"Getuigenissen tijdens het avondmaal zou fijn zijn"

Interview 9 april 2015

Ds. Leo Smelt leerde op een veel persoonlijkere wijze het avondmaal vieren in Peru. Terug in Nederland was hij geschokt door de afstandelijkheid en formaliteit waarmee de avondmaalsviering werd voltrokken. Om de viering van het heilig avondmaal nog dieper te beleven, schreef hij ‘Van kracht tot kracht’. Onlangs verscheen alweer de negende druk.

‘Vanaf mijn tijd als zendingspredikant in Peru heeft de inhoud en de vorm van het avondmaal me geboeid’, schrijft u. Waarom?
"Wat mij het meest geraakt heeft is dat ieder rond de tafel een dankgebed en een voorbede uitsprak. Zo hoort het ook dacht ik: avondmaal vieren is dankzeggen. Dat het normaal is om tijdens de viering strak voor ons uit te kijken en pas in de middag- of avonddienst te danken, is wat mij betreft echt een misverstand. En dan elkaar aanvullen, want niemand heeft op z’n eentje genoeg goede dankwoorden.

Als we het hebben over de vorm: er was geen tafel. Dat heb ik in Peru wel gemist, want ik ben erg aan de avondmaalstafel gehecht. Dat vind ik een mooie kant van de Nederlandse traditie. De broeders en zusters in Peru kozen ervoor om in een kring te gaan staan en vervolgens heel persoonlijk het brood en de wijn aan elkaar door te geven. De manier waarop dit werd gedaan, sprak mij aan. Men keek elkaar oprecht in de ogen en soms werd er nog een bemoedigende boodschap aan toegevoegd: ‘Het lichaam van Christus voor jou’."

"Sommige mensen denken dat je een soort examen moet afleggen om toegelaten te worden tot het avondmaal."

Terug in Nederland was u geschokt door de afstandelijkheid tijdens het heilig avondmaal. Kunt u dat uitleggen?
"Het bord met het brood werd over de tafel opzij geschoven naar de volgende, zonder de ander aan te kijken. Daarmee zeg ik niet dat we hier in Nederland het avondmaal niet doorleven. Maar we moeten echt bevorderen dat zowel de gemeenschap met Christus (verticaal) als de gemeenschap met elkaar (horizontaal) verdiept wordt. Zo voorkomen we dat de avondmaalsviering iets vanzelfsprekends wordt of te individualistisch. Vandaar dat we in onze kerkelijke gemeente voorbereidingsbijeenkomsten houden met gespreksvragen. Daarom denken we ook als gemeente voortdurend door op de relatie die er altijd is tussen de inhoud en de vorm. Het avondmaal is toch bij uitstek een plek waar je de aanwezigheid van God mag beleven!"

Wat moet ik mij erbij voorstellen: een bijeenkomst ter voorbereiding op de avondmaalsdienst?
"We zingen een lied, er volgt een korte maar krachtige inleiding en daarna gaan we uiteen in groepjes. Door elkaars ervaringen te delen, komen we dichter bij de diepe betekenis van het avondmaal en neemt ons verlangen naar de viering toe.

Wat mij tijdens de voorbereidingsbijeenkomsten blijft opvallen: sommige mensen denken dat je een soort examen moet afleggen om toegelaten te worden tot het avondmaal. We mogen beseffen dat we allemaal zakken voor dat examen. Niemand kan zeggen: ‘ik ga slagen’. Voorbereiden is geen kwestie van onszelf klaarstomen. Dat leidt tot een krampachtige toestand. Nee, we mogen leren ontvangen door elkaar te bevragen: waarom vier jij het avondmaal? Waarom kun je niet zonder de Here Jezus leven?"

"Evangelische christenen hechten veel aandacht aan voorbereiding op de doop. Als er zoveel aandacht is voor een doopdienst, waarom dan ook niet voor een avondmaalsdienst?"

Wat zou u veranderen aan de wijze waarop traditionele kerken het heilig avondmaal vieren?
"Ik zou het fijn vinden als enkele tafelgenoten een klein getuigenis geven tijdens de viering, zodat we van elkaar te weten komen hoe we onze relatie met Christus ervaren. Het is heel krachtig wanneer we er zelf woorden aan geven. Dat kan ook door het uitspreken van een gebed. En als je met een grote gemeente bijeenkomt, kun je drie mensen aanwijzen voor een deel van de gebeden. Het avondmaal is interactie tussen God en Zijn kinderen. Ik zeg voor het opstaan van de tafel: ‘Ga heen in vrede en geef elkaar de rechterhand van de christelijke gemeenschap’."

Evangelische christenen zijn over het algemeen niet bekend met voorbereiden op het avondmaal. Wat wilt u hen meegeven?
"Evangelische christenen hechten veel aandacht aan voorbereiding op de doop. Als er zoveel aandacht is voor een doopdienst, waarom dan ook niet voor een avondmaalsdienst? Het heilig avondmaal en de doop zijn de twee sacramenten. Het is zaak dat we blijven nadenken over datgene wat al snel te vanzelfsprekend kan worden. En het verlangen naar het vieren van het avondmaal wordt gevoed."

Ds. Leo Smelt was werkzaam als zendingspredikant in Peru en is nu protestants predikant in Voorthuizen. Klik hier om ‘Van kracht tot kracht’ te bestellen.

Foto: ds. Leo Smelt met zijn vrouw

ChristenvervolgingDuurzaamheidIsraëlGeloofszekerheidOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #19: Jack van der Tang lag op het randje van de dood
Of beluister op:

Meerartikelen

Judith Pen
Persbericht

Amerikaanse Bijbelleraar Andy Woods brengt boek over Daniël uit met Nederlandse uitgever

De Amerikaanse theoloog en Bijbelleraar dr. Andy Woods brengt samen met de Nederlandse uitgever Judith Pen een uitgebreide Bijbelstudie over het boek Daniël uit. Het boek, Daniël – Verzegeld tot de eindtijd, bestemd om ontdekt te worden, behandelt de...

Belder
Column

Zeven deugden: De Kerk staat en valt met de liefde

'De Bijbel en de wereld zijn vol van liefde, maar wel heel verschillend', stelt ds. J. Belder in zijn onderstaande nieuwe column. Na de zeven hoofdzonden bespreekt hij in een nieuwe columnserie de zeven deugden. In de eerste twee bijdragen kwamen...

Gerard en Lydia de Groot
Boekfragment

Veel singles gebruiken porno om te leren hoe seks werkt

Het is goed om je eigen lichaam en seksualiteit te ontdekken. Je mag je erover verbazen hoe de Here God je gemaakt heeft en er blij en dankbaar voor zijn. In de boeken die ik [Lydia] voor dit hoofdstuk (uit het boek ‘Gods hart voor singles; compleet,...

Hour of Power - Remco Bastiaansen
Interview

Remco Bastiaansen verloor na ongeluk zijn identiteit als topdanser: “Ik vroeg Jezus: wie ben ik nog?”

Remco Bastiaansen stond jarenlang aan de top van de danswereld. Hij werd vijfvoudig Nederlands kampioen, bereikte zeven keer de finale van het wereldkampioenschap en danste in Dancing with the Stars. Maar in 2010 veranderde een ernstig ongeluk zijn...

Mars
Nieuws

Duizenden lopen in stilte door Den Haag voor ongeboren leven en hulp aan moeders

Duizenden mensen hebben zaterdag 14 november in Den Haag deelgenomen aan de Mars voor het Leven. Volgens organisator Schreeuw om leven liepen ruim 15.000 deelnemers mee met de 34e editie. In toespraken en persoonlijke verhalen vroegen sprekers...

Open Doors
Nieuws

Ze verloren alles om hun geloof in Jezus, toch klinkt er hoop in Barneveld

“Ik kon in die donkere cel niet uit de Bijbel lezen. Maar hier in Nederland kunnen jullie dat bij volle daglicht doen. De vraag is: doen jullie dat ook?” Die confronterende vraag stelde Yassir Eric uit Soedan aan de duizenden mensen die zaterdag naar...

Eline Segers
Video

Eline Segers zingt Psalm 146 met bijzondere muzikale begeleiding

Zangeres Eline Segers heeft voor het KRO-NCRV-programma Petrus in het land een muzikale uitvoering van Psalm 146 opgenomen. Ze zingt verschillende verzen uit De Nieuwe Psalmberijming, begeleid door een ensemble onder leiding van musicus Frank van...

Cvandaag Explainer
Video

Worden christenen anders behandeld door de media?

Worden christenen in de media kritisch bevraagd of bewust in een kwaad daglicht gezet? Het gesprek tussen Eva Jinek en SGP-leider Chris Stoffer leidde tot felle reacties en zelfs een juryvertrek. Ook andere media-uitzendingen roepen vragen op over de...

Meerartikelen

Kees van der Staaij
Video

Hoe blijf je staande in roerige tijden? Kees van der Staaij over Bijbels leiderschap

Hoe geef je als christen leiding in een samenleving waarin tegenstellingen soms groot zijn? Voormalig SGP-leider Kees van der Staaij spreekt daarover in de podcast In His Company. Hij deelt persoonlijke en Bijbelse lijnen die hij in zijn politieke...

Belgie
Nieuws

Meer volwassen dopelingen in België, terwijl kerkbezoek verder daalt

De Rooms-Katholieke Kerk in België telt steeds meer volwassen dopelingen, terwijl het aantal kerkgangers verder afneemt. In 2025 lieten 534 volwassenen zich dopen, tegenover 362 een jaar eerder. Dat blijkt uit het negende jaarrapport van de Belgische...

Hongarije
Nieuws

Peiling: meerderheid Hongaren ziet geen positieve invloed katholieke kerk

De katholieke kerk heeft volgens 57 procent van de Hongaren geen wezenlijk positieve invloed op de samenleving. Ook denkt 71 procent dat politieke partijen haar handelen beïnvloeden. Dat blijkt uit onderzoek van Závecz Research, waarvan opdrachtgever...

Outback Explorers
Persbericht

Vaders en zonen op avontuur: Outback Explorers organiseert eerste Vader-Zoon Event

Hoe kun je als vader investeren in de relatie met je zoon? Die vraag staat centraal tijdens het eerste Vader-Zoon Event, dat zaterdag 21 november plaatsvindt in Harskamp. Met avontuurlijke activiteiten en de presentatie van het nieuwe magazine...

Kerstconferentie
Persbericht

HGJB nodigt jongeren uit voor Kerstconferentie 2026: geloof, ontmoeting en verdieping

De HGJB organiseert ook dit jaar haar Kerstconferentie voor jongeren van 17 tot en met 25 jaar. Eind december komen honderden jongeren samen voor Bijbeloverdenkingen, workshops, ontmoeting, sport en creativiteit. De organisatie trekt daarbij samen op...

Muziekgroep Laudate
Persbericht

Muziekgroep Laudate trekt met kersttour langs zeven plaatsen

De christelijke muziekgroep Laudate trekt in december door Nederland met de kersttour Reis door de kerstnacht. In zeven plaatsen verzorgt de band kerstconcerten waarbij samenzang centraal staat. Bezoekers kunnen meezingen met bekende kerstliederen,...

Steve
Nieuws

Pastor en zanger Steve Camp (71) overleden: ‘Hij heeft zijn wedloop volbracht’

De Amerikaanse pastor en zanger Steve Camp is woensdag op 71-jarige leeftijd overleden. Hij leed aan hartfalen, zo maakt zijn familie bekend. Camp was een zeer bekende gospelzanger die zich vaak uitsprak tegen de commercialisering van christelijke...

Joni Eareckson Tada en Jan van den Bosch
Column

Hebben mensen met een beperking in onze kerken en levens een echte plek?

In 1967 brak de zeventienjarige Joni Eareckson Tada haar nek bij een duik in ondiep water. Sindsdien zit ze in een rolstoel. We kunnen veel van de Amerikaanse christin leren, zegt Jan van den Bosch, bestuurslid van Joni and Friends. 'Hebben mensen...

Ceder
Opinie

Vaders doen ertoe. Zowel vóór als na de geboorte

Het is de Week van het Leven. Een week waarin we stilstaan bij de waarde en beschermwaardigheid van ieder mensenleven. Ook het leven dat nog niet geboren is. Want ieder mens is van waarde, vanaf het allereerste begin. Hoe klein en kwetsbaar ook. Maar...

Ds. Ron van der Spoel
Preekverslag

Ds. Ron van der Spoel over stille tijd: “God schreeuwt niet, Hij fluistert”

Je wilt vaker in de Bijbel lezen, maar de drukte van alledag zit steeds in de weg. En als je eindelijk tijd hebt gevonden, dwalen je gedachten af. Ds. Ron van der Spoel herkent die worsteling. Tijdens een bijeenkomst van Stichting Jij daar! in...

Jennifer Lycklama à Nijeholt
Column

Wie God liefheeft, kan zijn verstand niet buiten spel zetten

Filosofie is vaag, abstract en ontoegankelijk. Mogelijk zelfs gevaarlijk voor christenen. Of misschien een tikkeltje elitair. Vraag je mensen waaraan ze bij filosofie denken, dan hoor je soms een van deze reacties. Anderen benoemen juist heel wat...

Arnold Huijgen
Nieuws

Arnold Huijgen blijft jaar langer Theoloog der Nederlanden, jonge theologen nemen afscheid

Theoloog der Nederlanden Arnold Huijgen (foto) blijft een jaar langer in functie. Zijn termijn is verlengd tot november 2027. De twee Jonge Theologen der Nederlanden, Rozamaryn van den Broek-Orsel en Nathan Troost-van Diggelen, kiezen er...