtig met deelname ana het heilig avondmaal, vanwege de waarschuwing om 'jezelf een oordeel te eten en te drinken'. Wat wordt er met...

God

Avondmaalvierende christenen: waarom Paulus hartstikke boos is

"Paulus is goed boos. Ik zou bijna zeggen, hartstikke boos", merkt Arie-Jan Mulder op. 'Uw samenkomsten doen meer kwaad dan goed', zegt hij tegenover avondmaalvierende Korinthiërs. Waarom zegt Paulus dit? Werd het avondmaal op een verkeerde manier...

Video

Wat iedere christen zou moeten weten over het heilig avondmaal

"We associëren het heilig avondmaal vaak met het lijden van Christus. Alsof het 4 mei is. In de loop der eeuwen is het een droevige gebeurtenis geworden, maar het avondmaal is een feestmaal", zegt schrijver Arie-Jan Mulder. In deze nieuwe...

God

Heilig avondmaal: wat is het nut van de uiterlijke tekenen?

"Wat is het nut van de uiterlijke tekenen van de bediening van het heilig avondmaal? Hoe zijn deze uiterlijke tekenen tot versterking van het geloof terwijl het om de betekenis gaat?", vraagt een vragensteller via de vragenrubriek van Refoweb.nl."Wij...

God

Avondmaal houden in coronatijd: hoe doe je dat?

Ook dat kon ineens niet meer: avondmaal vieren. De coronacrisis raakte ook dit vitale onderdeel van het gemeenteleven. Voorlopig maar even uitstellen, dachten veel kerkenraden, schrijft ds. W. P. Vermeulen in De Waarheidsvriend. Tafelviering of...

Dagelijks leven

Tradities avondmaal veranderen om het toch te kunnen vieren?

In veel Nederlandse kerken is al heel lang geen heilig avondmaal gevierd wegens corona. Daarom is het volgens dr. Steef Post misschien tijd om na te denken hoe we op korte termijn avondmaal kunnen vieren binnen de coronaregels. Daarvoor zullen er...

God

De bediening van het avondmaal komt in de Bijbel niet voor - CIP Podcast

Veel kerken hebben in coronatijd avondmaalsdiensten uitgesteld. In de woonkamer ontbreekt de dominee die het avondmaal bedient. Volgens Arie-Jan Mulder, schrijver van het boek ‘De ontdekking van het avondmaal’ zou dit geen reden moeten zijn om het...

God

Waarom avondmaal buiten de kerk volgens ds. Mensink geen goed idee is

Veel avondmaaldiensten zijn vanwege het coronavirus uitgesteld. Avondmaal vieren via de digitale snelweg is volgens ds. A. J. Mensink niet passend. Tijdens de CIP Podcast legde hij vanuit de hervormde gemeente in Elburg uit waarom hij geen...

Interview

Waarom dr. Van ’t Slot niet enthousiast is over avondmaal via de livestream

“Ik krijg de indruk dat we de pijn van het niet bij elkaar komen te gemakkelijk verlichten door nu al met richtlijnen te komen voor een online avondmaalsviering”, zegt prof. dr. Edward van ’t Slot. Theologen voeren in de media een debat over de vraag...

God

Via de livestream avondmaal vieren tijdens coronacrisis? Arie-Jan juicht het toe

‘Thuis klaar zitten met brood en wijn slaat de rituele plank mis’, stellen theologen. “Ik word er een beetje verdrietig van. Jezus gaf de opdracht om het avondmaal te vieren”, reageert Arie-Jan Mulder. Volgens hem is het coronatijdperk de ideale...

Interview

Dr. Marc de Vries verdiepte zich in het avondmaal: "Wie wacht op voldoende zondekennis vertrouwt op zichzelf"

Aan het avondmaal meedoen. ‘Dat kan toch niet zomaar? Heb ik wel genoeg zondekennis?’ Met die vragen werd dr. Marc J. de Vries als ouderling regelmatig geconfronteerd. Hij schreef 32 meditaties om te lezen in de week van voorbereiding op het heilig...

Interview

Avondmaal buiten de kerkdienst: wel of niet een goed idee?

Zelf avondmaal vieren is in opkomst, bijvoorbeeld in het gezin of in kringverband. Hoe komt dat en wat heeft die trend tot ons te zeggen? “Als christenen buiten de kerkdienst avondmaal vieren, laat dat zien dat het avondmaal hen ter harte gaat”,...

Interview

Alcohol in de kerk: wel of geen wijn tijdens het heilig avondmaal?

“Gastvrijheid houdt niet op bij een hartelijk welkom bij de deur, maar houdt ook in dat we bewust barrières vermijden die gasten belemmeren om te participeren in de dienst en de omgang met God. Voor sommige mensen is dit de wijn bij het heilig...

God

Het avondmaal vieren: hoe doen we dat?

In de vorige afleveringen hebben we gelezen wat Jezus zijn leerlingen heeft meegegeven over de betekenis van het avondmaal. Dat blijkt in alle opzichten een feestmaal te zijn. Over de betekenis van het avondmaal was Jezus dus heel duidelijk. Maar...

Interview

Waarom het heilig avondmaal Arie-Jan een 5 mei-ervaring bezorgt

“Helaas durven te veel christenen het avondmaal niet met blijdschap te vieren. Voor hen is het avondmaal een ‘4 mei’ ervaring. Maar eigenlijk is het dan ‘5 mei’. Het avondmaal is een feestmaal!,” zegt Arie-Jan Mulder. De Bijbelleraar is de auteur van...

God

Hoogleraar: "In Nederland wordt het heilig avondmaal verwaarloosd"

Wekelijks vierde predikant Edward van ’t Slot het heilig avondmaal tijdens zijn tijd in Engeland. “Mijn band met God is erdoor geïntensiveerd, juist doordat dit sacrament je zo regelmatig heel concreet verbindt met Jezus’ kruis en opstanding,”...

Interview

"Getuigenissen tijdens het avondmaal zou fijn zijn"

Ds. Leo Smelt leerde op een veel persoonlijkere wijze het avondmaal vieren in Peru. Terug in Nederland was hij geschokt door de afstandelijkheid en formaliteit waarmee de avondmaalsviering werd voltrokken. Om de viering van het heilig avondmaal nog...