"Getuigenissen tijdens het avondmaal zou fijn zijn"

Interview9 april 2015

Ds. Leo Smelt leerde op een veel persoonlijkere wijze het avondmaal vieren in Peru. Terug in Nederland was hij geschokt door de afstandelijkheid en formaliteit waarmee de avondmaalsviering werd voltrokken. Om de viering van het heilig avondmaal nog dieper te beleven, schreef hij ‘Van kracht tot kracht’. Onlangs verscheen alweer de negende druk.

‘Vanaf mijn tijd als zendingspredikant in Peru heeft de inhoud en de vorm van het avondmaal me geboeid’, schrijft u. Waarom?
"Wat mij het meest geraakt heeft is dat ieder rond de tafel een dankgebed en een voorbede uitsprak. Zo hoort het ook dacht ik: avondmaal vieren is dankzeggen. Dat het normaal is om tijdens de viering strak voor ons uit te kijken en pas in de middag- of avonddienst te danken, is wat mij betreft echt een misverstand. En dan elkaar aanvullen, want niemand heeft op z’n eentje genoeg goede dankwoorden.

Als we het hebben over de vorm: er was geen tafel. Dat heb ik in Peru wel gemist, want ik ben erg aan de avondmaalstafel gehecht. Dat vind ik een mooie kant van de Nederlandse traditie. De broeders en zusters in Peru kozen ervoor om in een kring te gaan staan en vervolgens heel persoonlijk het brood en de wijn aan elkaar door te geven. De manier waarop dit werd gedaan, sprak mij aan. Men keek elkaar oprecht in de ogen en soms werd er nog een bemoedigende boodschap aan toegevoegd: ‘Het lichaam van Christus voor jou’."

"Sommige mensen denken dat je een soort examen moet afleggen om toegelaten te worden tot het avondmaal."

Terug in Nederland was u geschokt door de afstandelijkheid tijdens het heilig avondmaal. Kunt u dat uitleggen?
"Het bord met het brood werd over de tafel opzij geschoven naar de volgende, zonder de ander aan te kijken. Daarmee zeg ik niet dat we hier in Nederland het avondmaal niet doorleven. Maar we moeten echt bevorderen dat zowel de gemeenschap met Christus (verticaal) als de gemeenschap met elkaar (horizontaal) verdiept wordt. Zo voorkomen we dat de avondmaalsviering iets vanzelfsprekends wordt of te individualistisch. Vandaar dat we in onze kerkelijke gemeente voorbereidingsbijeenkomsten houden met gespreksvragen. Daarom denken we ook als gemeente voortdurend door op de relatie die er altijd is tussen de inhoud en de vorm. Het avondmaal is toch bij uitstek een plek waar je de aanwezigheid van God mag beleven!"

Wat moet ik mij erbij voorstellen: een bijeenkomst ter voorbereiding op de avondmaalsdienst?
"We zingen een lied, er volgt een korte maar krachtige inleiding en daarna gaan we uiteen in groepjes. Door elkaars ervaringen te delen, komen we dichter bij de diepe betekenis van het avondmaal en neemt ons verlangen naar de viering toe.

Wat mij tijdens de voorbereidingsbijeenkomsten blijft opvallen: sommige mensen denken dat je een soort examen moet afleggen om toegelaten te worden tot het avondmaal. We mogen beseffen dat we allemaal zakken voor dat examen. Niemand kan zeggen: ‘ik ga slagen’. Voorbereiden is geen kwestie van onszelf klaarstomen. Dat leidt tot een krampachtige toestand. Nee, we mogen leren ontvangen door elkaar te bevragen: waarom vier jij het avondmaal? Waarom kun je niet zonder de Here Jezus leven?"

"Evangelische christenen hechten veel aandacht aan voorbereiding op de doop. Als er zoveel aandacht is voor een doopdienst, waarom dan ook niet voor een avondmaalsdienst?"

Wat zou u veranderen aan de wijze waarop traditionele kerken het heilig avondmaal vieren?
"Ik zou het fijn vinden als enkele tafelgenoten een klein getuigenis geven tijdens de viering, zodat we van elkaar te weten komen hoe we onze relatie met Christus ervaren. Het is heel krachtig wanneer we er zelf woorden aan geven. Dat kan ook door het uitspreken van een gebed. En als je met een grote gemeente bijeenkomt, kun je drie mensen aanwijzen voor een deel van de gebeden. Het avondmaal is interactie tussen God en Zijn kinderen. Ik zeg voor het opstaan van de tafel: ‘Ga heen in vrede en geef elkaar de rechterhand van de christelijke gemeenschap’."

Evangelische christenen zijn over het algemeen niet bekend met voorbereiden op het avondmaal. Wat wilt u hen meegeven?
"Evangelische christenen hechten veel aandacht aan voorbereiding op de doop. Als er zoveel aandacht is voor een doopdienst, waarom dan ook niet voor een avondmaalsdienst? Het heilig avondmaal en de doop zijn de twee sacramenten. Het is zaak dat we blijven nadenken over datgene wat al snel te vanzelfsprekend kan worden. En het verlangen naar het vieren van het avondmaal wordt gevoed."

Ds. Leo Smelt was werkzaam als zendingspredikant in Peru en is nu protestants predikant in Voorthuizen. Klik hier om ‘Van kracht tot kracht’ te bestellen.

Foto: ds. Leo Smelt met zijn vrouw

Praatmee

Beluister onze podcast

#333 Jeffrey & Peter van der Weerd over ontrouwe kerkgangers, koning voetbal en de wetenschap
Beluister op soundcloud
Bekijk alle afleveringen
Of beluister op:

Meerartikelen

rouwen
Nieuws

Wetsvoorstel rouwverlof SGP, CDA en CU naar Raad van State

Werknemers met minderjarige kinderen die hun levenspartner of een minderjarig kind verliezen, moeten recht krijgen op betaald rouwverlof van minimaal vijf werkdagen. Dat vinden SGP, CDA en ChristenUnie. Hun initiatiefwet hierover is vandaag naar de R

Gtische kathedraal Rouen
Nieuws

Brand in torenspits bekende gotische kathedraal Rouen inmiddels geblust

De torenspits van de beroemde gotische kathedraal in de Franse stad Rouen heeft gisteren vlam gevat. Dat melden diverse media. Op beelden die op X circuleren is te zien hoe grote rookpluimen uit de historische spits kwamen. De brand brak aan het eind

Krijn de Jong
Column

Pakistaanse christenen slaan op de vlucht en ik ga op vakantie

Eigenlijk had ik een gezellige column voor ogen. Over de zomer, over het tuintje waar we weer volop van genieten en natuurlijk over hét onderwerp van deze weken: vakantie. Maar het lukt me niet. Onze vrienden uit Pakistan willen niet uit mijn gedacht

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden waarschuwt: "Als je oog je ergert, trek het er maar uit"

"Bewaar je oog, want dat zal je voor zoveel ellende bewaren", die boodschap deelde ds. G. van Zanden onlangs in een preek. De hervormde predikant uit Katwijk aan Zee waarschuwde zijn toehoorders om niet toe te geven aan de begeerten van het oog. Koni

euthanasie
Nieuws

Zus van Refoweb-vragensteller wil euthanasie: 'Wat zegt de Bijbel hierover?'

'Mijn zusje heeft na tien keer een herseninfarct te hebben gehad, en nu de hele dag in bed ligt en zelf weinig meer kan, besloten om euthanasie  te willen en dus een einde aan haar leven te maken. Ik heb hier heel veel moeite mee want volgens mij mag

dr. Gert van den Brink
Video

Filosoferen: een gevaar voor het christendom?

Filosoferen is je verstand inschakelen. Maar is dat niet een gevaar voor het christendom? “Redeneren is de rede eren!”, hoor je soms. In deze zevende aflevering uit deze 15-delige serie van Geloofstoerusting gaat dr. Gert van den Brink in op het rati

echtscheiding
Verdieping

Huiselijk geweld en de rol van de kerk: doorbreek het taboe

De kerk heeft een belangrijke rol te spelen in het aanpakken van huiselijk geweld binnen christelijke gezinnen. Het bieden van een veilige ruimte waar slachtoffers terechtkunnen zonder angst voor veroordeling, is een eerste stap. De kerk kan echter n

slavernij
Video

Keurt de Bijbel het doden van slaven goed?

Wat zegt de Bijbel over het slaan van een slaaf? Keurt de Bijbel slavernij goed? Keurt de Bijbel het doden van slaven goed? Bijbelleraar Bertus Span beantwoordt namens Growing Faith deze vragen in onderstaande video aan de hand van Exodus 21:20-21, '

Meerartikelen

Arie-Jan Mulder
Column

Moeten christenen zichzelf beproeven om avondmaal te kunnen vieren?

Paulus is nog niet klaar met de achteloosheid van sommige Korinthiërs in verband met het avondmaal. Hij heeft ze nog een paar dingen te zeggen waarvan de bedoeling misschien niet meteen duidelijk is. Het zijn dan ook dingen waarmee de kerk in de loop

Lourens du Plessis
Nieuws

Lourens du Plessis nieuwe directeur Stichting Opwekking

Lourens du Plessis start per 1 september als directeur Inhoud en Inspiratie bij Stichting Opwekking. Daarmee treedt hij in de voetsporen van Ruben Flach, die onlangs afscheid nam als directeur. Samen met directeur Bedrijfsvoering Carlino Bus vormt Du

Henk J. en Jolanda J.
Nieuws

Predikantsechtpaar HHK in hoger beroep tegen werkstraf

De rechtbank in Rotterdam veroordeelde de hersteld hervormde predikant Henk J. en zijn vrouw Jolanda J. onlangs tot 150 uur werkstraf voor mishandeling van drie kinderen. Het predikantsechtpaar gaat in hoger beroep, zo werd woensdag bekend. Zes van d

Maurizio Gasparri
Nieuws

Italiaanse overheid overweegt 1000 euro per maand voor vrouwen die afzien van abortus

De Italiaanse overheid overweegt vrouwen die afzien van een abortus 1000 euro per maand te geven. Dat meldt Evangelical Focus. Dit zou dan gaan om de eerste vijf jaar na de geboorte van een kind. Het voorstel is afkomstig van Maurizio Gasparri, de le

echtscheiding
Nieuws

Kinderombudsman luidt noodklok over kinderen van gescheiden ouders

Uit recent onderzoek van de Kinderombudsman blijkt dat kinderen van gescheiden ouders significant negatiever zijn over hun band met hun ouders in vergelijking met kinderen wiens ouders nog bij elkaar zijn. Dit onderzoek, uitgevoerd onder 7500 Nederla

Ds. A. Simons
Video

Volgens ds. Simons moeten christenen zichzelf niet alleen voor het avondmaal beproeven

Wanneer in reformatorische kerken het avondmaal bediend wordt, gaat daar altijd de week van voorbereiding aan vooraf. Tijdens deze week overdenken veel reformatorische christenen hun zonden, of ze een waar geloof hebben en of ze wel of niet kunnen aa

Wilkin van de Kamp
Video

Volgens Wilkin van de Kamp ziet God ons door Jezus als volmaakt en heilig

"De Heilige Geest helpt je te worden zoals God je in Christus al ziet. Met andere woorden: je bent het en je wordt het. Voortdurende heiliging kan pas echt plaatsvinden als jij weet dat God je nu al in eenheid met Christus als heilig en volmaakt ziet

Schoven tarwe buigen voor één schoof
Verdieping

De twee dromen van Jozef en het herstel van Israël

In Openbaring 12 zien we Israël voorgesteld als een vrouw, versierd met twaalf sterren, de zon en de maan. In zijn visioen zag de apostel Johannes beelden die slechts één andere keer in de Bijbel voorkomen, in Genesis 37, waar Jozef twee dromen heeft

Am Israel Chai - Het volk van Israël leeft!
Nieuws

Nederlandse 'Mars van het Leven' in strijd tegen antisemitisme

Tientallen Nederlanders en Duitsers lopen komend weekend de eerste 'Mars van het Leven' in Nederland als statement tegen het toenemende antisemitisme. Tientallen deelnemers lopen in drie dagen tijd 330 kilometer op het Westerborkpad, van Herinnerings

Jacob Keegstra
Video

Een variant op WWJD: what would Abraham do?

WWAD: What Would Abraham Do? We kennen allemaal WWJD, What Would Jesus Do? Dan spreek je de christenen aan, maar met Abraham spreek je de helft van de wereldbevolking aan. Jacob Keegstra legt namens International Christian Embassy Jerusalem (ICEJ Ned

Haingo
Nieuws

MAF en Mercy Ships gaan samenwerken voor hulp aan bevolking Madagaskar

De hulporganisaties Mission Aviation Fellowship (MAF) en Mercy Ships gaan samenwerken in Madagaskar. In Toamasina, waar ziekenhuisschip Africa Mercy ligt aangemeerd, richten Mercy Ships en MAF zich op het verlenen van medische zorg en het trainen van

Homestead Heritage
Opinie

Homestead Heritage weigert om gemaakte fouten toe te geven

Ouderlingen van Homestead Heritage constateerden dat er door mij 'bizarre leugens' zijn verspreid. Aanleiding voor hun statement was mijn door Cvandaag gepubliceerde opinieartikel 'Ernstig: onbijbelse dwaalleer zet voet op Nederlandse bodem'. In dit