"Getuigenissen tijdens het avondmaal zou fijn zijn"

Interview 9 april 2015

Ds. Leo Smelt leerde op een veel persoonlijkere wijze het avondmaal vieren in Peru. Terug in Nederland was hij geschokt door de afstandelijkheid en formaliteit waarmee de avondmaalsviering werd voltrokken. Om de viering van het heilig avondmaal nog dieper te beleven, schreef hij ‘Van kracht tot kracht’. Onlangs verscheen alweer de negende druk.

‘Vanaf mijn tijd als zendingspredikant in Peru heeft de inhoud en de vorm van het avondmaal me geboeid’, schrijft u. Waarom?
"Wat mij het meest geraakt heeft is dat ieder rond de tafel een dankgebed en een voorbede uitsprak. Zo hoort het ook dacht ik: avondmaal vieren is dankzeggen. Dat het normaal is om tijdens de viering strak voor ons uit te kijken en pas in de middag- of avonddienst te danken, is wat mij betreft echt een misverstand. En dan elkaar aanvullen, want niemand heeft op z’n eentje genoeg goede dankwoorden.

Als we het hebben over de vorm: er was geen tafel. Dat heb ik in Peru wel gemist, want ik ben erg aan de avondmaalstafel gehecht. Dat vind ik een mooie kant van de Nederlandse traditie. De broeders en zusters in Peru kozen ervoor om in een kring te gaan staan en vervolgens heel persoonlijk het brood en de wijn aan elkaar door te geven. De manier waarop dit werd gedaan, sprak mij aan. Men keek elkaar oprecht in de ogen en soms werd er nog een bemoedigende boodschap aan toegevoegd: ‘Het lichaam van Christus voor jou’."

"Sommige mensen denken dat je een soort examen moet afleggen om toegelaten te worden tot het avondmaal."

Terug in Nederland was u geschokt door de afstandelijkheid tijdens het heilig avondmaal. Kunt u dat uitleggen?
"Het bord met het brood werd over de tafel opzij geschoven naar de volgende, zonder de ander aan te kijken. Daarmee zeg ik niet dat we hier in Nederland het avondmaal niet doorleven. Maar we moeten echt bevorderen dat zowel de gemeenschap met Christus (verticaal) als de gemeenschap met elkaar (horizontaal) verdiept wordt. Zo voorkomen we dat de avondmaalsviering iets vanzelfsprekends wordt of te individualistisch. Vandaar dat we in onze kerkelijke gemeente voorbereidingsbijeenkomsten houden met gespreksvragen. Daarom denken we ook als gemeente voortdurend door op de relatie die er altijd is tussen de inhoud en de vorm. Het avondmaal is toch bij uitstek een plek waar je de aanwezigheid van God mag beleven!"

Wat moet ik mij erbij voorstellen: een bijeenkomst ter voorbereiding op de avondmaalsdienst?
"We zingen een lied, er volgt een korte maar krachtige inleiding en daarna gaan we uiteen in groepjes. Door elkaars ervaringen te delen, komen we dichter bij de diepe betekenis van het avondmaal en neemt ons verlangen naar de viering toe.

Wat mij tijdens de voorbereidingsbijeenkomsten blijft opvallen: sommige mensen denken dat je een soort examen moet afleggen om toegelaten te worden tot het avondmaal. We mogen beseffen dat we allemaal zakken voor dat examen. Niemand kan zeggen: ‘ik ga slagen’. Voorbereiden is geen kwestie van onszelf klaarstomen. Dat leidt tot een krampachtige toestand. Nee, we mogen leren ontvangen door elkaar te bevragen: waarom vier jij het avondmaal? Waarom kun je niet zonder de Here Jezus leven?"

"Evangelische christenen hechten veel aandacht aan voorbereiding op de doop. Als er zoveel aandacht is voor een doopdienst, waarom dan ook niet voor een avondmaalsdienst?"

Wat zou u veranderen aan de wijze waarop traditionele kerken het heilig avondmaal vieren?
"Ik zou het fijn vinden als enkele tafelgenoten een klein getuigenis geven tijdens de viering, zodat we van elkaar te weten komen hoe we onze relatie met Christus ervaren. Het is heel krachtig wanneer we er zelf woorden aan geven. Dat kan ook door het uitspreken van een gebed. En als je met een grote gemeente bijeenkomt, kun je drie mensen aanwijzen voor een deel van de gebeden. Het avondmaal is interactie tussen God en Zijn kinderen. Ik zeg voor het opstaan van de tafel: ‘Ga heen in vrede en geef elkaar de rechterhand van de christelijke gemeenschap’."

Evangelische christenen zijn over het algemeen niet bekend met voorbereiden op het avondmaal. Wat wilt u hen meegeven?
"Evangelische christenen hechten veel aandacht aan voorbereiding op de doop. Als er zoveel aandacht is voor een doopdienst, waarom dan ook niet voor een avondmaalsdienst? Het heilig avondmaal en de doop zijn de twee sacramenten. Het is zaak dat we blijven nadenken over datgene wat al snel te vanzelfsprekend kan worden. En het verlangen naar het vieren van het avondmaal wordt gevoed."

Ds. Leo Smelt was werkzaam als zendingspredikant in Peru en is nu protestants predikant in Voorthuizen. Klik hier om ‘Van kracht tot kracht’ te bestellen.

Foto: ds. Leo Smelt met zijn vrouw

ChristenvervolgingDuurzaamheidOpvoedenIsraëlGeloofszekerheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

kamp
Nieuws

Twee voorgangers gewond bij aanval op kerkdienst in vluchtelingenkamp Zuid-Soedan

Islamitische vluchtelingen uit Soedan hebben zondag 15 november een kerkdienst in het Zuid-Soedanese vluchtelingenkamp Gorom aangevallen, zeggen de getroffen voorgangers tegen Morning Star News. Twee voorgangers en verschillende gemeenteleden raakten...

Red Light District Amsterdam
Nieuws

SGP en ChristenUnie willen structureel geld voor vrouwen die uit prostitutie willen stappen

De SGP en ChristenUnie willen dat er structureel geld beschikbaar komt voor vrouwen die uit de prostitutie willen stappen. De partijen hebben daarvoor samen een amendement ingediend bij de begroting van Justitie en Veiligheid. Ook wil...

Pakistan
Nieuws

Als tiener opgepakt voor godslastering, negen jaar later dreigt nog altijd de strop

Hij was zestien toen hij werd opgepakt wegens godslastering. Inmiddels zit de Pakistaanse christen Shahzad Masih al ruim negen jaar gevangen en hangt hem de doodstraf boven het hoofd. Zijn advocaten vragen opnieuw om ingrijpen: het hoger beroep tegen...

Duitsland
Nieuws

Duitse vreemdelingendienst breekt kerkelijk gebouw open om vrouw uit kerkasiel te halen

In het Duitse Bremerhaven hebben medewerkers van de vreemdelingendienst woensdagmorgen een deur van een kerkelijk gebouw laten openbreken om een 62-jarige Syrische vrouw uit kerkasiel te halen. De vrouw moest naar Polen worden overgebracht, maar werd...

Oud-president George W. Bush
Nieuws

George Bush steunt vertrek gemeente uit methodistenkerk en krijgt lof

De Amerikaanse evangelist Franklin Graham prijst oud-president George W. Bush vanwege zijn steun aan het vertrek van een kerkelijke gemeente uit de United Methodist Church. Dat meldt Baptist News Global. Volgens Graham is de kerk daarmee 'trouw aan...

Europees Parlement
Nieuws

Ruim miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen aangeboden aan Europarlementariërs

Een petitie met meer dan een miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen in Afrika is woensdag aangeboden aan Europarlementariërs in Brussel. Onder de ontvangers was SGP’er Bert-Jan Ruissen. De oproep van Open Doors vraagt om bescherming,...

Brooke Rollins
Nieuws

Rechter tikt Amerikaanse minister op de vingers: geen e-mails over Jezus naar personeel

De Amerikaanse landbouwminister Brooke Rollins mag haar medewerkers niet langer via officiële kanalen religieuze boodschappen sturen. Dat heeft een federale rechter donderdag bepaald, meldt Politico. De minister stuurde eerder kerst- en paasmails...

Taybeh
Nieuws

Priester waarschuwt voor vertrek christenen uit Westelijke Jordaanoever door kolonistengeweld

De Palestijnse priester Bashar Fawadleh vreest dat het christelijke leven op de Westelijke Jordaanoever langzaam verdwijnt. Door aanhoudend geweld van Israëlische kolonisten en toenemende onveiligheid verlaten steeds meer christelijke families hun...

Meerartikelen

Kerkgebouw
Nieuws

Protestantse Kerk verwacht kwart minder kerkgebouwen binnen tien jaar

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) staat voor ingrijpende keuzes over de toekomst van haar kerkgebouwen. Naar verwachting zal over tien jaar een kwart van de kerkgebouwen verdwenen zijn. Een landelijke projectgroep werkt daarom aan een...

Slachtoffer van misbruik
Nieuws

Twee arrestaties bij politieonderzoek naar seksueel misbruik in Presbyteriaanse Kerk Ierland

Bij een politieonderzoek naar seksueel misbruik binnen de Presbyterian Church in Ireland (PCI) hebben zich inmiddels 168 mensen gemeld. Ook zijn twee verdachten aangehouden. Dat meldt de BBC. Het onderzoek startte een jaar geleden, nadat er binnen de...

begrafenis
Persbericht

Verandert de reformatorische begrafenis? Biblebelt-bijeenkomst bespreekt opvallende ontwikkeling

Binnen bevindelijk-gereformeerde kringen staat bij een begrafenis van oudsher niet de overledene centraal, maar de ernst van de dood en de oproep tot bekering. Toch lijken persoonlijke wensen en herinneringen aan de overledene steeds vaker een plaats...

Hour of Power
Nieuws

Strafrechtadvocaat Willem Jan Ausma te gast bij Hour of Power

Een zeer gevreesde strafrechtadvocaat, die criminelen verdedigde tot de laatste snik toe. Willem Jan Ausma veranderde echter. Wat is voor hem bijbelse rechtvaardigheid? "Ook als mensen vreselijke dingen hebben gedaan, kunnen ze verder met hun leven."...

Berg
Nieuws

SGP-wethouder Wouter van den Berg voorgedragen als burgemeester van Reimerswaal

Wouter van den Berg (40) is voorgedragen als nieuwe burgemeester van Reimerswaal. De gemeenteraad koos donderdagavond tijdens een besloten vergadering voor de SGP-wethouder uit Houten. Als de benoemingsprocedure volgens planning verloopt, wordt hij...

Christian Verwoerd
Video

Christian Verwoerd schrijft zegenlied voor gezin dat naar Israël vertrekt

Hoe wens je vrienden Gods zegen toe wanneer zij met hun gezin naar Israël verhuizen om daar hun geloof in de praktijk te brengen? Zanger Christian Verwoerd besloot er een lied voor te schrijven. Speciaal voor de uitzenddienst van Gert en Janine van...

Silvan Bruinstroop
Opinie

Zou ik de Heere Jezus blijven belijden als het zelfs mijn leven zou kosten?

Zou ik de Heere Jezus blijven belijden als er een pistool op mijn hoofd wordt gericht? Als ik voor de keuze word gesteld: mijn leven behouden of mijn Heiland verloochenen? Het is een vraag die mij sinds afgelopen zaterdag bezighoudt. Tijdens de...

Hans Hamoen
Podcast

Bijbelsmokkelaar Hans Hamoen beleeft wonderlijke ontmoeting bij Roemeense douane

Met een koffer vol Johannesevangeliën reist Hans Hamoen in de jaren tachtig naar het communistische Roemenië. Bij aankomst op het vliegveld van Boekarest ontdekt een douanebeambte tien Bijbelboekjes in zijn binnenzak. Wat volgt, kan Hans tientallen...

Gerrit Jan en Shannon Dekker
Column

Een gemeente kan zich familie noemen, maar functioneren als een personeelsbestand

Na 28 jaar actief gemeenteleven gingen Gerrit Jan en Shannon Dekker op zoek naar een eenvoudigere vorm van kerk-zijn. Minder nadruk op programma's en structuren, meer ruimte voor gemeenschap en gedeelde verantwoordelijkheid. Maar hun onderzoek...

Reinier Blijleven
Persbericht

Compassion Nederland krijgt nieuwe COO: Reinier Blijleven volgt Wietse Kooistra op

Per 1 december 2026 treedt Reinier Blijleven toe tot het leiderschapsteam van Compassion Nederland als Chief Operating Officer (COO). Hij volgt Wietse Kooistra op die per 1 januari 2027, na tien jaar, afscheid neemt van de christelijke...

André Flach
Nieuws

SGP-Kamerlid André Flach: "Islam eist steeds meer publieke ruimte op"

Volgens SGP-Kamerlid André Flach eist de islam steeds meer publieke ruimte op in Nederland. Dat stelde de christenpoliticus maandag tijdens een debat over integratie in de Tweede Kamer. Hij wees daarbij op de versterkte islamitische gebedsoproep in...

Krakau
Nieuws

Schutter van Krakau krijgt mogelijk kerkelijke begrafenis: 'Hij was gedoopt'

De 24-jarige Michał Oksiński, die begin november negen mensen doodschoot in Krakau, krijgt mogelijk een kerkelijke begrafenis. Priester en hoogleraar ethiek Andrzej Kobyliński vindt dat de kerk de overleden schutter niet mag uitsluiten. Volgens de...